VI Ka 138/25 · Sąd powszechny

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 424 § 1 k.p.k; VI Ka 138/25 · Sąd powszechny: Sygn. akt VI Ka 138/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Sandra Michalec po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025r. sprawy M. C. ur. (...) w Z. c. B., J. z domu G. oskarżonej z art. 107 § 1 kks w związku z art. 9 § 3 kks z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt II K 43/20 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonej M. C. w ten sposób, że uniewinnia oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu; II. stwierdza, że koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa; UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 138/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 21.11.2024 r. sygn. akt II K 43/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1.obraza przepisów prawa procesowego tj. art. 424 § 1 k.p.k. mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia wyroku, które wskazywałoby na podstawy faktyczne uznania oskarżonej za winną zarzucanego jej czynu, poprzez brak wskazania na jakich dowodach Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie i dlaczego dał im wiarę, oraz z jakiej przyczyny innym dowodom jej odmówił, przez co zaskarżone orzeczenie, z uwagi na jego lakoniczność nie może być poddane kontroli instancyjnej; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 2.obraza przepisów postępowania mająca istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., art. 5 § 1 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. polegającą na złamaniu zasady domniemania niewinności, złamaniu zasady obiektywizmu nakazującej uwzględnianie okoliczności także na korzyść oskarżonej, jak również przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez bezzasadne: - uznanie, że oświadczenie oskarżonej M. C. z dnia 26 listopada 2016 r. o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. jest niewiarygodne i nie świadczy o tym że oskarżona zaprzestała pełnić tę funkcję gdyż „dokument który miał wskazywać że w dacie czynu oskarżona nie reprezentowała spółki (...) jest kserokopią. W istocie nie wiadomo kiedy został sporządzony i przez kogo i czy w rzeczywistości istniał w dacie popełnienia czynu czy został sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania” w sytuacji gdy w postępowaniu karnym dokumentem może być również kopia niepotwierdzona za zgodność z oryginałem, zaś Sąd I instancji nie podjął żadnych czynności mających na celu zweryfikowanie tego dokumentu, zakładając apriorycznie jego nieprawdziwość; - uznanie że oświadczenie oskarżonej M. C. z dnia 25 listopada 2016 r. o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. jest niewiarygodne i nie świadczy o tym że oskarżona zaprzestała pełnić tę funkcję w sytuacji gdy rezygnacja z wyżej wymienionej funkcji zgodnie z umową (...) sp. z o.o. siedzibą w W. pociąga za sobą wygaśnięcie mandatu członka zarządu a oskarżona nie może ponosić negatywnych konsekwencji za zaniechania spółki dotyczące niepodjęcia uchwały w przedmiocie odwołania oskarżonej z funkcji Prezesa Zarządu spółki czy ujawnienia przez nowy zarząd spółki zmian w przepisanym terminie w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego; - przyjęcie że wyjaśnienia oskarżonej „w ocenie Sądu stanowią wyłącznie wyraz obranej przez nią linii obrony i nie znalazły one potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym, pozostają gołosłowne” w sytuacji gdy oskarżona nie miała wiedzy o zawarciu przez spółkę (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. umowy najmu lokalu przy ul. (...) w J. ani o tym że zostały do niego wstawione urządzenia do gier, a zatem nie miała ona zamiaru popełnienia przestępstwa karno – skarbowego, nadto nie udowodniono jej że faktycznie zajmowała się sprawami gospodarczymi spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. po dniu jej rezygnacji; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 3.obraza przepisów prawa materialnego tj. art. 107 § 1 k.k.s. poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie w ustalonym stanie faktycznym że oskarżona wypełniła znamiona tego czynu w sytuacji w której oskarżona pełniąc funkcję Prezesa Zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w okresie od 10.11.2016 r. do 25.11.2016 r. nie zawarła umowy najmu lokalu przy ul. (...) w J. w dniu 01.11.2016 r., nie wiedziała o zawarciu tej umowy obejmując funkcję Prezesa Zarządu, a nadto nie wiedziała, że w wynajmowanym przez spółkę lokalu zostały wstawione urządzenia do gier, nie była nigdy w tym lokalu, a tym samym swym zachowaniem nie mogła ona wyczerpać znamion umyślnego przestępstwa stypizowanego w art. 107 § 1 k.k.s.; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 4.rażąca niewspółmierność kary grzywny przy zastosowaniu wadliwych kryteriów jej wymiaru, z pominięciem uwzględnienia sytuacji finansowej i rodzinnej oskarżonej oraz okoliczności podmiotowych oraz przedmiotowych czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 – 3 Trzy pierwsze zarzuty, aczkolwiek oparte zostały na dwóch różnych podstawach odwoławczych w istocie dotyczą tej samej okoliczności tj. sprawstwa i winy oskarżonej odnośnie zarzucanego jej czynu, dlatego omówione zostaną łącznie. Pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku istotnie jest nad wyraz lakoniczne i niepełne, zgodzić należy się ze skarżącym że nie spełnia wymogów z art. 424 § 1 k.p.k., niemniej nie to było przesądzającym powodem uwzględnienia przez Sąd Okręgowy wniosku apelacji. Wady pisemnego uzasadnienia wyroku jako jedyne stwierdzone proceduralne uchybienia nie mogą stanowić podstawy uchylenia względnie zmiany wyroku. Istotna pozostaje przede wszystkim ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem subsumpcji pod konkretną normę prawną stanowiącą kwalifikację prawną zarzucanego czynu. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu Okręgowego zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na uznanie że wypełnione zostały przez oskarżoną znamiona strony przedmiotowej i podmiotowej zarzucanego przestępstwa karnoskarbowego. Przypomnieć w tym kontekście należy, że przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. można popełnić tylko umyślnie, tak w zamiarze bezpośrednim jak i ewentualnym, ma ono jednocześnie charakter powszechny, za jego popełnienie może odpowiadać każda osoba fizyczna zdatna do przypisania jej odpowiedzialności karnej. Oskarżona M. C. była przez krótki okres czasu Prezesem Zarządu spółki z o.o. (...) z siedzibą w W., zgodnie z jej wyjaśnieniami nigdy nie była jednak w lokalu (...) w J. przy ul. (...), gdzie wstawione zostały kwestionowane w niniejszej sprawie automaty do gier na których miała urządzać gry o charakterze losowym w celach komercyjnych w dniu 10.02.2017 r. Oskarżona w swoich wyjaśnieniach twierdziła, że nie zawierała umowy dotyczącej najmu tego lokalu, nie miała wiedzy że urządzenia do gier zostały tam wstawione, w dniu 25.11.2016 r. ( a więc przed dniem domniemanego popełnienia zarzucanego jej przestępstwa ) złożyła oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki z o.o. (...), na co przedłożyła do akt sprawy kserokopię pisemnego dokumentu zawierającego to oświadczenia ( k. 199 – 199 odwrót, k. 198 ). Z kserokopii umowy najmu lokalu z dnia 1.11.2016 r. istotnie nie wynika, aby oskarżona M. C. ją podpisała, podpis pod umową jest nieczytelny, umowa sformułowana jest ogólnie, wynajmujący oddał najemcy lokal na cele związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą ( k. 38 – 39 ). W istocie nie wiadomo kiedy kwestionowane automaty do gier zostały do tego lokalu wstawione, pewne jest jedynie, że znajdowały się tam w dniu 10.02.2017 r. kiedy kontrolę w lokalu przeprowadzili funkcjonariusze Urzędu Celnego w W. – Sekcja (...) w J.. Dalej podkreślić należy, że z uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników których kserokopie znajdują się w aktach sprawy wynika, że oskarżona M. C. została powołana na funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o. (...) z siedzibą w W. uchwałą z dnia 10.11.2016 r. ( k. 141, co potwierdza jej wyjaśnienia, że nie podpisała umowy najmu spornego lokalu przez spółkę w dniu 1.11.2016 r. i mogła nie mieć wiedzy że w ramach tej umowy wstawione zostały do lokalu automaty do gier zakwestionowane w niniejszej sprawie ), zaś odwołana została uchwałą z dnia 1.03.2017 r. w związku z jej rezygnacją ( k. 145 ). To ostatnie sformułowanie potwierdza okoliczność złożenia przez nią wcześniej rezygnacji z wymienionej funkcji i uprawdopodabnia autentyczność pisemnego oświadczenia o rezygnacji którego kserokopię przedłożyła oskarżona. Podkreślić należy, że kserokopie wyżej wymienionych uchwał uzyskał prowadzący postępowanie przygotowawcze, nie miał więc wątpliwości co do ich autentyczności. Z powyższego wynika, że M. C. realnie wykonywała funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o. (...) z siedzibą w W. od 10.11.2016 r. do 25.11.2016 r. tj. przez 15 dni tymczasem przypisano jej w zaskarżonym wyroku urządzanie gier hazardowych o charakterze losowym w dniu 10.02.2017 r. tj. po jej rezygnacji z funkcji, w oparciu o umowę najmu zawartą 1.11.2016 r. tj. przed objęciem przez nią funkcji. Zdaniem Sądu Okręgowego takie rozstrzygnięcie w realiach niniejszej sprawy nie mogło się ostać. Sąd Okręgowy odniósł się już do relacji pomiędzy uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 1.03.2017 r. i złożeniem rezygnacji na piśmie przez oskarżoną z funkcji Prezesa Zarządu w dniu 25.11.2016 r., w wyroku z dnia 8.01.2020 r. uchylającym pierwszy skazujący wyrok Sądu Rejonowego i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania ( sygn. akt VI Ka 496/19, k. 241 ). Argumentację tam zawartą Sąd Okręgowy w obecnym składzie w pełni podziela, w tym także tezę opartą na orzecznictwie sądów apelacyjnych i stanowisku doktryny, że w razie skutecznego złożenia stosownego oświadczenia woli przez członka zarządu spółki z o.o. jego mandat do pełnienia funkcji wygasa. Argumentacji tej nie ma potrzeby obecnie powtarzać. W ocenie Sądu Okręgowego z punktu widzenia istnienia bądź braku ustawowych znamion przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. nie ma znaczenia fakt formalnego odwołania oskarżonej z funkcji w dniu 1.03.2017 r., skoro faktycznie przestała tą funkcję pełnić w dniu 25.11.2016 r. i nie ma dowodu że podejmowała jakiekolwiek działania w spółce w dniu w którym miało dojść do popełnienia przestępstwa tj. 10.02.2017 r. Rację ma skarżący obrońca kiedy podnosi że oskarżona nie miała wpływu na datę zwołania Zgromadzenia Wspólników na którym odwołano ją z funkcji i nie może ponosić negatywnych konsekwencji za zaniechania spółki dotyczące np. ujawnienia przez nowy zarząd spółki zmian w przepisanym terminie w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro natomiast Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę kwestionował fakt pisemnego oświadczenia oskarżonej o rezygnacji z funkcji z 25.11.2016 r. powinien podjąć czynności dowodowe w celu uzyskania oryginału tego dokumentu, co zalecał Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku z 8.01.2020 r. ( k. 241 odwrót, k. 243 ). Zalecenia tego w istocie nie wykonał Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zdaniem Sądu Okręgowego w obecnym składzie, mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej, nie ma podstaw do kwestionowania prawdziwości pisemnego oświadczenia oskarżonej o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu z dn. 25.11.2016 r. Zważywszy na powyższe zdaniem Sądu Okręgowego brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżona M. C. swoim zachowaniem wyczerpała znamiona zarzucanego jej przestępstwa karnoskarbowego z art. 107 § 1 k.k.s., co odnosi się tak do znamion przedmiotowych jak i znamion podmiotowych w postaci umyślności działania. Zarzuty apelacji obrońcy w tej sytuacji okazały się zasadne. Ad 4 Zarzut rażącej niewspółmierności kary stał się bezprzedmiotowy wobec zasadności pozostałych zarzutów skutkujących koniecznością wydania wyroku uniewinniającego. Zarzut ten w tej sytuacji nie podlegał rozważeniu ( art. 436 k.p.k. ). Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie łagodniejszej kary. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej zasadny okazał się pierwszy wniosek zawarty w apelacji: o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej. W tej sytuacji dwa pozostałe wnioski były bezprzedmiotowe. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok wobec oskarżonej M. C. w ten sposób że uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu. Zwięźle o powodach zmiany Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej należało zmienić zaskarżony wyrok i uniewinnić oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. Zasada ne peius ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Sąd Okręgowy stwierdził, że koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość rozstrzygnięcia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana