XI GC 567/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt XI GC 567/23

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 22 maja 2023 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. wniosła przeciwko GRUPA (...).(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę kwoty 8610 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 23 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. Na uzasadnienie żądania pozwu powódka wskazała, iż strony łączyła umowa, przedmiotem której było prowadzenie przez pozwaną za pośrednictwem serwisu internetowego zbiórki środków, celem której było sfinansowanie projektu M.E.A.T.

II: F. Zero. Umowa została zawarta w ramach negocjacji stron, w trakcie których powódka nie wyraziła zgody na dodatkowe usługi pozwanej - prowadzenia kampanii marketingowej za wynagrodzeniem. Podała, że po przeprowadzeniu zbiórki pozwana pomniejszyła zgromadzoną kwotę o należną jej prowizję oraz niezasadnie za wykonanie usług dodatkowych, które stanowią podstawę niniejszego powództwa. Nakazem zapłaty z dnia 30 maja 2023 r. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwana wniosła sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, zaskarżając nakaz w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu.

W toku procesu strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. oraz pozwana GRUPA (...).TO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. współpracowały w ten sposób, że pozwana prowadziła zbiórki funduszy za pośrednictwem serwisu internetowego pozwanej www.wspieramto.pl na sfinansowanie wydawanych przez powódkę gier komputerowych i karcianych, za co pozwana pobierała umówioną prowizję od zebranych środków. Strony w 2020 i 2021 roku zawarły dwie umowy, w których pozwana zobowiązywała się do wykonania dodatkowych usług marketingowych, przy jednoczesnym obniżeniu należnej prowizji podstawowej od zebranych środków, przewidzianej regulaminem pozwanej.

Umowy dotyczące pierwszych 2 kampanii zostały wykonane i rozliczone miedzy stronami. Pierwsza z umów zawarta była na piśmie. Bezsporne, nadto dowód: - umowa z dnia 18 marca 2020 r. k. 70-73; - faktury VAT k. 76-79; - zeznania za powódkę K. Ł. k. 227-229; - zeznania za powódkę T. S. k. 272-276; - zeznania za pozwaną O. P. k. 276-277, 282-282v.; Za pośrednictwem korespondencji e-mail w sierpniu 2022 r. strony rozpoczęły negocjacje w sprawie zawarcia kolejnej umowy, przedmiotem której było prowadzenie przez pozwaną zbiórki środków w okresie od 7 listopada 2022 r. do 12 grudnia 2022 r. na kampanię gry ‘M.E.A.T.

II: F. Zero”. Przedstawiciele powódki prowadzili powyższe negocjacje z pracownikiem powódki I. B.. Powódka mailem z 25 sierpnia 2022 roku zwróciła się do pozwanej o wycenę dodatkowych działań związanych z promowaniem kampanii, tj. projekt polecany na głównej i na innych kampaniach na czas trwania kampanii, baner główny na cały czas trwania kampanii, posty sponsorowane na FB, pakiet wiadomości SMS i powiadomień (...) do bazy wspierających, komunikacja Ł. wysyłana do bazy od października, kontakt z mediami. Podczas dalszej korespondencji mailowej stron prowadzonej w pierwszej połowie października 2022 roku dotyczącej oczekiwanej przez powódkę wyceny działań dodatkowych pozwanej, szaty graficznej itd. strony postanowiły, iż tym razem nie zawrą umowy pisemnej, potwierdzając zakres jedynie mailowo.

Wiadomością e-mail z dnia 17 października 2022 r. pracownik pozwanej I. B. odpisał powódce, że to, co strony ustalą w mailach, to będzie umowa. Wiadomością e-mail z dnia 17 października 2022 r. powódka zwróciła się do pozwanej o wskazanie propozycji finansowej i procentowej za zaproponowane przez pozwaną działania promocyjne oraz wskazanie, czy pozwana planuje wysyłkę informacji o kampanii do partnerów i mediów, a jeśli tak, presspack będzie gotowy po 28 października. Pozwana w odpowiedzi mailowej z dnia 24 października 2022 roku zaproponowała rozliczenie za usługi dodatkowe, które wynosić będzie 7 tysięcy złotych netto i dodatkowo prowizja rosnąca w zależności od zebranej sumy: 6% do 100 000 zł, 7 % do 200 000, 8% powyżej 200 000 zł.

W trakcie dalszych negocjacji stron powódka w mailu z 26 października 2022 roku zwracała się do pozwanej o szczegółowe rozpisanie działań marketingowych, które pozwana wyceniła na kwotę 7000 zł netto, a także z czego wynika propozycja rosnącego oprocentowania zbiórki, które zdaniem powódki przy dodatkowych kosztach po stronie powódki powinno być malejące. Podała, że w przypadku braku dodatkowych kosztów, rosnące oprocentowanie nie powinno być problemem. Powódka w dalszej korespondencji stron powołując się na poprzednią kampanię z 2021 roku, ponownie zwracała się do pozwanej o szczegółowe rozpisanie działań marketingowych, które pozwana wyceniła na 7000 zł, oraz o uzasadnienie rosnącej prowizji.

Powódka zaproponowała, iż wynagrodzenie pozwanej, tak jak w przypadku gry karcianej E. 2021, powinno wynieść 6% zebranej kwoty pod warunkiem zakupu pakietu reklamowego w kwocie co najmniej 5000 zł. Pozwana wskazywała, że zaproponowane warunki są znacznie lepsze, niż w przypadku wcześniejszych kampanii. Powódka podnosiła, iż podczas obecnej kampanii ma dodatkową EP-kę Słonia, która wygeneruje spory przychód bez względu na jakiekolwiek działania promocyjne. Zaproponowała, aby prowizja pozwanej wynosiła 7%, tak aby po dodaniu prowizji operatora płatności wynoszącej 2,5% łącznie było mniej niż 10%.

Ponownie zwracała się do pozwanej o szczegółowe rozpisanie działań marketingowych, które pozwana wyceniła na 7000 zł, podnosząc, iż kwota ta jest dla powódki dość wysoka, gdyż zainwestowała już w kampanię kilkadziesiąt tysięcy złotych. Pozwana w mailu z 27 października 2022 roku zgodziła się na prowizję wynoszącą 7% od zebranej kwoty plus prowizja dla operatora płatności. Pozwana wskazała, że kwota 7000 zł zawiera wszystkie opisane wcześniej elementy plus minus to co przy pierwszej kampanii, podzielone na pół. Na przełomie października i listopada 2022 roku miał miejsce atak hackerski w systemie informatycznym powódki, pozwana zgodziła się bezpłatnie udostępnić swój serwer na czas usunięcia awarii u powódki, aby kampania w ogóle ruszyła.

Z uwagi na dynamikę sytuacji strony prowadziły również rozmowy telefoniczne i na komunikatorze. Po zarejestrowaniu zbiórki przez powódkę za pośrednictwem internetowego formularza rejestracyjnego pozwana przystąpiła do realizacji działań promujących na swojej stronie zbiórkę na projekt powódki. Zgodnie z § 4 regulaminu pozwanej zebrana na projekt kwota miała zostać pomniejszona o prowizję należną pozwanej w wysokości 8,5 procent oraz prowizję przedsiębiorstwa pośredniczącego w internetowych płatnościach w wysokości 2,5 %.

Po uruchomieniu kampanii powódka w mailu z dnia 14 listopada 2022 roku zwróciła się o aktualizację zwierającą dotychczasowe działania promocyjne po stronie pozwanej w pierwszym tygodniu kampanii, wskazując, że strony mają niepotwierdzone kwoty i umowę, gdyż jeszcze przed startem kwota 7000 zł była dla powódki za wysoka. W odpowiedzi z 15 listopada 2022 roku pracownik pozwanej I. B. wskazał, że w rozmowie telefonicznej z przedstawicielem powódki T. S. była zgoda na warunki podane w mailu. Odnośnie do działań wskazał na 7 dni na sliderze, 7 polecanych, 2 newslettery i 2 posty.

Powódka w mailu z 15 listopada 2022 r. wskazała, że zgodnie z ustaleniami, wszystko miało być potwierdzane mailowo, a przedstawiciel powódki niczego telefonicznie nie akceptował. I. B. podnosił, iż zakres działań promocyjnych był zaakceptowany w mailu, a warunki finansowe w rozmowie telefonicznej po ataku na serwer. Wiadomością e-mail z dnia 15 listopada 2022 r. powódka zwróciła się do pozwanej o przedstawienie raportu z wykonanych działań promocyjnych i ich efektów z pierwszego tygodnia, celem rozliczenia oraz o niewykonywania żadnych innych działań przez pozwaną, która wykraczała poza zadania pracy pozwanej na success fee.

Powódka po zakończeniu zbiórki wzywała pozwaną do rozliczenia zbiórki oraz zwolnienia środków. Dnia 21 grudnia 2022 r. pozwana wystawiła na rzecz powódki fakturę VAT nr (...) na kwotę 23 718,50 zł, tytułem prowizji od udanego projektu „M.E.A.T. (...)” z terminem płatności do dnia 21 grudnia 2022 r. Wiadomością e-mail z dnia 21 grudnia 2022 r. powódka podniosła, iż otrzymała przelew na kwotę 113 631,50 zł- zbiórka zebrała 137 350 zł, łączna prowizja serwisu to 11 % (8,5% prowizja +2 % prowizja operatora) czyli 15 108,50 zł, co daje kwotę 122 241,50 zł, wzywając pozwaną do zapłaty brakującej kwoty 8610 zł brutto.

Dowód: - regulamin k. 14-22; płyta CD – k. 13a; - korespondencja e-mail k. 24-49, 74, 120-138; - korespondencja O. k. 80-99; - faktura VAT k. 23; - zeznania świadka T. X. k. 181-183; - zeznania świadka I. W. (2) k. 183-186; - zeznania świadka I. B. k. 225-227; - zeznania K. Ł. k. 227-229; - zeznania T. S. k. 272-276; - zeznania O. P. k. 276-277, 282-282v.; Pismem z dnia 24 marca 2023 r. powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 8610 zł w terminie 3 dni, tytułem nienależnie pobranej kwoty z puli zbiórki. Dowód: - pismo z dnia 24 marca 2023 r. k. 50-; - pełnomocnictwo k. 51; - dowód nadania k. 52; - wydruk śledzenia k. 53; - wiadomość e-mil k. 75;

Pismem z dnia 14 kwietnia 2023 r. pozwana odmówiła zapłaty, wskazując, iż dokonała prawidłowego rozliczenia, podnosząc z ostrożności zarzut potracenia wzajemnych wierzytelności, wskazując, że oprócz stawki procentowej 11% strony uzgodniły wynagrodzenie pozwanej w kwocie 7000 zł netto (8610 zł brutto). Nadto pozwana wykonała na rzecz powódki dodatkowe czynności w związku z atakiem hackerskim, które nie były przedmiotem umowy. Dowód: - pismo z dnia 14 kwietnia 2023 r. k. 54-55; - pełnomocnictwo k. 56; Stan faktyczny w spornym zakresie sąd ustalił w oparciu o przedłożony przez strony materiał dokumentarny, w tym z korespondencji -e-mail i na komunikatorach, nadto w oparciu o zeznania świadków zawnioskowanych przez obie strony procesu oraz o zeznania przedstawicieli stron procesu.

Czym innym natomiast jest ocena, jakie fakty zostały tymi dowodami wykazane.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Powódka domagała się od pozwanej zapłaty kwoty 8610 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranego przez pozwaną wynagrodzenia za prowadzenie akcji marketingowej w ramach zbiórki pn. „M.E.A.T. II: F. Zero”, które pozwana pobrała mimo niezaakceptowania przez powódkę warunków i stawek za te działania. Pozwana zakwestionowała roszczenie co do zasady jak i wysokości, podnosząc iż prawidłowo dokonała rozliczenia prowizji i wynagrodzenia z tytułu usług dodatkowych. Pozwana podniosła, iż informowała powódkę o wysokości wynagrodzenia za dodatkowe czynności mailowo jak i telefonicznie, co powódka zaakceptowała.

Stosunek prawny stron, zgodnie z którym pozwana za pośrednictwem swojego portalu internetowego zobowiązała się prowadzić zbiórkę środków pieniężnych na projekt powódki, za co miała otrzymać wynagrodzenie prowizyjne od zebranych środków, należy ocenić w świetle przepisów dotyczących umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.). Zgodnie z poczynionymi ustaleniami, pozwana z zebranej w toku zbiórki kwoty zwolniła na rzecz powódki część środków, potrącając na zasadzie art. 498 k.c. z zebranej sumy łączną kwotę 23 718,50 zł, w tym kwotę 15.108,50 zł tytułem prowizji łącznej 11% oraz dochodzoną pozwem kwotę 8610 zł brutto tytułem realizacji czynności promocyjnych.

Podstawą przedstawionych do potrącenia wierzytelności pozwanej była norma zawarta w art. 734 § 1 k.c. oraz w art. 735 k.c. Zgodnie z treścią tych przepisów przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się o wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy.

Spór w niniejszej sprawie dotyczył zakresu umowy, czynności podejmowanych przez pozwaną, a w konsekwencji należnego jej wynagrodzenia, które pozwana potrąciła ze środków uzyskanych ze zbiórki na projekt powódki. Bezsporna w sprawie była przy tym kwota wynagrodzenia prowizyjnego należnego pozwanej na podstawie regulaminu obowiązującego przy rejestracji zbiórki za pośrednictwem internetowego formularza (k. 14 i nast.), bowiem strony nie kwestionowały, że z zebranej sumy na cel powódki w postaci kampanii gry „M.E.A.T. II: F. Zero”, pozwana mogła zatrzymać dla siebie wynagrodzenie prowizyjne ustalone w stawce 8,5% oraz dodatkowo 2,5% na rzecz operatora płatności, co łącznie daje prowizję na poziomie 11%.

Niemniej jednak po wykonaniu umowy, pozwana rozliczyła umowę pobierając ponad kwotę ustalonego wynagrodzenia prowizyjnego kwotę 7000 zł netto (8610 zł brutto) tytułem prowadzonej kampanii marketingowej, co zakwestionowała powódka, podnosząc, iż brak było jej zgody na prowadzone działania promocyjne, za zaproponowaną stawkę, poza zaakceptowanym regulaminem. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, strony pozostawały w stosunkach handlowych przy realizacji 2 wcześniejszych projektów, z czego tylko pierwszy opierał się na umowie pisemnej.

W sprawie bezsporna była okoliczność zawarcia przez strony umowy o prowadzenie przez pozwaną zbiórki na trzeci projekt – na podstawie postanowień regulaminu pozwanej, który przewidywał określone w nim stawki wynagrodzenia prowizyjnego (§ 4). Zawisły przed Sądem spór koncentruje się w okól tego, czy strony związane były umową zawartą za pośrednictwem korespondencji e-mail, w której pozwana wyceniła swoje wynagrodzenie za prace dodatkowe na kwotę 7000 zł. Na podstawie obszernej korespondencji e-mail, messenger oraz zeznań świadków i stron, sąd doszedł do przekonania, że strony w prowadzonej korespondencji mailowej czy w toku prowadzonych rozmów telefonicznych nie wyszły poza etap negocjacji warunków realizacji przez pozwaną umowy o usługi dodatkowe, brak było wiążącej zgody powódki co do przedmiotu, zakresu i wynagrodzenia pozwanej za prowadzone dodatkowe działania promocyjne, nieobjęte regulaminem pozwanej.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, powódka po pierwsze notorycznie zwracała się do pozwanej z prośbą o szczegółową wycenę ewentualnych działań marketingowych, a po drugie o wyszczególnienie cen i stawek poszczególnych czynności, czego pozwana ostatecznie nie wykazała. Nadto brak jest dowodu, aby powódka kiedykolwiek potwierdziła umowę w tym zakresie. Podczas prowadzonych negocjacji stron wszystkie uzgodnienia miały zostać potwierdzone mailowo, pracownik pozwanej zgodził się, że nie będzie umowy na piśmie, a umową będzie to, co jest w mailach (k. 27).

Strony zatem uzgodniły, iż wiążące będą ustalenia dokonane w formie dokumentowej (art. 77 2 - 3 k.c.). Pozwana nie wykazała w niniejszym procesie (art. 6 k.c.), aby powódka zaakceptowała kwotę 7000 zł netto proponowaną przez pozwaną za działania marketingowe, czy to telefonicznie, czy to mailowo. Nie ma bowiem żadnej akceptacji powódki wyrażonej w korespondencji e-mailowej, a wręcz przeciwnie, z korespondencji e-mail z połowy listopada 2022 roku powódka zaprzecza, aby potwierdzała umowę telefonicznie i podnosi, że wszystko miało być potwierdzana mailowo (k. 33).

Nadto, powódka wyraźnie wskazała, że kwoty i „deal” są niepotwierdzone (k. 32v). Z zeznań świadka I. B. wynikało, że mimo trwających jeszcze negocjacji z powódką pozwana przystąpiła już do swoich prac, gdyż pozwanej również zależało na udanej kampanii (k. 225). Nadto jak wynika z wiadomości e-mail z dnia 15 listopada 2022 r., wobec braku porozumienia w tym zakresie i samowolnie podejmowanych czynności przez pozwaną w pierwszym tygodniu kampanii, powódka wezwała pozwaną do złożenia raportu z wykonanych do tej pory działań celem ich rozliczenia i zakończenia dalszego podejmowania czynności tego rodzaju.

Również z zeznań świadka I. W. (1) wynikało, iż zaproponowana przez pozwaną stawka byłą wygórowana i powódka jej nie akceptowała. Pozwana nie złożyła również wspomnianego raportu z dotychczasowych działań. Finalnie z zeznań przedstawicieli powódki jasno wynika, iż powódka nigdy nie zaakceptowała tego rodzaju i zakresu usług, stawki, zważywszy że powódka prowadziła szeroko zakrojone działania promocyjne na własną rękę. Zaoferowany przez pozwaną pakiet działań dodatkowych nie wszedł natomiast w życie, bo nie został zaakceptowany przez powódkę (k. 275).

Z przedłożonej korespondencji nie wynika tego rodzaju oświadczenie woli złożone przez powódkę, jak również brak jest dowodów, aby powódka zaakceptowała te usługi w trakcie rozmowy telefonicznej, a wiedza w tym przedmiocie przedstawiciela pozwanej O. P. opiera się na wersji przedstawionej mu przez pracownika I. B., na którego niejako scedował całą komunikację z powódką i proces negocjacji warunków umowy. Mając powyższe na uwadze, nie było zgodnego zamiaru stron, o którym mowa w art. 65 § 2 k.c., co do zawarcia umowy na świadczenie przez pozwaną dodatkowych usług marketingowych, a wobec braku zgodnego porozumienia stron kwota 7000 zł netto została przez pozwaną pobrana niezasadnie, bez umowy zawierającej zgodne oświadczenia woli w tym przedmiocie.

Zwraca przy tym uwagę, że gdyby istotnie strony zawarły umowę na świadczenie dodatkowych usług przez pozwaną, to w takiej sytuacji zgodnie z wersją forsowaną przez pozwaną powinno być pobrane mniejsze wynagrodzenie prowizyjne pozwanej, to jest na poziomie 7 % (k. 226), a nie przewidziane regulaminem 8,5 procent od zebranych środków. Stanowisko pozwanej była niekonsekwentne, bo skoro pozwana zatrzymała kwotę 8160 zł, to w tej sytuacji powinna zwolnić na rzecz powódki środki w wyższej kwocie, a zatrzymać prowizję łączną 9,5% (7% dla siebie i 2,5 % dla operatora płatności), podczas gdy zatrzymała prowizję obowiązującą w jej regulaminie (łącznie 11%).

Dodatkowo podkreślić należy, iż nawet gdyby przyjąć, że strony łączyła sporna umowa na usługi dodatkowe, to pozwana również nie przedłożyła żadnych dowodów na okoliczność jej wykonania, raportu, zrzutów ekranu czy innych dowodów potwierdzających przez pozwaną świadczenie usług, na poczet których pozwana pobrała wynagrodzenie. Zgodnie z podstawową regułą dowodową wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Jak wskazuje się w orzecznictwie ciężar dowodu w rozumieniu art. 6 k.c. polega z jednej strony na obarczeniu strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności. (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2007r., II CSK 293/07).

W świetle powyższego Sąd powinien przyjąć za prawdziwe fakty udowodnione przez stronę obciążoną dowodem i pominąć te, których nie wykazała w sposób przekonujący. W świetle reguły procesowej zawartej w art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę. Wyłącznie od strony uzależnione jest zatem jakie środki dowodowe i na jakie okoliczności zostaną przez nią przywołane celem przekonania Sądu do zajmowanego przez siebie stanowiska.

Na podstawie ustalonego stanu faktycznego w świetle przedłożonych przez stronę powodową dokumentów, Sąd doszedł do przekonania, iż nie doszło do skutecznego zawarcia umowy z pozwaną na działania marketingowe, tym samym pozwana zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranego wynagrodzenia ponad umówioną kwotę. Mając powyższe na uwadze, powództwo uwzględnieniu w całości. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w pkt II wyroku, znajduje podstawę prawną w art. 98 § 1 k.p.c. Powódka wygrała sprawę całości.

Na koszty poniesione przez powódkę składają się opłata od pozwu 500 zł, od pełnomocnictwa 17 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika - adwokata wynoszące 1800 złotych. Łącznie to kwota 2317 złotych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) (...) (...) (...) (...) 3. (...) 4. (...)