VI Ka 127/25 · Sąd powszechny

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 410 k.p.k; VI Ka 127/25 · Sąd powszechny: Sygn. akt VI Ka 127/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli (spr.) Sędzia Robert Bednarczyk, Sędzia Tomasz Skowron Protokolant Sandra Michalec przy udziale prokurator Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Magdaleny Kolasińskiej po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2025r. sprawy B. K. ur. (...) w W. s. K., E. z domu J. oskarżonego z art. 107 § 1 kks w związku z art. 9 § 3 kks, z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt II K 754/20 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego B. K. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania; UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 127/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt II K 754/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1.oczywiste i wielokierunkowe naruszenie procedury które w konsekwencji doprowadziło do faktycznego upozorowania postępowania, w tym dowodowego, przeprowadzonego w I instancji a to w szczególności poprzez: - naruszenie art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. tj. orzeczenie w oparciu jedynie o wybrane spośród dowodów zgromadzonych w ciągu wielu lat trwania procesu karnego w sprawie niniejszej, przy zupełnym zignorowaniu innych – w szczególności opinii biegłego; - naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. a to poprzez całkowicie dowolną a nawet czytelnie kierunkową ocenę wyselekcjonowanego, fragmentarycznego materiału dowodowego – dokonaną wyłącznie dla wydania wyroku skazującego; - naruszenie art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez nieprawidłowe zastosowanie oraz art. 170 § 1a k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez niezastosowanie w sytuacji gdy postulowany dowód z opinii biegłego ocenić należy za kluczowy w procesie, a przy tym zgłoszony i nawet już przez Sąd dopuszczony wiele lat temu – co wyklucza w sposób oczywisty słuszność twierdzenia sądu na temat rzekomego dążenia do przedłużania postępowania w sprawie; - naruszenie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez nadanie znaczenia nadmiernego, wprost kluczowego dla orzeczenia akcesoryjnej czynności dowodowej jaką jest eksperyment procesowy nawet mimo jednoznacznych w treści zeznań świadka – funkcjonariusza celnego przeprowadzającego ów eksperyment – który wyjaśnił mechanizm realizacji tej czynności oraz sposobu oceny jego wyników, dokonywanej przez osobę nie biorącą w nim udziału – co nakazuje szczególną ostrożność przy weryfikacji czynności dowodowej zrealizowanej w taki iście ekstrawagancki sposób; w konsekwencji licznych i wielokierunkowych naruszeń procedury wskazanych wyżej: - naruszenie art. 6 k.p.k.tj. faktyczne pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, w szczególności realizowanej przy udziale obrońcy, a to z uwagi na sposób przeprowadzenia rozprawy – jedynej w procesie prowadzonym od początku wobec zmiany składu orzekającego, gdy całość przewodu udało się sądowi rejonowemu pomieścić w 34 minutach ( poczynając od sprawdzenia obecności odczytania zarzutów aktu oskarżenia, odebrania od oskarżonego jego danych i wyjaśnień poprzez całe szczątkowe postępowanie dowodowe aż do głosów stron ) – co pozwala na twierdzenie o faktycznym upozorowaniu rzetelnego sądowego procesu karnego , gdzie wszelkie próby aktywności obrony były przez sąd I instancji torpedowane iście spontanicznymi wypowiedziami, nawet zdecydowanie chybionymi i nie zakotwiczonymi w procedurze; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 2.na wypadek braku akceptacji dla wniosków i twierdzeń wyżej wyartykułowanych – rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu w relacji do wagi czynów mu zarzucanych, co wynika między innymi z naruszenia art. 10 § 5 k.k.s. poprzez jego niezastosowanie mimo iż jeśli linia obrony oskarżonego jest błędna i okazuje się to być błąd nieusprawiedliwiony, to taka ocena skutkować powinna zastosowaniem dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary – czego sąd rejonowy jednak nie wziął pod uwagę w kwestionowanym obecnie orzeczeniu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 Zarzut powyższy był zasadny, w szczególności odnośnie naruszenia art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., a także – w kontekście wcześniej wskazanych naruszeń - art. 6 k.p.k. Z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy oparł ustalenia w zakresie sprawstwa i winy oskarżonego na zeznaniach świadków B. Z., A. O., R. B. i A. W., protokołach eksperymentu procesowego i oględzin a także – częściowo, w zakresie w jakim potwierdzał pełnienie przez siebie funkcji w podmiocie wskazanym w zarzucie – na wyjaśnieniach oskarżonego. Wszyscy wymienieni świadkowie są funkcjonariuszami celno – skarbowymi biorącymi udział w czynnościach procesowych w niniejszej sprawie, część z nich przeprowadzało eksperyment procesowy na automatach w miejscu ich zabezpieczenia, Sąd Rejonowy uznał ich zeznania za wiarygodne w całości. Nie sposób jednak nie dostrzec, że postępowanie sądowe w sprawie toczyło się od początku po zmianie składu orzekającego i wylosowaniu w dniu 12.04.2024 r. nowego sędziego – referenta, pod którego przewodnictwem przeprowadzone została rozprawa na 2 terminach w dniach 24.06.2024 r. i 7.11.2024 r. kiedy to otwarto przewód sądowy i wydano wyrok, oraz że na żadnym z nich nie przesłuchano świadków B. Z., A. O., R. B. i A. W. ani nie wprowadzono do materiału dowodowego ich wcześniejszych zeznań w inny sposób tj. poprzez odczytanie czy też ujawnienie bez odczytywania. Zawarta w protokole rozprawy z dnia 7.11.2024 r. formułka o ujawnieniu bez odczytywania wszystkich protokołów i dokumentów podlegających odczytaniu na rozprawie na podstawie art. 405 § 2 k.p.k. odnosi się do dokumentów zawartych w akcie oskarżenia w wykazie dowodów do ujawnienia na rozprawie ( a więc m.in. protokołów eksperymentu procesowego i oględzin ) nie dotyczy jednak zeznań świadków, w szczególności tych których nie wnioskowano do przesłuchania w akcie oskarżenia a przesłuchano po raz pierwszy w postępowaniu sądowym prowadzonym w innym składzie orzekającym. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wydając wyrok skazujący B. K. Sąd Rejonowy nie oparł się na opinii biegłego z zakresu automatów do gier R. R. ( dowód ten nie został nawet wymieniony w pisemnym uzasadnieniu wyroku ) i w tej sytuacji fundamentalne znaczenie miały wspomniane dowody z protokołów eksperymentu procesowego odtworzenia możliwości przebiegu gier a także oględzin kwestionowanych automatów, oraz właśnie dowody z zeznań świadków B. Z., A. O., R. B. i A. W.. W zaistniałej sytuacji obrońca oskarżonego i sam oskarżony zostali pozbawieni możliwości uczestniczenia w przesłuchaniu świadków, zadawania im pytań itd. i nie może być sanowaniem powyższego fakt iż przed poprzednim składem orzekającym świadkowie ci zostali szczegółowo przesłuchani z udziałem oskarżonego i obrońcy. Poprzednio procedujący Sąd dążył do rozszerzenia materiału dowodowego o kolejną opinię biegłego ( dlatego postępowanie w sprawie przedłużało się ), Sąd w obecnym składzie nie widział takiej potrzeby, tym bardziej więc powinien przesłuchać na nowo świadków z udziałem oskarżonego i obrońcy, skoro na dowodach tych opierał swoje rozstrzygnięcie. Nie czyniąc tego Sąd Rejonowy naruszył prawo do obrony określone w art. 6 k.p.k. Nie jest przy tym decydujące czy rozprawa na której wydano wyrok trwała 34 minuty co podnosi w zarzucie obrońca i czy powinna trwać dłużej, lecz czy obrońca nie był ograniczony w realizowaniu obrony i czy wydane orzeczenie oparte zostało o dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy. Wymogom w tym zakresie nie sprostał Sąd I instancji w składzie w którym wydał zaskarżony wyrok. Odnosi się to również do zarzutu naruszenia art. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Aby ocena dowodów uznana została za swobodną a nie dowolną musi być poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy, stanowić wynik rozważenia wszystkich okoliczności korzystnych i niekorzystnych dla oskarżonego i być wyczerpująco i logicznie argumentowana w uzasadnieniu orzeczenia. Także tym wymogom nie sprostał Sąd I instancji. Szczególnie podkreślić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne, o ile jeszcze Sąd Rejonowy wskazał na jakich dowodach oparł rozstrzygnięcie, o tyle nie uzasadnił lub uzasadnił zdawkowo dlaczego dowodom przeciwnym nie dał wiary i z jakiego powodu. Sprawa dotyczy skomplikowanej materii z ustawy o grach hazardowych i taka ocena dowodów jest niewystarczająca. Ad. 2 Mając na uwadze iż zarzut Ad. 1 uznany został za zasadny co skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ( o czym mowa będzie poniżej ), zarzut Ad. 2 dotyczący wymiaru kary jest przedwczesny ( art. 436 k.p.k. ). Wniosek 1.o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na trudną do zanegowania konieczność powtórzenia rzetelnego przewodu sądowego w całości; 2.z ostrożności procesowej o zmianę zaskarżonego wyroku co do wymiaru kary, przy uwzględnieniu możliwości nadzwyczajnego jej złagodzenia. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej zasadny był wniosek o wydanie wyroku kasatoryjnego, albowiem w zasadzie Sąd Rejonowy nie przeprowadził postępowania dowodowego bezpośrednio na rozprawie, co powoduje konieczność powtórzenia całego przewodu sądowego. Tym samym bezprzedmiotowy był wniosek o złagodzenie oskarżonemu wymiaru kary. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia W niniejszej sprawie zachodziła konieczność uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze wobec potrzeby przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Skala naruszeń prawa procesowego o których mowa powyżej była na tyle doniosła, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać, a Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę nie przeprowadził bezpośrednio na rozprawie w zasadzie żadnych dowodów ( przesłuchał jedynie lakonicznie oskarżonego, protokół przesłuchania zawiera 6 krótkich zdań, nie wynika z niego aby w pozostałym zakresie oskarżony odmawiał składania wyjaśnień ). 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. Zasada ne peius ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy będzie baczył aby nie popełnić uchybień procesowych które były powodem uchylenia wyroku. Sąd ten przeprowadzi przewód sądowy w całości, w szczególności przesłucha oskarżonego i świadków B. Z., A. O., R. B. oraz A. W., w razie potrzeby także innych świadków, przeprowadzi dowody z dokumentów i opinii biegłego, w przypadku powtórzenia wniosków dowodowych o ponowne przeprowadzenie eksperymentu w zakresie działania spornych urządzeń do gier i powołania innego biegłego, rozstrzygnie co do ich zasadności ( Sąd Okręgowy nie przesądza powyższego ), całość zgromadzonego materiału dowodowego podda gruntownej i prawidłowej ocenie a następnie wyda wyrok który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana