Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
I C 155/24 AI generated

I C 155/24 · Sąd powszechny

Case Number I C 155/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

(...) w W. - wniosła przeciwko D. G. pozew o zapłatę 11 580,00 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie równymi dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 3 listopada 2022 r. do dnia zapłaty, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową pożyczki z dnia 12.08.2019 roku Nr (...) zawartą z konsumentem, na podstawie której wypłacono pozwanemu kwotę 9.000,00 zł .

Legislator headnote

AI generated

art. 46 § 1 k.k, art. 720 § 1 k.c, art. 6 k.c; I C 155/24 · Sąd powszechny: mają nieuczciwy charakter, a także do tego, by dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą, o ile sąd ów posiada niezbędne ku temu informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego (zob. np. wyrok (...) z dnia 13 września 2018 r. w sprawie C-176/17 - z udziałem powódki , podobnie w uchwale składu (...) z dnia 20.06.2018 roku , III CZP 29/17). Według art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Keywords

AI generated
unpaid cost advance repayment of loan fines for procedural infringement provisional payment payment of monetary claim back payment

Cited Legislation

AI generated
art. 46 § 1 k.k
Na podstawie art. 46 § 1 k.k.
art. 720 § 1 k.c
Według art. 720 § 1 k.c.
art. 6 k.c
Natomiast w zakresie żądania odsetek umownych strona powodowa nie wskazała (art. 6 k.c.) za jaki okres dochodzone są odsetki umowne i od jakich kwot , bądź kwoty.

Cited Case Law

AI generated
III CZP 29/17
Na podstawie art. 60 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 roku o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254) Rzecznik Finansowy wniósł o rozstrzygnięcie występującej w orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni prawa, która ujawnia się w sporach sądowych między podmiotami rynku finansowego a konsumentami i dotyczy tego, czy na podstawie art. 3851 i 3852 k.c. badanie - w ramach kontroli incydentalnej - przesłanek zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta, a więc nieuczciwego (abuzywnego) charakteru postanowienia (warunku) umowy, dokonywane jest według stanu z chwili zawarcia umowy, przy uwzględnieniu jej normatywnej treści oraz okoliczności jej zawarcia, a także z odniesieniem w chwili jej zawarcia do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której jest zależna, czy też ocena ta dokonywana jest z uwzględnieniem sposobu stosowania (wykonywania) badanego postanowienia i umowy w praktyce w okresie od chwili jej zawarcia do chwili wyrokowania.Rzecznik opowiedział się za poglądem, że dla oceny, czy postanowienie ma charakter niedozwolony, miarodajny jest stan z chwili zawarcia umowy i okoliczności, które zaistniały do tego czasu.
III CZP 43/20
Strona powodowa P. Polska S.A. w B. domagała się zasądzenia od pozwanej K. L. kwoty 9 070,43 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. W toku postępowania, ze względu na częściową zapłatę, strona powodowa cofnęła pozew co do kwoty 350 zł i zrzekła się roszczenia w tym zakresie.Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy w G. zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 4 576,87 zł z odsetkami za opóźnienie, w wysokości równej dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie, od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia zapłaty, umorzył postępowanie co do kwoty 350 zł, zaś w pozostałej części powództwo oddalił i orzekł o kosztach procesu.Według ustaleń faktycznych, strony w dniu 20 lutego 2018 r. zawarły umowę pożyczki w kwocie 4000 zł, na okres 30 miesięcy, z ratą miesięczną w kwocie 302 zł.
III CZP 67/17
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r.
III CZP 118/16
Nakazem zapłaty z dnia 29 lipca 2014 r.
III CZP 119/13
Sygn. akt III CZP 119/13 UCHWAŁA Dnia 26 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak w sprawie z powództwa G. F. S.A. Spółki Komandytowo-Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko J. R. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 26 lutego 2014 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 17 października 2013 r. "Czy w razie wyegzekwowania w całości wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który następnie utracił moc na skutek wniesienia sprzeciwu, sąd rozpoznający sprawę powinien zasądzić objętą nim nadal sporną wierzytelność, w sytuacji, gdy w chwili wniesienia pozwu powództwo było zasadnym, czy też oddalić powództwo?" podjął uchwałę:
AI generated
II C 1400/14
Pozwem wniesionym w dniu 22 sierpnia 2012 r.
I C 1727/15
Powód Bank (...) S.A. we W. z siedzibą we W. wniósł o zasądzenie od pozwanego P. K. kwoty 27.694,42 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego od kwoty 26.190,24 zł od 25 kwietnia 2014r. do dnia zapłaty i z odsetkami ustawowymi od kwoty 1.404,18 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu.
I C 136/16
Powód (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą we W.
III Ca 573/15
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 października 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, XVIII Wydział Cywilny w sprawie o sygnaturze akt XVIII C 2675/13 z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej Wspólnota w G. przeciwko D. A. o zapłatę:
I C 174/24
Sygn. akt: I C 174/24 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Wysoczyńska Protokolant: ------------------------------------------- po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. w Jędrzejowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w J. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) Spółka Akcyjna w W. na rzecz strony powodowej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J. kwotę 3591,71 zł (trzy tysiące pięćset dziewięćdziesiąt jeden złoty 71/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 października 2023 roku do dnia zapłaty II. oddala powództwo w pozostałej części III. zasądza od pozwanego (...) Spółka Akcyjna w W. na rzecz strony powodowej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w J. kwotę 1117 zł (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu Sygn. akt I C 174/24 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 30 października 2024 roku W dniu 24 kwietnia 2024 roku do tut. Sądu wpłynął pozew (...) Sp. z o.o. w J. przeciwko (...) S.A. o zapłatę kwoty 3591,71 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2023 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia nienależnie spełnionego przez K. S. na podstawie umowy pożyczki z dnia 19 grudnia 2020 roku nr (...) obejmującego prowizję w kwocie 1476,46 zł, opłatę przygotowawczą w kwocie 40 zł, opłatę za elastyczny plan w kwocie 1740,25 zł i kwotę 375 zł przekazaną na inne konto, z uwagi na to, że te postanowienia umowy stanowiły niedozwolone klauzule umowne. Strona powodowa wskazała nadto, że roszczenie o zapłatę wskazanej w pozwie kwoty nabyła od K. S. w drodze umowy przelewu wierzytelności. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 6 maja 2024 roku Sąd uwzględnił powództwo (k. 62). W dniu 11 czerwca 2024 roku strona pozwana złożyła sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty oraz wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany zaprzeczył, aby w umowie pożyczki znajdowały się postanowienia abuzywne, wniósł o unieważnienie umowy przelewu wierzytelności z uwagi na sprzeczność umowy z zasadami współżycia społecznego i bankietowych charakterem umowy, rażąco niskiej cenie nabycia wierzytelności (k. 70 -75). Sąd ustał następujący stan faktyczny: W dniu 19 grudnia 2020 roku K. S. zawarł z (...) S.A. umowę pożyczki pieniężnej nr (...). W umowie wskazano, że kwota pożyczki wypłaconej w gotówce wyniesie 5000 zł, kwota 375 zł zostanie przekazana na inny rachunek wskazany przez pożyczkobiorcę, całkowita kwota do spłaty wyniesie 9091,05 zł, opłata przygotowawcza została określona na kwotę 40 zł, prowizja na kwotę 1476,46 zł, opłata za Elastyczny Plan Spłat na kwotę 1740,25 zł, a odsetki umowne na kwotę 459,34 zł, wysokość oprocentowania na kwotę 7,2 % a (...) na 120,99 %, koszty pożyczki na kwotę 3716,05 zł. Całkowita kwota spłaty miała być spłacona w 75 ratach tygodniowych zgodnie z harmonogramem. K. S. w dacie zawarcia umowy wypłacono kwotę 5000 zł. W dniu zawarcia umowy pożyczki K. S. podpisał także wnioskopolisę o zawarcie umowy ubezpieczenia na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia dla klientów (...) S.A. w (...) S.A z pakietem zdrowie i składką 375 zł. K. S. spłacił swe zobowiązanie z umowy nr (...) w dniu 28 maja 2022 roku uiszczając łącznie 9091,01 zł. W dniu 23 czerwca 2023 roku K. S. i strona powodowa zawarli umowę powierniczego przelewu wierzytelności na podstawie, której K. S. przelał na rzecz strony powodowej wszelkie wierzytelności pieniężne obecne i przyszłe wynikające z umowy pożyczki z dnia 19 grudnia 2020 roku nr (...), a w szczególności obejmujące wierzytelność o zwrot nienależnie pobranych opłat i kosztów, wierzytelność o zwrot kosztów w związku ze wcześniejszą spłatą kredytu, wierzytelność mogącą wynikać z oświadczenia o sankcji kredytu darmowego wraz ze wszelkimi związanymi z tym prawami w tym odsetkami za zwłokę i opóźnienie oraz wierzytelności pieniężne określone w umowie, a będące niedozwolonymi klauzulami umownymi. Strony ustaliły, że rozliczenie należności nastąpi po wyegzekwowaniu od dłużnika należności. Pismem z dnia 23 października 2023 roku strona pozwana odmówiła stronie powodowej zapłaty kwoty 3591,71 zł z tytułu niedozwolonych postanowień umownych w umowie z dnia 19 grudnia 2020 roku. Dowód: umowy (k. 23- 24, 29 - 39), zawiadomienie (k. 25,26), pisma (k. 40 -60). Sąd zważył co następuje: Powództwo jest zasadne. W ocenie Sądu niesłuszny był zarzut pozwanego o nieważności umowy przelewu wierzytelności z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, bankietowością umowy i rażącą dysproporcją ceny nabycia do kwoty żądania. W ocenie Sądu przy zawarciu umowy przelewu wierzytelności nie doszło do naruszenia żadnych zasad współżycia społecznego, umowa nie zawierała żadnych postanowień, które byłyby krzywdzące dla K. S.. Strony ustaliły warunki przelewu wierzytelności i zasady rozliczenia, a to, że w umowie nie określono kwotowo nabywanej wierzytelności nie było nieprawidłowe, albowiem wierzytelność ta miała charakter przyszły związany z procesem, w którym Sąd ostatecznie ustalił wysokość tej wierzytelności. Zatem w dacie zawarcia umowy przelewu nie można jej było określić kwotowo. Niewątpliwym jest, że przedmiotem przelewu wierzytelności może być wierzytelność przyszła, jeżeli zostanie ona dokładnie określona i w ocenie Sądu sama wierzytelność ta została w umowie przelewu dokładnie określona i powiązana z umową pożyczki z dnia 19 grudnia 2020 roku. Nadto w związku z dochodzeniem świadczenia nienależnego od strony pozwanej w niniejsze sprawie pożyczkobiorca nie ponosił żadnych kosztów, które w całości jak i ryzyko dochodzenia tego świadczenia przed Sądem ponosiła strona powodowa, a zatem ustalenie ostatecznego rozliczenia 60/40 ze wskazaniem na stronę powodową nie było rażące. W ocenie Sądu doszło do skutecznego nabycia przez powodową spółkę wierzytelności objętej żądaniem w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu słuszny był zarzut stosowania przez stronę pozwaną w umowie pożyczki z dnia 19 grudnia 2020 roku zawartej z K. S. klauzul niedozwolonych. Zgodnie z przepisem art. 385 1 § kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne), przy czym nie dotyczy to postanowień określających świadczenia główne stron, w tym ceny i wynagrodzenia, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wskazany przepis ma zastosowane do umów obligacyjnych zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami z użyciem wzorca umowy lub też do umów zawieranych bez użycia takiego wzorca (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2006 roku III CSK 266/06 lex 238949). Niewątpliwym jest, że wskazany przepis może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem umowa pożyczki została zawarta pomiędzy przedsiębiorcą, czyli (...) S.A. i K. S. jako konsumentem. Klauzula generalna wskazana w cytowanym przepisie zawiera dwa kryteria oceny umowy, a mianowicie dobre obyczaje oraz interesy konsumenta. Uznanie konkretnej klauzuli umownej za niedozwolone postanowienie umowy wymaga stwierdzenia łącznego wystąpienia obu przesłanek, a więc sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz rażącego naruszenia interesów konsumenta (wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013 roku I CSK 660/12 lex 1408133). Dobre obyczaje to w zasadzie pojęcie równoważne dla zasad współżycia społecznego, czyli pozaprawnych reguł postępowania niesprzecznych z etyką, moralnością i aprobowanych społecznie. W szczególności sprzeczne są wszelkie postanowienia umowy, które naruszają uczciwość, zaufanie do kontrahenta, zmierzają do wykorzystania przymusowego położenia drugiej strony umowy, a tym samym naruszają równorzędność stron stosunku prawnego (Adam Olejniczak - komentarz do art. 385 1 kc lex; wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). Interesy konsumenta to pojęcie szerokie i należy przez nie rozumieć nie tylko interesy ekonomiczne. Z rażącym naruszeniem interesów konsumenta mamy do czynienia w przypadku, gdy postanowienia umowy znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron, gdy dochodzi do jaskrawej, nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków stron umowy (wyrok SN z dnia 13 lipca 2005 roku I CK 832/04). Do naruszenia tej równowagi stron odnosi się także art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zawierający definicję nieuczciwych warunków umowy zawieranej z konsumentem. Należy wskazać, że nie każde postanowienie umowy pożyczki podlega ocenie pod kątem uznania go za niedozwoloną klauzulę. Z badania tego wyłączone są postanowienia umowy uzgodnione indywidualnie z konsumentem oraz postanowienia określające jednoznacznie główne świadczenia stron. Z definicji umowy pożyczki nie wynika, aby wysokość prowizji, opłaty przygotowawczej, opłaty za Elastyczny Plan Spłat i kwoty przekazanej na inne konto z tytułu składki na ubezpieczenie należały do głównych świadczeń stron umowy, albowiem do świadczeń tych należą jedynie udostępnienie kwoty pożyczki przez pożyczkodawcę oraz zwrot kwoty udostępnionej pożyczkobiorcy (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 30 września 2002 roku XVII Amc 47/01 Dz. Urz. UOKiK 2003/1/244; wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2004 roku I CK 472/03 Pr. Bank. (...)). Tym samym postanowienia w zakresie ustalenia wysokości prowizji, opłaty przygotowawczej, wynagrodzenia za Elastyczny Plan Spłat i kwoty przekazanej na inny rachunek tytułem składki na ubezpieczenie wskazanych w umowie jako należnych pożyczkodawcy podlegają ocenie przy uwzględnieniu art. 385 1 kc i mogą być uznane za niedozwolone klauzule umowne. Zgodnie z art. 385 1 § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności odnosi się do to wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przy ocenie postanowień umowy pod kątem ich indywidualnego uzgodnienia należy także kierować się art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zgodnie z którym warunki umowy zostaną zawsze uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał wypływu na ich treść, zwłaszcza jeżeli zostały przedstawione konsumentowi w formie sformułowanej uprzednio umowy standardowej (wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). W ocenie Sądu umowa pożyczki z dnia 19 grudnia 2020 roku w części dotyczącej ustalenia wysokości prowizji, opłaty przygotowawczej, opłaty za elastyczny Plan Spłat i kwoty przekazanej na inne konto tytułem składki na ubezpieczenie w łącznej kwocie 3631,71 zł stanowiących łącznie 72 % wysokości kwoty faktycznie udostępnionej K. S. (5000 zł) nie zostały uzgodnione z nim indywidualnie. Należy także dodać, że strona pozwana przy uwzględnieniu art. 385 1 § 4 kc nie udowodniła, że te zapisy umowy zostały uzgodnione indywidualnie z pożyczkobiorcą. W ocenie Sądu postanowienia umowy w zakresie ustalenia wysokości wskazanych kwot były niedozwolonymi postanowieniami umowy i zmierzały do obejścia przepisów dotyczących wysokości odsetek, rażąco naruszały prawa pozwanej jako konsumenta. Niewątpliwym jest, że pożyczkodawcy należy się wynagrodzenie za udzielenie pożyczki w postaci np. prowizji. Zdaniem Sądu koszty te jednak nie mogą być wygórowane i muszą mieć swoje uzasadnienie zarówno w odniesieniu do wysokości samej kwoty kredytu, jaki i okresu spłaty oraz faktycznych czynności pożyczkodawcy podjętych przy udzieleniu kredytu, a wyliczenie ich wysokości musi być jasne i zrozumiałe. Ustalenie wysokości opłat wskazanych wyżej na poziomie 72 % kwoty jaką K. S. faktycznie uzyskał w ramach umowy było nieuzasadnione i rażąco wygórowane, a nadto zmierzało do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i nie znajdowało uzasadnienia w czynnościach dokonanych przez pożyczkodawcę. Strona pozwana nie wykazała, że umożliwiła pożyczkobiorcy zapłatę prowizji i innych pozaodsetkowych kosztów przy zawarciu umowy pożyczki, a nadto, że bez umowy ubezpieczenia umowa pożyczki byłaby zawarta. Obie umowy były ze sobą powiązane, bo ustalona we wnioskopolisie składka jest jednocześnie wskazana w umowie pożyczki jako kwota, która ma być przekazana na inne konto. Istotne jest także i to, że choć we wnioskopolisie wskazano TU, to faktycznie umowa ubezpieczenia zawarta została przez stronę pozwaną na formularzu (...) S.A., a do samej umowy nie dołączono upoważnienia do zawarcia umowy w mieniu ubezpieczyciela. Nadto Strona pozwana nie wykazała nadto, że faktycznie kwota 375 zł wskazana jako składka została faktycznie przekazana na rachunek TU. Pożyczkodawca w umowie nie przedstawił także jasnego wyliczenia kwot jednostkowych składających się łącznie na kwotę pozaodsetkowych kosztów. Niewątpliwym jest dla Sądu, że postanowienia umowy w zakresie ustalenia wysokości tych należności były rażąco krzywdzące dla pożyczkobiorcy, albowiem faktycznie do swej dyspozycji otrzymał kwotę 5000 zł, a zgodnie z umową był zobowiązany do zapłaty kwoty znacznie wyższej (9091,05 zł). Nadto K. S. na ustalenie wysokości tej dodatkowej kwoty nie miał żadnego wpływu, kwota ta mu została przez pożyczkodawcę narzucona. Z tych też względów Sąd uznał postanowienia umowy pożyczki w zakresie ustalenia wysokości dodatkowych należności w łącznej kwocie 3631,71 zł za niedozwolone postanowienia umowy i przez to za niewiążące K. S.. Oceniając wysokość wskazanych dodatkowo opłat zastrzeżonych w umowie pożyczki Sąd nie mógł pominąć rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, która uregulowała wysokość maksymalnych tzw. pozaodsetkowych kosztów, a także wskazała w przepisie art. 36a wzór na ich obliczenie. W ocenie Sądu uregulowanie zawarte we wskazanej ustawie o kredycie konsumenckim znajdzie zastosowanie dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że postanowienia umowy pożyczki w zakresie tzw. pozaodsetkowych kosztów, zostały ustalone z konsumentem indywidualnie. W przypadku, gdy wysokość tych kwot nie została ustalona indywidualnie, to takie postanowienie umowy jest nieważne i bez znaczenia jest to, że wysokość tych dodatkowych należności mieści się w wyliczeniu zawartym w umowie pożyczki. Strona powodowa zadała jedynie zapłaty kwoty 3591,71 zł, a zatem Sąd uwzględnił w całości żądanie co do tej kwoty. Odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono od 23 października 2023 roku z uwagi na pismo strony pozwanej z tej daty (w piśmie tym strona pozwana w ramach postępowania przedsądowego odmówił zapłaty jakiejkolwiek kwoty). Z tych też względów powództwo oddalono co do pkt II żądania pozwu co do odsetek od 11 października do 22 października 2023 roku. O kosztach procesu orzeczono w pkt III na podstawie art. 98 §1, 1 1 kpc i art. 108 kpc. Strona powodowa w 100 % zatem należał się jej pełen zwrot kosztów procesu, w kwocie 1117 zł, na którą złożyły się: - kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej - kwota 900 zł tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika zgodnie z §2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - kwota 200 zł tytułem opłaty od pozwu.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt: C 155/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2025 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Bogdan Tężycki Protokolant: starszy sekretarz sądowy Magdalena Hausman po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko D. G. o zapłatę 1. oddala powództwo;

2. kosztami postępowania obciąża stronę powodową. Sygn. akt I C 155/24

UZASADNIENIE

(...) w W. - wniosła przeciwko D. G. pozew o zapłatę 11 580,00 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie równymi dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 3 listopada 2022 r. do dnia zapłaty, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową pożyczki z dnia 12.08.2019 roku Nr (...) zawartą z konsumentem, na podstawie której wypłacono pozwanemu kwotę 9.000,00 zł .

Na roszczenie powoda składa się kwota kapitału w wysokości 9.000,00 zł i odsetki umowne w wysokości 2.580,00 zł. Pomimo wezwania do spłaty zaległości pozwany nie uregulował długu. Pozwany -D. G. wniósł o oddalenie powództwa kwestionując powództwo zarówno co do zasady, jak i co do wysokości . Sąd ustalił, co następuje: W dniu 12 sierpnia 2019 roku (...) w W. (pożyczkodawca) zawarła z D. G. (pożyczkobiorca) umowę pożyczki gotówkowej nr (...), na podstawie której udzielono pozwanemu pożyczki w kwocie 9.000,00 zł (całkowita kwota pożyczki 9.000,00) zł na okres 36 miesięcy.

Strony przewidziały, że pożyczka będzie oprocentowana według stałej stopy procentowej w wysokości (...) w skali roku (odsetki umowne) oraz że z tytułu udzielenia pożyczki pożyczkobiorca zobowiązany będzie do uiszczenia na rzecz dającego pożyczkę następujących opłat: opłaty przygotowawczej związanej z przygotowaniem i zawarciem umowy w wysokości 129,00 zł, prowizji w wysokości 7.771,00 zł i wynagrodzenia z tytułu dodatkowej usługi (...). Kwoty te zostały rozdzielone proporcjonalnie do liczby rat pożyczki i miały być uiszczane częściowo przy każdej racie razem z odsetkami umownymi.

Pożyczka miała być spłacona w 36 miesięcznych ratach ustalonych w harmonogramie spłat – do 22 dnia każdego miesiąca, począwszy od września 2019 roku – w wysokości po 580,00 zł każda. W umowie pożyczki przewidziano, że na wypadek opóźnienia w spłacie rat pożyczki pozwany zapłaci odsetki od zadłużenia przeterminowanego w wysokości rocznej stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego równej stopie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 ( 1) k.c. (pkt 4.1.). W umowie zastrzeżono, że pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Okres wypowiedzenia wynosił 30 dni (pkt 8.1). W ramach wykupionego dodatkowego uprawnienia tzw. (...) pożyczkobiorca miał prawo do jednorazowego skorzystania z bezpłatnego odroczenia dwóch kolejnych terminów płatności rat albo bezpłatnego obniżenia o 50% maksymalnie 4 kolejnych rat. Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 6 10.2022 roku w sprawie II K 788/22 uznano pozwanego za winnego tego, że w dniu 13.08. 2019 roku w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził (...) S.A. z siedzibą B. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że na podstawie wcześniej złożonego nieprawdziwego oświadczenia co do posiadanych innych zobowiązań finansowych oraz wysokości osiąganych dochodów w firmie (...) (...) (...) s.c. wprowadził w błąd przedstawiciela w/w firmy a następnie podpisał umowę nr (...) i uzyskał pożyczkę w wysokości 9.000,00 zł , czym działał na szkodę powódki.

Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązano pozwanego do zapłaty na rzecz powódki kwoty 8.270,00 zł tytułem naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Po dniu wniesieniu pozwu pozwany uiścił na rzecz powódki łącznie kwotę 10.570,00 zł. Na powyższa kwotę składały się nst. wpłaty : 300,00 zł z dnia 7.01.2024 roku, 300,00 zł z dnia 12.02.2024 roku, 800,00 zł z dnia 12.03.2024 roku, 1.000,00 zł z dnia 10.04.2024 roku,,1.000,00 zł z dnia 09.05.2024 roku, 900,00 zł z dnia 11.06.2024 roku,800,00 z dnia 08.07.2024 roku, 800,00 zł z dnia 14.08.2024 roku, 800,00 zł z dnia 07.09.2024 roku, 970,00 zł z dnia 05.10.2024 roku, 580,00 zł z dnia 12.12.2024 roku, 580,00 zł z dnia 10.01.2025 roku, 560,00 zł z dnia 07.02.2025 roku, 580,00 zł z dnia 5.03.2025 roku, 580,00 zł z dnia 07.04.2025 roku.

Strona powodowa reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie cofnęła pozwu w zakresie uiszczonych wpłat , pomimo wezwania pełnomocnika powódki do odniesienia się co do dokonanych na poczet zadłużenia kwot ( k. 82 akt). Dowody :- umowa pożyczki wraz z harmonogramem spłat - k. 5-13 akt - pismo wzywające do zapłaty k..15 akt, - wyrok nakazowy z dnia 6.10.2022 roku ,Sygn.akt II K 788/22, k.38-39 akt, - dowody dokonania wpłat , k.37 i k.80 akt, - zrzuty ekranu telefonu dokumentujące wpłaty ,k.85 akt

Sąd zważył, co następuje:

Przedstawiony stan faktyczny ustalony został w oparciu o dokumenty złożone przez powódkę, które w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności i prawdziwości, wobec czego mogły stanowić wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (...) sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy warunki umowy wchodzące w zakres stosowania dyrektywy (...) z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s.

29) mają nieuczciwy charakter, a także do tego, by dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą, o ile sąd ów posiada niezbędne ku temu informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego (zob. np. wyrok (...) z dnia 13 września 2018 r. w sprawie C-176/17 - z udziałem powódki , podobnie w uchwale składu (...) z dnia 20.06.2018 roku , III CZP 29/17). Według art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że pozwany otrzymał pożyczkę w wysokości 9.000,00 zł. Taka kwota została oddana do dyspozycji pozwanego i stanowi w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim tzw. całkowitą kwotę pożyczki. W ocenie Sądu nie budziła wątpliwości kwestia istnienia zaległości wobec powódki na dzień wniesienia pozwu . Sąd nie zakwestionował prawa powódki do pobrania opłaty przygotowawczej, albowiem taka opłata jest standardowo pobierana za wykonanie czynności związanych z udzieleniem pożyczki.

Opłata w wysokości określonej w umowie zawartej między stronami nie była wygórowana. Sąd zakwestionował natomiast prawo powódki do naliczenia i pobrania dodatkowego wynagrodzenia prowizyjnego w kwocie 7.771,00 zł oraz . Za przygotowanie umowy pożyczki powódka pobrała bowiem opłatę przygotowawczą, a za udostępnienie pożyczkobiorcy środków pieniężnych odsetki umowne . Brak było podstaw do pobierania podwójnego wynagrodzenia za to samo. W ocenie Sadu powódka nie wykazała również zasadności obciążenia pozwanego dodatkowa oplata usługę (...) w wysokości 1.100,00 zł.

W niniejszej sprawie powódka nie wykazała, aby w związku z zawarciem z pozwanym umowy pożyczki rzeczywiści poniosła koszty opiewające na kwotę 7.771,00 zł. W wielu podobnych sprawach toczących się przed tut. Sądem z powództwa (...) S.A. w B. o zwrot pożyczki zakwestionowano praktykę tej spółki pobierania na podstawie umów pożyczek dodatkowego wynagrodzenia prowizyjnego w wysokich kwotach, żądanego obok odsetek umownych za udostępnienie środków pieniężnych, doliczonych do każdej raty. Zapis o tej prowizji uznano za zmierzający do obejścia przepisów o ochronie praw konsumentów oraz o odsetkach maksymalnych (ukryta lichwa).

Stwierdzono, że takie działanie nie zasługuje na ochronę prawną, albowiem jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, dlatego jest nieważne (art. 58 § 1 i 2 k.c.). Tak było m.in. w sprawach o następujących sygnaturach akt: I C 189/16, I C 2424/16, I C 285/17, I C 397/17, I C 398/17, I C 477/17, I C 501/17, I C 1100/17, I C 1244/17, I C 1595/17, I C 1707/17, I C 390/18, I C 1796/18, I C 1826/18, I C 2751/18, I C 2752/18 i I C 2753/18. Kwestią obciążania przez powódkę pożyczkobiorców zbyt wysokimi opłatami prowizyjnymi za udostepnienie na określony czas środków pieniężnych zajmował się też niejednokrotnie Sąd Okręgowy w Toruniu, w tym w sprawach o sygn. akt VIII Ca 563/17, VIII Ca 582/17 i VIII Ca 664/18, podzielając w swoich wyrokach stanowisko tut.

Sądu o sprzeczności umów pożyczek w zakresie wynagrodzenia prowizyjnego z dobrymi obyczajami, zasadami współżycia społecznego i przepisami regulującymi wysokość odsetek maksymalnych. Sąd Okręgowy, odwołując się do wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie XVII AmC 5533/11 ((...)), stwierdził, że niezależnie od uregulowań ustawy o kredycie konsumenckim dotyczących maksymalnej wysokości kosztów pozaodsetkowych, koszty te nie mogą stanowić dodatkowego źródła zysku przedsiębiorcy, powinny zatem być kształtowane w sposób zgodny z rzeczywistym kosztem dokonywanych czynności, w związku z którymi pozostają.

W przywołanych sprawach Sąd Okręgowy w Toruniu stwierdził również, że wynagrodzenie prowizyjne zastrzegane w umowach stosowanych przez powódkę pozostaje oderwane od faktycznych kosztów przez nią poniesionych, w istocie nie stanowi więc ,,kosztu okołoodsetkowego”, te bowiem powinny być związane – zgodnie z zasadą ekwiwalentności świadczeń – z określonymi kosztami poniesionymi przez pożyczkodawcę w związku z udzieleniem pożyczki bądź usługami świadczonymi na rzecz pożyczkobiorcy. Sąd Rejonowy w Grudziądzu oraz Sąd Okręgowy w Toruniu wyraziły w przywołanych sprawach także pogląd, że wynagrodzenie prowizyjne to ukryta forma odsetek od pożyczonego kapitału, co prowadzi do obejścia przepisów regulujących instytucję odsetek maksymalnych.

Wskazać też należy, że w decyzji nr (...) z dnia 3 czerwca 2015 r. (...) w K. uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania pożyczkodawcy polegające na stosowaniu opłaty, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że sprzeczne z dobrym obyczajem jest naruszenie ekwiwalentności świadczeń przy stosowaniu wobec konsumentów opłaty, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty, co godziło w ich słuszny interes.

Identyczną decyzję wobec (...) Sp. z o.o. w B. wydał (...) w K. w dniu 30 grudnia 2015 r. w sprawie (...) (...) w zakresie opłaty przygotowawczej. Zarzuty w niej zawarte wobec pożyczkodawcy można jednak odnieść również do wynagrodzenia prowizyjnego. W rozpatrywanej sprawie wynagrodzenie prowizyjne stanowiło przeszło 86% całkowitej kwoty pożyczki. Poza tym zostało naliczone za to samo, za co należą się powódce odsetki umowne od udzielonej pożyczki, a nadto nie określono w umowie żadnych kryteriów ustalenia tak wygórowanej prowizji.

Tym samym pozostaje ona oderwana od faktycznych kosztów poniesionych przez powódkę, stanowiąc dodatkowe wynagrodzenie za korzystanie przez pozwanego z pożyczonego kapitału. W istocie rzeczy prowizja nie stanowi kosztu okołoodsetkowego, ten bowiem powinien być związany – zgodnie z zasadą ekwiwalentności świadczeń - z określonymi kosztami poniesionymi przez pożyczkodawcę w związku z udzieleniem pożyczki bądź usługami świadczonymi na rzecz pożyczkobiorcy. Przedmiotowa prowizja jest zatem tożsama w swej funkcji z odsetkami stanowiącymi wynagrodzenie pożyczkodawcy za korzystanie z cudzego kapitału i w istocie rzeczy prowadzi do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.

Sąd uznał, że brak jest podstaw do jej zasądzenia. Powódka nie wykazała zasadności obciążania pozwanego wysoką opłatą za usługę (...). W aktach sprawy nie znajduje się żadna kalkulacja tych dodatkowych kosztów. Uprawnienie wynikające z tej usługi nie jest ekwiwalentne do wysokości opłaty za nią. Należy wprost powiedzieć, że usługa ta dla pożyczkobiorcy miała nikłe znaczenie, poza tym pozwany z uprawnienia wynikającego z usługi (...) nigdy nie skorzystał. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu zapisy umowne o bardzo wysokich kosztach z tytułu prowizji – 7.771,00 zł i usługi (...) stanowią niedozwolone klauzule umowne i rażąco naruszały interesy konsumenta (pozwanego), dlatego nie wiązały pozwanego i nie mogły wobec niego wywołać pożądanych przez powódkę skutków prawnych.

Postanowienia te kształtują obowiązki pożyczkobiorcy (konsumenta) w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, skoro strona pozwana posiadając u powoda zobowiązanie w łącznej kwocie 20.880,00 zł ( całkowita kwota do spłaty) do swojej dyspozycji tytułem pożyczki otrzymuje tylko kwotę 9.000,00 zł. Ewidentnie narusza to zasadę ekwiwalentności świadczeń (tak też w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 29 października 2015r. wydanego w sprawie o sygn. akt XVI Ca 489/15). W tym miejscu należy wskazać, że wynagrodzenie prowizyjne , stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki , przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art., (...) § 1 k.c. Poza tym okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36a ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone w rozumieniu przepisu art. 385 1 § 1 k.c. Postanowienia umowne określające inne niż odsetki koszty kredytu konsumenckiego , np. prowizje mogą zostać uznane za klauzule abuzywne, nawet jeśli ich wysokość nie przekracza maksymalnych kwot kosztów określonych w art. 36a ust.1 i 2 ustawy z dnia 12.05.2011 o kredycie konsumenckim ( por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27.10.2021 roku, III CZP 43/20) Po wniesieniu pozwu do dnia zamknięcia rozprawy pozwany uiścił na rzecz strony powodowej łącznie kwotę 10.570,00 zł .

Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w zakresie spełnionego świadczenia w toku procesu nie zajęła żadnego stanowiska , w szczególności nie cofnęła w tym zakresie pozwu. Kwota uiszczona przez pozwanego przekracza dochodzony w pozwie kapitał w wysokości 9.000,00 zł . Natomiast w zakresie żądania odsetek umownych strona powodowa nie wskazała (art. 6 k.c.) za jaki okres dochodzone są odsetki umowne i od jakich kwot , bądź kwoty. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynikało, że umowa została wypowiedziana.

Sąd nie miał zatem możliwości weryfikacji wysokości zgłoszonego roszczenia ubocznego , tym bardziej, że postanowienia umowne w zakresie wynagrodzenia prowizyjnego i opłaty za usługę (...) uznane zostały za abuzywne i od tych należności nie należały się ogóle jakiekolwiek odsetki. W konsekwencji powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku. W judykaturze Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że w przypadku, gdy strona przeciwna dała powód do wytoczenia powództwa a strona powodowa mimo spełnienia świadczenia w toku procesu nadal domaga się zasądzenia niezasadnie uzyskanej już kwoty, to musi się liczyć z oddaleniem powództwa i zasądzeniem kosztów dla strony przeciwnej ( Vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24.11.2017 roku, III CZP 67/17, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9.06.2017 roku , III CZP 118/16, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26.02.2014 roku , III CZP 119/13, OSNC 2015 (...)).

Kosztami postępowania obciążona została strona powodowa jako przegrywająca proces.