IV Ka 189/25 · Sąd powszechny

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 84/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II Ka 883/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2025r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Paweł Mądry Protokolant: p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel przy udziale prokuratora Joanny Zaniewicz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2025 r. sprawy I. M. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt II K 1327/23 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. ustalając, iż oskarżony popełnił zarzucony mu aktem oskarżenia czyn wyczerpujący dyspozycję art. 178a § 1 kk, na podstawie art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk warunkowo umarza postępowanie karne wobec I. M. na okres jednego roku tytułem próby, 2. na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 43a § 1 kk orzeka wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 3.000 (trzy tysiące) zł, 3. na podstawie art. 67 § 3 kk orzeka wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, 4. na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów zalicza oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od 20 września 2023r. do 31 marca 2025r.; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem opłaty za obie instancje oraz kwotę 20 złotych tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 883/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt II K 1327/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- -- ---------------------- ------------------------------------------------------------- ------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- --------------------- -------------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---------------- ---------------------------------- ------------------------------------------------------------------------ . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia w postaci art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk oraz art. 424 § 1 pkt 1 kpk, polegającej na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez bezkrytyczne danie wiary zeznaniom A. J. i Z. B. złożonych w toku rozprawy, które odbiegały w swej treści od ich zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym jak również odbiegały od ich relacji co do przebiegu zdarzenia, jaką przedstawili przybyłym na miejsce zdarzenia funkcjonariuszom Policji a także jaką Z. B. przedstawił w czasie telefonicznego zgłoszenia, bez rozważenia motywacji świadków do złożenia odmiennej treści zeznań; nadto bezzasadną odmowę uznania za wiarygodne zeznań świadków J. S. oraz T. K., mimo iż z ich zeznań jak również z zapisów w ich notatnikach służbowych wynika, że relacje świadków zdarzenia tj. A. J. i Z. B. przedstawione na miejscu zdarzenia co do faktu, że oskarżony prowadził pojazd po drodze gruntowej jak również sama relacja co do tej kwestii oskarżonego były zgodne i stanowcze, a nadto świadkowie ci widzieli ślady świadczące o kierowaniu pojazdem po drodze gruntowej; wadliwą ocenę wyjaśnień oskarżonego, który nie zaprzeczył, że jeździł po drodze gruntowej w dacie czynu, a jedynie podnosił, że stanowi ona jego własność i może jeździć po niej jako po trawniku; nadto zaś wadliwą ocenę okoliczności braku możliwości wjazdu pojazdem z drogi głównej na gruntową drogę dojazdową, polegającą na błędnym uznaniu, że brak możliwości wjazdu pojazdem na przedmiotową drogę wyklucza uznanie, iż mógł odbywać się na niej ruch lądowy w sytuacji, gdy drogą tą mogły się poruszać pojazdy, choćby pojazd oskarżonego, jak również mogli się nią poruszać inni uczestnicy ruchu, co doprowadziło do błędnych ustaleń, iż oskarżony nie kierował w czasie czynu pojazdem w ruchu lądowym a w konsekwencji skutkowało uznaniem braku winy po stronie oskarżonego, ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - zarzuty sformułowane przez oskarżyciela publicznego jako zasadne zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Okręgowy poddając skarżony wyrok kontroli instancyjnej stwierdził obrazę przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy, która miała wpływ na treść orzeczenia. - należy zgodzić się ze skarżącym, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana przez Sąd meriti w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie ulega wątpliwości, że wadliwą oceną zostały obarczone zeznania A. J. i Z. B. złożone w toku rozprawy, którym Sąd Rejonowy bezkrytycznie dał wiarę nie zestawiając ich z treścią depozycji tych świadków złożonych w toku postępowania przygotowawczego. Sąd Rejonowy ponadto błędnie ocenił zeznania funkcjonariuszy policji – J. S. i T. K., dowolnie stwierdzając, że depozycje te nie mogły stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. - jak wynika z materiału dowodowego, świadek A. J. oświadczyła przybyłym na miejsce policjantom, że widziała jak oskarżony jeździł samochodem po drodze gruntowej, będącej częścią posesji oskarżonego, na której ustanowiona jest służebność, a swoim zachowaniem stwarzał zagrożenie. Droga po której z relacji świadka oskarżony poruszał się samochodem, stanowi drogę dojazdową dla innych mieszkańców dalej położonej nieruchomości. Dodatkowo jak wynika z notatki urzędowej (k. 1), treści notatnika służbowego (k. 145) oraz zeznań świadka J. S., oskarżony na miejscu zdarzenia oświadczył, że spożywał alkohol i kierował samochodem po drodze gruntowej, lecz tłumaczył, że ma do tego prawo, ponieważ jest to jego własność. Oskarżony w toku rozprawy konsekwentnie wyrażał się w sposób świadczący o tym, że traktuje pas drogi gruntowej jako część swojej posesji, a nie jako drogę wewnętrzną stanowiącą dojazd do posesji znajdujących się wgłębi miejscowości. O nastawieniu oskarżonego do statusu drogi świadczy treść jego wyjaśnień złożonych na rozprawie głównej w dniu 19 kwietnia 2024 r., w trakcie których powiedział: „nie było możliwości fizycznej wjechania ani wyjechania na teren mojej posesji. Policjanci uznali mój trawnik za drogę publiczną, a sami radiowozem nie mogli wjechać, a sami twierdzą, że ja wyjeżdżałem, wjeżdżałem bo jestem oskarżony o udział w ruchu co nie miało miejsca”, „przed wjazdem na mogą działkę były prowadzone roboty budowlane”. Treść tych depozycji jednoznacznie świadczy o tym, że oskarżony traktuje cały obszar swej działki jako swoje podwórko nie bacząc, że jak wynika z treści aktu notarialnego (k. 38-40; 44-46), wzdłuż wschodniej granicy działki nr (...) zajmowanej przez oskarżonego, na pasie gruntu szerokości 3,5 metra przez całą jej długość ustanowiona została służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu, przechodu i przegonu. Również gdy Przewodniczący Sądu na rozprawie okazał oskarżonemu zdjęcie nr 2 (k. 89v) podpisane „droga gruntowa”, oskarżony stwierdził, że: „na fotografii nr 2 to jest mój trawnik”. Ponadto w toku wyjaśnień oskarżony zapytany o to, jak dojeżdżał pod swój dom powiedział, że zjeżdżał ulicą bezpośrednio na swoje podwórko. Analizując treść wyjaśnień oskarżonego jasnym jest, że w jego ocenie, droga gruntowa biegnąca wzdłuż jego działki jest jego własnością i może się po niej poruszać dowolnie. Oskarżony tym samym neguje, że po jego posesji odbywa się także ruch lądowy. W tym zakresie jednocześnie wyjaśnienia I. M. zdają się być wewnętrznie sprzeczne, ponieważ w jednym zdaniu stwierdza, że droga gruntowa nie jest drogą publiczną, a chwilę później w toku wyjaśnień przyznaje, że za jego działką znajduje się inna działka, na którą ktoś dojeżdża. - świadek A. J. w toku postępowania przygotowawczego zeznała, że słyszała wycie silnika samochodu na drodze dojazdowej prowadzącej do posesji oskarżonego. Następnie na pierwszym terminie rozprawy, świadek wskazała, że idąc chodnikiem przy drodze głównej usłyszała ryk silnika, następnie spojrzała w tamtą stronę i widziała jak samochód, który jeździł do przodu i do tyłu. W dalszych depozycjach świadek mówiła, że ruch pojazdu prowadzonego przez oskarżonego był nieznaczny i odbywał się przed domkiem holenderskim oskarżonego. Przewodnicząca okazała świadkowi fotografię nr 4, na której świadek wskazała, gdzie poruszał się samochód oskarżonego. Z tej czynności wynika, że oskarżony, zgodnie z relacją świadka, miał poruszać się jedynie wzdłuż domku, co jest sprzeczne z pierwszymi jej depozycjami. Wersja świadka A. J., w której wskazuje, że pojazd oskarżonego poruszał się tylko nieznacznie wzdłuż domku jest również wątpliwa mając na uwadze miejsce, z którego świadek obserwowała całe zdarzenie. Jak wynika z fotografii, przyjmując, iż świadek stała na chodniku, nie miała ona możliwości dostrzeżenia, że oskarżony jeździ wzdłuż domku, bowiem z perspektywy początku drogi dojazdowej, domek ten nie jest dobrze widoczny ze względu na rosnące tam drzewa i krzewy, zwłaszcza we wrześniu, ok. godziny 19:00. Natomiast świadek stojąc w opisanym miejscu miałaby bardzo dobry widok na całą długość drogi dojazdowej, po której – jak oświadczyła policjantom – oskarżony poruszał się pojazdem. Wobec powyższego, w ocenie Sądu Okręgowego, depozycje świadka składane w toku rozprawy były niewiarygodne, sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności zeznaniami funkcjonariuszy policji oraz wyjaśnieniami samego oskarżonego i miały na celu umniejszenie jego odpowiedzialności. - stanowisko Sądu Okręgowego o niewiarygodności depozycji świadka A. J. złożonych w toku rozprawy świadczy ponadto dokładna analiza zeznań jej ojca – Z. B.. Świadek ten, dzwoniąc na numer alarmowy (nagranie na płycie CD – k. 153), powiedział operatorowi, że jego sąsiad jeździ pijany samochodem, wyjeżdża na ulicę. Precyzując swoje zgłoszenie świadek wskazał, że pomimo złego stanu technicznego samochodu, oskarżony jeździ nim po podwórku i wyjeżdża na szosę. Oczywistym jest, że jako szosę należy rozumieć drogę o twardej nawierzchni przeznaczoną dla pojazdów, a nie drogę piaskową biegnącą wzdłuż posesji oskarżonego na której ustanowiona została służebność gruntowa. Ponadto, świadek w toku postępowania przygotowawczego zeznał, że widział, jak oskarżony jeździ samochodem po swojej posesji, wyjeżdża do drogi, a następnie cofa się i stwierdził, że była to szybka jazda. W toku postępowania sądowego, na rozprawie głównej świadek opisał ponownie całe zdarzenie wskazując, że gdy po raz drugi podszedł do oskarżonego, to spuścił mu powietrze z kół z jednej strony samochodu, „żeby nie mógł już tak szaleć” (k. 121). Jednocześnie świadek ten w toku rozprawy głównej zeznał, że oskarżony jeździł tylko do dróżki i z powrotem, co w ocenie Sądu Rejonowego, jest wiarygodne i koresponduje z zeznaniami świadka A. J. z postępowania sądowego. Zdaniem Sądu Okręgowego, taka ocena jest błędna jako niezgodna z zasadami logicznego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy zważył, że sposób opisywania zdarzenia przez świadka, w szczególności używanie słów, że „ była to szybka jazda” (k. 12v), „ żeby nie mógł już tak szaleć” (k. 121), wskazują na większą dynamikę i dłuższy tor jazdy niż tylko „ do dróżki i z powrotem” (k.121v). Sposób w jaki opisuje to zdarzenie świadek bardziej korespondują z jego pierwszymi depozycjami oraz relacją przekazaną operatorowi, z której wynika, że oskarżony poruszał się samochodem z większą prędkością przemierzając odcinek drogi gruntowej od swojego domku holenderskiego do drogi głównej i z powrotem. Wobec powyższego, zeznania z postępowania przygotowawczego jako korespondujące z relacją przekazaną operatorowi numeru alarmowego należało ocenić jako szczere i wiarygodne. Natomiast w toku postępowania sądowego, świadek Z. B., podobnie jak świadek A. J. zaczął umniejszać całemu zdarzeniu, zeznając odmiennie. Ponadto, świadek w toku postępowania sądowego, będąc skonfrontowanym z nagraniem uzyskanym od operatora numeru alarmowego stwierdził, że przejęzyczył się mówiąc w zgłoszeniu, że oskarżony wyjeżdża na ulicę. - w ocenie Sądu Okręgowego, zeznania świadka są niewiarygodne w części, w której stwierdza, że w rozmowie telefonicznej z operatorem przejęzyczył się, a oskarżony w dniu zdarzenia jeździł tylko przed domkiem holenderskim, od drogi dojazdowej w kierunku ogrodzenia działki (tak jak oznaczone na rozprawie przez Przewodniczącego kropką na fotografii 4 k. 90). Twierdzenia o przejęzyczeniu się są nielogiczne i nie korespondują z treścią nagrania rozmowy, z której wynika, że świadek od początku do końca mówi bardzo spokojnie i wyraźnie, rzeczowo opisując zachowanie oskarżonego, które wcześniej zaobserwował oraz wygląd jego pojazdu i szczegóły takie jak brak tablic rejestracyjnych w pojeździe i zasłonięte szyby. - należy zgodzić się ze skarżącym, że Sąd Rejonowy dopuścił się zarzucanych mu naruszeń także w odniesieniu do oceny zeznań funkcjonariuszy policji – J. S. i T. K.. Świadek J. S. w toku postępowania zeznał, że w dniu zdarzenia pełnił służbę wraz z T. K., z którym odpowiedział na zgłoszenie operatora i z polecenia dyżurnego KMP w S. udali się pod adres zgłaszającego. Na miejscu rozmawiali ze świadkiem A. J.. W rozmowie z nią ustalono, że oskarżony kierował samochodem na drodze gruntowej stanowiącej jego własność, na której to drodze ustanowiona jest służebność gruntowa przejazdu. Ponadto, zgodnie z relacją funkcjonariuszy, oskarżony w rozmowie z nimi przyznał, że kierował pojazdem tłumacząc, że może tam jeździć, bo jest właścicielem całej posesji. Świadek T. K. ponadto zeznał, że świadkowie spotkani na miejscu zdarzenia wskazali, że tego dnia oskarżony jeździł od chodnika i z powrotem pod swój dom. Funkcjonariusz ponadto zeznał, że świadek Z. B. stwierdził, że „kierowca szalał”, co jest spójne z relacją przekazaną przez samego świadka w toku całego postępowania i świadczy o dynamice całego zdarzenia. Niezależnie od relacji ustnej przekazywanej świadkowi T. K. jako funkcjonariuszowi przez innych świadków zdarzenia, na drodze gruntowej biegnącej wzdłuż działki oskarżonego ujawniono świeże ślady pojazdu ciągnące się aż do nasypu ziemi przy krawężniku. Biorąc pod uwagę, że tego dnia ruch na drodze gruntowej ze względu na roboty budowlane był ograniczony dla samochodów wjeżdżających od strony ulicy, zgodnym z zasadami logicznego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego jest wniosek, że ślady te utworzył oskarżony dynamicznie jeżdżąc po tej drodze samochodem. Niezrozumiały dla Sądu Okręgowego jest zatem tok rozumowania Sądu meriti, który stwierdził, że depozycje świadków J. S. i T. K. nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie tylko dlatego, że wiedzę na temat zdarzenia powzięli w oparciu o treść zgłoszenia oraz informacji pozyskanych na miejscu od osób rozpytywanych. W ocenie Sądu Okręgowego, funkcjonariusze w sposób dokładny i metodyczny ustalili przebieg zdarzenia, co skutkowało zatrzymaniem oskarżonego i wszczęciem dochodzenia w sprawie. O rzetelności postępowania i prawidłowości ustaleń poczynionych na miejscu zdarzenia świadczy ponadto fakt, że gdy funkcjonariusze po rozpytaniu świadków dowiedzieli się, że droga po której jeździł oskarżony jest drogą dojazdową do innych posesji, do której dostęp mają wszyscy mieszkańcy, skonsultowali się w tej sprawie z dyżurnym KMP, który podjął decyzję, że należy kontynuować interwencję. - błędna ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy skutkowała błędnymi ustaleniami faktycznymi, a w konsekwencji niesłusznym uniewinnieniem oskarżonego. Nie ulega wątpliwości, że prawidłowa ocena materiału dowodowego doprowadziłaby Sąd meriti do prawdziwego i słusznego ustalenia, że oskarżony prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości. - przestępstwo określone w art. 178a § 1 kk może być popełnione w każdym miejscu gdzie odbywa się ruch pojazdów, gdyż kryterium „ruchu lądowego” należy wiązać, nie z formalnym statusem konkretnej drogi, czy określonego miejsca, lecz faktyczną dostępnością i rzeczywistym jego wykorzystaniem dla ruchu pojazdów. Dlatego sąd powinien dokonać analizy, czy na konkretnym podwórku taki ruch lądowy rzeczywiście się odbywał. W przedmiotowej sprawie, na drodze, po której poruszał się oskarżony ustanowiona jest służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu, przechodu i przegonu. Zdaniem oskarżonego, ruch lądowy tego dnia nie mógł się odbywać, ponieważ rozstawione były sprzęty i materiały do robót budowlanych prowadzonych na chodniku drogi publicznej, jednak jak wynika z wiarygodnej części wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków, droga po której poruszał się oskarżony jest drogą dojazdową do kolejnych posesji. Ponadto, o tym, że w dniu zdarzenia odbywał się ruch lądowy na odcinku drogi po którym jeździł oskarżony świadczą bezpośrednio depozycje świadka D. O., która wprost powiedziała na rozprawie, że tego dnia, około godziny 15:00 poruszała się rowerem, tj. pojechała z posesji oskarżonego rowerem do swoich znajomych do J., a potem została odwieziona przez znajomych na posesję. Fakt ten nie jest istotny z punktu widzenia samego ustalenia, gdzie dokładnie oskarżony poruszał się prowadzonym pojazdem, bowiem to wynika z pozostałego poprawnie ocenionego materiału dowodowego, jednakże depozycje świadka D. O. w zakresie, w których wskazała, że poruszała się tego dnia rowerem jednoznacznie wskazują, że na posesji należącej do oskarżonego, na odcinku obciążonym służebnością gruntową ruch lądowy rzeczywiście się odbywał i nie musiał być to ruch samochodów, który tego dnia mógł być uniemożliwiony ze względu na roboty budowlane. Pojęcie ruchu lądowego obejmuje nie tylko ruch na drogach publicznych, w strefach zamieszkania, lecz także ruch w miejscach dostępnych dla powszechnego użytku (zob. wyrok SN z 5.05.2009 r., IV KK 432/08, LEX nr 598142; wyrok SN z 2.03.2012 r., V KK 358/11, LEX nr 1157593; postanowienie SN z 30.07.2015 r., IV KK 201/15, LEX nr 1765994; postanowienie SN z 22.05.2019 r., IV KK 567/18, LEX nr 2671520). Jednocześnie należy wskazać, że pojęcia ruchu lądowego nie można rozumieć wyłącznie jako ruch samochodów, bowiem do ruchu lądowego zalicza się także ruch pieszy i rowerów. - mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu, tj. tego, że w dniu 20 września 2023 roku w S., gmina S., woj. (...), prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki H. o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości to jest mając 2,08 promila alkoholu we krwi prowadzące do stężenia 2,23 promila alkoholu we krwi. Swoim zachowaniem oskarżony wypełnił znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 kk. - całościowa kontrola zaskarżonego wyroku pozwoliła jednak Sądowi Odwoławczemu na rozważania odnośnie zasadności zastosowania wobec oskarżonego warunkowego umorzenia postępowania karnego. W przekonaniu Sądu II instancji, I. M. w pełni zasługuje na zastosowanie wobec niego tej instytucji. Zgodnie z dyspozycją art. 66 § 1 kk, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Przechodząc do meritum, w realiach sprawy spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 66 § 1 kk determinujące dopuszczalność warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego. Bez wątpienia okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Również postawa oskarżonego, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy, ustabilizowany sposób życia oraz uprzednia niekaralność, uzasadniają przypuszczenie, że będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni w przyszłości przestępstwa. - jednocześnie Sąd odwoławczy ma pełną świadomość charakterystyki przestępstwa z art. 178a § 1 kk i skutków jakie ze sobą może nieść, lecz generalizowanie, iż każdy taki czyn charakteryzuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości czynu, przy nieuwzględnieniu zasady indywidualizacji odpowiedzialności karnej (art. 21 kk), doprowadziłoby do wyeliminowania tego przestępstwa z możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, co przeczyłoby celowi tej regulacji. Stanowisko niniejsze Sądu znajduje potwierdzenie m.in. w postanowieniu SN z 18 września 2020 roku, sygn. akt V KK 365/19, LEX nr 3126964. - kluczowe znacznie ma jednak to, iż zdaniem Sądu Okręgowego zarówno wina, jak i społeczna szkodliwość czynu rozpatrywane in concreto nie były znaczne. O ile pamiętać należy, iż dobrem chronionym przez przepis art. 178a § 1 kk jest nie tylko bezpieczeństwo w komunikacji, ale też życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, a oskarżony I. M. naruszył jedną z podstawowych zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, tj. zasadę trzeźwości, o tyle okoliczności niniejszej sprawy należące do znamion przypisanego mu czynu podlegające stopniowaniu przemawiają na jego korzyść. - dostrzec w tym miejscu należy, iż oskarżony kierował samochodem znajdując się w stanie nietrzeźwości, niemniej jednak w ocenie Sądu Okręgowego, oskarżony swoim czynem nie spowodował wysokiego stopnia niebezpieczeństwa w ruchu drogowym, a stwarzane przez niego zagrożenie miało charakter ograniczony, bowiem oskarżony poruszał się po drodze gruntowej, do której dostęp innych samochodów był tego dnia uniemożliwiony ze względu na roboty drogowe. Zdarzenie miało ponadto miejsce w godzinach wieczornych, już po godzinach szczytu, w miejscowości niezbyt gęsto zaludnionej, na odcinku drogi publicznej, na której ruch pieszych i rowerów jest mniejszy. Zdaniem Sądu Okręgowego, analiza całokształtu okoliczności sprawy wskazuje, iż popełnione przez oskarżonego przestępstwo z art. 178a § 1 kk miało charakter incydentalny. - rozstrzygając o warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego I. M. Sąd orzekł również o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a także świadczeniu pieniężnym w wysokości 3.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Środki te, co należy uwidocznić jako fakultatywne przy takim rozstrzygnięciu jakie zapadło, mają uzmysłowić oskarżonemu bezprawność swego czynu, a także zapobiec popełnianiu przez niego kolejnych przestępstw oraz umocnić w nim poszanowanie prawa i zasad współżycia społecznego. Sąd Okręgowy oddał oskarżonego na okres jednego roku próby, a więc najniższy przewidziany ustawą. Wniosek wniosek o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. zasadność zarzutów apelacji skutkowała trafnością konkluzji o konieczności zmiany sposobu zakończenia przedmiotowej sprawy. Niezasadny był jednakże wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 437 § 2 kpk, uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 kpk (zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej), art. 454 kpk (przy potrzebie kasacji wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie) lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Kasacja wyroku uniewinniającego możliwa jest jednakże wyłącznie wówczas, gdy zachodzą podstawy do skazania oskarżonego (art. 454 kpk), ale nie jest możliwa, jeżeli zachodzą podstawy do innego niż skazanie rozstrzygnięcia. Tymczasem w ocenie Sądu odwoławczego zaistniały przesłanki do tego, by postępowanie wobec oskarżonego warunkowo umorzyć, bo takie rozstrzygnięcie pozwoli w pełni osiągnąć cele postępowania karnego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt II K 1327/23 został zmieniony w ten sposób, że w pkt I.1. ustalono, iż oskarżony popełnił zarzucony mu aktem oskarżenia czyn wyczerpujący dyspozycję art. 178a § 1 kk i na podstawie art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk warunkowo umorzono postępowanie karne wobec I. M. na okres jednego roku tytułem próby, w pkt. I.2. na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 43a § 1 kk orzeczono wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszy Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 3.000 złotych, w pkt. I.3. na podstawie art. 67 § 3 kk orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, w pkt. I.4. na podstawie art. 63 § 4 kk na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od 20 września 2023 r. do 31 marca 2025 r. Zwięźle o powodach zmiany wobec zasadności zarzutu podniesionego w apelacji oskarżyciela publicznego koniecznym było dokonanie zmiany wyroku, o czym szerzej w rubryce 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.) zasądził od oskarżonego I. M. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł tytułem opłaty za obie instancje i na podstawie art. 627, art. 629 kpk oraz § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663) 20 zł tytułem ryczałtu za doręczenie wezwań i innych pism w sprawie. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 49/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 lipca 2023 roku w sprawie II K 9/23.

Sygn. akt II Ka 477/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Renaty Duszczyk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. sprawy B. B. oskarżonego z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 57a § 1 kk, art. 217 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 31 marca 2021 r. sygn. akt II K 1068/20 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 200 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 477/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 21 marca 2021, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1068/20. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie art. 201 kpk w zw. z art. 167 kpk, poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z dodatkowej opinii biegłych w sprawie (lub opinii uzupełniającej) na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego, w szczególności wyjaśnienia czy u oskarżonego istnieje choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub występują innego rodzaju zakłócenia czynności psychicznej i czy w związku z tym oskarżony w chwili czynu miał zdolność rozpoznawania znaczenia lub pokierowania swoim postępowaniem lub zdolność ta była w znacznym stopniu ograniczona i w konsekwencji wyrokowanie przez Sąd meriti w sprawie w oparciu o opinię niejasną i niepełną, a co w konsekwencji skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mającym wpływ na treść wyroku przez przyjęcie, że oskarżony świadomie i dobrowolnie zażył środki odurzające i mając świadomość skutków, jakie z tym się wiążą, winien jest zarzucanych mu czynów (także błędnie zakwalifikowanych jako czyny o charakterze chuligańskim); ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut wywiedziony przez obrońcę oskarżonego okazał się pozbawiony zasadności i jako taki nie zasłużył na uznanie w oczach instancji odwoławczej. Odnosząc się do postulatów skarżącego wyrażonych w pkt I wywiedzionego środka zaskarżenia wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 167 kpk rozpoznający daną sprawę Sąd istotnie posiada inicjatywę dowodową i jest władny dopuścić i przeprowadzić dowody z urzędu, jednakże oczywistym jawi się, iż dotyczy to źródeł dowodowych, które mogłyby być dla rozwiązania sprawy użyteczne. A contrario, stwierdzić zatem należy, iż Sąd nie będzie wywoływał dowodów, gdy rozstrzygnięciu danej sprawy one nie służą lub z jakichś przyczyn przeprowadzenie owych dowodów byłoby niemożliwe. Trudno zatem wymagać od organu procesowego, ażeby ten każdorazowo wywoływał dany dowód, po czym na jego podstawie czynił ustalenia faktyczne znamienne dla rozstrzygnięcia postępowania, a następnie mnożył wręcz wspomniane źródło dowodowe, wywołując dowód niemalże tożsamy i to dla ustalenia analogicznej, uprzednio już stwierdzonej, okoliczności, zwłaszcza w sytuacji, gdy pierwotne przeprowadzenie dowodu miało miejsce przy zastosowaniu odpowiedniej ku temu procedury, a wnioski płynące z rzeczonej czynności procesowej nie pozostawały kontrowersyjne czy dyskusyjne. Wręcz przeciwnie – takie działanie ze strony organu orzekającego poniekąd wykraczałoby poza granicę prawa i sferę jego uprawnień. Wszak nadmierne, zbędne rozbudowywanie postępowania dowodowego prowadziłoby jedynie wyłącznie do tak niepożądanego stanu, jakim jest przewlekłość postępowania. Z tej przyczyny uznać należy, iż słusznie Sąd Rejonowy zaniechał wywołania dowodu z dodatkowej bądź uzupełniającej opinii biegłych na okoliczność ustalenia stanu zdrowia psychicznego oskarżonego w chwili popełnienia przezeń czynów, stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, zwłaszcza pod kątem rzekomej niepoczytalności B. B.. W istocie bowiem w sprawie został już przeprowadzony bliźniaczy dowód, przy czym zasadnicza opinia zespołu biegłych z zakresu psychiatrii i psychologii została sporządzona w sposób fachowy i rzetelny, zaś wnioski wyprowadzone przez specjalistów poprzedzone zostały dokładną analizą akt przedmiotowej sprawy, w tym dość obszerną dokumentacją medyczną oskarżonego. Jednocześnie biegli udzielili kompleksowych odpowiedzi na wszystkie postawione przed nimi zagadnienia, finalnie konkludując o poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia wszystkich przypisanych mu czynów. Z kolei fakt, iż biegli formułując swoje myśli posłużyli się przytoczonym przez obronę sformułowaniem, stanowiącym swoisty skrót myślowy, tj. brak jest podstaw do kwestionowania poczytalności B. B., nie może niejako automatycznie czynić rzeczonego źródła dowodowego niejasnym czy niepełnym, a wyprowadzonych przez opiniujących profesjonalnych uwag – błędnymi. Zdaniem Sądu Odwoławczego analiza całości omawianej opinii wskazuje wprost, iż biegli uznali oskarżonego za osobę w pełni poczytalną. Jednocześnie wydźwięk i przekaz omawianego źródła dowodowego jest tak jasny i jednoznaczny w swojej wymowie, iż w ich obliczu wątpliwości płynące z treści apelacji wydają się być wręcz pozorowane. Wszak nie sposób skutecznie podważyć dowodu tego typu tylko ze względu na fakt, iż użyte w nim frazy nie przypadły do gustu którejś ze stron procesowych czy nawet w jej obiektywnym odczuciu pozostawały nieprecyzyjne czy dwuznaczne. Wreszcie dodać należy, iż analizując historię choroby B. B. biegli niewątpliwie spostrzegli, iż ten od dłuższego czasu pozostawał pod opieką lekarzy specjalistów oraz iż wywołana blisko 4 lata temu, w innym postępowaniu, opinia dotycząca oskarżonego wskazywała na występowanie u niego zaburzeń psychicznych, jednakże nie byli oni zobligowani do uargumentowania niezgodności własnych konkluzji z tymi przywołanymi na łamach uzasadnienia do wywiedzionej apelacji, które niewątpliwie jawią się jako nieco nieaktualne. W tym zakresie nie należy ignorować, iż biegli zobowiązani byli do zajęcia stanowiska w przedmiocie poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanych mu czynów, nie zaś stanu jego zdrowia psychicznego przed kilkoma laty. Z tej przyczyny zespół biegłych skoncentrował się właśnie na tym czasokresie, choć niewątpliwie wziął pod uwagę wcześniejsze problemy zdrowotne oskarżonego, jednakże nie był zobowiązany do odnoszenia się do nich w treści swoich wywodów, zwłaszcza iż pozostawały one bez znaczenia dla przedstawionych wniosków końcowych. Odnosząc się do sedna wniosków płynących z omawianej opinii wyraźnie zaakcentować należy, iż biegli nie mieli wątpliwości co do poczytalności oskarżonego oraz faktu, iż stan, w jakim znajdował się on w trakcie inkryminowanych zdarzeń był rezultatem jego świadomej decyzji. Wszak, nie budzi wątpliwości, iż w tamtym dniu B. B. sam, z własnej woli, sięgnął po używki, które już uprzednio zażywał, znając mechanizm ich działania na jego organizm i wiedząc, jak irracjonalne, pozbawione jakichkolwiek podstaw, działania potrafi w tym stanie podejmować. Pomimo to, nie powstrzymał się przez opisanym działaniem, dobrowolnie wprawiając się w stan odurzenia. W takiej sytuacji trudno opowiedzieć się za postulatami obrony, która w sposób nieudolny próbowała przeforsować pogląd, jakoby oskarżony nieświadomie wywołał u siebie taki a nie inny stan. Wniosek Wniosek obrońcy oskarżonego o: - zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od przypisanych mu zaskarżonym wyrokiem w całości czynów zarzucanych w pkt od I do III aktu oskarżenia oraz umorzenie postępowania w zakresie czynu opisanego w pkt IV aktu oskarżenia; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionego zarzutu, na uwzględnienie nie zasłużył tak sformułowany wniosek apelacyjny. Lp. Zarzut 2. Prowadzenie postępowania i wydanie wyroku pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, albowiem czyn zarzucany w pkt IV aktu oskarżenia jest czynem ściganym z oskarżenia prywatnego, a w toku prowadzonego postępowania Wysoki Urząd Prokuratorski nie wydał odpowiednio postanowienia o wszczęciu lub objęciu postępowania w zakresie zarzucanego czynu z uwagi na interes społeczny; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut wywiedziony przez obrońcę oskarżonego okazał się pozbawiony zasadności i jako taki nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd Odwoławczy. Polski model postępowania karnego przewiduje, że w sprawach z oskarżenia prywatnego, jeżeli tylko wymaga tego interes społeczny, prokurator wszczyna postępowanie albo wstępuje do postępowania już wszczętego. W przypadku przestępstw prywatnoskargowych prokurator, kierując się legitymacją procesową wynikającą właśnie z treści art. 60 § 1, kpk, władny jest wszcząć postępowanie z urzędu w każdej sprawie, jeżeli wymaga tego interes społeczny, co jednakże stanowi suwerenną decyzję tego organu i nie podlega kontroli Sądu (wyrok Sądu Administracyjnego w B. z dnia 24 stycznia 2002 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II AKa 350/01). Objęcie przez prokuratora ściganiem z urzędu czynu o charakterze prywatnoskargowym może nastąpić poprzez wniesienie przez niego aktu oskarżenia, ewentualnie przez wydanie postanowienia o przedstawieniu lub zmianie zarzutów z wyraźnym powołaniem art. 60 § 1 kpk. Omawiana regulacja nie wymaga od oskarżyciela wydawania dodatkowej decyzji procesowej oraz jej uzasadnienia w przypadku woli objęcia ściganiem czynu prywatnoskargowego (postanowienie Sądy Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 roku, wydane w sprawie o sygn. akt V KK 64/15). Prokurator przez wniesienie aktu oskarżenia do Sądu nie tylko wyraża swoją wolę realizacji uprawnienia przewidzianego w art. 60 § 1 kpk, lecz faktycznie dokonuje wszczęcia postępowania karnego w rozumieniu tego przepisu (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2006 roku, wydany w sprawie o sygn. akt IV KK 176/06). Wszakże do takiej a nie innej decyzji uprawnia go stricte treść przepisu art. 60 § 1 kpk i to w każdym stadium postępowania karnego. Oczywiście lepiej byłoby, aby prokurator taką decyzję poprzedził wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów albo o jego zmianie, z jednoczesnym przywołaniem w tym postanowieniu art. 60 § 1 kpk, lecz nie jest to warunek konieczny. Prokurator, wnosząc akt oskarżenia do Sądu, konwaliduje nieprawidłowości przy wszczęciu i prowadzeniu postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego. W świetle powyższego oczywistym jawi się, iż wniesienie przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia przeciwko B. B. równało się z wyrażeniem jego woli w zakresie objęcia ściganiem wskazanego w apelacji obrońcy czynu z oskarżenia prywatnego, którego ten dopuścił się na osobie A. W. (podobnie jak pozostałych czynów z aktu oskarżenia, czego skarżący zdaje się nie dostrzegać (art. 157 § 4 kk). Co więcej – takie działanie ze strony prokuratora nie tylko było uprawnione i mieściło się w granicach prawa, lecz także odbyło się we właściwej do tego procedurze. Trudno zatem podzielić postulaty skarżącego, który w oderwaniu nie tylko od literalnych przepisów procedury karnej, ale nadto od poglądów silnie ugruntowanych w doktrynie i orzecznictwie, życzyłby sobie, aby ów organ postępowania przygotowawczego wystosował odrębne postanowienie w tym przedmiocie. Rzecz jasna, tak nakreślony schemat działania nie byłby błędny, lecz nie jest obligatoryjny. Przywołane bowiem powyżej przepisy wyraźnie wskazują, iż złożenie do Sądu aktu oskarżenia przez urząd prokuratorski jest wystarczające do objęcia przezeń ściganiem danego czynu, przy czym wobec faktu, iż wynika to wprost z brzmienia przepisów ustawy, nie jest koniecznym, ażeby w treści ów aktu powoływać się na treść art. 60 § 1 kpk. Ponadto nie powinno budzić wątpliwości, iż działanie oskarżonego w ramach występku o charakterze chuligańskim stanowiło wyraźną i niezbitą przesłankę przemawiająca za przyjęciem, iż swoim działaniem niewątpliwie naruszył on interes pokrzywdzonej ale nadto także szeroko pojęty porządek społeczny, działając poniekąd na szkodę społeczną. Jednocześnie podobnie jak Sąd Rejonowy, tak i instancja odwoławcza nie powzięła wątpliwości co do trafności przyjęcia, iż zachowanie oskarżonego i to w zakresie wszystkich przypisanych mu czynów, stanowiło występki, o jakich stanowi art. 57a § 1 kk. W tym przedmiocie, w przypadku dalszych polemicznych uwag należy odesłać skarżącego do uważnej i wnikliwej lektury uzasadnienia do zaskarżonego orzeczenia, gdzie Sąd merytoryczny pochylił się nad ta problematyką i kompleksowo omówił, co należy pojmować jako występek o charakterze chuligańskim i z jakich względów zachowania prezentowane przez oskarżonego mieściły się w ramach tego pojęcia. W ocenie Sądu Odwoławczego zbytecznym byłoby bowiem powielanie tych samych wywodów i rozbudowywanie nad wyraz niniejszych pisemnych motywów wyroku, których forma de facto winna być zwięzła i przystępna w odbiorze. Ustalenie zawinienia na przedpolu czynów zabronionych eliminuje wątpliwości co do możliwości świadomego lekceważenia norm prawnych w warunkach art. 57a § 1 kk. Puentując tę część rozważań Sądu Okręgowego wyraźnie zaznaczyć należy, iż postulaty skarżącego okazały się pozbawione zasadności, wobec czego nie mogły znaleźć uznania w oczach organu rozpatrującego apelację. Analiza akt przedmiotowej sprawy ponad wszelkie wątpliwości pozwoliła uznać, iż na jej kanwie nie doszło do naruszenia wskazanego przez obronę, które stanowiłoby bezwzględną przyczynę odwoławczą i mogłoby skutkować umorzeniem postępowania w zakresie czynu przedstawionego przez oskarżyciela publicznego w pkt IV aktu oskarżenia. W ocenie Instancji Odwoławczej wywody apelującego w tym zakresie stanowiły nic innego jak próbę przeforsowania własnego, dowolnego poglądu na przywołaną materię, przy czym – siłą rzeczy - nie zostały oparte na literze prawa i dorobku doktryny i orzecznictwa. Wniosek Wniosek obrońcy oskarżonego o: - zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od przypisanych mu zaskarżonym wyrokiem w całości czynów zarzucanych w pkt od I do III aktu oskarżenia oraz umorzenie postępowania w zakresie czynu opisanego w pkt IV aktu oskarżenia; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionego zarzutu, na uwzględnienie nie zasłużył tak sformułowany wniosek apelacyjny. Lp. Zarzut 2. Ewentualnie: Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie art. 7 kpk, poprzez błędne ustalenia faktyczne w sprawie, w tym przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi podstawa do przyjęcia pozytywnej prognozy kryminalistycznej u oskarżonego, w tym, że podjął on uprzednio leczenie po wyroku z 2018 roku i nieuwzględnienie w tej ocenie w sposób właściwy podjętych przez oskarżonego dodatkowych działań w postaci uczestnictwa dodatkowo w zajęciach terapeutycznych od 2020 roku, a co w konsekwencji skutkowało niewspółmiernością orzeczonej kary; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut okazał się bezzasadny. Pomimo, iż obrońca oskarżonego sformułował zarzut obrazy przepisów postępowania dotyczący problematyki oceny dowodów to analiza całości wywiedzionego środka zaskarżenia doprowadziła Sąd Odwoławczy do przekonania, iż rzeczywistą intencją autora apelacji było zakwestionowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie kary, która w jego oczach jawiła się jako nieadekwatna, a wręcz niewspółmierna. Dlatego też, Instancja Odwoławcza właśnie tej materii poświęci tę część przedmiotowych rozważań. Odpierając tak sformułowany zarzut w pierwszej kolejności wskazać należy, iż orzeczona względem B. B. kara w żadnym razie nie nosi cech rażącej niewspółmierności, a tylko tego rodzaju niewspółmierność mogłaby powodować, w myśl art. 438 pkt 4 kpk, wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wówczas, jeżeli z punktu widzenia nie tylko oskarżonego czy jego obrońcy, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość. Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, czyli niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza zatem znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw sądowego wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Tymczasem, wymierzając oskarżonemu karę Sąd pierwszej instancji uwzględnił wszystkie ustawowe dyrektywy, płynące z treści art. 53 kk, właściwie zważył stopień winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów, bacząc jednocześnie na wszelkie okoliczności dotyczące stricte osoby sprawcy, a zatem zarówno te przemawiające na korzyść B. B., jak też te obciążające go – co wyartykułowano w stosownej części pisemnych motywów do zaskarżonego orzeczenia. Zasądzona kara jest jednocześnie odpowiednia do tego, by podziałać na oskarżonego powstrzymująco i uświadomić mu nieuchronność poniesienia odpowiedzialności karnej za kolejne naruszenie porządku prawnego. Nadto, jest to kara sprawiedliwa, która zachowuje właściwe proporcje pomiędzy funkcją represyjną i wychowawczą, a w szczególności winna przyczynić się do uświadomienia oskarżonemu naganności prezentowanych przezeń zachowań oraz uczynić zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości dowodząc braku bezkarności dla tego typu incydentów. Co więcej – słusznego oglądu Sądu Rejonowego na tę kwestię nie zdołały skutecznie podważyć dość lakoniczne w swej formie wywody apelacji. Analiza całości wywiedzionego środka zaskarżenia nakazała przyjąć, iż w istocie swoje postulaty w tym zakresie ten oparł wyłącznie na przesłankach, które Sąd Rejonowy dostrzegł i uwzględnił przy wymiarze kary, jednakże nie nadał im takiej rangi i doniosłości jak życzyłby sobie tego autor apelacji. Trudno oczekiwać, ażeby za złagodzeniem zapadłego względem oskarżonego rozstrzygnięcia przemawiać miała jedynie jego postawa prezentowana na przestrzeni ostatnich miesięcy. Rzecz jasna, zachowanie B. B. przemawiające za przyjęciem, iż ten dąży do ustabilizowania swojej sytuacji życiowej, poprzez podjęcie stałej pracy czy wstąpienie w związek partnerski zasługuje na aprobatę, ale nie stanowi wystarczającej przesłanki do ziszczenia się postulatów prezentowanych przez obrońcę. Prognoza kryminologiczna dotycząca konkretnego sprawcy winna być brana pod uwagę przy wymiarze dlań kary, jednakże nie winno się jej traktować jako okoliczności koronnej – a właśnie tego życzyłby sobie tego skarżący. Nie należy bowiem ignorować, iż znamienne przy forowaniu wymiaru kary pozostają stopień społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynu oraz miara jego zawinienia. W przypadku pierwszego ze wskazanych elementów nie winno budzić zastrzeżeń, iż zachowania oskarżonego słusznie uznano za charakteryzujące się znacznym stopniem społecznej szkodliwości. Wszak ten działał w warunkach art. 57a § 1 kk, zaś popełnienie czynu o charakterze chuligańskim niemalże każdorazowo należy wiązać ze znacznym ładunkiem jego społecznej szkodliwości, co wynika już z charakteru tego typu działań. Z kolei, w odniesieniu do stopnia zawinienia oskarżonego również wskazać należy, iż ten prawidłowo oceniono jako znaczny. Wprawdzie oskarżony przypisanych mu czynów dopuścił się w stanie odurzenia, jednakże w ten wprowadził się sam, z własnej woli, znając konsekwencje mieszania w swoim organizmie używek różnego typu. W ocenie Sądu Odwoławczego, wobec tak doniosłych okoliczności przemawiających wyraźnie na niekorzyść B. B., te wskazywane w apelacji, zdecydowanie utraciły na znaczeniu i nie mogły znaleźć uznania na tyle, ażeby przemówić za przyjęciem łagodniejszego rozstrzygnięcia w zakresie kary. Nadto, wobec tak skonstruowanego przez obrońcę wniosku apelacyjnego, Sąd Okręgowy poczuł się zobligowanym, ażeby nakreślić, iż warunkowe zawieszenie wykonania kary jest, podobnie jak pozostałe środki probacyjne, instytucją fakultatywną, uzależnioną nie tylko od ziszczenia się przesłanek jej stosowania, lecz także od autonomicznej decyzji Sądu. Przesłanką warunkowego zawieszenia wykonania kary związaną z osobą sprawcy jest stwierdzenie, że zastosowanie tej instytucji jest wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Organ stosujący rzeczoną instytucję każdorazowo zobowiązany jest zatem do jednoznacznego stwierdzenia, że osobowość sprawcy daje podstawę do przyjęcia prognozy, iż nie popełni on w przyszłości przestępstwa oraz że zakładane przez ustawodawcę cele kary zostaną osiągnięte. Jednocześnie, Sąd chcąc wymierzać karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zobowiązany jest brać pod uwagę dyrektywy sądowego wymiaru kary określone w art. 53 k.k. W ramach tych dyrektyw sąd musi wziąć pod uwagę potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Zawieszenie wykonania orzeczonej kary nie powinno zaś rodzić w opinii społecznej przekonania, że sprawca przestępstwa pozostał w zasadzie bezkarny. Warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary nie należy traktować jako jedynie decyzji sądowej co do wykonania orzeczonej kary danego rodzaju i danej wysokości. Decyzja o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej kary jest integralną częścią orzeczenia o karze i należy tę instytucję traktować jako szczególną formę wymiaru kary, jako specyficzną karnoprawną reakcję na popełnione przestępstwo (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 listopada 2000 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II AKa 217/00). Tymczasem, bacząc na szereg okoliczności przywołanych pierwotnie przez Sąd pierwszej instancji a następnie na łamach drugoinstancyjnego uzasadnienia wyroku, nie sposób przyjąć, ażeby zastosowanie wobec B. B. rzeczonej instytucji spełniło swe kodeksowe cele. W tożsamy sposób należy się także ustosunkować do postulatów dotyczących orzeczenia względem oskarżonego kary łagodniejszego rodzaju. Orzeczenie zgodne z życzeniem obrony nie stanowiłoby bowiem słusznej i sprawiedliwej reakcji karnej, a wręcz przeciwnie – w istocie, każde z wyrażonych w treści wniosku rozstrzygnięć powodowałoby stan rażącej łagodności sankcji karnej i nie podziałałoby na oskarżonego hamująco, bowiem umocniłoby w nim przekonanie o swego rodzaju bezkarności. A co więcej - Sąd Okręgowy nie ma wątpliwości, iż zaproponowane przez apelującego rozstrzygnięcia również w powszechnym, społecznym odbiorze z pewnością budziłyby kontrowersje i nieufność obywateli wobec organów wymiaru sprawiedliwości. Wniosek Wniosek obrońcy oskarżonego o: - zmianę zaskarżonego wyroku w całości kary z zastosowaniem jej warunkowego zawieszenia wykonania kary lub orzeczenia kary łagodniejszego rodzaju; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionego zarzutu, na uwzględnienie nie zasłużył tak sformułowany wniosek apelacyjny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 21 marca 2021, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1068/20. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów i przy jednoczesnym braku przesłanek z art. 440 kpk, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, ażeby podjąć ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 636 § 1 kpk uznając, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zwolnienia oskarżonego od ich zapłaty. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 31 marca 2021 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 1068/20 – w całości; 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana