Legislator Case Law & Legislation
II AKa 293/24 AI generated

II AKa 293/24 · Sąd powszechny

Case Number II AKa 293/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 293/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z 13 czerwca 2024 r. w sprawie II Ko 6/24 (wnioskodawca N. D.) 1.1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 1.1.3.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 437 § 2 k.p.k; II AKa 293/24 · Sąd powszechny: Także w końcowej części pisemnego uzasadnienia wyroku Sąd Rejonowy nie zajął jednoznacznego stanowiska w zakresie podstawy faktycznej umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko N. D., gdyż na str. 7, przywołując w całości treść art. 31 § 1 kk, podał jedynie, że z obu opinii sądowo – psychiatrycznych wynika, że „takie okoliczności zachodzą w przypadku podejrzanego N. D.” (k. 493), nie precyzując jednak, o którą z alternatywnych podstaw zawartych w tym przepisie w istocie chodzi. W apelacji skarżący cytuje fragment uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie (w sprawie II K 111/22), błędnie twierdząc, że są to wiążące ustalenia tego Sądu (str. 4 apelacji).

Keywords

AI generated
failure to provide evidence proof of negative facts burden of proof implausible account of facts fabricated evidence unproven causation

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
art. 454 § 1 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
AI generated
IV Ka 54/23
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
VI Ka 575/19
Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy (...)z dnia 19 grudnia 2018 roku, w sprawie o sygn.
II AKa 158/25
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 158/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 491/21
Sygn. akt II Ka 491/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Sędziowie: SSO Agata Kowalska SSO Jerzy Kozaczuk (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jarosława Kowalczyka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy skazanego M. T. na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i obrońcę skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt II K 15/21 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzoną skazanemu łączną karę pozbawienia wolności podwyższa do 4 (czterech) lat i 5 (pięciu) miesięcy; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 491/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 25 marca 2021 roku wydany w sprawie o sygn. akt II K 15/21. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Zarzut wywiedziony przez oskarżyciela publicznego: Rażąca niewspółmierność kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy w sytuacji, gdy skazany M. T. był już wielokrotnie skazany za przestępstwa o znacznym stopniu społecznej szkodliwości i znacznym stopniu jego w nich zawinienia, co w połączeniu z jego właściwościami i warunkami osobistymi przemawiało za zastosowaniem zasady asperacji przy wymiarze kary łącznej w innym stopniu, kary surowszej tak, by mogła ona osiągnąć w stosunku do skazanego i w zakresie potrzeby kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa swe cele zapobiegawcze i wychowawcze; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut podniesiony przez oskarżyciela publicznego okazał się zasadny, wobec czego zasłużył na uwzględnienie. Wyprzedzając meritum przedmiotowych rozważań Sąd Okręgowy poczuł się zobowiązany, by nadmienić, iż zaprezentowane poniżej uwagi natury ogólnej, dotyczące problematyki kary łącznej bądź jej ewentualnej niewspółmierności, wobec zachodzącej tożsamości treści obu apelacji, będą miały zastosowanie nie tylko wobec wywodów oskarżyciela publicznego, lecz także skarżącego obrońcy, dlatego Sąd Odwoławczy omówi tę materię jednorazowo w sposób zbiorczy w części poniżej, by w następnych wersach lektury odwołać się bezpośrednio do twierdzeń poszczególnych apelacji. Tym samym, na wstępie niniejszych rozważań nadmienić należy, iż przesłanka rażącej niewspółmierności kary (w tym wypadku kary łącznej) jest spełniona tylko wówczas, jeżeli z punktu widzenia nie tylko zainteresowanej strony procesowej, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość bądź przeciwnie – jest karą zbyt łagodną, która nie zdoła spełnić swych ustawowych celów. Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną, czyli niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować. Pojęcie rażącej niewspółmierności oznacza zatem znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw sądowego wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Uzupełniając powyższe dywagacje natury teoretycznej dodać należy, iż zgodnie z treścią art. 86 kk, Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności. Wobec obowiązujących przepisów karnomaterialnych orzeczona względem skazanego M. T. kara łączna pozbawienia wolności winna zatem stanowić wynik połączenia dwóch wskazanych przez Sąd merytoryczny kar jednostkowych, w świetle których granice tejże kary łącznej, przy uwzględnieniu treści art. 86 § 1 kk, winny oscylować pomiędzy karą 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, a karą 4 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Analizując tę materię nie należy przy tym tracić z pola widzenia, iż indywidualizacja kary łącznej w każdym konkretnym przypadku należy do ferującego wyrok Sądu, który poza stosowaniem ogólnych dyrektyw i zasad wymiaru kary, uwzględnieniem oceny całokształtu czynów przestępnych i podmiotowo-przedmiotowych relacji między nimi, winien mieć na uwadze okoliczności, które ujawniły się po wydaniu poprzednich wyroków oraz wzgląd na prewencyjne cele karania zarówno w indywidualnym, jak i społecznym aspekcie. Przenosząc te uwagi o charakterze ogólnym na kanwę przedmiotowej sprawy wyraźnie zaakcentować należy, iż występujące w sprawie okoliczności dotyczące M. T. nakazywały przyjąć, że orzeczona w pierwoszoinstancyjnym postępowaniu kara łączna 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności nosiła cechy rażącej łagodności, co spowodowało, w myśl art. 438 pkt 4 kpk, wydanie przez Sąd Okręgowowy orzeczenia reformatoryjnego. Zdaniem ów organu orzekającego, analogicznie uznać zatem należy, iż sankcja karna zaproponowana przez Sąd merytoryczny nie spełniłaby swoich celów w zakresie społecznego oraz indywidualnego oddziaływania. Tym samym, konkludować winno się, iż Sąd Rejonowy, pomimo przeprowadzenia postępowania przeciwko skazanemu w sposób prawidłowy, niewłaściwie uwzględnił wszystkie okoliczności wynikające z kodeksowych dyrektyw wymiaru kary łącznej, wyrażone w art. 85a kk, przyjmując, iż dają one podstawy do wymierzenia jej w oparciu o zasadę silnie wyśrodkowanej asperacji, podczas gdy, okoliczności przedmiotowej sprawy wskazywały, iż bardziej celowym byłoby zastosowanie tożsamego modelu łączenia kar, jednakże zdecydowanie zbliżonego do bardziej rygorystycznej reguły jaką stanowi tzw. kumulacja. W tym miejscu podkreślić należy, co również wydaje się znamienne z punku widzenia zarzutu skarżącego obrońcy, że obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają automatyzmu w zakresie kształtowania kary łącznej i nie dają podstaw w każdej sytuacji do zastosowania czy to zasady pełnej absorpcji (bądż asperacji zbliżonej do absorpcji), czy też pełnej kumulacji. W orzecznictwie i doktrynie od dawna ugruntowany jest pogląd, że im bliższe są związki czasowe i rodzajowe pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami, tym bardziej wskazane jest zastosowanie przy wymiarze kary łącznej zasady absorpcji, natomiast im związki te są odleglejsze, tym pełniejsze winno być zastosowanie zasady kumulacji. Jednakże wskazana wytyczna również nie obliguje ferującego karę łączną Sądu do bezrefleksyjnego stosowania którejś ze wspomnianych metod tylko ze względu na rodzajowość przypisanych danemu skazanemu czynów. Wręcz przeciwnie – rzeczona rodzajowość jest tylko jedną ze składowych elementów istotnych dla oceny, która z metod łączenia kar winna mieć zastosowanie na gruncie konkretnej sprawy. Innymi słowy, czyniąc ustalenia tego rodzaju nie należy bazować wyłącznie na tej przesłance z pominięciem tła sytuacyjnego danej sprawy, zwłaszcza okoliczności dotyczących osoby sprawcy, gdyż działanie zgodnie z tak nakreślonym schematem wiązałoby się ze swego rodzaju brakiem obiektywizmu. Niemniej jednak, nieco abstrahując od powyższego, wyraźnie zaznaczyć wypada, iż Sąd Okręgowy w zupełności podzielił deliberacje oskarżyciela publicznego co do rangi i znaczenia okoliczności obciążających skazanego, w szczególności jego negatywnych właściwości i warunków osobistych oraz ilości popełnionych przezeń przestępstw o znacznym stopniu ich społecznej szkodliwości, które to przesłanki Sąd pierwszej instancji po trosze zlekceważył. Tutaj przypomnieć należy, iż M. T. w przeszłości dopuszczał się przestępstw przeciwko mieniu oraz tych penalizowanych przez ustawę narkotykową, które charakteryzują się dość znacznym stopniem społecznej szkodliwości. Jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości, że czyny te nie miały charakteru incydentalnego czy przypadkowego. Wręcz przeciwnie – skazany świadomie wszedł na przestępczą ścieżkę, którą podążał nawet po wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego. Prezentowane przez skazanego zachowanie niewątpliwie świadczyło nie tylko o znacznym stopniu jego zdemoralizowania, ale w pewnym sensie także o zuchwalstwie i premedytacji. Ten bowiem na żadnym etapie postępowania nie wykazał skruchy ani autorefleksji, której wnioski mogłoby pozytywnie wpłynąć na jego dalszą prognozę kryminologiczną. W zaistniałej sytuacji, przyznać należy, iż zupełną rację ma skarżący podnoszący, iż orzeczenie wobec takiego typu sprawcy jakim jest M. T. kary łącznej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy winno być utożsamiane jako obdarzenie skazanego swego rodzaju nieuzasadnioną premią. Tutaj, w ślad za oskarżeniem należy położyć nacisk na okoliczność, iż ten poniekąd skorzystał już z dobrodziejstwa zaistniałej w tzw. międzyczasie zmiany przepisów prawa w zakresie kary łącznej. Wszak, Sąd Rejonowy ferując zaskarżone rozstrzygnięcie zastosował ustawę zdecydowanie względniejszą dla sprawcy co automatycznie wiązało się z orzeczeniem względem niego łagodniejszej represji karnej. Wreszcie, nie należy tracić z pola widzenia postawy prezentowanej przez skazanego po osadzeniu w zakładzie karnym. W tym zakresie nie należy pomijać milczeniem, że istotnie, opinia o M. T. była dość pozytywna, jednakże w obliczu jego bezkrytyczności wobec swoich przestępczych działań oraz pozostałych wskazanych powyżej okoliczności, nie należało jej nadawać nadmiernego znaczenia. Skazany w trakcie odbywania kary nie wykazał się żadną ponadprzeciętną postawą, którą zasłużyłby sobie na tak łagodny wymiar kary łącznej jak ten w wydaniu Sądu pierwszej instancji. Z tych względów Sąd Okręgowy został zobligowany do podjęcia ingerencji w treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez podwyższenie zasądzonej wobec skazanego kary łącznej zgodnie z postulatem oskarżyciela publicznego. Ten bowiem w sposób kompleksowy wykazał niewspółmierność orzeczonej w pierwszoinstacyjnym postępowaniu sankcji, przekonująco wykazując z jakich powodów ta nie powinna się ostać. Stąd, w ocenie Instancji Odwoławczej, to orzeczenie wobec M. T. kary łącznej w wymiarze 4 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności spełni swe ustawowe cele, będąc jednocześnie karą słuszną i sprawiedliwą. Wniosek Wniosek prokuratora o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie skazanemu M. T. kary łącznej w wymiarze 4 lat i 5 miesięcy; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zasadności wywiedzionego zarzutu, na uwzględnienie zasłużył wniosek apelacyjny sformułowany przez oskarżyciela publicznego. Lp. Zarzut Zarzut wywiedziony przez obrońcę oskarżonego: Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 §1 kkw zw. z art. 53 § 1 i 2, poprzez uznanie, iż orzeczenie w stosunku do skazanego kary łącznej na zasadzie absorpcji lub na poziomie 3 lat pozbawienia wolności byłoby całkowicie nieuzasadnioną premią dla sprawcy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut wywiedziony przez obrońcę oskarżonego okazał się pozbawiony zasadności. Wobec faktu, iż rozważania ogólne dotyczące problematyki kary łącznej zostały szerzej omówione w części stanowiącej odpowiedź na zarzut oskarżenia, Sąd Okręgowy, ażeby bezwiednie nie powielać tych samych treści, uznał za celowe, by w tym miejscu odesłać apelującego obrońcę właśnie do tej części wywodów. Wszak, nadmierne i daremne rozbudowywanie pisemnych motywów orzeczenia nie tylko sprawiłoby, iż te stałyby się chaotyczne i nieprzystępne w odbiorze, lecz przede wszystkim godziłoby w ich ustawowe wytyczne. Otwierając tę cześć rozważań wyraźnie zaznaczyć należy, iż zaprezentowane w części powyżej dywagacje Sądu Okręgowego dotyczące rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec M. T. sankcji karnej w odniesieniu do zarzutu obrony należy poczytywać na zasadzie a contrario. Skoro bowiem kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła Sąd Odwoławczy do przekonania, iż orzeczona względem skazanego kara łączna cechowała się rażącą łagodnością i jako taka nie mogła się ostać, to tym bardziej niesłusznym byłoby jej złagodzenie – zgodnie z życzeniem obrońcy. Odpierając bezpośrednie argumenty obrony zaznaczyć należy, iż ten na łamach wywiedzionego środka zaskarżenia nadmiernie wyeksponował rangę przesłanek rzekomo przemawiających na korzyść skazanego. Rzecz jasna, ich istnienia nie sposób skutecznie zanegować, jednakże w świetle pozostałych okoliczności sprawy istotnych z punktu widzenia wymiaru kary łącznej, te wskazane przez skarżącego zdecydowanie utraciły na znaczeniu. Wszakże, pogląd utrwalony w orzecznictwie wprost wskazuje, iż zachowanie skazanego w czasie wymierzania czy wykonywania kary łącznej może być wprawdzie istotne przy wymiarze tejże kary, jednakże okoliczności tej nie można nadawać nadmiernego znaczenia, gdyż ma ona jedynie funkcję subsydiarną. W tym miejscu warto podkreślić, iż przywołana przez apelującego opinia z zakładu karnego nie jest dla skazanego – wbrew twierdzeniom apelacji – aż na tyle pozytywna, gdyż zawiera w swej treści jednoznaczne i wymowne stwierdzenie, iż M. T. pozostaje bezkrytyczny wobec uprzednio prezentowanych przez siebie postaw, co nie stanowi dobrego prognostyka na jego przyszłe poczynania. Faktem jest też, iż z informacji uzyskanych z Zakładu Karnego wynika, iż skazany nie był karany dyscyplinarnie, a na swoim koncie ma nawet kilka nagród, jednakże nie są to okoliczności szczególne, które winno się nadmiernie poczytywać na jego korzyść. Do podstawowych obowiązków skazanego, płynących wprost z przepisów ustawy, należy bowiem przestrzeganie porządku i dyscypliny, co winno znajdować wyraz m. in. w odpowiednim zachowaniu wobec przełożonych i współosadzonych, zachowaniu czystości w celi mieszkalnej czy ewentualnym wykonywaniu powierzonej pracy w sposób staranny i sumienny. Zdaniem Instancji Odwoławczej, zastosowanie się przez skazanego do pewnych standardów, obowiązujących w miejscu jakim jest jednostka penitencjarna nie mogło w sposób dodatni wpłynąć na jego ocenę. Nie można bowiem niejako premiować zachowań, które w danych okolicznościach winny być uznawane za normalne, a tym samym forować skazanych niewyróżniających się żadną ponadprzeciętną postawą. W świetle powyższego stwierdzić należy, że okoliczności, iż M. T. w zakładzie karnym przestrzegał regulaminu odbywania kary, zachowując się w sposób niebudzący większych zastrzeżeń służby więziennej, nie mogły być przesłankami, które w kluczowej mierze – tak jak tego żądał skarżący - miałyby wpłynąć na wymiar orzeczonej wobec niego kary łącznej. Nie są to bowiem okoliczności wyjątkowe, zasługujące na szczególną aprobatę Sądu. W sposób analogiczny należy ustosunkować się do przekonań skarżącego obrońcy co do podjęcia się przez jego klienta stosownej terapii uzależnień. Istotnie, wskazywana postawa zasługuje na uznanie Sądu Okręgowego, jednakże nie należy ignorować, iż M. T. winien poddać się rzeczonemu leczeniu motywowany choćby troską o swoje zdrowie i życie, nie zaś pod presją sytuacji, w jakiej się znalazł. Tymczasem, Sąd Okręgowy nie mógł oprzeć się przekonaniu, iż takie a nie inne działania ze strony skazanego nakierunkowane były na ewentualne zyski, właśnie czy to perzy wymiarze kary łącznej czy przy czynnościach postępowania wykonawczego, nie będąc siłą rzeczy rezultatem szczerej autorefleksji. Wszak, trudno przyjąć, ażeby z jednej strony M. T. samodzielnie wyprowadził wnioski o konieczności podjęcia stosownej terapii i odcięcia się w przyszłości od używek i środowisk, w których te mogłyby występować, a jednocześnie nie okazywał skruchy wobec swych karygodnych działań, które związane były właśnie ze środkami i substancjami tego typu. Stąd, wobec zaistniałych rozbieżności i swego rodzaju braku konsekwencji w przedsięwzięciach skazanego, Sąd Odwoławczy nie mógł zaufać przekonaniom jego obrońcy na tyle, by uwzględnić postulat o złagodzeniu orzeczonej względem M. T. kary łącznej. Z kolei, utrzymywanie przezeń kontaktów z rodziną nie dowodzi, iż skazany nie jest osobą zdemoralizowaną, a wynika raczej z chęci zaspokojenia podstawowych potrzeb jednostki, w szczególności takich jak poczucie bezpieczeństwa, miłość czy przyjaźń. Co więcej – o rzekomej skrusze ze strony skazanego w żadnym razie nie mógł przeświadczać fakt, iż ten nie wniósł środka zaskarżenia od jednego z wyroków podlegających łączeniu. Wszak, taka a nie inna decyzja procesowa nie musiała wynikać ze przemyślanej akceptacji zapadłego względem niego orzeczenia, czy wreszcie świadomości o konieczności poniesienia konsekwencji za swoje niezgodne z prawem czyny, lecz mogła wynikać z zupełnie innych, abstrakcyjnych czy nawet przypadkowych okoliczności, stąd argument ten, choć zaprezentowany tak, aby wybrzmiał na korzyść M. T., nie mógł przekonać Sądu Okręgowego. Puentując całość powyższych wywodów stosownym jest nadto dodanie, iż zastosowanie zasady absorpcji, zgodnie z którą wobec M. T. orzeczona zostałaby kara łączna w wymiarze 2 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, wiązałoby się z bezzasadnym quasi darowaniem skazanemu wykonania jednej z kar orzeczonych w dwóch pozostałych wyrokach, a tym samym implikowałoby bezkarność skazanego za przestępstwa, za które został skazany. W tym miejscu rozważań, należy zwrócić uwagę, że celem kary łącznej nie jest znaczące nagradzanie sprawcy wielokrotnie łamiącego porządek prawny, lecz zapewnienie racjonalnego stosowania kar poprzez likwidację w postępowaniu wykonawczym ich swoistej, wynikającej z kilkukrotnych skazań, konkurencji. Popełnienie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji, wskazuje bowiem na daleko posunięty stopień demoralizacji skazanego, dla którego wejście w konflikt z prawem nie ma jednorazowego, przypadkowego charakteru. Wniosek Wniosek obrońcy oskarżonego o zmianę pkt I wyroku, w którym Sąd Rejonowy orzekł wobec skazanego karę łączną w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności poprzez wymierzenie kary łącznej w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności (ewentualnie w wymiarze 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionego zarzutu, na uwzględnienie nie zasłużył sformułowany przez obrońcę wniosek apelacyjny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 25 marca 2021 roku wydany w sprawie o sygn. akt II K 15/21. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wobec bezzasadności zarzutu wywiedzionego przez obrońcę oskarżonego, przy jednoczesnym kierunku apelacji prokuratora i braku przesłanek z art. 440 kpk, Sąd Okręgowy w pozostałym zakresie utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 25 marca 2021 roku wydany w sprawie o sygn. akt II K 15/21. Zwięźle o powodach zmiany Wobec zasadności zarzutu wyprowadzonego przez oskarżyciela publicznego, Sąd Okręgowy zobligowany zostać do podjęcia ingerencji w treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez podwyższenie wymierzonej skazanemu łącznej kary pozbawienia wolności do 4 lat i 5 miesięcy. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 624 kpk w zw. z art. 634 kpk, uznając iż na gruncie przedmiotowej sprawy zaistniały przesłanki za zwolnieniem oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania. Rzeczona decyzja procesowa podyktowana została sytuacją finansową M. T., który ma w perspektywie wykonanie dość długoterminowej kary pozbawienia wolności, co zdecydowanie ograniczy możliwości zarobkowe skazanego. 7. PODPIS
II AKa 13/24
Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 13 października 2023r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II AKa 293/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Alina Miłosz-Kloczkowska Sędziowie: SA Andrzej Czarnota SA Rafał Ryś (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Lazar Nota przy udziale Prokuratora z Prokuratury Regionalnej w G. T. T. po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy wnioskodawcy N. D. s. K. i A. ur. (...) w T. na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II Ko 6/24 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 293/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z 13 czerwca 2024 r. w sprawie II Ko 6/24 (wnioskodawca N. D.) 1.1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 1.1.3.

Granice zaskarżenia 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.2.1.

Ustalenie faktów 1.2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.2. Ocena dowodów 1.2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut a) błąd w ustaleniach faktycznych - całkowite pominięcie faktu, że wnioskodawca nie popełnił czynu w związku z chorobą psychiczną lub upośledzeniem umysłowym (a jedynie w związku z przemijającymi innymi zakłóceniami czynności psychicznych), wobec czego niedopuszczalnym było zastosowanie wobec niego środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, - uznaniu, że nadal obowiązuje art. 94 §1 kk (uchylony w 2015r.), a art. 93g §1 kk nie istnieje, - zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie okoliczności mających znaczenie dla merytorycznego rozpoznania wniosku o zadośćuczynienie i odszkodowanie, co prowadzi do nierozpoznania istoty sprawy ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny b) naruszenie przepisów postępowania: - art. 170 §1 pkt 2 kpk, poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych, pomimo, że ustalenie rozmiaru krzywdy jest okolicznością mającą istotne znaczenie dla postępowania, - art. 410 kpk, poprzez pominięcie treści wszystkich dowodów przeprowadzonych na wniosek pełnomocnika wnioskodawcy, pomimo, że mają one istotne znaczenie dla postępowania ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny c) obraza przepisów prawa materialnego – art. 552 § 1 i 3 kpk, poprzez odmowę ich zastosowania, pomimo, że spełnione są wszystkie przesłanki uprawniające wnioskodawcę do żądania odszkodowania i zadośćuczynienia ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad.

a) Zarzut ten jest całkowicie chybiony, gdyż nie znajduje oparcia w ustaleniach faktycznych poczynionych w sprawie przez Sąd Rejonowy w Tczewie, który orzekał o umorzeniu postępowania karnego prowadzonego przeciwko N. D. o czyny z art. 222 §1 kk w zb. z art. 157 §2 kk oraz z art. 226 §1 kk. Rację ma skarżący jedynie co do tego, że - zgodnie z art. 93g §1 kk - środek zabezpieczający w postaci umieszczenia sprawcy w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym może być aktualnie orzeczony wyłącznie w sytuacji, gdy w czasie czynu sprawca był osobą uznaną za chorą psychicznie lub upośledzoną umysłowo.

Nie było to jednak istotą sporu w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia, gdyż wynika to wprost z treści przywołanej normy prawnej; dziwić więc może fakt, że skarżący niemal połowę uzasadnienia wniesionej apelacji poświęca temu właśnie zagadnieniu, cytując zarówno sam przepis, jak i dotyczące go orzecznictwo. Przypomnieć zatem na wstępie należy, że podczas pierwszego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w Tczewie (sygn. akt II K 452/20), opierając się na dostępnej ówcześnie opinii sądowo – psychiatrycznej biegłych K.

K. i P. T., ustalono, że czyny te oskarżony popełnił w związku z rozpoznaną u niego chorobą psychiczną, co w konsekwencji skutkowało orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia N. D. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym (postanowienie z 22.03.2021r. – k. 208 akt II K 452/20). Nie ma przy tym racji skarżący twierdząc, że podczas ponownego rozpoznania tej sprawy w Sądzie I instancji (po uchyleniu poprzedniego postanowienia w postępowaniu kasacyjnym) jednoznacznie ustalono, że oskarżony w dacie czynu nie był osobą chorą psychicznie, a jedynie znajdował się w stanie „przemijających zakłóceń czynności psychicznych”.

Aby zweryfikować twierdzenia pełnomocnika wnioskodawcy wystarczy sięgnąć do treści wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie z 13.12.2022r, wydanego w sprawie II K 111/22 (k. 481 akt II K 111/22), a w szczególności do jego pisemnego uzasadnienia, w którym znalazły się ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd (k. 487-494 akt II K 111/22). Sentencja wyroku nie daje w omawianym zakresie żadnych istotnych wskazówek, gdyż wynika z niej tylko tyle, że oskarżony miał w inkryminowanym czasie całkowicie zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia zarzuconych mu czynów i pokierowania swoim postępowaniem (bez wskazania – z jakiego powodu), zaś jako podstawę prawną umorzenia postępowania podano art. 17 §1 pkt 2 kpk w zw. z art. 31 § 1 kk, co także nie rozstrzyga omawianej kwestii, gdyż w art. 31 §1 kk zawarte są trzy alternatywy (w tym choroba psychiczna i inne zakłócenie czynności psychicznych).

Należało zatem w dalszej kolejności odwołać się do uzasadnienia tego wyroku, w tym do zawartych w nim ustaleń faktycznych. Tu natomiast – co niewątpliwie dość zaskakujące – Sąd Rejonowy w Tczewie uchylił się od zajęcia jednoznacznego stanowiska, bowiem w części 1 formularza uzasadnienia („ustalenia faktów”) podał jedynie, że „w sprawie sporządzone zostały opinie sądowo – psychiatryczne odnośnie stanu zdrowia psychicznego N. D.”, po czym wymieniono obie wydane w sprawie opinie, tj. opinię biegłych K. i T. oraz opinię biegłych Ś., Z. i M. (k. 487-488 akt II K 111/22).

Co dość oryginalne, oceniając te dowody (część 2 formularza – ocena dowodów), Sąd Rejonowy uznał obie te opinie – pomimo istotnych rozbieżności w ich treści - za w pełni wiarygodne, w tym – co szczególnie ważne - w zakresie oceny stanu psychicznego oskarżonego w czasie czynów. Odnosząc się do pierwszej z przywołanych wyżej opinii Sąd stwierdził, że „dał wiarę opinii (…) na okoliczność stanu zdrowia psychicznego podejrzanego w momencie dopuszczenia się popełnienia czynów” (k. 489), zaś dalej potwierdził, że „biegli zawarli w niej szczegółowe sprawozdanie z przeprowadzonych badań oraz uzasadnili swoje wnioski odnośnie stanu psychicznego podejrzanego w inkryminowanym czasie oraz w chwili badań, z którymi to wnioskami sąd zgodził się w całości” (k. 490).

Przypomnieć należy, że w pkt 8 pisemnej opinii ujęto, że biegli podtrzymują wniosek, że w chwili czynu podejrzany był osobą chorą psychicznie (k. 400). Oceniając natomiast drugą z opinii, Sąd Rejonowy podał, że dał wiarę tym opiniom (pisemnej i ustnej), w których biegli zawarli „szczegółowe sprawozdanie z przeprowadzonych badań oraz uzasadnili swoje wnioski odnośnie stanu psychicznego podejrzanego zarówno ogólnie, w chwili badań, jak i w inkryminowanym czasie” (k. 490). Tym samym Sąd Apelacyjny, nie mając podstaw prawnych do ponownego badania tych okoliczności i recenzowania ustaleń faktycznych czynionych w toku omawianego postępowania karnego, zmuszony był uznać, że Sąd Rejonowy w Tczewie ostatecznie (pośrednio, bo dopiero oceniając zebrane dowody) przyjął – abstrahując od poprawności takiego ustalenia – że w czasie czynu N. D. był zarówno chory psychicznie, jak i znajdował się w stanie zaburzeń psychotycznych, określanych w art. 31 §1 kk jako „inne zakłócenie czynności psychicznych”.

Także w końcowej części pisemnego uzasadnienia wyroku Sąd Rejonowy nie zajął jednoznacznego stanowiska w zakresie podstawy faktycznej umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko N. D., gdyż na str. 7, przywołując w całości treść art. 31 § 1 kk, podał jedynie, że z obu opinii sądowo – psychiatrycznych wynika, że „takie okoliczności zachodzą w przypadku podejrzanego N. D.” (k. 493), nie precyzując jednak, o którą z alternatywnych podstaw zawartych w tym przepisie w istocie chodzi. W apelacji skarżący cytuje fragment uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie (w sprawie II K 111/22), błędnie twierdząc, że są to wiążące ustalenia tego Sądu (str. 4 apelacji).

Już z samej początkowej treści tego cytatu wynika, że w tej wypowiedzi Sąd jedynie przedstawia (referuje) wnioski jednej z opinii psychiatrycznych wydanych w sprawie („Jak wynika z opinii biegłych ….”). Wyrwanie z kontekstu jednego z fragmentów tego uzasadnienia nie może zmienić ogólnej oceny ustaleń poczynionych w toku tego postępowania, co zostało wyżej szczegółowo omówione. Dodatkowo należy podkreślić, że cytowany fragment zawarty jest w tej części uzasadnienia wyroku, w której Sąd prowadzi rozważania nie tyle w zakresie poczytalności sprawcy w czasie czynu, ale co do aktualnej konieczności stosowania wobec N. D. jakichkolwiek środków zabezpieczających (k. 493).

Rozpoczyna bowiem swój wywód słowami: „Przekonanie biegłych (…) w zakresie braku konieczności stosowania wobec podejrzanego środków zabezpieczających uznać należy za trafne i rzetelnie umotywowane”. Pewne zdziwienie może także budzić dość śmiała teza autora apelacji, że „opinia biegłych z dnia 5.09.2022r. (…) jednoznacznie przesądza, że N. D. ani w dacie czynu, ani w dacie orzekania nie był chory psychicznie” (str. 4 apelacji). Wystarczy tu wskazać, że była to tylko jedna z opinii wydanych w sprawie w tej kwestii, a nadto – że w procesie karnym to Sąd czyni ustalenia faktyczne w sprawie, a nie biegli.

Nie jest prawdziwa także kolejna teza skarżącego – że ponowne umorzenie postępowania karnego, bez stosowania środków zabezpieczających, tj. w sprawie II K 111/22, nastąpiło na podstawie okoliczności, których nie uwzględniono we wcześniejszym postępowaniu (str. 4 apelacji). W obu przypadkach była to niepoczytalność sprawcy w czasie czynu (art. 31 §1 kk), zaś sprawa rozpoznawana była ponownie – po orzeczeniu uchylającym w trybie kasacji - wyłącznie z powodu uchybienia o charakterze formalnym (brak obecności podejrzanego na posiedzeniu Sądu).

Jak już wyżej wskazano, nie można jednoznacznie stwierdzić, która z podstaw wymienionych w art. 31 §1 kk została ostatecznie przyjęta przez Sąd Rejonowy w Tczewie w toku postępowania o sygnaturze akt II K 111/22, albowiem nie wynika to wprost ani z treści wyroku, ani jego uzasadnienia. W obliczu opisanych wyżej okoliczności nie sposób zgodzić się ze skarżącym i z jego zasadniczą tezą (z której wyprowadza dalsze wnioski), że wnioskodawca nie popełnił czynu zabronionego w związku z chorobą psychiczną, a zwłaszcza z tym, że wynika to bezspornie z ustaleń poczynionych w postępowaniu karnym.

W konsekwencji nietrafny jest i zarzut podniesiony w apelacji, że Sąd Okręgowy w Elblągu popełnił błąd w ustaleniach faktycznych. Chybione jest więc także twierdzenie pełnomocnika wnioskodawcy, zawarte w omawianym zarzucie, że brak było podstaw do zastosowania wobec N. D. środka zabezpieczającego o charakterze izolacyjnym. Słusznie przy tym Sąd I instancji przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dominujący w orzecznictwie pogląd, że roszczeń odszkodowawczych można skutecznie dochodzić wyłącznie w sytuacji, gdy zostało wykazane, że stosowany uprzednio środek zabezpieczający został orzeczony mimo braku wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia przez sprawcę ponownie czynu o znacznej społecznej szkodliwości lub w sytuacji braku wykazania choroby psychicznej sprawcy, a zatem gdy orzeczenie to było wynikiem błędnego działania po stronie Sądu, nie zaś wtedy, gdy późniejsza rezygnacja z umieszczenia sprawcy w zakładzie psychiatrycznym jest związana z jego aktualnym stanem zdrowia, będącym wynikiem leczenia lub przeprowadzonej terapii.

Wbrew sugestiom skarżącego, przywołany przez Sąd I instancji pogląd Sądu Najwyższego, zawarty w postanowieniu z 5.07.2012r. (V KK 354/11), w omawianym tu zakresie, pomimo zmiany legislacyjnej co do art. 94 kk i 93g kk, pozostaje nadal aktualny i koresponduje z treścią art. 552 § 3 kpk. Wszak przepis ten odsyła do art. 552 §1 kpk, stanowiącego, że roszczenia odszkodowawcze są należne w przypadku wykonania kary, której wnioskodawca „nie powinien był ponieść”. Przekładając tę ideę na grunt środków zabezpieczających, nie sposób uznać, że w czasie orzekania przez Sąd Rejonowy w Tczewie w sprawie II K 452/20, czy to materiał dowodowy, czy też ówczesny stan zdrowia psychicznego N. D. nie pozwalał Sądowi na umieszczenie sprawcy w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.

Późniejsza terapia odbyta przez niego zarówno w trakcie internacji, jak i podczas pobytu na wolności, niewątpliwie wpłynęła na wnioski kolejnej opinii psychiatrycznej, finalnie skutkując takim stanem jego zdrowia, który umożliwiał odstąpienie od stosowania środków zabezpieczających podczas drugiego rozpoznania sprawy, podczas którego Sąd oceniał ponownie aktualny stan zdrowia podejrzanego. Nie mają tu też istotnego znaczenia argumenty skarżącego, że wnioskodawca nie był leczony farmakologicznie podczas pobytu w szpitalu psychiatrycznym (str. 4 apelacji), skoro w tym czasie przechodził terapię odwykową, która także miała na celu poprawienie jego stanu zdrowia i sposobu funkcjonowania w społeczeństwie.

Przywołany wyżej pogląd Sądu Najwyższego, pomimo eksponowanych przez skarżącego zmian legislacyjnych z 2015r., podzielany jest także - w obecnym stanie prawnym - w wypowiedziach przedstawicieli doktryny ( zob. J. Matras, [w:] K. Dudka, komentarz do art. 552 kpk, LEX- elektr., stan na 1.09.2023r., teza nr 5). Sygnalizowana zmiana przepisów polegała bowiem głównie na przeniesieniu treści przepisu do innej jednostki redakcyjnej, z jednoczesnym wyeliminowaniem jednej z podstaw stosowania izolacyjnego środka zabezpieczającego („inne zakłócenie czynności psychicznych” – art. 31 §1 kk), co pozostaje bez wpływu na ogólny kształt zaprezentowanej w tym orzeczeniu koncepcji prawnej.

Całkowicie gołosłowne jest twierdzenie skarżącego, jakoby Sąd I instancji uznał, że art. 94 §1 kk nadal obowiązuje, zaś co do art. 93g §1 kk przyjął jego nieistnienie. W całym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku art. 94 §1 kk został przywołany tylko jeden raz i wiązało się to wyłącznie z zacytowaniem orzeczenia Sądu Najwyższego z 2012 roku (omyłkowo podanego jako 2021r.), a zatem z czasu, w którym przepis ten obowiązywał. Faktycznie Sąd Okręgowy nie odniósł się w swych wywodach do dyspozycji art. 93g §1 kk, co nie jest bynajmniej jednoznaczne z tym, że zanegował jego obowiązywanie.

Sąd Apelacyjny dostrzegł pewne mankamenty w zaprezentowanym przez Sąd Okręgowy toku rozumowania, wynikające ze skupienia uwagi wyłącznie na tych aspektach opinii psychiatrycznych, które wiązały się z aktualnym zapotrzebowaniem ze strony N. D. na stosowanie wobec niego środków zabezpieczających (perspektywa popełnienia czynu o znacznym stopniu społecznej szkodliwości), przy jednoczesnym zmarginalizowaniu rozważań co do stanu psychicznego wnioskodawcy w dacie czynu (opisanych szeroko wyżej przez Sąd Apelacyjny), zwłaszcza wynikającego z ostatniej z opinii psychiatrycznych; nie oznacza to jednak automatycznie, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest błędne.

Sąd I instancji prawidłowo przyjął bowiem, powołując się na trafny (i aktualny) pogląd Sądu Najwyższego, że podczas stosowania izolacyjnego środka zabezpieczającego Sąd Rejonowy w Tczewie miał wszelkie podstawy dowodowe i faktyczne, aby takie właśnie orzeczenie wydać. Skoro w zaskarżonym wyroku przyjęto, że z uwagi na ustalone okoliczności sprawy wnioskodawcy w ogóle nie przysługują – w świetle art. 552 kpk - roszczenia odszkodowawcze z tytułu zastosowania wobec niego środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, to oczywistym jest, że nie sposób zarzucać temu Sądowi – jak czyni to skarżący w treści omawianego zarzutu apelacyjnego – że zaniechał on czynienia dalszych ustaleń, mających szczegółowo wykazać wysokość ewentualnego odszkodowania oraz zadośćuczynienia.

Skoro przesądzono zasadę (negatywnie), to dalsze rozważania w tym zakresie byłyby bezprzedmiotowe. Ad.

b) Przedstawiona wyżej ocena powoduje, że jako bezzasadny uznać należy również i ten zarzut apelacyjny (obrazy prawa procesowego). Powtórzyć zatem w tym miejscu wystarczy, bez powielania przytoczonej przed chwilą argumentacji, że przesądzenie zasady powodowało, że zbędnym było przeprowadzanie kolejnych dowodów (w tym z opinii biegłych, czy przesłuchania świadków), które miałyby wykazać skalę doznanej przez wnioskodawcę krzywdy lub wysokość poniesionej szkody majątkowej. W zaistniałym układzie procesowym ustalenia te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc i oddalenie wniosków dowodowych zmierzających w tym kierunku nie może być uznane za naruszenie przepisów postępowania karnego (art. 170 §1 kpk), uzasadniające korektę zaskarżonego wyroku.

Podobnie ocenić należy zarzut obrazy art. 410 kpk, w zakresie, w którym skarżący kwestionuje brak uwzględnienia podczas orzekania dowodów, które miały wykazywać rozmiar szkody po stronie wnioskodawcy. Wbrew stanowisku pełnomocnika, dowody te nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie doszło do zaktualizowania się potrzeby dowodzenia w tym obszarze ustaleń faktycznych, albowiem odmówiono N. D. prawa domagania się odszkodowania i zadośćuczynienia za okres wykonywania wobec niego izolacyjnego środka zabezpieczającego.

Ad.

c) Zarzut ten – stanowiący w istocie zdublowanie poprzednich zarzutów apelacyjnych – nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wyżej wykazano, nie doszło do zmaterializowania się po stronie wnioskodawcy roszczeń odszkodowawczych z tytułu stosowania wobec niego internacji, których podstawą miałyby być wskazane w zarzucie przepisy art. 552 §1 i 3 kpk. Wobec N. D. nie stosowano izolacji, której nie powinien był doznać, albowiem w czasie orzekania istniały ku temu wszelkie przesłanki natury faktycznej i prawnej. Orzeczenie to chroniło zarówno samego wnioskodawcę, jak i społeczeństwo, któremu ówcześnie zagrażał.

Także ostateczne rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w kwestii poczytalności podejrzanego w czasie czynu nie neguje tego, że był on wówczas osobą chorą psychicznie, a zatem taką, wobec której środek ten mógł być stosowany w myśl art. 93g §1 kk. Oddalając wniosek N. D. Sąd Okręgowy w Elblągu nie naruszył zatem przepisu art. 552 § 3 kpk w zw. z art. 552 § 1 kpk. Bez znaczenia dla oceny trafności zaskarżonego wyroku pozostaje przytaczane przez skarżącego stanowisko procesowe zajęte w sprawie przez przedstawiciela Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku.

Było to stanowisko bardzo ogólne, które w żadnym stopniu nie wiąże Sądu orzekającego w sprawie. Wniosek 1) o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez uwzględnienie żądania wniosku w całości, ewentualnie 2) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec nieuwzględnienia któregokolwiek z zarzutów odwoławczych formułowanych we wniesionej przez pełnomocnika apelacji i uznania przez Sąd odwoławczy, że wnioskodawcy nie przysługuje odszkodowanie oraz zadośćuczynienie z tytułu internacji, brak było podstaw do zmiany wyroku w kierunku wnioskowanym przez skarżącego, tzn. poprzez zasądzenie kwot wynikających z wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie.

Wniosek alternatywny - o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji - nie posiada jakichkolwiek podstaw prawnych (katalog ten jest obecnie dość mocno ograniczony - art. 437 § 2 kpk). W toku postępowania odwoławczego nie ujawniono bynajmniej okoliczności (czy to podniesionych w treści zarzutów apelacyjnych, czy też dostrzeżonych przez Sąd z urzędu), które powodowałyby konieczność wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.1. Przedmiot utrzymania w mocy 1.wyrok Sądu I instancji – w całości Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Z uwagi na nieuwzględnienie zarzutów apelacyjnych zawartych w punktach II a,b i c apelacji, jak i wobec braku ujawnienia się okoliczności, które nakazywałyby Sądowi Apelacyjnemu zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku z innych powodów, wyrok ten utrzymano w mocy, o czym orzeczono w punkcie I wyroku Sądu odwoławczego. 1.5.2.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.1.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa – zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w treści art. 554 §4 kpk, w myśl której postępowanie to jest wolne od kosztów sądowych. Nie uwzględniono wniosku skarżącego o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym, albowiem zgodnie z przywołanym wyżej przepisem (zdanie 2), jedynie w razie uwzględnienia roszczeń choćby w części wnioskodawcy przysługuje od Skarbu Państwa zwrot uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika.

W niniejszej sprawie roszczenia wnioskodawcy nie zostały uwzględnione nawet w części.

7. PODPIS 1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik wnioskodawcy Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z 13 czerwca 2024 r. w sprawie II Ko 6/24 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana