VIII Ka 41/25 · Sąd powszechny

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VIII Ka 41/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z 19 listopada 2024 r. w sprawie o sygn. akt III K 1118/24. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5.

Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp.

Zarzut 3.1. Zarzut z pkt II. apelacji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w zakresie, w jakim doprowadziła do obniżenia wymiaru kary łącznej wymierzonej oskarżonemu. W pozostałej części zarzuty podniesione przez apelującą należało uznać za niezasadne. W wyniku przeprowadzonej kontroli instancyjnej Sąd Odwoławczy nie stwierdził uchybień w zakresie przepisów postępowania karnego. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.

Dokonując przedmiotowej kontroli, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania o zasadności decyzji Sądu Rejonowego o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych składanych przez obrońcę P. K.. Odnosząc się do powyższego zarzutu, wskazać przede wszystkim należy, iż wbrew sugestii skarżącej, Sąd Rejonowy wskazał powód, dla którego oddalił wnioski dowodowe składane zarówno przez zwolnionego pierwszego obrońcę, jak i przez aktualnego pełnomocnika procesowego. Jako przyczynę przedmiotowej decyzji procesowej Sąd Rejonowy wskazał brak znaczenia okoliczności wskazanych we wnioskach dla rozstrzygnięcia sprawy, powołując ponadto art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. jako podstawę postanowienia.

Wbrew twierdzeniom obrońcy kwestionowane orzeczenie, choć lakoniczne, to jednak poddawało się kontroli instancyjnej. Analiza wniosków dowodowych pod kątem okoliczności wskazanych w art. 170 § 1 pkt 1-6 k.p.k. wskazuje na pełną trafność konkluzji sądu o konieczności ich oddalenia. Pierwszy spośród wniosków dotyczył zażądania od pokrzywdzonej spółki dokumentów zakupowych dotyczących alkoholu wskazanego w akcie oskarżenia na okoliczność faktycznej szkody poniesionej przez pokrzywdzone przedsiębiorstwo. Tymczasem nie ulega wątpliwości, iż cena hurtowa różni się od ceny detalicznej, którą klient płaci za pojedynczy produkt w sklepie.

Jest to spowodowane tym, że dodatkowych nakładów sił i środków wymaga wyeksponowanie towaru na półkach sklepowych, a czasu - jego sprzedaż. Powyższe jest związane z koniecznością ponoszenia kosztów prowadzenia i utrzymania sklepu Co się zaś tyczy wniosku dowodowego dotyczącego szczoteczek sonicznych, ich cena została ustalona na podstawie w pełni wiarygodnych oświadczeń procesowych pracownika ochrony w sklepie (...). Skarżąca, kwestionując przyjętą w wyroku wartość produktów, pomija okoliczność sprzedaży szczoteczek w zestawach, co zwiększa ich cenę.

Ustalona przez policję i uwzględniona przez Sąd I instancji kwota 279,99 zł stanowi standardową wartość zestawu zawierającą szczoteczkę soniczną. Stąd też Sąd Okręgowy nie dostrzegł powodów przemawiających za zaakceptowaniem twierdzenia apelującej tak o niezasadnym oddaleniu wniosków dowodowych, jak i o nieprawidłowo ustalonej wartości przedmiotów skradzionych przez P. K.. Wniosek Wniosek o:

a) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie kary po 5 miesięcy pozbawieniawolności oraz kary łącznej w wysokości 6 miesięcy pozbawienia wolności; ewentualnie) o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd Okręgowy nie stwierdził obrazy wskazywanych przepisów prawa procesowego. Wniosek zasługiwał jednak na częściowe uwzględnienie w związku z częściową zasadnością zarzutu rażącej niewspółmierności kary (zob. pkt 3.2. oraz 5.2. niniejszego uzasadnienia). 3.2.

Zarzut z pkt III. apelacji. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut okazał się zasadny w zakresie, w jakim doprowadził do zmniejszenia wymiaru kary łącznej wymierzonej oskarżonemu. Nie można natomiast przyznać racji apelującej, że orzeczone wobec oskarżonego w niniejszej sprawie kary bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze określonym wyrokiem noszą znamiona rażąco niewspółmiernych (surowych). Z rażącą niewspółmiernością kary mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych.

Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyroki SN: z 22.10.2007 r., SNO 75/07, LEX nr 569073; z 26.06.2006 r., SNO 28/06, LEX nr 568924).

Orzeczone wobec P. K. za przypisane mu czyny kary pozbawienia wolności w wymiarze po 1 roku jawią się jako adekwatne do stopnia winy, społecznej szkodliwości czynów, okoliczności obciążających i łagodzących, celów kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także celów zapobiegawczych, które kary te mają osiągnąć w stosunku do skazanego. Wbrew twierdzeniom obrońcy, Sąd I Instancji nadał właściwą wagę wszelkim okolicznościom, w tym także okoliczność łagodzącą w postaci niskiej wartości skradzionych przedmiotów.

Okoliczności te szczegółowo opisał i ocenił w uzasadnieniu wyroku. Odnosząc się do twierdzeń obrońcy oskarżonego zawartych w uzasadnieniu środka odwoławczego, w pierwszej kolejności zauważyć należy całkowitą niezasadność argumentu dotyczącego nienagannych warunków osobistych i życiowych P. K.. Podniesienie powyższego argumentu świadczy wręcz o niezapoznaniu się przez obrońcę oskarżonego z kartą karną oskarżonego. Na uznanie powyższej okoliczności za łagodzącą w przypadku oskarżonego nie pozwala zresztą już sama kwalifikacja prawna przypisanych mu czynów (wskazująca na recydywę), której to kwalifikacji przecież w apelacji nie kwestionowano.

Biorąc pod uwagę regulację zwartą w art. 64 § 1 k.k., Sąd Rejonowy był zobligowany do wymierzenia kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (a zatem od 4 miesięcy), a mógł ją wymierzyć w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę (do 7 lat i 6 miesięcy). Karta karna oskarżonego wskazuje przy tym na popełnianie przez P. K. nie tylko czynów podobnych do objętego niniejszym postepowaniem, ale także godzących w inne dobra prawne, co świadczy o jego znacznej demoralizacji. Nie sposób ponadto uwzględnić jako okoliczności łagodzącej skruchy wyrażonej przez oskarżonego, skoro początkowo w postępowaniu przygotowawczym kwestionował swoją winę co do zarzutu z dnia 12.08.2023 r., zaś w przypadku kradzieży w dniu 16.02.2024 r. twierdził, że wartość mienia jest zawyżona.

Choć powyższe oświadczenia procesowe mieszczą się w granicach prawa do obrony, to jednak nie pozwalają na uwzględnienia postawy sprawcy po popełnieniu przestępstw jako okoliczności łagodzącej. Z tych samym powodów nie można zgodzić się z obrońcą co do podjęcia przez oskarżonego współpracy z organami ścigania, czy też przyznania się do winy. Biorąc pod uwagę nieosiągnięcie wobec oskarżonego celów kary przy pomocy stosowanych dotychczas kar wolnościowych, należało uznać, iż kary po 1 roku pozbawienia wolności przypisane za poszczególne czyny nie stanowią w żadnym razie kar surowych.

Z tych też powodów kary jednostkowe wymierzone za oba przypisane oskarżonemu czyny należało uznać za w pełni proporcjonalne zarówno do wypadkowej okoliczności łagodzących i obciążających, jak i do celów, jakie kara ma osiągnąć. W powyższym zakresie orzeczenie Sądu I Instancji jawi się więc jako w pełni prawidłowe, a zastosowana reakcja karna oddaje bezprawność popełnionych czynów, oddziałując jednocześnie na oskarżonego i unaoczniając społeczeństwu nieopłacalność popełniania tego rodzaju przestępstw. Modyfikacji wymagała natomiast kara łączna wymierzona przez Sąd Rejonowy za przypisane sprawcy przestępstwa.

Wymierzenie kary tego rodzaju wymaga przede wszystkim wzięcia pod uwagę ogólnych dyrektyw wymiaru kary które wyszczególniono na wstępie. Uwzględnienia wymaga ponadto związek przedmiotowo-czasowy pomiędzy przestępczymi zachowaniami, w tym w szczególności rodzaj naruszonych dóbr przeciwko którym skierowano przestępcze działania. Ustalenie tożsamości dóbr naruszanych przez sprawcę oraz zwartości czasowej czynów pozwala na wymierzenie łagodniejszej kary łącznej. P. K. w podlegających połączeniu sprawach dopuścił się popełnienia zbliżonych rodzajowo czynów skierowanych przeciwko mieniu na przestrzeni nieco ponad 6 miesięcy, tj. dnia 12 sierpnia 2023 r. oraz dnia 16 lutego 2024 r.

Za obniżeniem wymiaru kary łącznej przemawiało przede wszystkim podobieństwo czynów popełnionych przez oskarżonego, w tym w szczególności tożsamość naruszonego dobra prawnego, którym w obu przypadkach było mienie. Pomiędzy wskazanymi czynami zachodzi ponadto pewna zwartość czasowa. Sąd Okręgowy miał na uwadze także i to, że kara łączna 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności jawi się jako wystarczająca dla zmiany postawy P. K.. Sąd Rejonowy nietrafnie zatem wywiódł, iż jedynie kara 1 roku 10 miesięcy pozbawienia wolności pozwoli na osiągnięcie celów zapobiegawczych wobec oskarżonego.

Wniosek Wniosek o:

a) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie kary po 5 miesięcy pozbawieniawolności oraz kary łącznej w wysokości 6 miesięcy pozbawienia wolności; ewentualnie b) o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd Rejonowy dopuścił się uchybienia w postaci wymierzenia rażąco niewspółmiernej kary łącznej. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zmiana wyroku w zaskarżonej części poprzez obniżenie wymierzonej w punkcie II. części dyspozytywnej wyroku kary łącznej pozbawienia wolności z 1 roku i 10 miesięcy do 1 roku i 6 miesięcy. Zwięźle o powodach zmiany Częściowe uwzględnienie zarzutu apelacji - kontrola instancyjna wykazała, iż kara łączna wymierzona P. K. jest rażąco surowa. 1.9.

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Wynagrodzenie obrońcy oskarżonego zasądzono na podstawie art. § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 764). III Zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. nastąpiło z uwagi na jego sytuację osobistą oraz finansową.

PODPIS Przemysław Wasilewski 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja rozstrzygnięcie co do kary 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana