I ACz 60/22 · Sąd powszechny

Sygn. akt I ACz 60/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSA Joanna Naczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w N. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I C 331/15 p o s t a n a w i a :

1) zwolnić powoda od opłaty od zażalenia przenoszącej 100 zł (sto złotych);

2) oddalić wniosek powoda o zwolnienie od opłaty sądowej od zażalenia, w części w jakiej została ona pokryta opłatą sądową od wniosku o uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego (tj. w zakresie kwoty 100zł);

3) oddalić zażalenie. SSA Joanna Naczyńska Sygn. akt I ACz 60/22 Uzasadnienie punktu 3 postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 lutego 2022 r. Postanowieniem z 7 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Katowicach umorzył postępowanie w sprawie. Podejmując to rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy rozważył, że postępowanie w sprawie zostało zawieszone 3 października 2021 r. - na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. Z informacji Krajowego Rejestru Sądowego pozwanej wynika, że organem uprawnionym do jej reprezentacji jest zarząd, przy czym spółka nie posiada prezesa zarządu, także inni członkowie nie zostali wpisani do rejestru, zaś ostatnia osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu- W.

C. został wykreślony z rejestru w dniu 30 października 2018 r. W ciągu dwóch lat od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie został ustanowiony dla pozwanej kurator w trybie art. 69 § 1 k.p.c. Powód nie złożył wniosku w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy, wobec upływu dwuletniego terminu od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, postępowanie w sprawie - w oparciu o art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. – należało umorzyć. Zażalenie na to postanowienie wniósł powód, domagając się jego uchylenia. Zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem:

1) art. 180 k.p.c. w zw. z art. 42 k.c. oraz w zw. z art. 69 ust. 1 zd. 2 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie, w szczególności niepodjęcie postępowania z urzędu, podczas gdy zachodziły ku temu podstawy w związku z ustanowieniem przez sąd rejestrowy kuratora dla pozwanej w trybie art. 42 k.c., a nadto, gdy - przed umorzeniem postępowania- sąd winien zbadać zasadność i aktualność podstawy zawieszenia postępowania, jak również tak przed zawieszeniem, jak i późniejszym umorzeniem winien zbadać istnienie ewentualnych podstaw do powołania kuratora z urzędu w trybie art. 69 § 1 zd. 2 k.p.c.;

2) art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. i w zw. z art. 69 § 1 zd. 2 k.p.c. oraz art. 45 Konstytucji RP przez przyjęcie, że trwały podstawy zawieszenia postępowania, a także, że nie zachodziły (nie rozważono czy zachodziły) podstawy do wyznaczenia przez Sąd z urzędu kuratora dla strony pozwanej w trybie art. 69 § 1 zd. 2 k.p.c., a to w związku z wystąpieniem uzasadnionego przypadku (a w konsekwencji doszło do umorzenia postępowania i w istocie do ograniczenia prawa strony do wymiaru sprawiedliwości), podczas gdy z przebiegu procesu wynika, że zachodził uzasadniony przypadek takiego powołania kuratora z powodu ewidentnej obstrukcji procesowej ze strony pozwanej, a z odpisu z rejestru pozwanej spółki wynika, że ustanowiono dla niej już 4 kuratorów, w tym m.in. kuratora „w celu niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do powołania zarządu spółki”, co stanowi o takich szczególnych okolicznościach.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Po wykreśleniu w dniu 30 października 2018 r. z Krajowego Rejestru Sądowego ostatniego prezesa zarządu pozwanej - W. C. i niepowołaniu nowego członka zarządu, w składzie organów pozwanej wystąpiły braki uniemożliwiające jej działanie. Zawieszenie postępowania w sprawie na tej podstawie - w oparciu o art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. było zatem w pełni uprawnione. Powód nie zaskarżył postanowienia zawieszającego postępowanie. Także obecnie nie wskazuje na żadne uchybienie Sądu przy podejmowaniu decyzji co do zawieszenia postępowania.

Upływ dwóch lat od daty zawieszenia postępowania konstytuował podstawę do jego umorzenia - w oparciu o art. 182 § 1 pkt 4 k.p.c. Wbrew przekonaniu powoda, przeszkody do umorzenia postępowania w sprawie nie stanowił fakt ustanowienia przez sąd rejestrowy - Sąd Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 10 maja 2021 r. (sygn. akt KR.XII NS-REJ KRS (...)), kuratora w osobie M. G. - na podstawie art. 42 k.c. Stosownie do tego przepisu, kurator umocowany jest do działania do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej albo ustanowienia likwidatora uprawnionego do reprezentowania osoby prawnej i prowadzenia jej spraw, przy czym przydane mu umocowanie do reprezentacji może być realizowane jedynie w granicach określonych w zaświadczeniu sądu.

Ze wpisu dokonanego w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że działania kuratora M. G. ograniczone zostały do podejmowania czynności przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w N. w celu dokonania czynności zawiadomienia spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania w sprawie przestępstwa karnego skarbowego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa. Ograniczenie to oznacza, że kurator M. G. nie mogłaby reprezentować pozwanej w rozpatrywanej sprawie sądowej.

Trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że podjęcie postępowania w sprawie uzależnione było od ustanowienia kuratora procesowego w trybie przewidzianym w art. 69 k.p.c. Zgodnie z tą normą Sąd orzekający w sprawie mógł ustanowić dla pozwanej kuratora na wniosek powoda, jednakże wniosku takiego powód nie złożył. Wprawdzie Sąd orzekający w sprawie mógł też ustanowić takiego kuratora z urzędu, niemniej możliwość taka uwarunkowana była uznaniem, że zachodzi wyjątkowy, uzasadniony przypadek. Umorzenie postępowania implikowało przyjęcie, że podstawy takiej Sąd Okręgowy się nie dopatrzył.

Do kwalifikacji, że taki wyjątkowy, uzasadniony przypadek wystąpił nie uprawnia przywoływana przez powoda okoliczność, że ustanowionych zostało 4 kuratorów do reprezentowania pozwanej, ponieważ ustanawiani oni byli w innych, niezwiązanych ze sprawą postępowaniach, bądź do podjęcia określonych czynności. Działania tych kuratorów nie wpływały na tok procedowania w rozpatrywanej sprawie. Nie rokowały uzupełnienia braków w organie pozwanej umożliwiającego podjęcie postępowania i nie tamowały, ani nie ograniczały powoda w możliwości złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla pozwanej – w trybie art. 69 §1 k.p.c. Nie czyniły też wniosku powoda o ustanowienie kuratora w żadnej sferze niecelowym, czy nieracjonalnym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, jako bezzasadne - w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. SSA Joanna Naczyńska