I Co 414/26 · Sąd powszechny

Sygn. akt I Co 414/26 POSTANOWIENIE U., 11 marca 2026 roku Referendarz sądowy Anna Gondek w Sądzie Rejonowym w Nysie, Wydziale I Cywilnym po rozpoznaniu 11 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi wierzyciela Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. na czynność Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie P. G. w sprawie egzekucyjnej przeciwko dłużnikowi L. B. sygn. akt Km 47/25 o świadczenie pieniężne postanawia:

1. uwzględnić skargę na czynność komornika w części, uchylić pkt 2 oraz pkt 3 sentencji postanowienia Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie P. G. z 19 stycznia 2026 roku wydanego w sprawie o sygn. akt Km 47/25 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie oraz zobowiązać Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie P. G. do ponownego ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego;

2. w pozostałym zakresie skargę na czynność komornika sądowego oddalić;

3. kosztami postępowania ze skargi na czynność komornika obciążyć Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Nysie. Sygn. akt I Co 414/26

UZASADNIENIE

24 lutego 2026 roku do kancelarii (...) sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie P. G. wpłynęła skarga z 17 lutego 2026 roku wierzyciela Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. na czynność Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie P. G. w postaci postanowienia z 19 stycznia 2026 roku wydanego w sprawie o sygn. akt Km 47/25. Podniesiono zarzut obciążenia wierzyciela opłatą stosunkową ustaloną na podstawie art. 29 ust. 1 u.k.k. w kwocie 200 zł, z naruszeniem art. 45 u.k.k., a także naruszenie art. 3 pkt 2 u.k.k. w zakresie wydatków w postaci kosztów doręczenia korespondencji.

Wnoszący skargę wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Karol (...) wniósł o oddalenie skargi na czynność komornika jako niezasadnej. Referendarz sądowy ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem z 02 grudnia 2024 roku w sprawie Km 629/24 Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie D. K. uznała się niewłaściwym do dalszego prowadzenia sprawy i przekazała postępowanie Komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Nysie P. G.. W tymże postanowieniu Komornik sądowy ustalił także koszty dotychczasowego postępowania egzekucyjnego na kwotę 79,84 zł (koszty doręczenia korespondencji) i obciążył nimi wierzyciela. (Dowód: postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie D.

K. z 02 grudnia 2024 roku sygn. akt Km 629/24 – w aktach Km 47/25 k. 1). Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie P. G. pismem z 16 stycznia 2025 roku zawiadomił dłużnika L. B. o przejęciu egzekucji z (...) prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie D. K. w sprawie o sygn. akt Km 629/24 do dalszego prowadzenia przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie Karola Chrostek w sprawie o sygn. akt Km 147/25 na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego z 28 czerwca 2023 roku sygn. akt (...)-(...). (Dowód: zawiadomienie z 16 stycznia 2025 roku – w aktach Km 47/25 k. 8).

Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie Karol (...) pismem z 16 stycznia 2025 roku zawiadomił wierzyciela Skarb Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z., że dłużnikowi minął termin zapłaty należności w związku z egzekucją z nieruchomości (...) oraz że dalsze postępowanie jest uzależnione od złożenia przez wierzyciela wniosku o dokonanie opisu i oszacowania nieruchomości (art. 942 k.p.c.). Komornik sądowy pouczył wierzyciela, że rygor art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. ma zastosowanie. Wezwanie doręczono wierzycielowi 28 stycznia 2025 roku. (Dowód: wezwanie z 16 stycznia 2025 roku wraz z dowodem doręczenia - w aktach Km 47/25 k. 14, k. 30). 19 stycznia 2025 roku Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie Karol Chrostek wydał postanowienie, w którym w pkt 1 na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. wszczęte przeciwko dłużnikowi postępowanie egzekucyjne umorzył; w pkt 2 ustalił koszty postępowania egzekucyjnego w sprawie w wysokości: koszty doręczeń korespondencji (art. 6.8 u.k.k.) 20,74 zł, opłata stosunkowa (art. 29.1 u.k.k.) 200 zł, razem koszty wyniosły 220,74 zł; w pkt 3 wezwał wierzyciela do zapłaty kosztów w sprawie w kwocie 220,74 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia pod rygorem wszczęcia egzekucji; w pkt 4 ustalił koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie D.

K. w sprawie Km 629/24 na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1277) w wysokości: koszty doręczeń korespondencji (6.8) 79,84 zł, razem koszty wyniosły 79,84 zł i powyższymi kosztami obciążył dłużnika, w/w koszty zostały pokryte przez wierzyciela w kwocie 79,84 zł; w pkt 5 administracyjny tytuł wykonawczy z 28 czerwca 2023 roku sygn. akt (...)-(...) pozostawił w aktach sprawy. Odpis postanowienia doręczono wierzycielowi 11 lutego 2026 roku. (Dowód: postanowienie z 19 stycznia 2026 roku - w aktach Km 47/25 k. 36).

Referendarz sądowy zważył co następuje: Skarga na czynność komornika jako częściowo zasadna podlegała uwzględnieniu w części. Zgodnie z przepisami art. 767 § 1 k.p.c. na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika. W myśl § 4 skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona; w innych przypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia - od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności.

Skargę na zaniechanie przez komornika dokonania czynności wnosi się w terminie tygodniowym od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana. W niniejszej sprawie skarga na czynność komornika została wniesiona w terminie i podlegała rozpoznaniu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 roku o Krajowej Administracji Skarbowej do zadań naczelnika urzędu skarbowego należy m.in.:

1) ustalanie, określanie, pobór podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych oraz innych należności na podstawie odrębnych przepisów;

2) pobór należności celnych oraz innych opłat, związanych z przywozem i wywozem towarów;

3) wykonywanie zadań wierzyciela należności pieniężnych; 4) (...). Naczelnik Urzędu Skarbowego jest statio fisci (jednostką organizacyjną) Skarbu Państwa, działającą jako organ niezespolonej administracji rządowej. Naczelnicy urzędów skarbowych reprezentują Skarb Państwa. W przypadku postępowań sądowych i egzekucyjnych nieprawidłowe oznaczenie strony: tylko (...) zamiast (...) jest omyłką podlegającą sprostowaniu, gdyż naczelnik sam w sobie nie ma osobowości sądowej, lecz działa za Skarb Państwa. Z uwagi na fakt, że wierzyciel zaskarżył całość postanowienia z 19 stycznia 2026 roku, wskazać należy, że Komornik sądowy w sposób prawidłowy umorzył postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. W zakreślonym terminie 6 miesięcy liczonym od 28 stycznia 2025 roku wierzyciel nie złożył wniosku o opis i oszacowanie nieruchomości.

Skarga na czynność komornika w tym zakresie jako niezasadna podlegała oddaleniu. Podobnie podlegała oddaleniu skarga na czynność komornika w zakresie kosztów postępowania ustalonych w postępowaniu Km 629/24. Zauważyć należy, że wierzyciel nie kwestionował wcześniej tak co do zasady, jak i co do wysokości ustalonych kosztów w kwocie 79,84 zł stanowiących koszty doręczenia korespondencji. Co więcej, jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, koszty te zostały już spłacone przez wierzyciela. Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2018 roku o kosztach komorniczych (t. j. z 2024 roku poz. 377, dalej jako u.k.k.) Skarb Państwa nie uiszcza opłat egzekucyjnych.

Należy w tym miejscu w pełni podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy – Izbę Cywilną w uchwale z 26 lutego 2021 roku, III CZP 20/20 (OSNC 2021/9/57), zgodnie z którym „Skarb Państwa nie uiszcza opłat egzekucyjnych (art. 45 ust. 2 KosztKomU), wiążąc to - jak wynika wprost z uzasadnienia rządowego projektu ustawy - z wyraźnym określeniem opłat egzekucyjnych jako daniny publicznej, stanowiącej w całości dochód Skarbu Państwa, i kierując się myślą, że Skarb Państwa nie może być zobowiązany do uiszczania opłat na swoją rzecz (por. druk nr (...), Sejm VIII kadencji, s. 14).

W ten sposób naturę opłat egzekucyjnych określił art. 149 wprowadzonej równolegle ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, w myśl którego opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym (ust. 1), a uzyskane opłaty, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa (ust. 2). Z uzasadnienia projektu ustawy o komornikach sądowych (por. druk nr (...), Sejm VIII kadencji, s. 28-29) wynika przy tym, że w założeniu projektodawców przywrócono w ten sposób "oczekiwany" publicznoprawnych charakter opłat egzekucyjnych, odwracając kierunek przyjętych wcześniej zmian legislacyjnych” i dalej „Należy zarazem zauważyć, że wynikający z art. 45 ust. 2 u.k.k zakaz ponoszenia (uiszczania) opłat egzekucyjnych przez Skarb Państwa nie pozostawia miejsca na stosowanie w tym zakresie przepisów o zwolnieniu od kosztów komorniczych i jego skutkach (por. art. 47 u.k.k.)”.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że w postępowaniach egzekucyjnych Skarb Państwa nie uiszcza żadnych opłat egzekucyjnych, w tym tych, o których mowa w art. 29 u.k.k. Tym samym niedopuszczalnym jest obciążenie opłatą egzekucyjną wierzyciela będącego statio fisci Skarbu Państwa. Zgodzić należy się z wnoszącym skargę na czynność komornika, że treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia uchyla się spod kontroli judykacyjnej w zakresie prawidłowości ustalenia wydatków postępowania egzekucyjnego, w tym kosztów doręczenia korespondencji.

W uzasadnieniu postanowienia z 19 stycznia 2026 roku nie wskazano bowiem w jakich datach, w jakich wysokościach i z tytułu doręczenia jakiemu podmiotowi korespondencji powstały rzeczone wydatki. Na ustalenia w tym zakresie nie pozwalają także dane karty sprawy znajdującej się w aktach Km 47/25 z uwagi na brak ujęcia wydatków z tytułu doręczenia korespondencji w tabeli wydatków. Zadaniem Komornika sądowego jest zatem ponowne ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego Km 47/25 z uwzględnieniem powyższych uwag, w tym niedopuszczalności obciążenia Skarbu Państwa opłatą egzekucyjną oraz konieczności szczegółowego przedstawienia sposobu wyliczenia wydatków z tytułu doręczenia korespondencji, w sposób odpowiadający wymogom art. 3 ust. 2 u.k.k. Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych zawarte w punkcie 3 postanowienia znajduje oparcie w art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 113 w zw. z art. 94 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych .

W toku postępowania skargowego wierzyciel Skarb Państwa - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. był zwolniony od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi na podstawie art. 94 u.k.s.c.. Mając powyższe na względzie postanowiono jak na wstępie. Sygn. akt I Co 414/26 ZARZĄDZENIE 1. poprawić w G. i na okładce akt oznaczenie skarżącego na Skarb Państwa - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z.;

2. odnotować postanowienie;

3. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć: - wierzycielowi Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. wraz ze stanowiskiem komornika sądowego i z pouczeniem o skardze na orzeczenie referendarza sądowego; - dłużnikowi L. B. z odpisem skargi, z odpisem stanowiska komornika sądowego z pouczeniem o skardze na orzeczenie referendarza sądowego;

4. komornikowi sądowemu z pouczeniem o skardze na orzeczenie referendarza sądowego;

5. kal. 7 dni;

6. po prawomocności odpis postanowienia ze stwierdzeniem prawomocności doręczyć komornikowi wraz z aktami Km 47/25. U., 11 marca 2026 roku