II Ka 311/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Ka 171/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Paulina Jarczak przy udziale prokuratora Przemysława Rycaka po rozpoznaniu w dniach 7 czerwca i 25 lipca 2023 r. sprawy S. G. oskarżonego z art. 270 § 1 kk i inne na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. akt II K 644/22 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 120 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 171/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie II K 644/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 kpk – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a kpk – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 kpk, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 kpk ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- -------------- ------------------------------------------------------------------ ------------------- ----------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- -------------- ------------------------------------------------------------------ ---------------------- ----------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------------- ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------------- -------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia tj.: a) art. 5 § 2 kpk oraz art. 4 kpk poprzez ich niezastosowanie względem oskarżonego, polegające na braku rozstrzygnięcia na korzyść oskarżonego niedających się usunąć w sprawie wątpliwości oraz na uwzględnieniu jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego, w szczególności dotyczących jego przebywania w miejscu pracy przed godziną 08:00 w dniu 06 grudnia 2021 roku; b) art. 7 kpk oraz art. 366 § 1 kpk poprzez wewnętrznie sprzeczną, dowolną oraz dokonaną wbrew innym dowodom, logice, wiedzy i doświadczeniu życiowemu ocenę materiału dowodowego w postaci dowodu z zeznań świadków M. T. (1), K. S., L. M., M. P. i E. P. oraz dowodu z dokumentów znajdujących się na k. 236 i k. 238 akt sprawy; c) art. 424 § 1 pkt 1 kpk poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii związanych z obecnością oskarżonego w miejscu pracy przed godziną 08:00 w dniu 06 grudnia 2021 roku, a wynikających z materiału dowodowego w postaci dowodu z zeznań świadków M. T. (1), K. S., L. M., M. P. i E. P. oraz dowodu z dokumentów znajdujących się na k. 236 i k. 238 akt sprawy; d) art. 410 kpk poprzez wskazanie w treści wyroku, iż oskarżony o godzinie 07:54 w dniu 06 grudnia 2021 r. nie był obecny w miejscu pracy, a obecność za niego potwierdziła inna - nieustalona osoba w sytuacji, gdy okoliczność ta nie wynika z żadnego dowodu zgromadzonego w sprawie, w szczególności z zeznań świadków, czy dokumentów; e) art. 17 § 1 pkt 3 kpk poprzez brak jego zastosowania i brak uniewinnienia oskarżonego w sytuacji, że gdyby nawet uznać, iż oskarżony osobiście nie potwierdził swojej obecności w pracy w dniu 06 grudnia 2021 r., to społeczna szkodliwość takiego zachowania jest znikoma. 2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały istotny wpływ na jego treść poprzez: a) nieprawidłowe przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił wszystkie znamiona czynu określonego w art. 270 § 1 kk w sytuacji, gdy lista obecności prowadzona w postaci elektronicznej pozostaje prawnie irrelewantna dla powszechnego odbioru, nie wywołuje skutków prawnych "na zewnątrz", pracodawca nie ma prawnego obowiązku prowadzenia takiej listy i nie stanowi ona dowodu prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne, a zatem nie posiada cech, o których mowa w art. 115 § 14 kk i nie jest dokumentem w rozumieniu tego przepisu; b) uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zakwalifikowanego z art. 270 § 1 kk w wyniku bezzasadnej dyskwalifikacji wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków M. T. (1), K. S., L. M. oraz dowodu z dokumentu z k. 238 akt sprawy, z których to zgodnie wynika, że oskarżony osobiście o godzinie 07:54, w dniu 06 grudnia 2021 r. potwierdził swoją obecność w pracy; c) sprzeczność w ocenie materiału dowodowego i uznanie, że oskarżony nie był obecny w pracy przed godziną 08:00 w dniu 06 grudnia 2021 r., przy jednoczesnym wskazaniu na s. 11 uzasadnienia wyroku przez Sąd Rejonowy, iż: Jest kilka wersji zdarzenia - gdzie wówczas był komendant”; d) błędne przyjęcie, iż przeprowadzające kontrolę czasu pracy pracownice z Urzędu Miasta S. były obecne w budynku Straży Miejskiej już o godzinie 08:00, w dniu 06 grudnia 2021 r., w sytuacji gdy o tej godzinie udały się one dopiero na kontrolę; e) błędne przyjęcie, że z zeznań świadków M. P. i E. P. wynika, iż to nie oskarżony odbił swoją kartę o godzinie 07:54 w dniu 06 grudnia 2021 r. w sytuacji, gdy prawidłowa ocena tych zeznań wskazuje tylko tyle, iż w czasie kontroli, w godzinach 08:10 - 08:30 osoby kontrolujące nie spotkały oskarżonego w siedzibie Straży Miejskiej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - środek odwoławczy obrońcy nie zasługiwał na uwzględnienie jako bezzasadny. Zaskarżony wyrok zapadł w następstwie prawidłowych ustaleń faktycznych i zgodnie z przepisami proceduralnymi. - na wstępie należy odnieść się do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd I instancji, poprzez nieprawidłowe uznanie listy obecności (jej wydruku) za dokument w świetle art. 115 § 14 kk, co w istocie umożliwiło postawienie oskarżonemu zarzut objęty zaskarżonym wyrokiem. Definicja legalna dokumentu wskazuje, iż dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Skarżący podniósł, iż ta lista obecności nie posiada wymaganych cech dokumentu i tym samym, chociażby pod tym względem, zarzucony czyn nie wypełniałby znamion przestępstwa z art. 270 § 1 kk. Ponadto, zdaniem obrońcy, nie wywołuje ona skutków prawnych „na zewnątrz” i pracodawca nie jest zobowiązany do prowadzenia takiej listy. Sąd Okręgowy zważył, że nie sposób zgodzić się z taką argumentacją, uznając przy tym zasadność decyzji i argumentację Sądu Rejonowego. Jak wynika z Zarządzenia Nr 53/W/2018 Prezydenta Miasta Siedlce z dnia 12 września 2018 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Pracy Urzędu Miasta Siedlce, a przede wszystkim z art. 149 § 1 Kodeksu pracy – pracodawca jest obowiązany do prowadzenia ewidencji czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą. W przedmiotowej sprawie, system ewidencji czasu pracy prowadzony jest przez pracodawcę w formie elektronicznej, natomiast wydruki odwzorowują dane zawarte w tym systemie. Pracownicy mają przypisane karty magnetyczne, za pomocą których potwierdzają swoją obecność w pracy - godzinę wejścia i wyjścia. Argumentacja skarżącego jest polemiką mającą na celu potwierdzenie przyjętej linii obrony. Samo pojęcie samoistności, na którą powołuje się skarżący, nie jest pojęciem jednoznacznym, co ma odzwierciedlenie w tezie, iż samoistność nie oznacza, iż dokument stanowi jedyny i w pełni samodzielny dowód danej okoliczności, niewymagający potwierdzenia innymi dowodami, lecz że w jego treści musi być zawarta okoliczność mająca samoistne znaczenie dowodowe (M. Mozgawa, M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik [w:] M. Mozgawa, M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 115), co ma oczywiste odniesienie do okoliczności przedmiotowej sprawy. Osoba potwierdzająca obecność nie jest osobą, której obecność jest potwierdzana na elektronicznej liście obecności, gdyż pracodawca wymaga uczynienia tego takiego potwierdzenia osobiście (taka jest istota prowadzenia ewidencji obecności i czasu pracy). W związku z powyższym, Sąd Rejonowy podjął prawidłową decyzję co do kwalifikacji prawnej czynu. - następnie, skarżący podniósł zarzut naruszenia przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, płynącej z art. 7 kpk, które wyraziło się w błędnej ocenie materiału dowodowego w postaci dowodu z zeznań świadków M. T. (1), K. S., L. M., M. P. i E. P. oraz dowodu z dokumentów znajdujących się na k. 236 i k. 238 akt sprawy. Na wstępie należy podkreślić, iż zasada swobodnej oceny dowodów pozwala na postawienie tezy, że ważna jest nie liczba czy rodzaj uzyskanych dowodów, ale ich wartość w świetle całokształtu materiału dowodowego. Oznacza to, że w sytuacji wielości dowodów, gdy tylko jeden z nich obciąża oskarżonego, możliwe jest wydanie orzeczenia uznającego jego winę jedynie wówczas, gdy dowód ten nie jest sprzeczny z innymi dowodami, którym sąd nadał walor wiarygodności. Podstawowym zatem problemem stojącym przed organami procesowymi jest ustalenie (najczęściej chodzi tu o osobowe źródła dowodowe), czy zeznania świadka są wiarygodne, tzn. czy są spójne, logiczne, oraz jakimi motywami kierował się ten podmiot, składając określonej treści zeznania. Nie oznacza to konieczności wymagania podania od świadka wszelkich okoliczności zdarzenia, gdyż z punktu widzenia psychologicznego jest to niemożliwe (M. Kurowski [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2023, art. 7). Biorąc pod uwagę powyższe, w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy Sąd Okręgowy uznał, iż Sąd meriti ocenił materiał dowodowy w sposób słuszny, przy właściwym określeniu waloru wiarygodności dowodów, na których oparł wyrokowanie. W przypadku wykluczających się zeznań, to Sąd posługując się materiałem dowodowym, ocenianym swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego rozstrzyga wszelkie wątpliwości, co też uczynił. W zeznaniach świadków wielokrotnie pojawia się kwestia przychodzenia do pracy przez oskarżonego po czasie, jednakże niniejsze postępowanie dotyczy jedynie zdarzenia z dnia 6 grudnia 2021 r., kiedy ów sytuacja została stwierdzona przez pracownice Urzędu Miasta S., które przeprowadziły kontrolę. Z protokołu wspomnianej kontroli (k. 228-229) oraz zeznań (k. 492v – 493) jasno wynika, że pomimo potwierdzenia stawienia się oskarżonego w miejscu pracy w dniu 6 grudnia 2021 r. w systemie elektronicznej ewidencji czasu pracy, które miało miejsce o godzinie 7:54, w rzeczywistości nie stawił się on w niej, co potwierdziły słowa pracowników z zespołu służby dyżurnej na stanowisku kierowania i monitoringu wizyjnego – M. M. i D. P., którzy to wskazali, iż komendant i z-ca komendanta nie stawili się jeszcze do pracy. Ma to również poparcie w notatce służbowej sekretarza miasta A. Z. (k. 240), dotyczącej wyjaśnień wymienionych powyżej pracowników na przedmiotową okoliczność. W takim stanie rzeczy, bez większego znaczenia miałby nawet fakt rozpoczęcia kontroli po godzinie 8:00, co podnosi obrońca. Zarzuty skarżącego odnoszą się również do nieuwzględnienia przez Sąd I instancji dokumentów znajdujących się na k. 236 i k. 238 akt sprawy, będących pismami informacyjnymi komendanta i jego zastępcy, wyjaśniającymi ich nieobecność o godzinie 8:00 w dniu 6 grudnia 2021 r. Zdaniem Sądu Okręgowego, dokumenty te, nie posiadają dostatecznej mocy dowodowej i słusznie nie były podstawą orzekania, gdyż są to dokumenty utworzone już po fakcie przez oskarżonego i jego zastępcę, którzy mieli wspólny interes w takim przedstawieniu wersji wydarzeń, toteż zasadnie nie wpłynęły na treść wyroku, podobnie jak zeznania przywołanych przez skarżącego świadków co do podanych okoliczności. - odnosząc się do zarzutu obrazy przepisów art. 5 § 2 kpk oraz art. 4 kpk należy wskazać, że Sąd I instancji słusznie nie dostrzegł podstaw do zastosowania zasady in dubio pro reo wyrażonej w art. 5 § 2 kk w takim zakresie, na jaki wskazuje skarżący. W przepisie tym mowa jest wyłącznie o wątpliwościach, których nie da się usunąć. Równie istotnym, co wskazanie kierunku rozstrzygania istniejących wątpliwości, elementem tej zasady jest zatem zobowiązanie organów do podjęcia wszelkich czynności zmierzających do rozwiania pojawiających się obiekcji. Dopiero stwierdzenie, że wszystkie dopuszczalne przez prawo środki dowodowe zostały wyczerpane i podjęto wszelkie próby wyjaśnienia pojawiających się rozbieżności, uprawnia do skorzystania z art. 5 § 2 (J. Kosonoga [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2017, art. 5). Na podstawie tego co zostało już wykazane w niniejszym i poprzednich akapitach, na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy, nieusuwalne wątpliwości nie występują. - obrońca w swej apelacji podniósł zarzut niezastosowania art. 17 § 1 pkt. 3 kpk twierdząc, iż hipotetyczny czyn oskarżonego cechowałby się znikomą społeczną szkodliwością, co skutkowałoby jego uniewinnieniem. Nie sposób się zgodzić ze zdaniem skarżącego i w tej kwestii. Sąd Rejonowy słusznie ocenił stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu, prawidłowo zastosował i nadał odpowiednią rangę i znaczenie wszystkim okolicznościom obciążającym i łagodzącym, a w szczególności dotychczasowej niekaralności oskarżonego i dotychczasowemu jego sposobowi życia. Jednocześnie należy podkreślić, iż zachowanie oskarżonego pełniącego odpowiedzialną funkcję komendanta, powinno być przykładne, a takie w tej sytuacji niewątpliwie nie było. Powyższe okoliczności, właściwie określony stopień winy, pozwoliły na zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania na roczny okres próby, spełniając tym samym przesłanki zawarte w art. 66 § 1 i 2 kk. Oskarżony poniósł dolegliwości już z samego faktu toczącego się postępowania karnego, w tym konsekwencje służbowe. Ponadto, Sąd meriti zasadnie orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie w kwocie 1000 zł. Sąd Okręgowy stwierdził zasadność wyroku pierwszej instancji również i w tym zakresie. Wniosek - zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu; ewentualnie: - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wnioski apelacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok w całości Zwięźle o powodach utrzymania w mocy wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się istnienia uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II - na podstawie art. 636 § 1 kpk, zgodnie ze stawkami określonymi w art. 8 w zw. z art. 7 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, z uwagi na nieuwzględnienie apelacji; - w sprawie nie zachodziły podstawy do zwolnienia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt II Ka 600/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Karłowicz Protokolant: st.sekr.sądowy Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Andrzeja Boruty po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2023 r. sprawy R. B. oskarżonego z art. 278 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II K 1124/22 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 200 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 600/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 1124/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżona Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------ ------------------ ------------------------------------------------------------- -------------- ------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- --------------------------------- -------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego 1 • obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, tj. art. 4 k.pk. i art. 7 k.p.k. - poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów i bezpodstawne odmówienie pełnej wiarygodności wyjaśnień złożonych przez oskarżonego w zakresie popełnienia przez niego zarzucanych mu czynów podczas gdy oskarżony w sposób konsekwentny i spójny opisał okoliczności sprawy, jego relacje z poszczególnymi osobami, a nadto mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy, a zwłaszcza niespójne zeznania świadków, jego wyjaśnienia winny stanowić pełnowartościowy dowód w sprawie, • obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, tj. art. 7 k.p.k. - poprzez przyznanie waloru wiarygodności zeznaniom świadków M. C. i M. B. w zakresie popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, podczas gdy przedstawiana przez te osoby wersja zdarzeń nie jest spójna, świadkowie ci w sposób odmienny zeznają odnośnie najistotniejszych w sprawie okoliczności, wbrew ustaleniom Sądu świadkowie ci znają się, a świadek M. B. z uwagi na konflikt z oskarżonym miał powody, aby przedstawić go w jak najgorszym świetle, • obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, tj. art. 7 k.p.k. - poprzez przyznanie waloru wiarygodności zeznaniom świadków K. M., A. S., L. M. i J. R. w zakresie popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, podczas gdy przedstawiana przez te osoby wersja zdarzeń nie jest spójna, świadkowie ci w sposób odmienny zeznają odnośnie najistotniejszych w sprawie okoliczności, • obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, tj. art. 7 k.p.k. - poprzez odmówienie waloru wiarygodności zeznaniom świadków A. Ż. oraz R. Z. w zakresie popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, podczas gdy świadkowie ci w sposób konsekwentny wskazali, iż w styczniu 2022r., kiedy miało dojść rzekomo do kradzieży, przebywali z oskarżonym w Szwajcarii., w konsekwencji obrazy w/ w przepisów postępowania zarzucam także: • błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku poprzez dowolne, jednostronne i bezpodstawne przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu w sytuacji gdy brak było wystarczających i jednoznacznych dowodów, ponad wszelką wątpliwość świadczących o sprawstwie oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do jego bezpodstawnego skazania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Rejonowy zachowując nakazany ustawą obiektywizm i wykorzystując wrażenia wynikające z realizacji zasady bezpośredniości, z całokształtu ujawnionych w toku przewodu sądowego okoliczności wyprowadził racjonalne wnioski, kierując się przy tym wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego i zasadami logicznego rozumowania i nie naruszył art. 7 kpk. Miał przy tym w polu uwagi także te zagadnienia, które stanowią oś wniesionej apelacji obrońcy oskarżonego. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów o charakterze proceduralnym, na które powołał się skarżący, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w przekonaniu Sądu Odwoławczego, orzekając w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w Siedlcach - wbrew odmiennym wywodom zawartym w apelacji - przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i wnikliwy. Przede wszystkim, w toku procedowania Sąd pierwszej instancji wyczerpał wszystkie dostępne możliwości dowodowe w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do przypisania oskarżonemu sprawstwa zarzucanych mu czynów, respektując przy tym naczelne zasady procesowe, a w tym: prawdy materialnej (art. 2 § 2 k.k), bezstronności (art. 4 kpk), regułę in dubio pro reo (art. 5 kpk.) oraz zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk.), w konsekwencji czego dokonane w wyroku ustalenia faktyczne wolne są od błędów i uwzględniają całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy (art. 410 kpk). Na względzie mieć bowiem wypada, iż sama tylko okoliczność, że oceniono poszczególne dowody, w aspekcie ich wiarygodności, nie w taki sposób, jak życzyłby sobie tego oskarżony czy obrońca, nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguły płynącej z treści art. 7 kpk. Rzecz jasna, odmienna ocena dowodów - korzystna dla oskarżonego - jest naturalnym prawem, jednakże nie wynika z niej samo przez się, by analiza dokonana w niniejszej sprawie charakteryzowała się dowolnością, w sytuacji gdy wszystkie przedstawione powyżej wymogi Sąd pierwszej instancji spełnił. Wywody apelującego stanowią jedynie alternatywną wersję oceny dowodów, wobec czego należy je uznać wyłącznie za werbalną i bezowocną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego. W przekonaniu Sądu drugiej instancji, dokonana przez Sąd meriti ocena dowodów zarówno osobowych, jak i nieosobowych, które zostały dokładnie omówione i przeanalizowane w pisemnych motywach wyroku, w pełni zasługuje na aprobatę. W przekonaniu Sądu Okręgowego, w przedmiotowej sprawie nie mogło być mowy o bezkrytycznym i bezrefleksyjnym obdarzeniu wiarą zeznań M. C. i M. B.. Uzupełniając wywód pierwszoinstancyjny, warto zwrócić uwagę, iż stanowcze i konsekwentne przedstawienie przez świadka M. B. zachowania oskarżonego w lesie i jego nie budzące wątpliwości rozpoznanie oskarżonego wskazuje na jego sprawstwo. Świadek nie miał żadnych podstaw, aby składać nieprawdziwe zeznania i bezpodstawnie oskarżać R. B. narażając się na konsekwencje usunięcia ze służby. W zasadzie skarżący nie wskazał na czym miała konkretnie polegać niespójność zeznań wskazanych wyżej świadków i w jaki sposób ta niespójność miała znaczenie przy wydaniu wyroku. Niewątpliwie M. B. zauważył kradzież w styczniu 2021 roku i nie kontaktował się z pokrzywdzonym, a wiadomość przekazał znajomym. Nie ulega wątpliwości, że po pewnym czasie skontaktował się z nim pokrzywdzony telefonicznie, a następnie obaj udali się do lasu. Rozbieżności czasowe nie mają w tym zakresie zasadniczego znaczenia, a wynikają z faktu, że pokrzywdzony był w lesie dwukrotnie, a gdy dowiedział się, że jest świadek tego zdarzenia, umówił się z B. i pojechali do lasu obejrzeć miejsce zdarzenia. Trudno, aby świadek M. B. precyzyjnie wskazał ile i jakie gatunki drzew zostały wycięte, jeżeli przebieg granic znany był pokrzywdzonemu, a dokładną ilość i gatunki ściętych drzew zostały ustalone podczas oględzin policji (k.8-15). Jak wynika z pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia, o wartości procesowej poszczególnych dowodów przesądziła wyłącznie ich treść w aspekcie wewnętrznej spójności oraz konfrontacji z treścią innych dowodów (spójność zewnętrzna), zaś ocena dokonana przez Sąd Rejonowy wbrew twierdzeniom apelującego, nie odbyła się wybiórczo poprzez aprioryczne preferowanie lub dyskwalifikowanie jednych dowodów na rzecz drugich, według klucza najkorzystniejszego dla jednej ze stron procesowych, lecz stanowiła wynik dogłębnej analizy i swobodnej oceny, następnie odpowiednio uargumentowanej. Oskarżony sam wskazał, że ze świadkiem M. C. miał obojętne stosunki, zaś rzekome konflikty miał mieć drugi ze świadków z bratem oskarżonego około 15 lat temu, ale nie znał przyczyn konfliktu. Skarżący nie podał na czym miał polegać ostry konflikt pomiędzy wskazanymi osobami tj. oskarżonym i M. B.. Skarżący nie wskazał z jakich okoliczności wywodzi, że M. B. i pokrzywdzony bardzo dobrze się znają, co mogło wpływać na treść zeznań M. B.. Stawiając pewne tezy należy wskazać na podstawę faktyczna takich ustaleń, a w tym zakresie zarzuty skarżącego nie znalazły potwierdzenia. Słusznie Sąd I instancji uznał twierdzenia oskarżonego za nieudolną linię obrony. Żaden przeprowadzony w sprawie dowód nie może być oceniany w oderwaniu od wymowy wszystkich pozostałych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II AKa 47/15, OSA 2015 nr 7, poz. 17, str. 13, Legalis Numer 1213436). Odrzucenie wyjaśnień oskarżonego stanowiło naturalną konsekwencję obdarzenia wiarą dowodów o całkowicie przeciwstawnej wymowie. Zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.k. nie może ograniczać się do odmiennej oceny materiału dowodowego przez skarżącego, a oczekiwanie uznania go za skuteczny warunkuje konieczność wykazania, jakich konkretnie uchybień w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego. Tymczasem takich argumentów skarżący nie przedstawił. Nie mogą nimi być przecież twierdzenia kwestionujące trafność oceny Sądu tylko na podstawie selektywnie wybranych fragmentów materiału dowodowego, jak to uczynił obrońca oskarżonego. K. M. w pierwszych zeznaniach wskazał wyraźnie, składając zeznania 27 stycznia 2022 roku, że wycięte drzewa zauważył, gdy był z potencjalnym kolejnym nabywcą lasu. Wtedy też rozmawiał z A. S., który przekazał mu to co zaobserwował w lesie. Pierwsze zawiadomienie złożone 9 listopada 2021 roku przez J. R. nie dotyczyło wycięcia i kradzieży drzewa, a zatrzymania przez R. B. należących do niej dokumentów. O okolicznościach związanych z wycięciem drzew w swoich zeznaniach mówiła pokrzywdzona w dniu 6 grudnia 2021 roku i miało to mieć miejsce około 2 tygodni wcześniej. Oczywiście podane daty nie są precyzyjne, ale nie wykluczają, aby A. S. widział wycinanie lasu przez oskarżonego na początku grudnia, tym bardziej, zże oskarżony wycinał drzewa przez kilkanaście dni. Zeznania tego świadka nie budziły wątpliwości, świadek nie tylko rozpoznał oskarżonego, ale przytoczył też okoliczności z jego życia prywatnego, wskazał, że rozmawiał z nim co najmniej dwa razy i nie było wątpliwości co do dokonanego rozpoznania, a szczegóły i dane personalne przekazał K. M. po pewnym czasie, gdy ustalił dokładnie te dane. Należy podkreślić, że oskarżony nie negował, że był w lesie i rozmawiał ze świadkiem A. S., choć neguje okoliczności rozmowy (k.67-69). Nie można również pominąć zeznań L. M., który również widział oskarżonego w lesie, planował on wycięcie drzew na opał i wskazywał, że las kupił od pokrzywdzonej (k.74). Mając bezpośredni kontakt z oskarżonym podczas konfrontacji, nie miał wątpliwości coś do dokonanego rozpoznania. Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu I instancji co do oceny zeznań A. Ż. i R. Z., a argumenty przedstawione w apelacji nie podważyły skutecznie tej oceny. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż jeśli Sąd meriti nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, to brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt II AKa 171/15). Nadto, zgodnie z powszechnie akceptowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, ustalenia faktyczne wyroku tylko wtedy nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prowadzi do sędziowskiego przekonania odzwierciedleniem, którego powinno być uzasadnienie orzeczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1974 roku w sprawie o sygnaturze akt II KR 114/74). Stanowiska przedstawione w powyższych judykatach w pełni zaaprobował także Sąd Okręgowy w Siedlcach, stwierdzając, iż ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne i mocne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. W świetle całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie budzi wątpliwości, iż oskarżony popełnił czyny z art. 278 § 1 kk. Sąd Okręgowy w pełni zaakceptował decyzję o wymierzeniu oskarżonemu kar pozbawienia wolności uznając, że kary jednostkowe, ale i kara łączna są to kary sprawiedliwe i adekwatne do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynów. We wniesionym środku odwoławczym brak było wprost zarzutu dotyczącego niewspółmierności pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o karze. W ocenie Sądu Okręgowego nie zaistniały także przesłanki z art. 440 kpk które uprawniałyby do ingerencji w tą cześć wyroku. Dlatego też, przy wyczerpującym wywodzie Sądu Rejowego w części dotyczącej kary, odstąpiono od zupełnie abstrakcyjnego omawiania tej kwestii w niniejszych rozważaniach, podzielając w tym względzie stanowisko proceduralne Sądu Apelacyjnego w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. II AKa 275/17 (Legalis Numer 1728581). Okoliczność dotychczasowej niekaralności oskarżonego miała decydujące znaczenia przy orzeczeniu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Deklarowane miesięczne dochody 200 zł i brak majątku, sprzeciwiały się orzeczeniu kary grzywny, przy uwzględnieniu wysokości orzeczonych nawiązek. Wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność wniosku 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 26 kwietnia 2022r. sygn. akt II K 1124/22 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność wniosku o zmianę wyroku . ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) i art.636 § 1 kpk i art. 634 kpk zasądził od oskarżonego koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, gdyż ma możliwości uregulowania należności. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 26 kwietnia 2023r. sygn. akt II K 1124/22 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 27/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 12 grudnia 2019 roku, sygn.

Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 13 października 2023r.