Legislator Case Law & Legislation
I C 1114/23 AI generated

I C 1114/23 · Sąd powszechny

Case Number I C 1114/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 25 kwietnia 2024r. Pozwem złożonym w dniu 24 listopada 2023r. powód (...) Ltd. z siedzibą w L. (Cypr) wniósł o zasądzenie od pozwanego M. G. kwoty 1239,81 zł, na którą składały się: - 1000,00 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 04 lipca 2023 roku, - 207,87 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 04 lipca 2023 roku, - 2,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 04 lipca 2023 roku, - 29,19 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 04 lipca 2023 roku do dnia zapłaty.

Legislator headnote

AI generated

art. 481 k.c, art. 98 k.p.c; I C 1114/23 · Sąd powszechny: Dowód: akta postępowania VI Nc-e (...) k.51-61; Poczynione ustalenia faktyczne Sąd oparł na dokumentach powołanych w treści uzasadnienia, których prawdziwość nie została zakwestionowana przez strony. Ustaleń stanu faktycznego na podstawie kserokopii dokumentów dokonano w oparciu przepis art. 308 kodeksu postępowania cywilnego.

Keywords

AI generated
means of payment promise of payment credit transfer electronic signature electronic identity third-party payment

Cited Legislation

AI generated
art. 481 k.c
W związku z powyższym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 481 k.c.
art. 98 k.p.c
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
AI generated
I C 20/24
Sygn. akt: I C 20/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Wysoczyńska Protokolant: ------------------------------------- po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2024 roku w Jędrzejowie na posiedzeniu niejawnym sprawy powództwa (...) Ltd z siedzibą w L. przeciwko A. B. o zapłatę I. oddala powództwo II. zasądza od strony powodowej (...) Ltd z siedzibą w L. na rzecz pozwanej A. B. kwotę 1817 zł (jeden tysiąc osiemset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Sygn. akt I C 20/24 UZASADNIENIE WYROKU Z DNIA 5 lipca 2024 ROKU W dniu 8 stycznia 2024 roku do tut. Sądu wpłynął pozew (...) Ltd. przeciwko pozwanej A. B. o zapłatę kwoty 6.273 zł z umownymi odsetkami w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie od dnia 8 września 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 4500 zł i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 września 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 154,73 zł oraz zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania strona powodowa wskazała, że pozwana zawarła z (...) Sp. z o.o. ( (...) Sp. z o.o.) umowę o wirtualną kartę kredytową w dniu 23 grudnia 2022 roku i wykorzystała przyznany jej limit w kwocie 2800 zł, którego nie spłaciła. Nadto strona powodowa wskazała, że wierzytelność ze wskazanej umowy nabyła w drodze cesji wierzytelności. W odpowiedzi na pozew z dnia 31 stycznia 2024 roku pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, wskazując na brak udowodnienia żądania co do zasady i wysokości, stosowania w umowie klauzul niedozwolonych i brak legitymacji strony powodowej, a także podniosła zarzut sankcji kredytu darmowego i przedwczesność żądania z uwagi na brak prawidłowego wypowiedzenia umowy, a także nieważność umowy względnie jej nieistnienie (k. 138 – 147). Roszczenie strony powodowej było przedmiotem uprzedniego postępowania w ramach elektronicznego postepowania upominawczego przed Sądem Rejonowym w Lublinie sygn. akt Nc- e 1395082/23, który wydał nakaz zapłaty, a następnie postanowieniem z dnia 12 października 2023 roku umorzył postępowanie wobec sprzeciwu pozwanej (k. 12 – 17, 62 - 76). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 23 grudnia 2022 roku sporządzona została umowa o wirtualną kartę kredytową nr (...), a jako strony umowy wpisano w niej pozwaną oraz (...) Sp. z o.o. w W.. W umowie wskazano, że umowa zostaje zawarta na 360 dni licząc od dnia pierwszego wykorzystania limitu i może być odnowiona po tym czasie, a kwota przyznanego pozwanej limitu wyniesie 2800 zł, który pozostawał do dyspozycji pozwanej. W umowie wskazano nadto, że za wykorzystanie limitu będzie pobierana prowizja i inne opłaty, które miały być określone w Taryfie, a od pobranego limitu nie przewidziano odsetek kapitałowych. Wirtualną kartę powiązano z rachunkiem do jej obsługi i spłaty oraz kontem klienta, a w umowie nie określono minimalnej kwoty do spłaty kwotowo, odsyłając w tym zakresie do danych w zestawieniu operacji w poszczególnych okresach rozliczeniowych. W umowie określono także przypadki wypowiedzenia umowy przez (...) Sp. z o.o. odsyłając w tym zakresie do Regulaminu. Wypowiedzenie mogło być dokonane na piśmie z przesłaniem na ostatni adres pozwanej lub trwałym nośniku i mogło być dokonane z 2 miesięcznym okresem wypowiedzenia m.in. w przypadku nieterminowego regulowania należności. Integralną część umowy stanowił regulamin. W dniu 26 maja 2023 roku sporządzono aneks do umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku zwiększając limit do kwoty 4600 zł. W dniu 23 grudnia 2022 roku dokonano przelewu na rzecz pozwanej kwoty 2500 zł, w dniu 30 stycznia 2023 roku kwoty 200 zł, a w dniu 26 maja 2023 roku kwoty 1800 zł. Na koncie klienta - pozwanej naliczono za okres od 22 stycznia do 20 lutego 2023 roku prowizję w kwocie 423,44 zł określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty, a następnie w okresie od 21 lutego do 22 marca 2023 roku kolejną prowizję w kwocie 432 zł określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono spłatę 423,44 zł z dnia 24 lutego 2023 roku, okresie od 23 marca do 21 kwietnia 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 432 zł, określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono wpłatę 432 zł, okresie od 22 kwietnia do 21 maja 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 432 zł, określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono wpłatę 432 zł w dniu 25 kwietnia 2023 roku, w okresie od 22 maja do 20 czerwca 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 681,60 zł, określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono wpłatę 432 zł w dniu 25 maja 2023 roku, w okresie od 21 czerwca do 20 lipca 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 720 zł, określając minimalną kwotę do spłaty na kwotę 1413,10 zł , a także naliczono odsetki karne w kwocie 11,50 zł, w okresie od 21 lipca do 29 lipca 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 216 zł, określając minimalną kwotę do spłaty na kwotę 6135,16 zł i naliczono odsetki karne w kwocie 17,56 zł. W dniu 29 czerwca 2023 roku sporządzono pismo o wypowiedzeniu pozwanej umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku i wezwano do zapłaty kwoty 682,98 zł. W dniu 21 sierpnia 2023 roku sporządzono pismo z wezwaniem pozwanej do zapłaty kwoty 6198,92 zł w terminie 28 sierpnia 2023 roku. W dniu 27 października 2022 roku strona powodowa i (...) Sp. z o.o. zawarły ramową umowę przelewu wierzytelności, a w dniu 21 lutego 2023 roku porozumienie nr 48 do tej umowy na podstawie której strona powodowa nabyła wierzytelności określone w załączniku, w tym z umowy nr (...). Dowód: wydruk umowy z aneksem (k.18 - 27), przelew weryfikacyjny (k. 28), przelewy (k. 29 - 31), zestawienie operacji na koncie (k. 32 - 39), wydruki z konta N. (k. 32 -39), potwierdzenie zawarcia umowy (k. 42, 43), pisma (k. 44, 45), umowa przelewu z porozumieniem i załącznikami (k. 47 -58), formularz informacyjny (k. 90 – 110), regulamin portalu i wydawania, użytkowania wirtualnej karty (k. 111 -135). Sąd zważył co następuje: Powództwo jest niezasadne. Wobec stanowiska pozwanej, to na stronie powodowej ciążył obowiązek udowodnienia, że pozwana i (...) Sp. z o.o. zawarli umowę o wirtualną kartę kredytową z dnia 23 grudnia 2022 roku nr (...) i aneksem z dnia 26 maja 2023 roku. Umowa ta i aneks były umowami w rozumieniu art. 5 pkt 13 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz. U nr 126 z późn. zm.) i miały być zawarte w trybie przepisu art. 15 wskazanej ustawy bez jednoczesnej obecności obu stron umowy przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość (tzw. umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość), czyli w drodze elektronicznej. Do ważności umowy pożyczki (kredytu), zawartej w drodze elektronicznej nie jest wymagana forma pisemna, co wynika z treści przepisu art. 29 ust. 1 wskazanej ustawy, zgodnie z którym umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Z przepisu tego nie wynika zatem, aby forma pisemna została zastrzeżona pod rygorem nieważności, a zatem należało przyjąć, że zastrzeżenie formy pisemnej, zgodnie z przepisem art. 73 § 1 kc, zostało zastrzeżone jedynie pod rygorem dowodowym (wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2017 roku II Ca 2448/17 legalis 2052181). Do przyjęcia, że doszło do zawarcia umowy o kredyt konsumencki, zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1997 roku Prawo bankowe, wystarczy przedłożenie umowy na innym trwałym nośniku w postaci elektronicznej (wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 14 maja 2019 roku II Ca 180/19 legalis 2159273; komentarz do art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim pod red. Osajda) oraz dowodu doręczenia tej umowy konsumentowi stosownie do art. 29 ust. 2 wskazanej ustawy o kredycie konsumenckim. Doręczenie to może nastąpić w dowolny sposób w tym również w drodze elektronicznej, przy czym na wierzycielu ciąży udowodnienie faktu doręczenia konsumentowi takiej umowy (Wyrok Sądu Rejonowego Łódź – Widzew z dnia 15 października 2020 roku II C 516/20 legalis 249501; wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 września 2020 roku II Ca 771/20 legalis 2494149). Zdaniem Sądu strona powodowa przedkładając umowę z dnia 23 grudnia 2022 roku nr (...) wraz z elektronicznym potwierdzeniem jej zawarcia wykazała, że doszło do zawarcia umowy w sposób wynikających z powyższych przepisów. Umowa ta została także wykonana, albowiem pozwana wykorzystała limit do kwoty 2700 zł, a następnie do kwoty 1800 zł po dacie aneksu i spłaciła go do kwoty (...),44 co wynika z danych na rachunku klienta i dowodów przelewu. Jeżeli chodzi o zarzut braku legitymacji procesowej strony powodowej, to należy wskazać, że nie był on zasadny. Zgodnie z art. 509 §1 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na rzecz osoby trzeciej, chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Na podstawie wskazanego przepisu przelew wierzytelności jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej, a przedmiotem przelewu jest wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać i która jest w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). W tym zakresie konieczne jest wyraźne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność. Wymaga się zatem oznaczenia stron tego stosunku zobowiązaniowego oraz przedmiotu świadczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 października 2015 roku sygn. akt I ACa 492/15 LEX nr 184218; wyrok SN z dnia 11 maja 1999 r. III CKN 423/98 Biuletyn Sądu Najwyższego 2000/1 str. 1). W ocenie Sądu z ramowej umowy przelewu wierzytelności, porozumienia nr 48 i załącznika, wynika że strona powodowa nabyła od (...) Sp. z o.o. prawo do wierzytelności z umowy o wirtualną kartę kredytową z dnia 23 grudnia 2022 roku nr (...) wraz z aneksem wskazanej w pozwie. Z dokumentów tych wynikało, że to strona powodowa wstąpiła co do zasady w prawa pierwotnego wierzyciela, a zatem miała legitymację procesową czynną w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu słuszny był zarzut stosowania przez pierwotnego wierzyciela w umowie o wirtualną kartę kredytowa klauzul niedozwolonych w zakresie określenia prowizji i innych należności pozaodsetkowych kosztów. Zgodnie z przepisem art. 385 1 § kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne), przy czym nie dotyczy to postanowień określających świadczenia główne stron, w tym ceny i wynagrodzenia, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wskazany przepis ma zastosowane do umów obligacyjnych zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami z użyciem wzorca umowy lub też do umów zawieranych bez użycia takiego wzorca (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2006 roku III CSK 266/06 lex 238949). Niewątpliwym jest, że wskazany przepis może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem umowa z dnia 23 grudnia 2022 roku i aneks do niej zostały zawarta pomiędzy przedsiębiorcą, czyli (...) Sp. z o.o. a konsumentem, czyli pozwaną. Klauzula generalna wskazana w cytowanym przepisie zawiera dwa kryteria oceny umowy, a mianowicie dobre obyczaje oraz interesy konsumenta. Uznanie konkretnej klauzuli umownej za niedozwolone postanowienie umowy wymaga stwierdzenia łącznego wystąpienia obu przesłanek, a więc sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz rażącego naruszenia interesów konsumenta (wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013 roku I CSK 660/12 lex 1408133). Dobre obyczaje to w zasadzie pojęcie równoważne dla zasad współżycia społecznego, czyli pozaprawnych reguł postępowania niesprzecznych z etyką, moralnością i aprobowanych społecznie. W szczególności sprzeczne są wszelkie postanowienia umowy, które naruszają uczciwość, zaufanie do kontrahenta, zmierzają do wykorzystania przymusowego położenia drugiej strony umowy, a tym samym naruszają równorzędność stron stosunku prawnego (Adam Olejniczak - komentarz do art. 385 1 kc lex; wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). Interesy konsumenta to pojęcie szerokie i należy przez nie rozumieć nie tylko interesy ekonomiczne. Z rażącym naruszeniem interesów konsumenta mamy do czynienia w przypadku, gdy postanowienia umowy znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron, gdy dochodzi do jaskrawej, nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków stron umowy (wyrok SN z dnia 13 lipca 2005 roku I CK 832/04). Do naruszenia tej równowagi stron odnosi się także art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zawierający definicję nieuczciwych warunków umowy zawieranej z konsumentem. Należy wskazać, że nie każde postanowienie umowy podlega ocenie pod kątem uznania go za niedozwoloną klauzulę. Z badania tego wyłączone są postanowienia umowy uzgodnione indywidualnie z konsumentem oraz postanowienia określające jednoznacznie główne świadczenia stron. Zgodnie z art. 720 § 1 kc przez umowę pożyczki (kredytu) dający pożyczkę (kredyt) zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę (kredyt) określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Z definicji umowy pożyczki (kredytu) nie wynika zatem, aby wysokość prowizji i innych opłat należały do głównych świadczeń stron umowy, albowiem do świadczeń tych należą jedynie udostępnienie kwoty pożyczki (kredytu oraz zwrot kwoty pożyczki (kredytu) (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 30 września 2002 roku XVII Amc 47/01 Dz. Urz. UOKiK 2003/1/244; wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2004 roku I CK 472/03 Pr. Bank. (...)). Tym samym postanowienia w zakresie ustalenia wysokości prowizji i innych pozaodsetkowych kosztów podlegają ocenie przy uwzględnieniu art. 385 1 kc i mogą być uznane za niedozwolone klauzule umowne. Zgodnie z art. 385 1 § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności odnosi się do to wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przy ocenie postanowień umowy pod kątem ich indywidualnego uzgodnienia należy także kierować się art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zgodnie z którym warunki umowy zostaną zawsze uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał wypływu na ich treść, zwłaszcza jeżeli zostały przedstawione konsumentowi w formie sformułowanej uprzednio umowy standardowej (wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). W ocenie Sądu umowa o wirtualną kartę kredytową z dnia 23 grudnia 2022 roku z aneksem w części dotyczącej ustalenia wysokości pozaodsetkowych kosztów, a w szczególności dotyczących prowizji nie zostały uzgodnione z pozwaną indywidualnie, co więcej pozwana o wysokości tych kosztów zdaniem Sądu nie była dokładnie poinformowana, albowiem w dacie zawarcia umowy i aneksu nie znała ich wysokości. Wysokość tych kosztów została w ogóle dość skomplikowanie określona w umowie i regulaminie , który został jednostronnie i odgórnie opracowany przez pierwotnego wierzyciela. Należy także dodać, że strona powodowa przy uwzględnieniu art. 385 1 § 4 kc nie udowodniła, że te zapisy umowy zostały uzgodnione indywidualnie z pozwaną. W ocenie Sądu postanowienia umowy z aneksem w zakresie ustalenia wysokości prowizji i pozaodsetkowych były niedozwolonymi postanowieniami umowy i zmierzały do obejścia przepisów dotyczących wysokości odsetek, rażąco naruszały prawa pozwanej jako konsumenta. Niewątpliwie w umowie nie zastrzeżono żadnych odsetek kapitałowych, ale w zamian zastrzeżono bardzo wysoką prowizję i to w sposób niejasny, jedynie z wydruków z konta pozwanej jako klienta wynika, że co miesiąc od stycznia 2023 roku naliczono jej prowizje w wysokości 423,44 zł, a potem 432 zł, potem 681, 60 zł, potem, 720 i wreszcie 216 zł. Tylko za okres od 22 stycznia 2023 roku do 20 lutego 2023 roku prowizja w kwocie 423,44 zł była naliczona od kwoty 2500 zł, co stanowiło około 17 % wskazanej udostępnionej kwoty, podczas gdy odsetki maksymalne za opóźnienie za ten okres wyniosłyby tylko 46,99 zł za ten okres, a zatem kwota prowizji tylko za jeden miesiąc stanowiła prawie 10 – krotność dopuszczalnych ustawowo odsetek maksymalnych. Nadto wpłaty dokonywane za kolejne okresy zaliczano na poczet całej prawie prowizji i kwota prowizji cały czas rosła a tym samym zobowiązanie pozwanej, zamiast maleć. Łącznie za okres od 22 stycznia 2023 roku do 29 lipca 2023 roku naliczono pozwanej prowizję w kwocie 3337,04 zł oraz dodatkowo odsetki karne w kwocie 17,56 zł, a tym czasem za cały okres umowy pozwana otrzymała kwotę 4500 zł, a zatem kwota prowizji wyniosła aż 74 % kwoty udostępnione pozwanej łącznie. Nadto pozwana spłaciła kwotę 1.719,44 zł, a mimo to zgodnie ze stanowiskiem strony powodowej do spłaty pozostała jej jeszcze kwota 6.273 zł (kwota żądania), zatem mimo spłaty zadłużenia głównego w 38 %, zadłużenie rosło i wzrosło za okres od 6 miesięcy o blisko 40 % (1800 zł od kwoty 4500 zł). Gdyby tylko naliczano odsetki ustawowe w wysokości maksymalnej za okres od 23 grudnia 202 roku do 20 lipca 2023 roku od kwoty 4500 zł (takie przedłożono naliczenia), byłaby to kwota 631,29 zł i to przy założeniu braku spłat w ogóle, a przecież pozwana spłaciła część zadłużenia, a zatem należność z tytułu tych odsetek byłaby mniejsza. Z porównania tych kwot wynika zatem, że kwota prowizji została zastrzeżona w sposób wygórowany i naruszający przepisy dotyczące wysokości dopuszczalnych odsetek ustawowych za opóźnienie. Niewątpliwym jest, że instytucjom udzielającym pożyczek (kredytów) należy się wynagrodzenie za udzielenie pożyczki (kredytu) w postaci np. prowizji. Zdaniem Sądu koszty te jednak nie mogą być wygórowane i muszą mieć swoje uzasadnienie zarówno w odniesieniu do wysokości samej kwoty pożyczki (kredytu), jaki i okresu spłaty pożyczki (kredytu), oraz faktycznych czynności pożyczkodawcy (kredytu), podjętych przy udzieleniu pożyczki (kredytu), a wyliczenie ich wysokości musi być jasne i zrozumiałe. Ustalenie wysokości prowizji w przypadku umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku z aneksem było nieuzasadnione i rażąco wygórowane, a nadto zmierzało do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i nie znajdowało uzasadnienia w czynnościach dokonanych przez pierwotnego wierzyciela. Z tych też względów Sąd uznał postanowienia umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku w zakresie ustalenia wysokości prowizji za niedozwolone postanowienia umowy i przez to za niewiążące pozwanej. Tym samym uznano, że pozwana nie była zobowiązana do uiszczenia kwoty 3337,04 zł (łączna kwota prowizji naliczonej). Oceniając wysokość wskazanych dodatkowo opłat zastrzeżonych w umowie Sąd nie mógł pominąć rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, która uregulowała wysokość maksymalnych tzw. pozaodsetkowych kosztów, a także wskazała w przepisie art. 36a wzór na ich obliczenie. W ocenie Sądu uregulowanie zawarte we wskazanej ustawie o kredycie konsumenckim znajdzie zastosowanie dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że postanowienia umowy pożyczki w zakresie tzw. pozaodsetkowych kosztów, zostały ustalone z konsumentem indywidualnie. W przypadku, gdy wysokość tych opłat nie została ustalona indywidualnie, to takie postanowienie umowy jest nieważne i bez znaczenia jest to, że wysokość tych dodatkowych należności mieści się w wyliczeniu zawartym w umowie o kredycie konsumenckim. W ocenie Sądu zgodnie z umową pozwana zobowiązana była do zapłaty jedynie kwoty 4500 zł, czyli kwoty wykorzystanej w ramach limitu. Pozwana spłaciła kwotę 1719,44 zł, a zatem jej zaległość wynosi 2780,56 zł. Sąd także uznał za niezasadne żądanie w zakresie odsetek karnych, albowiem nie przedstawiono w sposób jasny wyliczenia tych odsetek, a także należności wskazanych w pozwie w kwotach 27,94 zł i 126,79 zł. W ocenie Sądu powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na brak wymagalności roszczenia. Umowa o wirtualną kartę kredytowa nie zawierała konkretnych dat wymagalności całego roszczenia przed dniem wypowiedzenia umowy lub jej rozwiązaniem, a jedynie dość ogólnikowo określała zasady spłaty minimalnej. Zatem wymagalność tego całego roszczenia zdaniem Sądu należy wiązać z wypowiedzeniem umowy i wezwaniem do zapłaty, przy uwzględnieniu umowy, a także paragrafu 16 pkt 23 i paragrafu 23 regulaminu oraz przepisu art. 455 kpc. Strona powodowa co prawda złożyła dwa pisma z dnia 29 czerwca 2023 roku i z dnia 21 sierpnia 2023 roku, ale bez dowodów ich doręczenia, a zatem nie wykazała, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku zgodnie z pkt XI ppkt 4 i 5 umowy oraz skutecznego wezwania pozwanej do zapłaty zaległości zgodnie z pkt IX ppkt 18 i 19 umowy, a tym samym umowa uległa automatycznemu przedłużeniu. Z uwagi na powyższe powództwo oddalono w pkt I wyroku. Z uwagi na powyższe Sąd nie czynił rozważań w zakresie zarzutu co do sankcji kredytu darmowego. W pk II orzeczono na podstawie art. 98 § 1, §1 1 i 3 kpc w zw. z art. 108 kpc. Pozwana wygrała niniejszy proces, należy jej się zatem zwrot kwoty 1817 zł tytułem kosztów procesu. Na wskazaną kwotę złożyły się : - kwota 1800 zł tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika ustalona w oparciu o § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
VIII C 332/23
W dniu 15 maja 2023 roku powód (...) Ltd.
III C 216/24
wyroku z dnia 25 października 2024 roku /w postępowaniu zwykłym/ W dniu 20 października 2023 r.
I C 1/24
Sygn. akt: I C 1/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Wysoczyńska Protokolant: ---------------------------------------- po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 rok w Jędrzejowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Ltd z siedzibą w L. przeciwko J. M. o zapłatę I. oddala powództwo II. zasądza od strony powodowej (...) Ltd z siedzibą w L. na rzecz pozwanej J. M. kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Sygn. akt I C 1/24 UZASADNIENIE WYROKU Z DNIA 3 lipca 2024 ROKU W dniu 27 grudnia 2023 roku do tut. Sądu wpłynął pozew (...) Ltd przeciwko pozwanej J. M. o zapłatę kwoty 2.738 zł z maksymalnymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 maja 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 1699,10 zł i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 maja 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 168,12 zł oraz zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania strona powodowa wskazała, że pozwana zawarła z (...) Sp. z o.o. ( (...) Sp. z o.o.) umowę o wirtualną kartę kredytową w dniu 10 września 2022 roku i wykorzystała przyznany jej limit w kwocie 1700 zł, którego nie spłaciła. Nadto strona powodowa wskazała, że wierzytelność ze wskazanej umowy z dnia 10 września 2022 roku nr (...) nabyła w drodze przelewu wierzytelności. W odpowiedzi na pozew z dnia 26 stycznia 2023 roku pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, wskazując na brak udowodnienia żądania co do zasady i wysokości, stosowania w umowie klauzul niedozwolonych i brak legitymacji strony powodowej, a także podniosła zarzut sankcji kredytu darmowego (k. 81-84). Roszczenie strony powodowej było przedmiotem uprzedniego postępowania w ramach elektronicznego postepowania upominawczego przed Sądem Rejonowym w Lublinie sygn. akt Nc- e 759377/23, który wydał nakaz zapłaty, a następnie postanowieniem z dnia 9 października 2023 roku umorzył postępowanie wobec sprzeciwu pozwanej (k. 12 – 17, 51-74). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 10 września 2022 roku sporządzona została umowa o wirtualną kartę kredytową nr (...), a jako strony umowy wpisano w niej pozwaną oraz (...) Sp. z o.o. w W.. W umowie wskazano, że umowa zostaje zawarta na 360 dni licząc od dnia pierwszego wykorzystania limitu i może być odnowiona po tym czasie, a kwota przyznanego pozwanej limitu wyniesie 1700 zł, który pozostanie do dyspozycji pozwanej i miał być wykorzystany poprzez dokonanie transakcji bezgotówkowej. W umowie wskazano nadto, że za wykorzystanie limitu będzie pobierana prowizja i inne opłaty, które miały być określone w Taryfie, a od pobranego limitu nie przewidziano odsetek kapitałowych. Wirtualną kartę powiązano z rachunkiem do jej obsługi i spłaty oraz kontem klienta, a w umowie nie określono minimalnej kwoty do spłaty kwotowo, odsyłając w tym zakresie do danych w zestawieniu operacji w poszczególnych okresach rozliczeniowych. W umowie określono przypadki wypowiedzenia umowy przez (...) Sp. z o.o. odsyłając w tym zakresie do Regulaminu. Wypowiedzenie mogło być dokonane na piśmie z przesłaniem na ostatni adres pozwanej lub trwałym nośniku i mogło być dokonane z 2 miesięcznym okresem wypowiedzenia m.in. w przypadku nieterminowego regulowania należności. Integralną część umowy stanowił regulamin. Z limitu wykorzystano 1700 zł w dniach 10 i 15 września 2022 roku. Na koncie klienta naliczono za okres od 10 października do 8 listopada 2022 roku prowizję w kwocie 272,10 zł, a następnie w okresie od 9 listopada do 8 grudnia 2022 roku kolejną kwotę prowizji w kwocie 271,83 zł i ujawniono spłatę 273 zł w dniu 12 listopada 2022 roku. W kolejnym okresie od 9 grudnia 2022 roku do 7 stycznia 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 271,80 zł, naliczono odsetki karne w kwocie 4,5 zł. W kolejnym okresie od do 7 stycznia do 6 lutego 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 271,80 zł, naliczono odsetki karne w kwocie15,3 zł i ustalono minimalna kwotę do spłaty na kwotę 830,73 zł. W dniu 12 stycznia 2023 roku sporządzono pismo o wypowiedzeniu pozwanej umowy z dnia 10 września 2024 roku i wezwano do zapłaty kwoty 549,57 zł. W dniu 9 marca 2023 roku sporządzono pismo z wezwaniem pozwanej do zapłaty kwoty 2618,03 zł w terminie 30 marca 2023 roku. W dniu 27 października 2022 roku strona powodowa i (...) Sp. z o.o. zawarły ramową umowę przelewu wierzytelności, a w dniu21 lutego 2023 roku porozumienie nr 21 do tej umowy na podstawie której strona powodowa nabyła wierzytelności określone w załączniku, w tym z umowy nr (...). Dowód: wydruk umowy pożyczki (k. 18 -24), zestawienie operacji (k. 26 – 290, potwierdzenie zawarcia umowy (k. 30 – 31), potwierdzenie transakcji (k. 33), umowa z załącznikami (k. 37 -42), wydruki NetCredit (k. 91 – 95), formularz informacyjny (k. 96 - 99), regulamin portalu FinCard i Wirtualnej Karty (k. 102 – 142). Sąd zważył co następuje: Powództwo jest niezasadne. Wobec stanowiska pozwanej, to na stronie powodowej ciążył obowiązek udowodnienia, że pozwana i (...) Sp. z o.o. zawarli umowę o wirtualną kartę kredytową z dnia 10 września 2022 roku. Umowa ta była umową w rozumieniu art. 5 pkt 13 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz. U nr 126 z późn. zm.) i miała być zawarta w trybie przepisu art. 15 wskazanej ustawy bez jednoczesnej obecności obu stron umowy przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość (tzw. umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość), czyli w drodze elektronicznej. Do ważności umowy pożyczki (kredytu), zawartej w drodze elektronicznej nie jest wymagana forma pisemna, co wynika z treści przepisu art. 29 ust. 1 wskazanej ustawy, zgodnie z którym umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Z przepisu tego nie wynika zatem, aby forma pisemna została zastrzeżona pod rygorem nieważności, a zatem należało przyjąć, że zastrzeżenie formy pisemnej, zgodnie z przepisem art. 73 § 1 kc, zostało zastrzeżone jedynie pod rygorem dowodowym (wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2017 roku II Ca 2448/17 legalis 2052181). Do przyjęcia, że doszło do zawarcia umowy o kredyt konsumencki, zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1997 roku Prawo bankowe, wystarczy przedłożenie umowy na innym trwałym nośniku w postaci elektronicznej (wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 14 maja 2019 roku II Ca 180/19 legalis 2159273; komentarz do art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim pod red. Osajda) oraz dowodu doręczenia tej umowy konsumentowi stosownie do art. 29 ust. 2 wskazanej ustawy o kredycie konsumenckim. Doręczenie to może nastąpić w dowolny sposób w tym również w drodze elektronicznej, przy czym na wierzycielu ciąży udowodnienie faktu doręczenia konsumentowi takiej umowy (Wyrok Sądu Rejonowego Łódź – Widzew z dnia 15 października 2020 roku II C 516/20 legalis 249501; wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 września 2020 roku II Ca 771/20 legalis 2494149). Zdaniem Sądu strona powodowa przedkładając umowę z dnia 10 września 2022 roku wraz z elektronicznym potwierdzeniem jej zawarcia wykazała, że doszło do zawarcia umowy w sposób wynikających z powyższych przepisów. Umowa ta została także wykonana, albowiem pozwana wykorzystała limit do kwoty 1700 zł i spłaciła go do kwoty 273 zł w dniu 12 listopada 2022 roku, co wynika z danych na rachunku klienta. Jeżeli chodzi o zarzut braku legitymacji procesowej strony powodowej, to należy wskazać, że nie był on zasadny. Zgodnie z art. 509 §1 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na rzecz osoby trzeciej, chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Na podstawie wskazanego przepisu przelew wierzytelności jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej, a przedmiotem przelewu jest wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać i która jest w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). W tym zakresie konieczne jest wyraźne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność. Wymaga się zatem oznaczenia stron tego stosunku zobowiązaniowego oraz przedmiotu świadczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 października 2015 roku sygn. akt I ACa 492/15 LEX nr 184218; wyrok SN z dnia 11 maja 1999 r. III CKN 423/98 Biuletyn Sądu Najwyższego 2000/1 str. 1). W ocenie Sądu z ramowej umową przelewu wierzytelności, porozumienia nr 21 i załącznika, wynika że strona powodowa nabyła od (...) Sp. z o.o. prawo do wierzytelności z umowy o wirtualną kartę kredytową z dnia 10 września 2022 roku nr (...) wskazanej w pozwie. Z dokumentów tych wynikało, że to strona powodowa wstąpiła co do zasady w prawa pierwotnego wierzyciela, a zatem miała legitymacje procesowa czynną w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu słuszny był zarzut stosowania przez pierwotnego wierzyciela w umowie o wirtualną kartę kredytowa klauzul niedozwolonych w zakresie określenia prowizji i innych należności pozaodsetkowych kosztów. Zgodnie z przepisem art. 385 1 § kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne), przy czym nie dotyczy to postanowień określających świadczenia główne stron, w tym ceny i wynagrodzenia, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wskazany przepis ma zastosowane do umów obligacyjnych zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami z użyciem wzorca umowy lub też do umów zawieranych bez użycia takiego wzorca (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2006 roku III CSK 266/06 lex 238949). Niewątpliwym jest, że wskazany przepis może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem umowa z dnia 10 września 2022 roku została zawarta pomiędzy przedsiębiorcą, czyli (...) Sp. z o.o. a konsumentem, czyli pozwaną. Klauzula generalna wskazana w cytowanym przepisie zawiera dwa kryteria oceny umowy, a mianowicie dobre obyczaje oraz interesy konsumenta. Uznanie konkretnej klauzuli umownej za niedozwolone postanowienie umowy wymaga stwierdzenia łącznego wystąpienia obu przesłanek, a więc sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz rażącego naruszenia interesów konsumenta (wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013 roku I CSK 660/12 lex 1408133). Dobre obyczaje to w zasadzie pojęcie równoważne dla zasad współżycia społecznego, czyli pozaprawnych reguł postępowania niesprzecznych z etyką, moralnością i aprobowanych społecznie. W szczególności sprzeczne są wszelkie postanowienia umowy, które naruszają uczciwość, zaufanie do kontrahenta, zmierzają do wykorzystania przymusowego położenia drugiej strony umowy, a tym samym naruszają równorzędność stron stosunku prawnego (Adam Olejniczak - komentarz do art. 385 1 kc lex; wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). Interesy konsumenta to pojęcie szerokie i należy przez nie rozumieć nie tylko interesy ekonomiczne. Z rażącym naruszeniem interesów konsumenta mamy do czynienia w przypadku, gdy postanowienia umowy znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron, gdy dochodzi do jaskrawej, nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków stron umowy (wyrok SN z dnia 13 lipca 2005 roku I CK 832/04). Do naruszenia tej równowagi stron odnosi się także art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zawierający definicję nieuczciwych warunków umowy zawieranej z konsumentem. Należy wskazać, że nie każde postanowienie umowy podlega ocenie pod kątem uznania go za niedozwoloną klauzulę. Z badania tego wyłączone są postanowienia umowy uzgodnione indywidualnie z konsumentem oraz postanowienia określające jednoznacznie główne świadczenia stron. Zgodnie z art. 720 § 1 kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Z definicji umowy pożyczki (kredytu) nie wynika zatem, aby wysokość prowizji i innych opłat należały do głównych świadczeń stron umowy, albowiem do świadczeń tych należą jedynie udostępnienie kwoty pożyczki (kredytu oraz zwrot kwoty pożyczki (kredytu) (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 30 września 2002 roku XVII Amc 47/01 Dz. Urz. UOKiK 2003/1/244; wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2004 roku I CK 472/03 Pr. Bank. (...)). Tym samym postanowienia w zakresie ustalenia wysokości prowizji i innych pozaodsetkowych kosztów podlegają ocenie przy uwzględnieniu art. 385 1 kc i mogą być uznane za niedozwolone klauzule umowne. Zgodnie z art. 385 1 § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności odnosi się do to wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przy ocenie postanowień umowy pod kątem ich indywidualnego uzgodnienia należy także kierować się art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zgodnie z którym warunki umowy zostaną zawsze uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał wypływu na ich treść, zwłaszcza jeżeli zostały przedstawione konsumentowi w formie sformułowanej uprzednio umowy standardowej (wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). W ocenie Sądu umowa o wirtualną kartę kredytową z dnia 10 września 2022 roku w części dotyczącej ustalenia wysokości pozaodsetkowych kosztów, a w szczególności dotyczących prowizji nie zostały uzgodnione z pozwaną indywidualnie, co więcej pozwana o wysokości tych kosztów zdaniem Sądu nie była dokładnie poinformowana, albowiem w dacie zawarcia umowy nie znała ich wysokości. Wysokość tych kosztów została w ogóle dość skomplikowanie określona w umowie i regulaminie , który został jednostronnie i odgórnie opracowany przez pierwotnego wierzyciela. Należy także dodać, że strona powodowa przy uwzględnieniu art. 385 1 § 4 kc nie udowodniła, że te zapisy umowy zostały uzgodnione indywidualnie z pozwaną. W ocenie Sądu postanowienia umowy w zakresie ustalenia wysokości prowizji i pozaodsetkowych były niedozwolonymi postanowieniami umowy i zmierzały do obejścia przepisów dotyczących wysokości odsetek, rażąco naruszały prawa pozwanej jako konsumenta. Niewątpliwie w umowie nie zastrzeżono żadnych odsetek kapitałowych, ale w zamian zastrzeżono bardzo wysoką prowizję i to w sposób niejasny, jedynie z wydruków z konta pozwanej jako klienta wynika, że co miesiąc naliczono jej prowizje w wysokości 271,8 zł od kwoty 1700 zł, co stanowiło około 16 % wskazanej udostępnionej kwoty, podczas gdy odsetki maksymalne za opóźnienie za ten okres wyniosłyby tylko 33,27 zł, a zatem kwota prowizji tylko za jeden miesiąc stanowiło 8 – krotność dopuszczalnych ustawowo odsetek maksymalnych. Nadto za okres od października do lutego 2023 roku z tytułu prowizji naliczono łącznie pozwanej prowizję w wysokości aż w kwocie 1086 zł łącznie (na poczet prowizji zaliczono wpłatę w kwocie 273 zł, co dało ostatecznie wysokość kwoty prowizji zaległej w kwocie 830,73 zł), co za okres zalewie 5 miesięcy spowodowało wzrost zadłużenia o 63 %, podczas, gdy maksymalna wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie za ten okres mogła wynieść 166,35 zł. Z porównania tych dwóch kwot wynika zatem, że kwota prowizji została zastrzeżona w sposób wygórowany i naruszający przepisy dotyczące wysokości dopuszczalnych odsetek ustawowych za opóźnienie. Niewątpliwym jest, że instytucjom udzielającym pożyczek (kredytów) należy się wynagrodzenie za udzielenie pożyczki (kredytu) w postaci np. prowizji. Zdaniem Sądu koszty te jednak nie mogą być wygórowane i muszą mieć swoje uzasadnienie zarówno w odniesieniu do wysokości samej kwoty pożyczki (kredytu), jaki i okresu spłaty pożyczki (kredytu), oraz faktycznych czynności pożyczkodawcy (kredytu), podjętych przy udzieleniu pożyczki (kredytu), a wyliczenie ich wysokości musi być jasne i zrozumiałe. Ustalenie wysokości prowizji w przypadku umowy z dnia 10 września 2022 roku było nieuzasadnione i rażąco wygórowane, a nadto zmierzało do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i nie znajdowało uzasadnienia w czynnościach dokonanych przez pożyczkodawcę. Z tych też względów Sąd uznał postanowienia umowy z dnia 10 września 2022 roku w zakresie ustalenia wysokości prowizji za niedozwolone postanowienia umowy i przez to za niewiążące pozwanej. Tym samym uznano, że pozwana nie była zobowiązana do uiszczenia kwoty 1086 zł (łączna kwota prowizji naliczonej). Oceniając wysokość wskazanych dodatkowo opłat zastrzeżonych w umowie Sąd nie mógł pominąć rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, która uregulowała wysokość maksymalnych tzw. pozaodsetkowych kosztów, a także wskazała w przepisie art. 36a wzór na ich obliczenie. W ocenie Sądu uregulowanie zawarte we wskazanej ustawie o kredycie konsumenckim znajdzie zastosowanie dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że postanowienia umowy pożyczki w zakresie tzw. pozaodsetkowych kosztów, zostały ustalone z konsumentem indywidualnie. W przypadku, gdy wysokość tych opłat nie została ustalona indywidualnie, to takie postanowienie umowy jest nieważne i bez znaczenia jest to, że wysokość tych dodatkowych należności mieści się w wyliczeniu zawartym w umowie o kredycie konsumenckim. W ocenie Sądu zgodnie z umową pozwana zobowiązana była do zapłaty jedynie kwoty 1700 zł, czyli kwoty wykorzystanej w ramach limitu. Pozwana spłaciła kwotę 273 zł, a zatem jej zaległość wynosi 1427 zł. Sąd także uznał za niezasadne żądanie w zakresie odsetek karnych, albowiem nie przedstawiono w sposób jasny wyliczenia tych odsetek naliczonych w kwocie 15,3 zł (k. 29), a także należności wskazanych w pozwie w kwotach 21,55 zł i 146,57 zł. W ocenie Sądu powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na brak wymagalności roszczenia. Umowa o wirtualną kartę kredytowa nie zawierała konkretnych dat wymagalności całego roszczenia przed dniem wypowiedzenia umowy lub jej rozwiązaniem, a jedynie dość ogólnikowo określała zasady spłaty minimalnej. Zatem wymagalność tego całego roszczenia zdaniem Sądu należy wiązać z wypowiedzeniem umowy i wezwaniem do zapłaty, przy uwzględnieniu m.in. paragrafu 16 pkt 23 regulaminu (k. 118) oraz przepisu art. 455 kpc. Strona powodowa co prawda złożyła dwa pisma z dnia 12 stycznia 2023 roku i z dnia 9 marca 2023 roku, ale bez dowodów ich doręczenia, a zatem nie wykazała, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy z dnia 10 września 2022 roku zgodnie z pkt XI ppkt 4 i 5 umowy oraz skutecznego wezwania pozwanej do zapłaty zaległości zgodnie z pkt IX ppkt 18 i 19 umowy, a tym samym umowa uległa automatycznemu przedłużeniu. Z uwagi na powyższe powództwo oddalono w pkt I wyroku. Z uwagi na powyższe Sąd nie czynił rozważań w zakresie zarzutu co do sankcji kredytu darmowego. W pk II orzeczono na podstawie art. 98 § 1, §1 1 i 3 kpc w zw. z art. 108 kpc. Pozwana wygrała niniejszy proces, należy jej się zatem zwrot kwoty 917 zł tytułem kosztów procesu. Na wskazaną kwotę złożyły się : - kwota 917 zł tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika ustalona w oparciu o § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
I C 1206/24
Pozwem z dnia 23 sierpnia 2024 roku powód (...) Ltd.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 1114/23

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 25 kwietnia 2024r. Pozwem złożonym w dniu 24 listopada 2023r. powód (...) Ltd. z siedzibą w L. (Cypr) wniósł o zasądzenie od pozwanego M. G. kwoty 1239,81 zł, na którą składały się: - 1000,00 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 04 lipca 2023 roku, - 207,87 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 04 lipca 2023 roku, - 2,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 04 lipca 2023 roku, - 29,19 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 04 lipca 2023 roku do dnia zapłaty.

Ponadto powód wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż pozwany zawarł umowę o Wirtualną Kartę Kredytową z wierzycielem pierwotnym – (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanym dalej (...) sp. z o.o.). Pozwany utworzył konto na portalu internetowym F., które zostało zweryfikowane przez wierzyciela pierwotnego. Na mocy powyższej umowy (...) Sp. z o.o. udostępnił pozwanemu środki pieniężne w postaci limitu kredytowego na rachunku karty kredytowej w wysokości 1.000,00 zł, a pozwany zobowiązał się do spłat zadłużenia po upływie każdego okresu rozliczeniowego, w terminie wskazanym w zestawieniu operacji w wysokości nie niższej niż minimalna kwota do zapłaty.

Z uwagi na brak terminowej spłaty zadłużenia w terminie wskazanym w umowie przez pozwanego, wierzyciel pierwotny wypowiedział umowę kredytową przez co pozwany zobowiązany był do spłaty całości wykorzystanego limitu kredytowego. Następnie wierzyciel pierwotny zbył wierzytelność na rzecz powoda na mocy zawartej między nimi umowy cesji. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu zarzucił powodowi brak wykazania roszczenia co do zasady i co do wysokości, albowiem umowa pożyczki jest nieważna a postanowienia w niej zawarte mają charakter abuzywny, a także zarzucił, że zawarta pomiędzy powodem a wierzycielem pierwotnym umowa cesji jest nieważna, brak wykazania wymagalności roszczenia oraz brak legitymacji czynnej powoda.

W odpowiedzi na pismo pozwanego powód podtrzymał stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 13 marca 2023 roku pozwany M. G. zawarł z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (wcześniej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) umowę o wirtualną kartę kredytową nr (...). Warunkiem do zawarcia umowy była pozytywna weryfikacja przez wierzyciela pierwotnego tożsamości pozwanego i jego zdolności kredytowej. Powyższa weryfikacja opierała się na założeniu konta na portalu internetowym F., w którym kredytobiorca zobowiązany był do wskazania danych osobowych (w tym nr PESEL, dowodu osobistego, adresu zamieszkania oraz numeru rachunku bankowego).

Następnie przy składaniu wirtualnego wniosku o kartę kredytową pozwany przelał na konto wierzyciela pierwotnego kwotę w wysokości 1 zł w celu weryfikacji numeru rachunku bankowego. Zgodnie z punktem III Umowy została ona zawarta na okres 360 dni liczony od dnia potwierdzenia przez pozwanego, iż zapoznał się z treścią umowy i regulaminem, poprzez kliknięcie w dedykowany link przesłany na adres mailowy wskazany przez pozwanego w założonym koncie na portalu F.. Wierzyciel pierwotny wydał pozwanemu wirtualną kartę kredytową i udzielił mu na niej limitu kredytowego do kwoty 1 000,00 zł.

Całkowita kwota pożyczki wyniosła 1 472,86 zł, okres pożyczki 360 dni, a łączna kwota do spłaty 2 472,86 zł. Na podstawie pkt IX Umowy pozwany zobowiązany był do spłaty zadłużenia po upływie każdego okresu rozliczeniowego, w terminach wskazanych w zestawieniu operacji w wysokości nie niższej niż minimalna kwota do zapłaty. W okresie od 13 marca 2023 roku do 20 maja 2023 roku pozwany dokonał żadnej wpłaty na rzecz wierzyciela pierwotnego. W okresie od 13 marca 2023 roku do 11 kwietnia 2023 roku minimalna kwota do zapłaty wynosiła 30,00 zł.

Następnie w okresie od 12 kwietnia 2023 roku do 11 maja 2023 roku minimalna kwota wynosiła 220,40 zł. Po tym okresie wierzyciel pierwotny zaczął naliczać odsetki karne od należnych kwot do zapłaty. Z uwagi na brak terminowej spłaty zadłużenia przez pozwanego, wierzyciel pierwotny pismem z dnia 20 kwietnia 2023 roku wypowiedział umowę o wirtualną kartę kredytową z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia oraz wezwał pozwanego do spłaty zadłużenia w wysokości 30,06 zł. W ostatnim zestawieniu operacji, tj. na dzień 20 maja 2023 roku kwota do zapłaty przez pozwanego wynosiła 1209,07 zł, na którą składała się kwota kapitału w wysokości 1000,00 zł, kwota prowizji w wysokości 207,87 zł za okres od marca 2023 roku do 20 maja 2023 roku, a także 1,20 zł kwoty naliczonych odsetek karnych.

Dowód: umowa o wirtualną kartę kredytową nr (...) k.13-19; zestawienie operacji za poszczególne okresy k.22-24; wydruk email z 13 marca 2023 roku – potwierdzenie zawarcia umowy k.25; potwierdzenie wykonania transakcji w dniu 18 listopada 2022 roku przelew weryfikacyjny 1 zł k.20; potwierdzenie wykonania transakcji 13 marca 2023 roku 900 zł k.21; pismo z dnia 20 kwietnia 2023roku wypowiedzenie umowy o wirtualną kartę kredytową k.27; płyta CD z plikami dotyczącymi umowy karty kredytowej k.49; Wierzyciel pierwotny (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przelał przysługującą mu wierzytelność z tytułu umowy o kartę kredytową zawartą z pozwanym na rzecz powoda (...) Ltd. w L. (Cypr).

Pismem z dnia 05 czerwca 2023 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 1216,30 zł w terminie do 14 czerwca 2023 roku oraz zawiadomił o powyższym przelewie wierzytelności. Dowód: umowa ramowa przelewu wierzytelności k.28-29; porozumienie nr 37 wraz z załącznikami k.30-33; oświadczenie k.34; przedsądowe wezwanie do zapłaty i zawiadomienie o przelewie wierzytelności k.41-42. W dniu 21 lipca 2023 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym o sygn. VI Nc-e 1027835/23, wobec którego pozwany skutecznie wniósł sprzeciw.

Dowód: akta postępowania VI Nc-e (...) k.51-61; Poczynione ustalenia faktyczne Sąd oparł na dokumentach powołanych w treści uzasadnienia, których prawdziwość nie została zakwestionowana przez strony. Ustaleń stanu faktycznego na podstawie kserokopii dokumentów dokonano w oparciu przepis art. 308 kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Przedmiotem umowy, z tytułu której powód dochodzi swych roszczeń była umowa kredytu konsumenckiego. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. z 2023 roku, poz. 1028) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

Pozwany zawarł z wierzycielem pierwotnym umowę o wirtualną kartę kredytową nr (...). Ustalony w umowie limit kredytowy wynosił 1000 zł. Pozwany zawarł umowę za pośrednictwem systemu elektronicznego, zatem przedstawiony przez powoda tekst umowy nie stanowił samej umowy (gdyż ta istnieje tylko w formie elektronicznej), a jedynie wydruk tekstu (treści) tej umowy. Dowodami zawarcia umowy są jednak potwierdzenia transakcji z dnia 18 listopada 2022 roku (k.20) oraz z dnia 13 marca 2023 roku (k.21). Zgodnie z art. 61 § 2 kodeksu cywilnego, oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią.

Oświadczenie woli w postaci elektronicznej dokonywane online zostaje złożone z chwilą jego wejścia do systemu informatycznego prowadzonego i kontrolowanego przez odbiorcę, tj. w momencie przyjęcia oświadczenia przez serwer odbiorcy i zarejestrowania na nim odpowiednich danych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało uznać, iż pozwany złożył oświadczenie woli zawarcia umowy o wirtualną kartę kredytową poprzez wskazanie swoich danych w procesie rejestracji, których uzyskanie nie jest możliwe bez jego zgody i wiedzy. Nadto pozwany przyjął środki finansowe, które zostały mu udostępnione przez wierzyciela pierwotnego, co zdaniem Sadu, stanowi dostateczny dowód skutecznego zawarcia tej umowy.

Tożsamość kwoty przelewu z kwotą wynikającą z przedstawionego tekstu umowy, a także zgodność daty wypłaty pożyczki z datą wskazaną w tekście umowy i maili potwierdzających, jest w ocenie Sądu dostatecznym dowodem nie tylko na zawarcie umowy, ale także na zgodność pozostałych postanowień umowy z przedstawionym przez powoda wydrukiem umowy. Sąd uznał, iż skoro pozwany prawidłowo zweryfikował tożsamość w systemie B. M., to znaczy, że rachunek wskazany w potwierdzeniu transakcji jest prawidłowy, a wypłata pożyczki nastąpiła na rachunek pozwanego, który przyjął środki pieniężne i zaakceptował to świadczenie.

Nadto tak samo prawidłowy jest wskazany adres email, na który wysłano potwierdzenie zawarcia umowy oraz pozostałe dane osobowe w tym numer PESEL i numer dowodu osobistego. W czasie postępowania pozwany nie zakwestionował poprawności tych danych. Mając to na uwadze oraz na podstawie zebranego materiału dowodowego Sąd stwierdził, iż powód wykazał roszczenie co do zasady a udostępnienie środków pieniężnych pozwanemu miało charakter celowy i następowało w celu realizacji postanowień konkretnej umowy. Roszczenie zostało udowodnione również co do wysokości.

Powód wykazał, iż całkowita kwota pożyczki wynosiła 1000,00 zł, okres pożyczki to 360 dni od dnia 13 marca 2023 roku, a łączna kwota do spłaty 2 472,86 zł, w tym 1472,86 zł tytułem prowizji i opłat za wydanie karty kredytowej. Kwota świadczenia została wykazana na podstawie przedłożonych przez powoda historii transakcji. Z powyższych wyciągów wynika, iż pozwany zgodził się na warunki umowy jednakże nie spłacił żadnej z wymaganych minimalnych opłat miesięcznych. Zarzuty pozwanego dotyczące niezgodności z zasadami współżycia społecznego pozaodsetkowych kosztów pożyczki należało uznać za chybione.

Zgodnie bowiem z art. 36d ustawy o kredycie konsumenckim zapisów dotyczących maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu nie stosuje się do kart kredytowych. Wobec powyższego limity określone w art. 36a-36c ustawy o kredycie konsumenckim zostają wyłączone w sytuacji, gdy z konsumentem została zawarta umowa o kredyt konsumencki w postaci udostępnienia karty kredytowej. Sąd uznał zarzut pozwanego dotyczący braku legitymacji procesowej czynnej powoda jako nietrafny i bezpodstawny, albowiem legitymacja czynna powoda wynikała z przeniesienia na jego rzecz wierzytelności w trybie art. 509 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Sąd, wbrew twierdzeniom pozwanego, uznał umowę cesji za skuteczną. Obejmowała bowiem oznaczoną wierzytelność. Do akt sprawy dołączono umowę wraz z załącznikami, jak również oświadczenia wierzyciela pierwotnego, z których bezsprzecznie wynika, że doszło do przelewu wierzytelności będącej przedmiotem tego postępowania. Dokumenty, które powód przedłożył na tę okoliczność nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności. Sąd dokonał także kontroli postanowień umownych w zakresie regulacji art. 385 1 – 385 3 k.c. i nie dopatrzył się postanowień abuzywnych, zaś zarzuty pozwanego sformułowane w odpowiedz na pozew nie zasługiwały na uwzględnienie albowiem są bardzo ogólnikowe i nie odwołują się do konkretnych postanowień umowy.

W związku z powyższym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 481 k.c. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Na zasądzoną kwotę składają się opłata od pozwu w kwocie 100 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie 270 zł - § 2 pkt 2) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. J., dnia 13.06.2024r. Sędzia Magdalena Makulska