I C 90/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt I C 90/25

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Judyta Masłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 roku sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę o r z e k a: I. Powództwo oddala. II. Zasądza od powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 1 117 zł (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. sędzia Anna Lisowska Sygn. akt I C 90/25

UZASADNIENIE

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. wytoczyła powództwo przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 3 582,93 złote z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia 24 stycznia 2025 roku do dnia zapłaty. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 15 września 2024 roku doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód osobowy marki M. o nr rej. (...), stanowiący własność M.

Z.. Sprawca szkody posiadał polisę OC w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń. Poszkodowany zgłosił szkodę ubezpieczycielowi. Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność i decyzją z dnia 24 stycznia 2025 roku, w oparciu o sporządzoną kalkulację naprawy pojazdu, przyznał oraz wypłacił poszkodowanemu zaniżone odszkodowanie w wysokości 3 832,42 złote. W dniu 24 stycznia 2025 roku poszkodowany zawarł umowę przelewu wierzytelności z powódką (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O., na podstawie której przelał na powodową spółkę wszelkie niezapłacone dotychczas wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłe, wynikające ze szkody w ww. pojeździe marki M. powstałej w dniu 15 września 2024 roku, przysługujące mu względem ubezpieczyciela sprawcy w zakresie odpowiedzialności cywilnej.

Powódka dokonała analizy kalkulacji naprawy sporządzonej przez pozwanego oraz we własnym zakresie przeliczyła koszty naprawy niezbędne do przywrócenia przedmiotowego pojazdu do stanu sprzed szkody, w sposób zgodny z technologią producenta pojazdu. W wyniku tej analizy stwierdzono, że całkowity koszt naprawy uszkodzeń powstałych w przedmiotowym pojeździe w wyniku zdarzenia z dnia 15 września 2024 roku - przeprowadzonej zgodnie z technologią zalecaną przez producenta pojazdu i przy zastosowaniu części nowych oryginalnych, wynosi 7 415,35 złotych brutto.

W związku z tym, powódka odwołała się od decyzji pozwanego z dnia 24 stycznia 2025 roku i wezwała pozwanego do zapłaty brakującej części odszkodowania w kwocie 3 582,93 złote. Wezwanie pozostało bezskuteczne. Pozwany podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Pozwany (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pozwany przyznał, że ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą w dniu 15 września 2024 roku w samochodzie osobowym marki M. o nr rej. (...).

Przyznał również, że przyznał i wypłacił na rzecz poszkodowanego kwotę 3 832,42 złotych tytułem zwrotu kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu. Pozwany podniósł natomiast zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powódki. Zdaniem pozwanego, pełnomocnictwo do zawarcia umowy przelewu wierzytelności w imieniu poszkodowanego M. Z., nie zostało skutecznie udzielone. Nadto, pozwany zakwestionował roszczenie powódki co do wysokości. Podniósł, że powódka nie udowodniła, aby koszty naprawy przedmiotowego pojazdu przewyższyły kwotę odszkodowania wypłaconą poszkodowanemu przez pozwanego.

Za taki dowód nie sposób uznać, zdaniem pozwanego, kalkulacji naprawy sporządzonej na zlecenie powódki, która to kalkulacja stanowi dokument prywatny kwestionowany przez pozwanego. Nadto pozwany podniósł, że poszkodowany był poinformowany przez pozwanego o możliwości naprawy samochodu w jednym z warsztatów zrzeszonych w sieci naprawczej (...) S.A. (przy uwzględnieniu możliwych do uzyskania przez poszkodowanego ulg i rabatów) i rozliczeniem kosztów naprawy w formie bezgotówkowej. Poszkodowany nie skorzystał z ww. możliwości i nie kwestionował wysokości wypłaconego mu odszkodowania.

Dlatego też, uznać należy, zdaniem pozwanego, że wierzytelność poszkodowanego związana z przedmiotową szkodą została w całości zaspokojona. Sąd Rejonowy ustalił, co następuje: W dniu 15 września 2024 roku na skutek zdarzenia drogowego doszło do powstania szkody w samochodzie osobowym marki M. o nr rej. (...), stanowiącym własność M. Z.. Sprawca szkody posiadał zawartą z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. (okoliczności bezsporne) Poszkodowany zgłosił szkodę ubezpieczycielowi sprawcy.

Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność, wszczął postępowanie likwidacyjne szkody i w oparciu o kalkulację naprawy sporządzoną w systemie A., decyzją z dnia 24 stycznia 2025 roku przyznał i wpłacił poszkodowanemu kwotę 3 832,42 złote brutto tytułem odszkodowania. (okoliczności bezsporne, dowód: kalkulacja naprawy sporządzona przez ubezpieczyciela k. 11-13v; decyzja z dnia 24.01.2025 r. k.

9) Poszkodowany M. Z. dokonał naprawy pojazdu w wybranym przez siebie warsztacie samochodowym. Wypłacona przez ubezpieczyciela kwota odszkodowania pozwoliła na całkowite usunięcie szkody. Pojazd został przywrócony do stanu sprzed szkody. (dowód: zeznania świadka M. Z. k. 85v-86) W dniu 24 stycznia 2025 roku poszkodowany M. Z. udzielił – za pomocą środków porozumiewania się na odległość – pełnomocnictwa A. T. do zawarcia w jego imieniu z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. umowy przelewu wierzytelności przysługującej mu względem (...).

S.A. z tytułu szkody w pojeździe marki M. o nr rej. (...) powstałej w dniu 15 września 2024 roku. Tego samego dnia, pomiędzy M. Z. zastąpionym przez pełnomocnika A. T., a (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. zawarta została – za pomocą środków porozumiewania się na odległość – umowa przelewu wierzytelności przysługującej M. Z. względem (...) .U. S.A. z tytułu szkody w pojeździe marki M. o nr rej. (...) powstałej w dniu 15 września 2024 roku. (dowód: umowa przelewu wierzytelności wraz z pełnomocnictwem k. 20-23; zeznania świadka M.

Z. k. 85v-86) Pismem z dnia 29 stycznia 2025 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. wezwała (...) do zapłaty kwoty 3 582,93 złote tytułem brakującej części odszkodowania z tytułu szkody w pojeździe marki M. o nr rej. (...) powstałej w dniu 15 września 2024 roku. Ubezpieczyciel w odpowiedzi poinformował, iż nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska i odmówił wypłaty odszkodowania. (okoliczności bezsporne) Powyższy stan faktyczny w sprawie ustalony został na podstawie znajdujących się w aktach sprawy i powołanych wyżej dowodów z dokumentów oraz na podstawie dowodu z zeznań świadka M.

Z.. Sąd dał wiarę ww. dokumentom, bowiem ich autentyczność i merytoryczna zawartość nie budziła wątpliwości Sądu. Za wiarygodne należało również, w ocenie Sądu, uznać zeznania świadka M. Z. przesłuchanego na okoliczność powstania szkody, przebiegu postępowania likwidacyjnego, przeprowadzenia naprawy pojazdu oraz kosztów tej naprawy. Zeznania świadka były rzeczowe i spójne. Sąd nie dopatrzył się w tych zeznaniach wewnętrznych sprzeczności, a przy tym - mając bezpośredni kontakt ze świadkiem - nie stwierdził, aby był on zaangażowany osobiście w przedmiot sporu .

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Na wstępie, odnosząc się do podniesionego przez pozwanego zarzutu braku legitymacji czynnej po stronie powódki, podnieść należy, iż w świetle zeznań świadka M. Z., zarzut ten należało uznać za chybiony. Świadek wprost zeznał, że sam skontaktował się telefonicznie z powodową spółką i za pomocą środków porozumiewania się na odległość udzielił pełnomocnictwa do zawarcia w jego imieniu z tą spółką umowy przelewu wierzytelności z tytułu szkody powstałej 15 września 2024 roku w pojeździe marki M. o nr rej. (...).

W tym miejscu, w ślad za stanowiskiem pełnomocnika powódki, wskazać należy, iż dla oceny skuteczności złożenia oświadczenia woli znajduje zastosowanie norma art. 60 k.c., zgodnie z którą, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Norma ta w obecnym brzmieniu (nadanym ustawą z 18.09.2001 r. o podpisie elektronicznym) obowiązującym od dnia 16 sierpnia 2002 roku wprost dopuszcza (sankcjonuje prawnie) możność skutecznego złożenia oświadczenia w postaci elektronicznej.

Oświadczenie w postaci elektronicznej nie może być utożsamiane przy tym z elektroniczną formą czynności prawnej (art. 78 k.c.) zrównaną w skutkach prawnych z formą pisemną. Dla zachowania tej formy konieczne jest złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Natomiast oświadczeniem w postaci elektronicznej (art. 60 k.c.) będzie każde oświadczenie utrwalone (a także przesłane) za pomocą elektronicznych technologii komunikowania się (utrwalania oświadczeń). Mieści się w tym także składanie oświadczeń za pośrednictwem komunikatorów elektronicznych, czy też wyspecjalizowanych portali internetowych (w tym zwłaszcza tzw. portali transakcyjnych służących do zawierania umów, np. sklepów, giełd internetowych itp.).

Skutki prawne złożenia oświadczenia woli za pośrednictwem tego rodzaju mediów (komunikatorów) elektronicznych oceniane są więc stosownie do treści art. 60 i 61 k.c. Zaznaczyć przy tym należy, że norma art. 61 § 2 k.c. w odniesieniu do oświadczeń składanych w postaci elektronicznej przewiduje szczególną w stosunku do zasady art. 61 § 1 k.c. regulację, stanowiąc, że oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią.

Biorąc powyższe pod uwagę, nie budziło wątpliwości Sądu, iż poszkodowany M. Z. złożył skuteczne oświadczenie woli w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa do zawarcia w jego imieniu z powodową spółką umowy przelewu wierzytelności. W sprawie poza sporem pozostawał fakt zdarzenia drogowego z dnia 15 września 2024 roku, w wyniku którego doszło do uszkodzenia pojazdu marki M. o nr rej. (...). Poza sporem pozostawała także zasada odpowiedzialności pozwanego za szkodę, który wypłacił odszkodowanie właścicielowi pojazdu – nie ulega wątpliwości, iż w ten sposób uznał on swoją odpowiedzialność za szkodę w pojeździe.

Spór sprowadzał się do ustalenia wysokości kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu, która pozwoliłaby na jego przywrócenie do stanu sprzed szkody spowodowanej zdarzeniem z dnia 15 września 2024 roku. Zdaniem pozwanego wypłacone odszkodowanie pokryło w całości koszty naprawy. Powód utrzymywał natomiast, że kosztorys sporządzony przez stronę pozwaną jest wadliwy, a koszt naprawy został znacznie zaniżony. Przechodząc do rozważań prawnych należy wskazać, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (art. 822 § 1 k.c.).

Odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych regulują przepisy ustawy z 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2060 z późn. zm.), w dalszej części uzasadnienia nazywanej również ustawą. Zgodnie z art. 34 ust. 1 i 36 ust. 1 ustawy z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia, a odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.

Ustalenie odszkodowania z ubezpieczenia OC następuje według ogólnych zasad, określonych w art. 361-363 k.c., z tym jedynie zastrzeżeniem, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest tylko do świadczenia pieniężnego, ograniczonego do wysokości, ustalonej w umowie, sumy gwarancyjnej (art. 822 § 1 k.c. i art. 36 ust. 1 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 19 ust. 1 ustawy, poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.

Zgodnie z treścią art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Nie budzi wątpliwości, że skoro odszkodowanie pieniężne ma pełnić taką samą funkcję jak przywrócenie do stanu poprzedniego, to jego wysokość powinna pokryć wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki niezbędne dla przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu.

Sąd Najwyższy uznał w wyniku wykładni art. 361 § 2 k.c. i art. 363 § 2 k.c., że ubezpieczyciel, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości. Na gruncie powyżej przytoczonych przepisów, a co jest bezspornym w sprawie, pozwany zobowiązany był względem poszkodowanego do zapłaty odszkodowania w granicach odpowiedzialności cywilnej kierującego pojazdem sprawcy zdarzenia. W niniejszej sprawie najbardziej istotne były zeznania świadka M.

Z., który jednoznacznie podał, iż zorganizował naprawę uszkodzonego pojazdu w wybranym przez siebie warsztacie, do którego miał pełne zaufanie, oraz, że wypłacona mu dotychczas przez ubezpieczyciela kwota odszkodowania pozwoliła na całkowite usunięcie szkody i przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03, Legalis 57077, odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu.

Za ,,niezbędne” koszty naprawy należy uznać takie, które zostały poniesione w wyniku przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu jego technicznej używalności istniejącej przed wyrządzeniem szkody. Prowadzi to do wniosku, iż naprawa uszkodzonego pojazdu nie może prowadzić do zwiększenia jego wartości w stosunku do stanu poprzedzającego powstanie szkody, z jednoczesnym obciążeniem ubezpieczyciela kosztami stąd wynikającymi. W tym miejscu wskazać należy, iż w najnowszym orzecznictwie Sąd Najwyższy w sposób wyraźny stwierdził, że ustalając wysokość należnego poszkodowanemu odszkodowania, należy odróżnić sytuację, w której poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu lub zobowiązał się do ich poniesienia, od sytuacji, w której poszkodowany nie poniósł jeszcze kosztów naprawy pojazdu ani nie zobowiązał się do ich poniesienia lub naprawa pojazdu stała się niemożliwa (np. w razie zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym).

W pierwszej sytuacji, zdaniem Sądu Najwyższego, wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych powinna odpowiadać kosztom poniesionym przez poszkodowanego, chyba że w danych okolicznościach są one oczywiście nieuzasadnione; w tym przypadku wysokość odszkodowania nie zależy od ulg i rabatów możliwych do uzyskania przez poszkodowanego od podmiotów współpracujących z ubezpieczycielem. Natomiast w drugiej sytuacji, wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych powinna odpowiadać przeciętnym kosztom naprawy na lokalnym rynku, z uwzględnieniem możliwych do uzyskania przez poszkodowanego ulg i rabatów, chyba że skorzystaniu z tych ulg i rabatów sprzeciwia się jego uzasadniony interes.

Jeżeli zaś dojdzie do zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym, to szkoda poszkodowanego przybiera postać różnicy ceny uzyskanej ze sprzedaży nienaprawionego pojazdu, a wartością samochodu sprzed wypadku. Dopuszczenie metody kosztorysowej, gdy pojazd został sprzedany, jest – w ocenie Sądu Najwyższego – nieuzasadnione i powodowałoby bezpodstawny wzrost sum dochodzonych przez poszkodowanych (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 08.05.2024 r. w sprawie III CZP 142/22 i z dnia 11.09.2024 r. w sprawie III CZP 65/23, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08.12.2022 r. w sprawie II CSKP 726/22).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, mając na uwadze treść przytoczonych wyżej zeznań świadka M. Z., Sąd uznał, iż odszkodowanie wypłacone dotychczas poszkodowanemu przez pozwanego, pozwoliło na naprawę uszkodzonego samochodu i przywrócenie go do stanu sprzed szkody, co czyni roszczenie powódki bezzasadnym i podlegającym oddaleniu. Ustalenia powyższe legły u podstaw pominięcia przez Sąd wniosku dowodowego powódki i pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej celem ustalenia kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu.

Dowód ten miałby bowiem wykazać fakt udowodniony zgodnie z twierdzeniem pozwanego i zmierzałby jedynie do przedłużenia postępowania. O obowiązku zwrotu kosztów procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik sprawy, na podstawie art. 98 k.p.c. Ponieważ żądanie powódki zostało oddalone w całości, to stronie pozwanej należy się zwrot niezbędnych kosztów poniesionych w celu dochodzenia praw wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia naliczanymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (art. 98 § 1 i 1 1 k.p.c.).

Koszty poniesione przez pozwanego wyniosły 917 złotych i obejmowały: opłatę za czynności adwokackie w kwocie 900 złotych - ustaloną na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie; Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm. - oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. Przy czym na skutek omyłki rachunkowej Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1 117 złotych. Zwrot wpłaconych przez strony zaliczek na opinię biegłego (po 1000 zł) nastąpi po uprawomocnieniu się zapadłego w sprawie wyroku – zgodnie z zarządzeniem przewodniczącego z dnia 30 czerwca 2025 r. (k. 111v). sędzia Anna Lisowska