X S 164/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt X S 164/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2024 roku Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny-Odwoławczy w składzie Przewodniczący: Sędzia Leszek Parzyszek Sędziowie: Grażyna Puchalska Wanda Jankowska-Bebeszko w sprawie skargi wniesionej przez D. S. na przewlekłość postępowania sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie pod sygn. akt IV K 1605/21 na podstawie art. art. 2 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 2 i 4 Ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 roku, poz. 75, t.j. ze zm.) postanawia:

1. stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie pod sygn. IV K 1605/21 nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. przyznać od Skarbu Państwa – Sadu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie na rzecz D. S. kwotę pieniężną 2 000 (dwa tysiące) złotych;

3. w pozostałej części skargę oddalić.

UZASADNIENIE

W skardze złożonej 11 grudnia 2023 r. skarżący D. S. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przygotowawczego i sądowego, oraz o przyznanie kwoty 6000 zł, czyli po 2000 zł za każdy rok stwierdzonej przewlekłości.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa złożono 20 września 2021 r. 11 października 2021 r. zostało wydane postanowienie o wszczęciu śledztwa, a 18 listopada 2021 r. sporządzono postanowienie o przedstawieniu zarzutów D. S. (k.33), które ogłoszono podejrzanemu 25 listopada 2021 r. (k.38). Akt oskarżenia w niniejszej sprawie został wniesiony do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie 27 grudnia 2021 r. 26 stycznia 2022 r. pierwsza sędzia referenta sprawy wyznaczyła w odpowiedzi na wniosek oskarżonego obrońcę z urzędu.

Następnie zarządzeniem z 2 stycznia 2023 r. przewodniczącego wydziału w następstwie podziału referatu dotychczasowej referent sprawy, sprawa trafiła do nowego referenta (k.90). 1 sierpnia 2023 r. zostało wydane zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 23 października 2023 r. (k.93). Z uwagi na usprawiedliwioną nieobecność sędziego sprawa został ona jednak zdjęta z wokandy w tym dniu (k.106). Następnie 27 listopada 2023 r. wydano zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy na dzień 26 lutego 2024 r. Stosownie do art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 1a ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu przygotowawczym, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia.

Treść art. 2 ust. 2 w/w ustawy wskazuje kryteria, według których dokonuje się oceny, czy doszło do przewlekłości postępowania, przy uwzględnieniu łącznego dotychczasowego czasu jego trwania od momentu wszczęcia. Są to: charakter sprawy, stopień prawnej i faktycznej jej zawiłości, zachowanie się organu prowadzącego postępowanie, w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez organ, zachowanie się strony, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania, znaczenie sprawy dla strony, która wniosła skargę.

Mając powyższe na uwadze jako niezasadne należało ocenić żądanie skarżącego, aby sąd stwierdził przewlekłość postępowania przygotowawczego. Pomiędzy ogłoszeniem podejrzanemu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a skierowaniem aktu oskarżenia do sądu upłynął bowiem tylko jeden miesiąc, nie można zatem mówić o żadnej opieszałości w działaniu organów ścigania. Natomiast w pełni zasadna była skarga w zakresie w jakim kwestionowała sprawność postępowania sądowego. Skoro w jednotomowej sprawie od 2 lat nie zdołano przeprowadzić rozprawy, przy czym tylko jeden raz wyznaczono jej termin w tym okresie, nie budzi wątpliwości, że doszło do drastycznego naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Okoliczności podniesione w piśmie sędziego referenta z 14 grudnia 2023 r. o ile wyjaśniają dlaczego nie była ona w stanie rozpoznać sprawy do tej pory, to nie zdejmują odpowiedzialności z sądu za złą organizację funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze należało przyznać rację skarżącemu, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 2 ust. 2 ustawy o skardze, do uznania, że w toku postępowania sądowego doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze, sąd uwzględniając skargę przyznaje sumę pieniężną w wysokości od 2000 zł do 20000 zł.

Wysokość sumy pieniężnej, w granicach wskazanych w zdaniu pierwszym, wynosi nie mniej niż 500 złotych za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość postępowania. Sąd może przyznać sumę wyższą niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, jeżeli sprawa ma szczególne znaczenie dla skarżącego, który swoją postawą nie przyczynił się w sposób zawiniony do wydłużenia czasu trwania postępowania. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego uważa, że przyznana kwota pieniężna powinna być większa od standardowej stawki przyjętej przez ustawodawcę, a to na nim zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodowego spoczywał obowiązek wykazania zasadności zgłoszonego żądania.

Również sąd działając z urzędu nie znalazł przesłanek do uznania, że sprawa ta ma szczególne znaczenie dla niego. Dlatego też przyznano kwotę 2000 zł, czyli w podstawowej wynikającej z ustawy wysokości, co daje 1000 zł za jeden pełny rok postępowania. Z tych przyczyn, orzeczono jak w sentencji.