Legislator Case Law & Legislation
I C 821/24 AI generated

I C 821/24 · Sąd powszechny

Case Number I C 821/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Powód (...). z siedzibą w L., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego M. Ż. kwoty 5.044,55 zł wraz z odsetkami: ­ umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 3.600,00 zł, poczynając od dnia 24 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty, ­ ustawowymi za opóźnienie od kwoty 14,32 zł, poczynając od dnia 24 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty, ­ ustawowymi za opóźnienie od kwoty 109,21 zł, poczynając od dnia 24 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Legislator headnote

AI generated

art. 720 § 1 k.c, art. 129 § 2 k.p.c, art. 129 § 4 k.p.c; I C 821/24 · Sąd powszechny: Przechodząc do rozważań prawnych w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 513 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tj.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1360; dalej: k.c.) dłużnikowi scedowanej wierzytelności przysługują przeciwko jej nabywcy wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie. Na podstawie tego przepisu dłużnik może podnosić wobec nabywcy wierzytelności zarzuty dotyczące m.in. źródeł powstania zobowiązania, jego istnienia, wykonania swojego świadczenia czy przedawnienia roszczenia.

Keywords

AI generated
promise of payment provisional payment advance payment bank charges instalment payment agreement prohibition of payment

Cited Legislation

AI generated
art. 720 § 1 k.c
Zgodnie zaś z art. 720 § 1 k.c.
art. 129 § 2 k.p.c
Powód przedłożył odpis umowy cesji poświadczony zgodnie z art. 129 § 2 k.p.c.
art. 129 § 4 k.p.c
i w ocenie Sądu okoliczności sprawy nie uzasadniały zażądania od powoda na podstawie art. 129 § 4 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
I CSK 274/13
2 W pozwie z dnia 12 maja 2010 r., który wpłynął do sądu w dniu 18 maja 2010 r.
III CZP 29/17
Na podstawie art. 60 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 roku o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254) Rzecznik Finansowy wniósł o rozstrzygnięcie występującej w orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni prawa, która ujawnia się w sporach sądowych między podmiotami rynku finansowego a konsumentami i dotyczy tego, czy na podstawie art. 3851 i 3852 k.c. badanie - w ramach kontroli incydentalnej - przesłanek zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta, a więc nieuczciwego (abuzywnego) charakteru postanowienia (warunku) umowy, dokonywane jest według stanu z chwili zawarcia umowy, przy uwzględnieniu jej normatywnej treści oraz okoliczności jej zawarcia, a także z odniesieniem w chwili jej zawarcia do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której jest zależna, czy też ocena ta dokonywana jest z uwzględnieniem sposobu stosowania (wykonywania) badanego postanowienia i umowy w praktyce w okresie od chwili jej zawarcia do chwili wyrokowania.Rzecznik opowiedział się za poglądem, że dla oceny, czy postanowienie ma charakter niedozwolony, miarodajny jest stan z chwili zawarcia umowy i okoliczności, które zaistniały do tego czasu.
III CZP 53/23
W dniu 25 sierpnia 2022 r. powódka C. spółka akcyjna w W. wniosła pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Opłata sądowa od pozwu uiszczona przez powoda wyniosła 30 zł, a powódka była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika.Postanowieniem z 8 lutego 2023 r. starszy referendarz sądowy na podstawie art. 50534 § 2 k.p.c. uchylił nakaz zapłaty, umorzył postępowanie i orzekł, że strona powodowa ponosi koszty procesu związane ze swym udziałem w sprawie. Postanowienie to uprawomocniło się 16 lutego 2023 r.Powódka, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, działając na podstawie art. 50537 § 2 k.p.c., wniosła pozew o to samo roszczenie.
AI generated
I C 76/24
zasądza od pozwanego M. K. na rzecz powoda (...) Ltd. z siedzibą w L. kwotę 2169 zł (dwa tysiące sto sześćdziesiąt dziewięć złotych) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie poczynając od dnia 5 października 2023 roku do dnia 17 czerwca 2024 roku,
VIII C 332/23
W dniu 15 maja 2023 roku powód (...) Ltd.
I C 20/24
Sygn. akt: I C 20/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Wysoczyńska Protokolant: ------------------------------------- po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2024 roku w Jędrzejowie na posiedzeniu niejawnym sprawy powództwa (...) Ltd z siedzibą w L. przeciwko A. B. o zapłatę I. oddala powództwo II. zasądza od strony powodowej (...) Ltd z siedzibą w L. na rzecz pozwanej A. B. kwotę 1817 zł (jeden tysiąc osiemset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Sygn. akt I C 20/24 UZASADNIENIE WYROKU Z DNIA 5 lipca 2024 ROKU W dniu 8 stycznia 2024 roku do tut. Sądu wpłynął pozew (...) Ltd. przeciwko pozwanej A. B. o zapłatę kwoty 6.273 zł z umownymi odsetkami w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie od dnia 8 września 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 4500 zł i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 września 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 154,73 zł oraz zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania strona powodowa wskazała, że pozwana zawarła z (...) Sp. z o.o. ( (...) Sp. z o.o.) umowę o wirtualną kartę kredytową w dniu 23 grudnia 2022 roku i wykorzystała przyznany jej limit w kwocie 2800 zł, którego nie spłaciła. Nadto strona powodowa wskazała, że wierzytelność ze wskazanej umowy nabyła w drodze cesji wierzytelności. W odpowiedzi na pozew z dnia 31 stycznia 2024 roku pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, wskazując na brak udowodnienia żądania co do zasady i wysokości, stosowania w umowie klauzul niedozwolonych i brak legitymacji strony powodowej, a także podniosła zarzut sankcji kredytu darmowego i przedwczesność żądania z uwagi na brak prawidłowego wypowiedzenia umowy, a także nieważność umowy względnie jej nieistnienie (k. 138 – 147). Roszczenie strony powodowej było przedmiotem uprzedniego postępowania w ramach elektronicznego postepowania upominawczego przed Sądem Rejonowym w Lublinie sygn. akt Nc- e 1395082/23, który wydał nakaz zapłaty, a następnie postanowieniem z dnia 12 października 2023 roku umorzył postępowanie wobec sprzeciwu pozwanej (k. 12 – 17, 62 - 76). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 23 grudnia 2022 roku sporządzona została umowa o wirtualną kartę kredytową nr (...), a jako strony umowy wpisano w niej pozwaną oraz (...) Sp. z o.o. w W.. W umowie wskazano, że umowa zostaje zawarta na 360 dni licząc od dnia pierwszego wykorzystania limitu i może być odnowiona po tym czasie, a kwota przyznanego pozwanej limitu wyniesie 2800 zł, który pozostawał do dyspozycji pozwanej. W umowie wskazano nadto, że za wykorzystanie limitu będzie pobierana prowizja i inne opłaty, które miały być określone w Taryfie, a od pobranego limitu nie przewidziano odsetek kapitałowych. Wirtualną kartę powiązano z rachunkiem do jej obsługi i spłaty oraz kontem klienta, a w umowie nie określono minimalnej kwoty do spłaty kwotowo, odsyłając w tym zakresie do danych w zestawieniu operacji w poszczególnych okresach rozliczeniowych. W umowie określono także przypadki wypowiedzenia umowy przez (...) Sp. z o.o. odsyłając w tym zakresie do Regulaminu. Wypowiedzenie mogło być dokonane na piśmie z przesłaniem na ostatni adres pozwanej lub trwałym nośniku i mogło być dokonane z 2 miesięcznym okresem wypowiedzenia m.in. w przypadku nieterminowego regulowania należności. Integralną część umowy stanowił regulamin. W dniu 26 maja 2023 roku sporządzono aneks do umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku zwiększając limit do kwoty 4600 zł. W dniu 23 grudnia 2022 roku dokonano przelewu na rzecz pozwanej kwoty 2500 zł, w dniu 30 stycznia 2023 roku kwoty 200 zł, a w dniu 26 maja 2023 roku kwoty 1800 zł. Na koncie klienta - pozwanej naliczono za okres od 22 stycznia do 20 lutego 2023 roku prowizję w kwocie 423,44 zł określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty, a następnie w okresie od 21 lutego do 22 marca 2023 roku kolejną prowizję w kwocie 432 zł określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono spłatę 423,44 zł z dnia 24 lutego 2023 roku, okresie od 23 marca do 21 kwietnia 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 432 zł, określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono wpłatę 432 zł, okresie od 22 kwietnia do 21 maja 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 432 zł, określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono wpłatę 432 zł w dniu 25 kwietnia 2023 roku, w okresie od 22 maja do 20 czerwca 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 681,60 zł, określając ją jednocześnie jako minimalną kwotę do spłaty i ujawniono wpłatę 432 zł w dniu 25 maja 2023 roku, w okresie od 21 czerwca do 20 lipca 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 720 zł, określając minimalną kwotę do spłaty na kwotę 1413,10 zł , a także naliczono odsetki karne w kwocie 11,50 zł, w okresie od 21 lipca do 29 lipca 2023 roku naliczono prowizję w kwocie 216 zł, określając minimalną kwotę do spłaty na kwotę 6135,16 zł i naliczono odsetki karne w kwocie 17,56 zł. W dniu 29 czerwca 2023 roku sporządzono pismo o wypowiedzeniu pozwanej umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku i wezwano do zapłaty kwoty 682,98 zł. W dniu 21 sierpnia 2023 roku sporządzono pismo z wezwaniem pozwanej do zapłaty kwoty 6198,92 zł w terminie 28 sierpnia 2023 roku. W dniu 27 października 2022 roku strona powodowa i (...) Sp. z o.o. zawarły ramową umowę przelewu wierzytelności, a w dniu 21 lutego 2023 roku porozumienie nr 48 do tej umowy na podstawie której strona powodowa nabyła wierzytelności określone w załączniku, w tym z umowy nr (...). Dowód: wydruk umowy z aneksem (k.18 - 27), przelew weryfikacyjny (k. 28), przelewy (k. 29 - 31), zestawienie operacji na koncie (k. 32 - 39), wydruki z konta N. (k. 32 -39), potwierdzenie zawarcia umowy (k. 42, 43), pisma (k. 44, 45), umowa przelewu z porozumieniem i załącznikami (k. 47 -58), formularz informacyjny (k. 90 – 110), regulamin portalu i wydawania, użytkowania wirtualnej karty (k. 111 -135). Sąd zważył co następuje: Powództwo jest niezasadne. Wobec stanowiska pozwanej, to na stronie powodowej ciążył obowiązek udowodnienia, że pozwana i (...) Sp. z o.o. zawarli umowę o wirtualną kartę kredytową z dnia 23 grudnia 2022 roku nr (...) i aneksem z dnia 26 maja 2023 roku. Umowa ta i aneks były umowami w rozumieniu art. 5 pkt 13 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz. U nr 126 z późn. zm.) i miały być zawarte w trybie przepisu art. 15 wskazanej ustawy bez jednoczesnej obecności obu stron umowy przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość (tzw. umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość), czyli w drodze elektronicznej. Do ważności umowy pożyczki (kredytu), zawartej w drodze elektronicznej nie jest wymagana forma pisemna, co wynika z treści przepisu art. 29 ust. 1 wskazanej ustawy, zgodnie z którym umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Z przepisu tego nie wynika zatem, aby forma pisemna została zastrzeżona pod rygorem nieważności, a zatem należało przyjąć, że zastrzeżenie formy pisemnej, zgodnie z przepisem art. 73 § 1 kc, zostało zastrzeżone jedynie pod rygorem dowodowym (wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2017 roku II Ca 2448/17 legalis 2052181). Do przyjęcia, że doszło do zawarcia umowy o kredyt konsumencki, zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1997 roku Prawo bankowe, wystarczy przedłożenie umowy na innym trwałym nośniku w postaci elektronicznej (wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 14 maja 2019 roku II Ca 180/19 legalis 2159273; komentarz do art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim pod red. Osajda) oraz dowodu doręczenia tej umowy konsumentowi stosownie do art. 29 ust. 2 wskazanej ustawy o kredycie konsumenckim. Doręczenie to może nastąpić w dowolny sposób w tym również w drodze elektronicznej, przy czym na wierzycielu ciąży udowodnienie faktu doręczenia konsumentowi takiej umowy (Wyrok Sądu Rejonowego Łódź – Widzew z dnia 15 października 2020 roku II C 516/20 legalis 249501; wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 września 2020 roku II Ca 771/20 legalis 2494149). Zdaniem Sądu strona powodowa przedkładając umowę z dnia 23 grudnia 2022 roku nr (...) wraz z elektronicznym potwierdzeniem jej zawarcia wykazała, że doszło do zawarcia umowy w sposób wynikających z powyższych przepisów. Umowa ta została także wykonana, albowiem pozwana wykorzystała limit do kwoty 2700 zł, a następnie do kwoty 1800 zł po dacie aneksu i spłaciła go do kwoty (...),44 co wynika z danych na rachunku klienta i dowodów przelewu. Jeżeli chodzi o zarzut braku legitymacji procesowej strony powodowej, to należy wskazać, że nie był on zasadny. Zgodnie z art. 509 §1 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na rzecz osoby trzeciej, chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Na podstawie wskazanego przepisu przelew wierzytelności jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej, a przedmiotem przelewu jest wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać i która jest w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). W tym zakresie konieczne jest wyraźne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność. Wymaga się zatem oznaczenia stron tego stosunku zobowiązaniowego oraz przedmiotu świadczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 października 2015 roku sygn. akt I ACa 492/15 LEX nr 184218; wyrok SN z dnia 11 maja 1999 r. III CKN 423/98 Biuletyn Sądu Najwyższego 2000/1 str. 1). W ocenie Sądu z ramowej umowy przelewu wierzytelności, porozumienia nr 48 i załącznika, wynika że strona powodowa nabyła od (...) Sp. z o.o. prawo do wierzytelności z umowy o wirtualną kartę kredytową z dnia 23 grudnia 2022 roku nr (...) wraz z aneksem wskazanej w pozwie. Z dokumentów tych wynikało, że to strona powodowa wstąpiła co do zasady w prawa pierwotnego wierzyciela, a zatem miała legitymację procesową czynną w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu słuszny był zarzut stosowania przez pierwotnego wierzyciela w umowie o wirtualną kartę kredytowa klauzul niedozwolonych w zakresie określenia prowizji i innych należności pozaodsetkowych kosztów. Zgodnie z przepisem art. 385 1 § kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne), przy czym nie dotyczy to postanowień określających świadczenia główne stron, w tym ceny i wynagrodzenia, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wskazany przepis ma zastosowane do umów obligacyjnych zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami z użyciem wzorca umowy lub też do umów zawieranych bez użycia takiego wzorca (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2006 roku III CSK 266/06 lex 238949). Niewątpliwym jest, że wskazany przepis może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem umowa z dnia 23 grudnia 2022 roku i aneks do niej zostały zawarta pomiędzy przedsiębiorcą, czyli (...) Sp. z o.o. a konsumentem, czyli pozwaną. Klauzula generalna wskazana w cytowanym przepisie zawiera dwa kryteria oceny umowy, a mianowicie dobre obyczaje oraz interesy konsumenta. Uznanie konkretnej klauzuli umownej za niedozwolone postanowienie umowy wymaga stwierdzenia łącznego wystąpienia obu przesłanek, a więc sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz rażącego naruszenia interesów konsumenta (wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013 roku I CSK 660/12 lex 1408133). Dobre obyczaje to w zasadzie pojęcie równoważne dla zasad współżycia społecznego, czyli pozaprawnych reguł postępowania niesprzecznych z etyką, moralnością i aprobowanych społecznie. W szczególności sprzeczne są wszelkie postanowienia umowy, które naruszają uczciwość, zaufanie do kontrahenta, zmierzają do wykorzystania przymusowego położenia drugiej strony umowy, a tym samym naruszają równorzędność stron stosunku prawnego (Adam Olejniczak - komentarz do art. 385 1 kc lex; wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). Interesy konsumenta to pojęcie szerokie i należy przez nie rozumieć nie tylko interesy ekonomiczne. Z rażącym naruszeniem interesów konsumenta mamy do czynienia w przypadku, gdy postanowienia umowy znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron, gdy dochodzi do jaskrawej, nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków stron umowy (wyrok SN z dnia 13 lipca 2005 roku I CK 832/04). Do naruszenia tej równowagi stron odnosi się także art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zawierający definicję nieuczciwych warunków umowy zawieranej z konsumentem. Należy wskazać, że nie każde postanowienie umowy podlega ocenie pod kątem uznania go za niedozwoloną klauzulę. Z badania tego wyłączone są postanowienia umowy uzgodnione indywidualnie z konsumentem oraz postanowienia określające jednoznacznie główne świadczenia stron. Zgodnie z art. 720 § 1 kc przez umowę pożyczki (kredytu) dający pożyczkę (kredyt) zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę (kredyt) określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Z definicji umowy pożyczki (kredytu) nie wynika zatem, aby wysokość prowizji i innych opłat należały do głównych świadczeń stron umowy, albowiem do świadczeń tych należą jedynie udostępnienie kwoty pożyczki (kredytu oraz zwrot kwoty pożyczki (kredytu) (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 30 września 2002 roku XVII Amc 47/01 Dz. Urz. UOKiK 2003/1/244; wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2004 roku I CK 472/03 Pr. Bank. (...)). Tym samym postanowienia w zakresie ustalenia wysokości prowizji i innych pozaodsetkowych kosztów podlegają ocenie przy uwzględnieniu art. 385 1 kc i mogą być uznane za niedozwolone klauzule umowne. Zgodnie z art. 385 1 § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności odnosi się do to wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przy ocenie postanowień umowy pod kątem ich indywidualnego uzgodnienia należy także kierować się art. 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. U. UE l 2011.304.64), zgodnie z którym warunki umowy zostaną zawsze uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał wypływu na ich treść, zwłaszcza jeżeli zostały przedstawione konsumentowi w formie sformułowanej uprzednio umowy standardowej (wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 roku I CK 297/05 Wokanda 2006 nr 7-8). W ocenie Sądu umowa o wirtualną kartę kredytową z dnia 23 grudnia 2022 roku z aneksem w części dotyczącej ustalenia wysokości pozaodsetkowych kosztów, a w szczególności dotyczących prowizji nie zostały uzgodnione z pozwaną indywidualnie, co więcej pozwana o wysokości tych kosztów zdaniem Sądu nie była dokładnie poinformowana, albowiem w dacie zawarcia umowy i aneksu nie znała ich wysokości. Wysokość tych kosztów została w ogóle dość skomplikowanie określona w umowie i regulaminie , który został jednostronnie i odgórnie opracowany przez pierwotnego wierzyciela. Należy także dodać, że strona powodowa przy uwzględnieniu art. 385 1 § 4 kc nie udowodniła, że te zapisy umowy zostały uzgodnione indywidualnie z pozwaną. W ocenie Sądu postanowienia umowy z aneksem w zakresie ustalenia wysokości prowizji i pozaodsetkowych były niedozwolonymi postanowieniami umowy i zmierzały do obejścia przepisów dotyczących wysokości odsetek, rażąco naruszały prawa pozwanej jako konsumenta. Niewątpliwie w umowie nie zastrzeżono żadnych odsetek kapitałowych, ale w zamian zastrzeżono bardzo wysoką prowizję i to w sposób niejasny, jedynie z wydruków z konta pozwanej jako klienta wynika, że co miesiąc od stycznia 2023 roku naliczono jej prowizje w wysokości 423,44 zł, a potem 432 zł, potem 681, 60 zł, potem, 720 i wreszcie 216 zł. Tylko za okres od 22 stycznia 2023 roku do 20 lutego 2023 roku prowizja w kwocie 423,44 zł była naliczona od kwoty 2500 zł, co stanowiło około 17 % wskazanej udostępnionej kwoty, podczas gdy odsetki maksymalne za opóźnienie za ten okres wyniosłyby tylko 46,99 zł za ten okres, a zatem kwota prowizji tylko za jeden miesiąc stanowiła prawie 10 – krotność dopuszczalnych ustawowo odsetek maksymalnych. Nadto wpłaty dokonywane za kolejne okresy zaliczano na poczet całej prawie prowizji i kwota prowizji cały czas rosła a tym samym zobowiązanie pozwanej, zamiast maleć. Łącznie za okres od 22 stycznia 2023 roku do 29 lipca 2023 roku naliczono pozwanej prowizję w kwocie 3337,04 zł oraz dodatkowo odsetki karne w kwocie 17,56 zł, a tym czasem za cały okres umowy pozwana otrzymała kwotę 4500 zł, a zatem kwota prowizji wyniosła aż 74 % kwoty udostępnione pozwanej łącznie. Nadto pozwana spłaciła kwotę 1.719,44 zł, a mimo to zgodnie ze stanowiskiem strony powodowej do spłaty pozostała jej jeszcze kwota 6.273 zł (kwota żądania), zatem mimo spłaty zadłużenia głównego w 38 %, zadłużenie rosło i wzrosło za okres od 6 miesięcy o blisko 40 % (1800 zł od kwoty 4500 zł). Gdyby tylko naliczano odsetki ustawowe w wysokości maksymalnej za okres od 23 grudnia 202 roku do 20 lipca 2023 roku od kwoty 4500 zł (takie przedłożono naliczenia), byłaby to kwota 631,29 zł i to przy założeniu braku spłat w ogóle, a przecież pozwana spłaciła część zadłużenia, a zatem należność z tytułu tych odsetek byłaby mniejsza. Z porównania tych kwot wynika zatem, że kwota prowizji została zastrzeżona w sposób wygórowany i naruszający przepisy dotyczące wysokości dopuszczalnych odsetek ustawowych za opóźnienie. Niewątpliwym jest, że instytucjom udzielającym pożyczek (kredytów) należy się wynagrodzenie za udzielenie pożyczki (kredytu) w postaci np. prowizji. Zdaniem Sądu koszty te jednak nie mogą być wygórowane i muszą mieć swoje uzasadnienie zarówno w odniesieniu do wysokości samej kwoty pożyczki (kredytu), jaki i okresu spłaty pożyczki (kredytu), oraz faktycznych czynności pożyczkodawcy (kredytu), podjętych przy udzieleniu pożyczki (kredytu), a wyliczenie ich wysokości musi być jasne i zrozumiałe. Ustalenie wysokości prowizji w przypadku umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku z aneksem było nieuzasadnione i rażąco wygórowane, a nadto zmierzało do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i nie znajdowało uzasadnienia w czynnościach dokonanych przez pierwotnego wierzyciela. Z tych też względów Sąd uznał postanowienia umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku w zakresie ustalenia wysokości prowizji za niedozwolone postanowienia umowy i przez to za niewiążące pozwanej. Tym samym uznano, że pozwana nie była zobowiązana do uiszczenia kwoty 3337,04 zł (łączna kwota prowizji naliczonej). Oceniając wysokość wskazanych dodatkowo opłat zastrzeżonych w umowie Sąd nie mógł pominąć rozwiązań przyjętych w ustawie z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, która uregulowała wysokość maksymalnych tzw. pozaodsetkowych kosztów, a także wskazała w przepisie art. 36a wzór na ich obliczenie. W ocenie Sądu uregulowanie zawarte we wskazanej ustawie o kredycie konsumenckim znajdzie zastosowanie dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że postanowienia umowy pożyczki w zakresie tzw. pozaodsetkowych kosztów, zostały ustalone z konsumentem indywidualnie. W przypadku, gdy wysokość tych opłat nie została ustalona indywidualnie, to takie postanowienie umowy jest nieważne i bez znaczenia jest to, że wysokość tych dodatkowych należności mieści się w wyliczeniu zawartym w umowie o kredycie konsumenckim. W ocenie Sądu zgodnie z umową pozwana zobowiązana była do zapłaty jedynie kwoty 4500 zł, czyli kwoty wykorzystanej w ramach limitu. Pozwana spłaciła kwotę 1719,44 zł, a zatem jej zaległość wynosi 2780,56 zł. Sąd także uznał za niezasadne żądanie w zakresie odsetek karnych, albowiem nie przedstawiono w sposób jasny wyliczenia tych odsetek, a także należności wskazanych w pozwie w kwotach 27,94 zł i 126,79 zł. W ocenie Sądu powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na brak wymagalności roszczenia. Umowa o wirtualną kartę kredytowa nie zawierała konkretnych dat wymagalności całego roszczenia przed dniem wypowiedzenia umowy lub jej rozwiązaniem, a jedynie dość ogólnikowo określała zasady spłaty minimalnej. Zatem wymagalność tego całego roszczenia zdaniem Sądu należy wiązać z wypowiedzeniem umowy i wezwaniem do zapłaty, przy uwzględnieniu umowy, a także paragrafu 16 pkt 23 i paragrafu 23 regulaminu oraz przepisu art. 455 kpc. Strona powodowa co prawda złożyła dwa pisma z dnia 29 czerwca 2023 roku i z dnia 21 sierpnia 2023 roku, ale bez dowodów ich doręczenia, a zatem nie wykazała, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy z dnia 23 grudnia 2022 roku zgodnie z pkt XI ppkt 4 i 5 umowy oraz skutecznego wezwania pozwanej do zapłaty zaległości zgodnie z pkt IX ppkt 18 i 19 umowy, a tym samym umowa uległa automatycznemu przedłużeniu. Z uwagi na powyższe powództwo oddalono w pkt I wyroku. Z uwagi na powyższe Sąd nie czynił rozważań w zakresie zarzutu co do sankcji kredytu darmowego. W pk II orzeczono na podstawie art. 98 § 1, §1 1 i 3 kpc w zw. z art. 108 kpc. Pozwana wygrała niniejszy proces, należy jej się zatem zwrot kwoty 1817 zł tytułem kosztów procesu. Na wskazaną kwotę złożyły się : - kwota 1800 zł tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika ustalona w oparciu o § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
I C 1/24
W dniu 27 grudnia 2023 roku do tut.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 821/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2025 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Maciej Lubiński Protokolant: sekr. sąd. Joanna Rakoczy po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 roku w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa (...). z siedzibą w L. przeciwko M. Ż. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.817,00 zł (jeden tysiąc osiemset siedemnaście złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 821/24

UZASADNIENIE

Powód (...). z siedzibą w L., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego M. Ż. kwoty 5.044,55 zł wraz z odsetkami: ­ umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 3.600,00 zł, poczynając od dnia 24 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty, ­ ustawowymi za opóźnienie od kwoty 14,32 zł, poczynając od dnia 24 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty, ­ ustawowymi za opóźnienie od kwoty 109,21 zł, poczynając od dnia 24 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Argumenty przemawiające za uwzględnieniem powództwa powód przedstawił w uzasadnieniu pozwu /k. 4-8/ oraz w piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2024 roku /k. 103-106/. W odpowiedzi na pozew /k. 87-94v/ pozwany M. Ż., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Argumenty przemawiające za oddaleniem powództwa pozwany przedstawił w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew /k. 88v-94/. Sąd rozpoznał sprawę w postepowaniu z udziałem konsumentów (art. 458 14 -458 16 k.p.c.) i w postępowaniu uproszczonym. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 15 czerwca 2022 roku M. Ż. zawarł z (...) z siedzibą w W. (obecnie (...)) umowę o wirtualną kartę kredytową o numerze (...). Umowa została zawarta na okres 360 dni liczonych od dnia uruchomienia limitu kredytowego w rachunku karty. Warunkiem zawarcia umowy było zarejestrowanie przez pozwanego konta w portalu F. oraz dokonanie przez niego pozytywnej weryfikacji tożsamości oraz zdolności kredytowej.

Kredytodawca dokonywał weryfikacji, czy dane wskazane we wniosku zgadzały się z tymi pozyskanymi z własnych i zewnętrznych źródeł, w tym z danymi z przelewu weryfikacyjnego lub weryfikacji w oparciu o dostęp do rachunku bankowego. W dniu 15 czerwca 2022 roku w celu potwierdzenia swojej tożsamości M. Ż. z rachunku o numerze (...) dokonał przelewu na rzecz F. kwoty (...), wpisując w tytule przelewu (...): (...). Z O.O.” W umowie o wirtualną kartę wskazano następujące dane pozwanego: PESEL: (...), numer i seria dowodu osobistego: (...), adres zamieszkania: ul. (...), adres (...), nr tel.: (...).

W dniu 15 czerwca 2022 roku (...) z siedzibą w W. dokonał transferu środków w kwocie (...) na rachunek pozwanego o numerze (...). Na podstawie zawartej umowy (...) udostępnił pozwanemu środki pieniężne w postaci limitu kredytowego w rachunku karty kredytowej w kwocie 1.800,00 zł. Udostępnienie środków umożliwiło pozwanemu wykonywanie transakcji płatniczych w granicach przyznanego limitu. Od kwoty udzielonego limitu kredytowego kredytodawca nie naliczał odsetek kapitałowych. Za wykorzystanie limitu kredytowego kredytodawca miał pobierać jednak prowizję w wysokości 16% naliczaną od kwoty limitu kredytowego wykorzystanej w danym okresie rozliczeniowym na poczet transakcji płatniczych zaliczonych w ciężar rachunku karty.

W umowie podano reprezentatywny przykład, zgodnie z którym przy całkowitej kwocie kredytu w wysokości 1.800,00 zł prowizja miała wynieść 3.456,00 zł. W okresie obowiązywania umowy pozwany zobowiązany był do spłaty zadłużenia po upływie każdego okresu rozliczeniowego w terminie wskazanym w zestawieniu operacji, w wysokości nie niższej niż minimalna kwota do zapłaty. Kredytobiorca po upływie każdego okresu rozliczeniowego otrzymywał od F. zestawienia operacji dokonywanych w ciężar rachunku wirtualnej karty kredytowej w panelu klienta lub też pocztą elektroniczną na adres e-mail wskazany przez klienta, w formacie pliku pdf, z możliwością jego pobrania i zapisania na urządzeniu klienta.

W dniu 8 października 2023 roku pozwany zawarł z (...) z siedzibą w W. aneks do umowy z dnia 15 czerwca 2022 roku, na podstawie którego przyznano mu limit kredytowy w rachunku karty do kwoty 3.600,00 zł. M. Ż. aktywnie korzystał z przyznanego mu limitu kredytowego, wykorzystując przyznany limit, ale także dokonując spłat zadłużenia. Od dnia zawarcia umowy pozwany wykorzystał limit w łącznej wysokości 3.608,39 zł. Za korzystanie z limitu kredytowego w okresie obowiązywania umowy F. sp. z o.o. z siedzibą w W. obciążył pozwanego prowizją w łącznej wysokości 5.889,57 zł (suma prowizji za poszczególne okresy rozliczeniowe: 272,79 + 278,40 + 278,40 + 288,00 + 288,00 + 288,00 + 288,00 + 288,00 + 288,00 + 288,00 + 288,00 + 287,76 + 286,80 + 286,80 + 286,80 + 286,80 + 572,22 + 576,00 + 172,80).

Pozwany dokonał wpłat na poczet zobowiązania w łącznej wysokości 4.614,75 zł, przy czym ostatniej wpłaty na poczet zadłużenia dokonał w dniu 6 listopada 2023 roku. Kwoty te zostały zarachowane przez kredytodawcę w następujący sposób:

a) kwota spłaconego kredytu – 8,39 zł, b) kwota spłaconej prowizji za wykorzystanie limitu kredytowego – 4.568,55 zł, c) kwota spłaconych odsetek od zadłużenia przeterminowanego – 37,81 zł. W związku z brakiem terminowej spłaty pozostałego zadłużenia pismem z dnia 15 listopada 2023 roku (...) z siedzibą w W. wypowiedział pozwanemu umowę o wirtualną kartę kredytową z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. W piśmie wskazano, że w razie spłaty całości zadłużenia wymagalnego w ostatnim dniu okresu wypowiedzenia, wypowiedzenie traci moc, a dokonaną spłatę poczytuje się za wyrażenie zgody na utratę mocy wypowiedzenia.

Pozwany nie dokonał jednak spłaty zadłużenia i umowa uległa rozwiązaniu po upływie terminu wypowiedzenia. Zgodnie z § 23 Regulaminu wydawania i używania (...) F. mógł złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu, o jakim mowa w § 23.4 oraz § 23.5 Regulaminu, na jeden z poniższych sposobów: 0 a) na piśmie - wysyłając je na ostatni adres wskazany przez Klienta do korespondencji z godnie z § 26.3 Regulaminu, 1 b) na trwałym nośniku, pocztą elektroniczną, na ostatni adres poczty elektronicznej wskazany przez Klienta zgodnie z § 26.3 Regulaminu. 2 W dniu 19 grudnia 2023 roku (...) zawarł z (...). z siedzibą w L. umowę przelewu wierzytelności, na mocy której wierzyciel pierwotny dokonał na rzecz powoda cesji wierzytelności wynikającej z umowy o wirtualną kartę kredytową o numerze (...). (okoliczności bezsporne, dowód: umowa nr (...) z 15.06.2022 r.

– k. 19-25 akt; wiadomości e-mail z 15.06.2022 r. – k. 47-48 akt; aneks do umowy z 8.10.2023 r. – k. 45-46 akt; potwierdzenia przelewów z 15.06.2022 r. – k. 16-17 akt; regulamin wydawania i używania (...) – na płycie CD na k. 71 akt; regulamin portalu – na płycie CD na k. 71 akt; zestawienia operacji – k. 26-44 akt; wypowiedzenie umowy – k. 18 akt; wiadomość e-mail z 16.12.2023 r. – k. 49 akt; umowa cesji wraz z pełnomocnictwami – k. 51v-57, 58v-60 akt; oświadczenie cedenta z 3.01.2024 r. – k. 58 akt; zawiadomienie o przelewie – k. 51 akt; przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 50 akt)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne i dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd przeprowadził wszystkie dowody wskazane przez strony. Sąd uznał za wiarygodne dokumenty zgromadzone w toku postępowania. Prawdziwość dokumentów nie budziła bowiem wątpliwości Sądu i brak było jakichkolwiek podstaw, aby dokumentom złożonym przez stronę powodową odmówić waloru wiarygodności i mocy dowodowej. Na rozprawie w dniu 18 marca 2025 roku /k. 116/ Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanego M. Ż.. Pozwany nie stawił się bowiem w sądzie pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania i w żaden sposób nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Pozwany uniemożliwił tym samym przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania i pozbawił się możliwości zweryfikowania twierdzeń powoda. Podkreślić należy, że na żadnym etapie postępowania pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie twierdził, że:

1) nie należał do niego rachunek o numerze: (...), z którego dokonano przelewu weryfikacyjnego w kwocie (...) /k. 16/ i na który przekazano kwotę w wysokości (...) /k. 17/;

2) nie należał do niego adres (...), na który wysłano m.in. umowę o kartę, regulamin oraz formularz informacyjny i z którego potwierdzono zawarcie umowy /k. 47-48/;

3) to nie on dokonał przelewu weryfikacyjnego w kwocie (...);

4) to nie on dokonał wpłat na rzecz kredytodawcy w łącznej kwocie 4.614,75 zł. Pozwany wniósł wprawdzie o oddalenie powództwa w całości i zarzucił powodowi, że nie wykazał on zasadności powództwa, ale wnioski i zarzuty strony należy odróżnić od jej twierdzeń. Za niewystarczające uznać zaś należy ogólne zaprzeczanie twierdzeniom powoda. Zaprzeczenie podstawie faktycznej jest bowiem oświadczeniem wiedzy, które musi być odniesione do skonkretyzowanych faktów (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., (...) wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2014 r., I CSK 274/13, (...)).

Przechodząc do rozważań prawnych w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 513 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tj.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1360; dalej: k.c.) dłużnikowi scedowanej wierzytelności przysługują przeciwko jej nabywcy wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie. Na podstawie tego przepisu dłużnik może podnosić wobec nabywcy wierzytelności zarzuty dotyczące m.in. źródeł powstania zobowiązania, jego istnienia, wykonania swojego świadczenia czy przedawnienia roszczenia.

Na zasadach ogólnych dłużnik ma możliwość korzystania z zarzutów własnych, które ma lub nabędzie wobec nabywcy wierzytelności (por. Grzegorz Sikorski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2012, wydanie I, teza 4. do art. 512). W niniejszej sprawie powód dochodził od pozwanego należności z tytułu umowy o wirtualną kartę kredytową z limitem kredytowym, do której należało zastosować przepisy o umowie pożyczki. Zgodnie zaś z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że powód udowodnił zawarcie z pozwanym M. Ż. w dniu 15 czerwca 2022 roku umowy o wirtualną kartę kredytową o numerze (...). Potwierdzeniem tego faktu są przede wszystkim potwierdzenia wykonania transakcji płatniczych z dnia 15 czerwca 2022 roku w wysokości (...) i (...) (dokumenty te zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym - k. 16-17). Pozwany nie twierdził w toku postępowania, że wskazany w tych dokumentach rachunek bankowy nie należał do niego. Potwierdzeniem zawarcia umowy są też wiadomości e-mail wysłane do pozwanego w dniu 15 czerwca 2022 roku na adres (...) /k. 47-48/.

W toku postępowania powód przedłożył zatem szereg dowodów wskazujących na zawarcie przez pozwanego umowy w formie elektronicznej oraz szczegółowo opisał procedurę związaną z zawarciem umowy. Pozwany tymczasem ograniczył się do sformułowania ogólnikowych zarzutów względem żądania pozwu w żaden sposób ich nie uzasadniając. Ponadto podkreślić należy, że pozwany nie stawił się w Sądzie pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania, uniemożliwiając tym samym przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania i pozbawiając się możliwości zweryfikowania twierdzeń powoda.

Przesłuchaniu pozwanego nie sprzeciwiałyby się przepisy o formie zastrzeżonej do celów dowodowych ( ad probationem), ponieważ dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli fakt dokonania czynności prawnej jest uprawdopodobniony za pomocą dokumentu (art. 74 § 2 in fine k.c.). Dokumentem takim są w niniejszej sprawie m.in. potwierdzenia wykonania transakcji płatniczych z dnia 15 czerwca 2022 roku. Powód nie przedłożył wprawdzie umowy pożyczki zawierającej podpis pozwanego, ale jest to zrozumiałe, skoro umowa została zawarta na odległość za pośrednictwem strony internetowej.

Należy zauważyć, że zawieranie umów w ten sposób jest obecnie powszechne i w ocenie Sądu nie ma podstaw, by tak zawartą umowę uważać za nieważną. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut pozwanego dotyczący braku legitymacji czynnej po stronie powoda. W ocenie Sądu fakt przejścia wierzytelności został bowiem w wystarczający sposób wykazany. Powód udowodnił, że na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 19 grudnia 2023 roku (...) zbył na rzecz (...). z siedzibą w L. wierzytelność dochodzoną w niniejszym postępowaniu.

Na potwierdzenie tego faktu powód przedłożył umowę cesji i stosowane pełnomocnictwa udzielone osobom, które działały w imieniu stron umowy. Zdaniem Sądu przedłożony przez powoda wykaz wierzytelności /k. 55v-56/ w powiązaniu z zawiadomieniem pozwanego o cesji /k. 51/ był wystarczającym dowodem na okoliczność, że wierzytelność dochodzona pozwem była przedmiotem cesji z dnia 19 grudnia 2023 roku. Powód przedłożył odpis umowy cesji poświadczony zgodnie z art. 129 § 2 k.p.c. i w ocenie Sądu okoliczności sprawy nie uzasadniały zażądania od powoda na podstawie art. 129 § 4 k.p.c. przedłożenia do niniejszej sprawy oryginału umowy cesji, która dotyczyła nie tylko wierzytelności wobec pozwanego, ale także wobec setek innych osób.

Powód wraz umową cesji wierzytelności przedłożył także oświadczenie o zapłacie ceny /k. 58/. W konsekwencji uznać należało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że (...) z siedzibą w W. udostępnił pozwanemu M. Ż. środki pieniężne w postaci limitu kredytowego w rachunku karty kredytowej, a pozwany wykorzystał limit w łącznej wysokości 3.608,39 zł. Taka kwota została oddana do dyspozycji pozwanego i zgodnie z art. 720 § 1 k.c. taką kwotę pozwany powinien zwrócić pożyczkodawcy. Pozwany uiścił zaś na rzecz pożyczkodawcy kwotę 4.614,75 zł.

W ocenie Sądu powód nie wykazał w niniejszej sprawie zasadności obciążenia pozwanego prowizją w wysokości 5.889,57 zł oraz skapitalizowanymi odsetkami w kwocie 14,32 zł i 109,21 zł. Za zasadny uznać należało podniesiony przez pozwanego zarzut stosowania przez pierwotnego wierzyciela w umowie o wirtualną kartę kredytową klauzul niedozwolonych w zakresie określenia prowizji. Zgodnie z art. 385 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Obowiązek zbadania, czy umowa zawiera klauzule niedozwolone spoczywa na sądzie także wówczas, gdy strona pozwana pozostaje bierna, nie składa odpowiedzi na pozew lub nie powołuje określonych zarzutów (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (druga izba) z dnia 13 września 2018 r., C-176/17; wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 czerwca 2020 r., C- 495/19; uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, (...)).

W ocenie Sądu zapis o prowizji zmierzał do obejścia przepisów o ochronie praw konsumentów oraz o odsetkach maksymalnych (ukryta lichwa). Powód z pozycji profesjonalisty posługiwał się wzorcem umownym, który powszechnie stosował w swojej działalności. Pozwany nie miał żadnego wpływu na ustalenie wysokości prowizji, która została mu narzucona. Z tego względu należało przyjąć, że postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione z pozwanym. Z definicji umowy pożyczki nie wynika przy tym, aby wysokość prowizji i innych opłat należały do głównych świadczeń stron umowy, albowiem do świadczeń tych należą jedynie udostępnienie kwoty pożyczki (por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 30 września 2002 roku XVII Amc 47/01, Dz.

Urz. UOKiK 2003/1/244; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2004 roku, (...)). Zdaniem Sądu zapis w regulaminie wydawania i używania wirtualnej karty kredytowej (§ 17.8) nie mógł skutkować uznaniem prowizji za główne świadczenie kredytobiorcy. Pożyczkodawca zasadniczo ma prawo pobierania opłat związanych z kosztami, które rzeczywiście ponosi w związku z udzieleniem pożyczek (kredytów). W przedmiotowej sprawie prowizja została jednak rażąco wygórowana i nie znajdowała odzwierciedlenia w wysokości ponoszonych kosztów.

Powód nie powoływał się zresztą na jakiekolwiek konkretne koszty. W § 2 regulaminu wskazano jedynie, że prowizja to szczególny rodzaj opłaty za wykorzystanie Limitu Kredytowego naliczanej od kwoty Limitu Kredytowego wykorzystanej w danym Okresie Rozliczeniowym przez Klienta, tj. sumy Transakcji Płatniczych zleconych w poczet Rachunku Karty. Zapis ten jest zresztą niejasny i wprowadzający w błąd, bo może sugerować, że prowizja będzie naliczana tylko od wypłat dokonanych w danym okresie rozliczeniowym. W rzeczywistości prowizja była jednak naliczana także od wypłat z wcześniejszych okresów rozliczeniowych, o ile zadłużenie nie zostało spłacone.

Przykładowo w okresach rozliczeniowych od 13 września 2022 roku do 10 maja 2023 roku /k. 35-42/ pozwany w ogóle nie dokonał żadnych wypłat z rachunku karty, a mimo wszystko został obciążony ośmioma prowizjami w kwotach po 288,00 zł. Nie sposób zatem uznać, aby prowizja została określona w umowie w sposób jednoznaczny (art. 385 1 § 1 in fine k.c.). Pozwany zresztą o wysokości prowizji nie był dokładnie poinformowany, ponieważ w dacie zawarcia umowy i aneksu nie znał jej wysokości (prowizja była uzależniona od wykorzystania limitu w danym okresie rozliczeniowym).

Wysokość prowizji została określona w sposób niejasny w umowie i regulaminie, które zostały jednostronnie i odgórnie opracowane przez pierwotnego wierzyciela. O rażącej wysokości prowizji przewidzianej umową świadczy także reprezentatywny przykład podany w umowie, zgodnie z którym przy całkowitej kwocie kredytu w wysokości 1.800,00 zł prowizja miała wynosić aż 3.456,00 zł, co stanowi 192% kapitału, podczas gdy w chwili zawarcia umowy maksymalna stawka odsetek ustawowych kapitałowych wynosiła 19% w stosunku rocznym. Niedopuszczalne jest zaś obciążanie pożyczkobiorcy (kredytobiorcy) jakimkolwiek zryczałtowanym odszkodowaniem przekraczającym kwotę odsetek maksymalnych naliczanych od wymagalnego zadłużenia (zob.

M. Lemkowski, Odsetki cywilnoprawne, Wolter Kluwer Polska, Warszawa 2007, s. 95 i n.). Odsetki maksymalne limitują bowiem wysokość wynagrodzenia należnego pożyczkodawcy w związku z udzieleniem pożyczki, a ich wysokość jest przy tym ograniczona z uwagi na treść art. 359 § 2 1 k.c., który wprowadza maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnych. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w przedmiotowej sprawie koszty prowizji miały stanowić źródło bardzo wysokiego zysku kredytodawcy, nie mające usprawiedliwienia w podejmowanych przez niego czynnościach i ponoszonych kosztach.

W wypadku pozwanego prowizja wyniosła ostatecznie 5.889,57 zł, ale tylko dlatego, że do pewnego momentu pozwany regularnie spłacał zadłużenie i w okresie obowiązywania umowy dokonał wpłat w łącznej wysokości 4.614,75 zł. Gdyby nie wpłaty pozwanego, to zgodnie z zawartą umową - przy limicie określonym ostatnim aneksem - prowizja mogłaby wynieść aż 6.912,00 zł (3.600,00 x 192%) za 12 miesięcy obowiązywania umowy. Z powyższych względów Sąd uznał, że na podstawie umowy o numerze (...) M. Ż. nie był zobowiązany do zwrotu pożyczkodawcy kwoty 5.889,57 zł z tytułu prowizji.

Pozwany był zobowiązany do zwrotu kwoty 3.608,39 zł (wykorzystany kapitał), a uiścił na rzecz pożyczkodawcy kwotę 4.614,75 zł. Skoro pozwany wywiązał się ze swojego zobowiązania w całości, to wytoczone powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie nawet w części. Sąd uznał także za niezasadne żądanie w zakresie skapitalizowanych odsetek wskazanych w pozwie w kwotach 14,32 zł i 109,21 zł, albowiem nie przedstawiono w sposób jasny wyliczenia tych odsetek, a ponadto niewątpliwie naliczono je także częściowo od nienależnej prowizji.

Kwoty te i tak zresztą mieszczą w nadpłacie dokonanej przez pozwanego (4.614,75 zł - 3.608,39 zł = 1.006,36 zł). Mając powyższe na uwadze Sąd w punkcie I. wyroku, na podstawie wymienionych wyżej przepisów prawa materialnego, oddalił powództwo powoda przeciwko M. Ż.. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwany wygrał niniejszy proces w całości i dlatego powód powinien zwrócić pozwanemu poniesione koszty procesu, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.800,00 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.

Wysokość stawki występującego w sprawie adwokata określono na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Przy rozliczaniu kosztów procesu Sąd nie uwzględnił kosztów zastępstwa procesowego stron z elektronicznego postepowania upominawczego. W sprawie zainicjowanej pozwem na zasadach określonych w art. 505 37 § 2 zd. 1 k.p.c. sąd rozstrzygając o kosztach procesu na żądanie strony zgłoszone zgodnie z art. 505 37 § 2 zd. 2 k.p.c. uwzględnia bowiem jedną opłatę za czynności pełnomocnika w wysokości odpowiadającej temu postępowaniu (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III CZP 53/23).

W ocenie Sądu nie było też podstaw do podwyższenia stawki wynagrodzenia adwokata na podstawie § 15 ust. 3 rozporządzenia, gdyż nie uzasadniał tego nakład pracy pełnomocnika. Pełnomocnik pozwanego poza odpowiedzią na pozew nie sporządził bowiem żadnego innego pisma procesowego, a ponadto nie stawił się nawet na wyznaczonej rozprawie. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.