III Ca 677/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt III Ca 677/23

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 roku w sprawie z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przeciwko M. N., o zapłatę, zasądził od pozwanej na rzecz powoda następujące kwoty: - 209 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 9 marca 2021r. do dnia zapłaty; - 209 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 9 kwietnia 2021r. do dnia zapłaty; - 209 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 9 maja 2021r. do dnia zapłaty; - 209 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 9 czerwca 2021r. do dnia zapłaty; - 2268 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 sierpnia 2021r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1100 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od powyższego wyroku wywiodła pozwana, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 385 3 pkt 17 k.c. oraz w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., poprzez uznanie, że pkt VII łączącej strony umowy, nie stanowi niedozwolonego postanowienia umownego i pozwana jest nim związana, w sytuacji gdy, co jest w sprawie poza sporem - nie został on indywidualnie z pozwaną uzgodniony, a ponadto jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jej interesy poprzez fakt, że nakłada na nią obowiązek zapłaty kary umownej za rozwiązanie umowy, która w ogóle nie była wykonywana, bowiem pozwana nie miała możliwości skorzystania z usługi objętej umową.

W konsekwencji podniesionego zarzutu pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwanej powód wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że do rozpoznania wywiedzionej w sprawie apelacji zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu uproszczonym. W konsekwencji, w myśl art. 505 13 § 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wreszcie zaznaczyć trzeba, że apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505 9 § 1 1 i 2 k.p.c. (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55).

Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie. Apelacja pozwanej była o tyle zasadna, że skutkowała zmianą zaskarżonego orzeczenia, a w pozostałym zakresie podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że Sąd Okręgowy co do zasady podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu I instancji, przyjmując je za własne, nie widząc potrzeby ich ponownego przytaczania.

Przechodząc do oceny zarzutu apelacji, Sąd Okręgowy uznał, że częściowo zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz.

34) w przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przyłączenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, związanego z ulgą przyznaną abonentowi, wysokość roszczenia z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania. Roszczenie nie przysługuje w przypadku rozwiązania przez konsumenta umowy przed rozpoczęciem świadczenia usług, chyba że przedmiotem ulgi jest telekomunikacyjne urządzenie końcowe.

Dla wyliczenia wartości ulgi przyznanej abonentowi, uwzględniać należy, że ulga oznacza obniżkę określonych opłat i winna być ona wyraźnie określona w odniesieniu do opłat wynikających z umowy. Jeśli ulga, którą uzyskał abonent, przyznana jest w odniesieniu do świadczeń płatnych okresowo, to wyliczenie wartości ulgi przyznanej z art. 57 ust. 6 p.t. obejmie sumę miesięcznie określonych kwot uzyskanego obniżenia świadczenia za okres, na który zawarto umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2017 r., I ACa 109/13, LEX nr 1327609).

Sąd Okręgowy w niniejszym składzie podziela wyżej wskazany podgląd i uznaje, że roszczenie o zwrot części ulgi przyznanej abonentowi nie może zostać uwzględnione. W pkt VII umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych wiążącej strony wskazano ulgę przyznaną abonentowi kwotowo. Nie zostało wskazane, z czego owa kwota wynika, nie została ona również wyraźnie określona w odniesieniu do opłat wynikających z umowy. Nie zostały wskazane warunki promocyjne, które uzasadniały zastosowanie ulgi, nie wskazano jakie dodatkowe świadczenia w ramach promocji uzyskała pozwana i jakie to dodatkowe promocje i korzyści złożyły się na ulgę w kwocie 4536 zł w sytuacji, gdy wartość całej opłaty z tytułu umowy obciążającej pozwaną wynosiła 2508 zł za okres 12 miesięcy.

W ocenie Sąd Odwoławczego, tak określona w umowie ulga, której zwrotu mógł domagać się świadczeniodawca, w istocie stanowiła karę umowną za wypowiedzenie umowy przez abonenta lub przez operatora z winy abonenta, nie zaś roszczenie o zwrot ulgi w myśl przepisów prawa telekomunikacyjnego. Wskazać tymczasem należy, że zgodnie z art. 483 § 1 k.c. kara umowna zastrzeżona w umowie stanowi naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Postanowienia umowne łączące obowiązek zapłaty kary umownej z brakiem lub nieterminowym spełnieniem świadczenia pieniężnego powinny być traktowane jako nieważne (art. 58 § 3 k.c.).

Nie jest ważne postanowienie zastrzegające zapłatę przez dłużnika kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy, jeżeli podstawę do odstąpienia przez wierzyciela od umowy miałoby stanowić niewykonanie zobowiązania pieniężnego (tak trafnie wyr. SN z 7.2.2007 r., III CSK 288/06, OSP 2009, Nr 4, poz. 39; wyr. SN z 28.5.2014 r., I CSK 345/13, Legalis oraz wyr. SA w Warszawie z 14.4.2011 r., I ACa 1135/11, Apel. W-wa 2011, Nr 4, poz. 31). Regulacja taka oznaczałaby bowiem faktyczne obejście normy zawartej w art. 483 § 1 KC (w odmiennym kierunku zdaje się zmierzać wyr.

SN z 21.5.2014 r., II CSK 529/13, L.). Przedkładając powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że świadczenie, do którego wykonania była zobowiązana pozwana było świadczeniem pieniężnym, polegającym na zapłacie abonamentu miesięcznego. Tym samym zastrzeżenie kary umownej za niewykonanie spełnienia świadczenia przez pozwaną było nieważne. Wobec powyższej argumentacji Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądził od M. N. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 836 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty : a. od 209 złotych od dnia 9 marca 2021r. do dnia zapłaty; b.209 złotych od dnia 9 kwietnia 2021r. do dnia zapłaty; c. 209 złotych od dnia 9 maja 2021r. do dnia zapłaty; d. 209 złotych od dnia 9 czerwca 2021r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Korekcie podlegały także koszty postępowania przed Sądem I instancji. Koszty po stronie powoda wyniosły 1.100 zł (200 zł opłaty od pozwu + 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego), po stronie pozwanej – 900 zł (wynagrodzenie pełnomocnika procesowego). Żądanie pozwu w wysokości 3.104 zł uwzględniono w kwocie 836 zł, co stanowi 27 %. W tym stanie rzeczy koszty należało zasądzić od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania, stosownie do jej procentowej wygranej w wysokości 360 zł, bowiem pozwana poniosła koszty związane z swoim udziałem w sprawie w wysokości 900 zł, podczas gdy winna ponieść je w kwocie 540 zł.

W pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu jako niezasadna na podstawie art. 385 k.p.c. Zważywszy na wynik kontroli instancyjnej, o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 100 zd. drugie k.p.c. Koszty po stronie powoda wyniosły 450 zł (wynagrodzenia pełnomocnika procesowego), po stronie pozwanej – 650 zł (opłata od apelacji + wynagrodzenie pełnomocnika procesowego). Wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 3.104 zł uwzględniono w kwocie 2.268 zł, co stanowi 73 %. W tym stanie rzeczy koszty na rzecz pozwanej wyniosły 353 złotych.