I ACa 3334/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt I ACa 3334/25

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Rafał Dzyr (sprawozdawca) Sędziowie: SSA Grzegorz Krężołek SSA Beata Kurdziel po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Szpitala (...) w L. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia w W. o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 11 lipca 2025 r., sygn. akt VIII C 5769/25 oddala apelację. Sygn. akt I ACa 3334/25

UZASADNIENIE

Strona powodowa Szpital (...) w L. wniosła o zasądzenie od strony pozwanej Narodowego Funduszu Zdrowia w W. ( (...) Oddziału (...) w K.) kwoty 5.548,36 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 sierpnia 2024 r., tytułem współczynnika korygującego, dotyczącego świadczeń udzielanych przez świadczeniobiorców zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej a okres od lipca 2023 r do czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 11 lipca 2025 r.1, sygn. akt VIII C 5769/25 oddalił powództwo, z uwagi na jego oczywistą bezzasadność (art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c.) Strona powodowa w apelacji2 wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W apelacji strona powodowa zarzuciła naruszenie art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c., art. 95l ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych3 oraz § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów udzielania świadczeń opieki zdrowotnej4. Strona powodowa zarzuciła, że w sprawie nie zachodziła przesłanka oczywistej bezzasadności powództwa, co wykluczało zastosowanie art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c. Uzasadniając roszczenie pozwu, strona powodowa wskazała, że na podstawie umowy nr (...), zawartej przez strony w dniu 23 grudnia 2022 r., Szpital (...) w L. udziela w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2027 r. gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej w profilach i zakresach określonych w Planie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik nr (...)do umowy.

Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych6 określiła sposób ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne oraz pracowników działalności podstawowej, innych niż pracownicy wykonujący zawody medyczne, zatrudnionych w podmiotach leczniczych, uwzględniający rodzaj wykonywanej pracy oraz sposób osiągania najniższego wynagrodzenia zasadniczego wymusiła na stronie powodowej podniesienie najniższych wynagrodzeń do poziomu wynikającego z ustawy.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu 23 września 2022 r. zarządzenie nr (...) w sprawie w sprawie określenia współczynników korygujących dotyczących świadczeń udzielanych przez świadczeniodawców zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej7. W § 1 ust. 1 zarządzenia został ustalony współczynnik korygujący, dotyczący świadczeń udzielanych przez świadczeniodawców zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, a w ustępie 2 stwierdzono, że współczynnik ten obowiązuje od dnia 1 września 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.

Zastosowanie współczynnika korygującego podwyższyło wartość świadczeń, co pozwoliło stronie powodowej na pokrycie kosztów nakazanego przez ustawę podwyższenia najniższych wynagrodzeń. Strona powodowa pismem z dnia 15 sierpnia 2024 r. wezwała stronę pozwaną do zapłaty kwoty 5.520.000 zł, tytułem niewpłaconego współczynnika korygującego za okres od lipca 2023 r. do czerwca 2024 r. W uzasadnieniu podała, że przyjęta nieprawidłowa metodologia zmiany wyceny świadczeń spowodowała, że powodowy Szpital nie otrzymał wystarczających środków na sfinansowanie wzrostu najniższych wynagrodzeń, narzuconego przez ustawę z dnia 8 czerwca 2017 r.

NFZ (...) Odział (...)w K. w piśmie z dnia 29 sierpnia 2024 r.(...), znak:(...), odpowiedział, że - w świetle zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 23 września 2022 r. - okres obowiązywania współczynnika korygującego (...) upłynął w dniu 30 czerwca 2023 r. i brak jest podstaw prawnych do dalszego wypłacania ww. współczynnika. Z tych względów wezwanie do zapłaty zostało uznane za bezzasadne. W pozwie przedstawiono następującą argumentację prawną na poparcie zgłoszonego roszczenia pieniężnego: Powodowy Szpital został włączony do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej ( (...)), którego funkcjonowanie wymusza art. 95l ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Świadczenia w ramach tego systemu są finansowane w formie ryczałtu, ustalonego w umowie za dany okres rozliczeniowy, zgodnie z art. 136c ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. Na koszt świadczeń zdrowotnych wpływa wysokość wynagrodzeń pracowników. W odniesieniu do najniższych wynagrodzeń pracowników wykonujących zawody medyczne oraz pracowników działalności podstawowej, innych niż pracownicy wykonujący zawody medyczne, zatrudnionych w podmiotach leczniczych, ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, wymusiła na stronie powodowej dokonanie podwyższenia wynagrodzeń.

Związane z tym koszty były pokrywane do czerwca 2023 r. z kwot otrzymywanych od NFZ, a których wysokość wzrosła na skutek uwzględnienia przy wycenie świadczeń współczynnika korygującego. Prezes NFZ nie wydał analogicznego zarządzenia określającego stosowanie takiego współczynnika na następny okres, biegnący od lipca 2023 r. Z uzasadnienia do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 23 września 2022 r. wynikało, że wymuszone przez ustawę wzrosty kosztów najniższych wynagrodzeń pracowniczych zostaną sfinansowane przez wzrost wyceny procedur medycznych, co jednak nie nastąpiło, bądź nie nastąpiło w stopniu wystarczającym na pokrycie kosztów tych wynagrodzeń w okresie od lipca 2023 do czerwca 2024 r.

W oparciu o taką argumentację strona powodowa wystąpiła z roszczeniem pieniężnym, tytułem niewpłaconego jej współczynnika korygującego za okres od lipca 2023 do czerwca 2024 r.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja była bezzasadna. Za oczywistą bezzasadnością powództwa w rozumieniu 191 1 § 1 i 3 k.p.c. przemawia w niniejszej sprawie brak roszczenia cywilnoprawnego. Z treści pozwu, dołączonych do niego załączników i przytoczonych przez stronę powodową okoliczności sprawy wynika wprost, że strona powoda domaga się kontynuowania wypłacania przez stronę pozwaną współczynnika korygującego, wprowadzonego zarządzeniem Prezesa NFZ na okres od dnia 1 września 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Oczywistym jest, że skoro na okres wskazany w pozwie współczynnik korygujący nie został wprowadzony przez Prezesa NFZ, to nie można na drodze sądowej domagać się jego dalszego stosowania.

Dlatego też należało podzielić ocenę Sądu pierwszej instancji w przedmiocie oczywistej bezzasadności powództwa. Argument strony apelującej, że w kilku innych sprawach zostało zarządzone doręczenie odpisu pozwu stronie pozwanej, świadczy jedynie o tym, że albo sprawy te różnią się od niniejszej, albo, że na tym etapie postępowania sądy nie dokonały jeszcze wstępnej analizy prawnej zasadności zgłoszonych roszczeń. Oddalenie powództwa i apelacji w niniejszej sprawie nie oznacza zanegowania odpowiedzialności państwa i działającego w jego imieniu Narodowego Funduszu Zdrowia za finansowanie opieki zdrowotnej, której koszty wynikają wprost z ustawy.

Nie jest jednak zadaniem Sądu zastępowanie strony powodowej w sformułowaniu i uzasadnieniu roszczenia, z którym można byłoby skutecznie wystąpić przeciwko państwu (Skarbowi Państwa bądź NFZ), z powołaniem się na niedostateczne finansowanie opieki zdrowotnej, którą na mocy ustawy strona powodowa jest zobowiązana realizować przy zachowaniu odpowiednich warunków. Dekodowany przez stronę powodową z brzmienia art. 95l ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, obowiązek NFZ zapewnienia stabilności funkcjonowania sytemu ochrony zdrowia nie może spowodować uznania, że stronie powodowej przysługuje roszczenie o wypłacenie sum w oparciu o zastosowanie nieistniejącego współczynnika korygującego.

Przepisy te nie pozwalają również na uznanie, że obowiązek stosowania tego współczynnika nie wygasł po dniu 30 czerwca 2023 r., a tym bardziej, że przepis o czasowym obowiązywania zarządzenia nr (...) Prezesa NFZ z dnia 23 września 2022 r., zawarty w § 1 ust. 2 , nie obowiązuje. W tym stanie rzeczy, należało orzec, jak w sentencji , na podstawie art. 391 1 § 3 zd. ostatnie k.p.c. 1 k. 50-51 2 k. 54-59 3 Dz. U. z 2024 r. poz. 146 4 Dz. U. z 2022 r. poz.787 5 k. 13-15 6 Dz. U. z 2021 r., poz. 1801 7 k. 32-33, NFZ.2022.120 8 k. 36