II K 929/24 · Sąd powszechny

rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, która miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art.

Formularz UK 1 Sygnatura akt IIK 318/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem.

Sygn. akt II K 647/22 (...)-0.Ds.938.2022 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Lwówku Śląskim II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący sędzia Justyna Krzysztofik - Skrzydłowska Protokolant Agata Kwiecień bez udziału Prokuratora po rozpoznaniu w dniach 06.07.2023 r., 28.09.2023 r. i 09.11.2023 r. sprawy R. D. (D.) ur. (...) w L. syna R. i H. z d. K. oskarżonego o to, że: w okresie od marca 2021 roku do 10 sierpnia 2022 r. w L., powiatu (...), uchylał się od obowiązku alimentacyjnego stwierdzonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 6 lutego 2018 roku, sygn. akt I C 713/16 w kwocie po 1.000 złotych miesięcznie na rzecz P., N. i K. D., łącznie 3.000 złotych, następnie obniżonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2019 roku, sygn. akt I ACa 458/18 do kwoty 750 złotych miesięcznie na N. D. i 750 złotych na K. D., tj. łącznie na troje dzieci po 2.500 złotych miesięcznie w ten sposób, że zaniechał płacenia rat alimentacyjnych, a łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości przekroczyła równowartość trzech świadczeń okresowych, przy czym naraził swoje dzieci na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych tj. o czyn z art. 209 § 1a k.k. oskarżonego R. D. uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku stanowiącego występek z art. 209 § 1a kk i za to na podstawie art. 209 § 1a kk wymierza mu karę 2 (dwóch) lat ograniczenia wolności zobowiązując do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 (czterdziestu) godzin w stosunku miesięcznym; na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 kk w zw. z art. 34 § 3 kk zobowiązuje oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci P. D., N. D. i K. D.; na podstawie art. 72 § 1 pkt 4 kk w zw. z art. 34 § 3 kk zobowiązuje oskarżonego do wykonywania pracy zarobkowej; na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalnia oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych; na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. kwotę 1.002 zł i dalsze 230,46 zł podatku VAT tytułem nieopłaconej obrony udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 647/22 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) D. R. W okresie od marca 2021 roku do 10 sierpnia 2022 roku w L., powiatu (...) uchylał się od obowiązku alimentacyjnego stwierdzonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 06 lutego 2018 roku sygn. akt I C 713/16 w kwocie po 1 000 złotych miesięcznie na rzecz P., N. i K. D. łącznie 3 000 złotych następnie obniżonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2019 roku sygn. akt IACa 458/18 do kwoty 750 złotych miesięcznie na N. D. i 750 złotych na K. D., tj. łącznie na troje dzieci 2 500 złotych miesięcznie, w ten sposób, że zaniechał płacenia rat alimentacyjnych, a łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości przekroczyła równowartość powyżej trzech świadczeń okresowych, przy czym naraził swoje dzieci na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty I. Uchylanie się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym; wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowiąca równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych; niemożność zaspokojenia przez małoletnie uprawnione do alimentacji podstawowych potrzeb życiowych 1. Dokumentacja komornicza KMP 79/18 k. 7-9;24;37;41-48 Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze sygn. akt I C 713/16 k. 2 Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, sygn. akt I Ac 458/18 k. 3 Pisma z Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy (...) we L. z dnia 24 marca 2022 roku k. 25-26 Pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia 24 sierpnia 2022 roku k. 60 Informacja z Powiatowego Urzędu Pracy we L. z dnia 25 października 2022 roku k. 74-75 Zaświadczenie (...) z dnia 13 lipca 2023 roku dot. ofert pracy przedstawionych oskarżonemu k. 124 Pismo Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy (...) z dnia 18 października 2023 roku k. 138 Pismo Komornika Sądowego prowadzącego egzekucję wobec oskarżonego z dnia 9 października 2023 roku k. 139 Wyjaśnienia oskarżonego R. D. k. 121; 68;135 verte Zeznania świadka L. D. k. 121 verte; 12 Zeznania świadka N. D. k. 121 verte; 19 Zeznania świadka P. D. k. 122; 29 II. Stan zdrowia oskarżonego R. D. Dokumentacja medyczna oskarżonego R. D. k. 131-134 III. Uprzednia karalność R. D. 15. karta karna k. 73 16. Wyrok Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 2 lipca 2021 roku sygn. akt II K 654/19 k. 117 17. Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2021 roku sygn. akt VI Ka 571/21 k. 118 Wyrok Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 21 stycznia 2022 roku sygn. akt II K 232/21 k. 119 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) -- ------------------- Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Dowody z pkt 1.1. – 1 oraz 8 Dokumentacja komornicza KMP 79/18 oraz pismo Komornika Sądowego z dnia 18 października 2023 roku Dokumentacja oraz pismo sporządzone zostały przez organ do tego uprawniony, pełniący funkcję publiczną. Dowody nieosobowe niekwestionowane w toku rozprawy głównej przez żadną ze stron postępowania. Zdaniem Sądu w całości wiarygodne. Dowodzą, że oskarżony dobrowolnie nie reguluje obowiązku alimentacyjnego na rzecz córek. Dowody z pkt 1.1. – 2 oraz 3 Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze sygn. akt I C 713/16 oraz Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, sygn. akt I Ac 458/18 Dowody sporządzone zostały przez organy wymiaru sprawiedliwości. Dowody nieosobowe niekwestionowane w toku rozprawy głównej przez żadną ze stron postępowania. Zdaniem Sądu w całości wiarygodne. Dowody z pkt 1.1. – 4 - 7 - Pismo z (...) z dnia 24 marca 2022 roku; - Pismo z ZUS z dnia 24 sierpnia 2022 roku; - Informacja z PUP z dnia 25 października 2022 r; - Zaświadczenie z PUP z dnia 13 lipca 2023 roku; Dowody sporządzone zostały przez uprawnione organy. Dowody nieosobowe niekwestionowane w toku rozprawy głównej przez żadną ze stron postępowania. Zdaniem Sądu w całości wiarygodne. Dowodzą w szczególności możliwości zarobkowych po stronie oskarżonego i jego złej woli w zakresie regulowania alimentów w czasie objętym zarzutem. Wyjaśnienia oskarżonego R. D. Sąd ocenił wyjaśnienia oskarżonego w całości jako wiarygodne, niemniej nie stanowią one usprawiedliwienia zachowania, które skutkować mogło uwolnieniem od odpowiedzialności karnej. W toku postępowania przygotowawczego oraz w toku rozprawy głównej R. D. wyjaśnił, że nie płacił zasądzonych na rzecz córek alimentów, co uzasadniał sytuacją zdrowotną oraz zawodową. Podniesione przez oskarżonego dowody – nieregularne wpłaty na rzecz córek nie dotyczą okresu objętego zarzutem, a sytuacji z roku 2023 lub okresu ostatniego kwartału 2022 roku ( rozpoczęcie studiów przez córkę N. ). Na domiar tego oskarżony sam przyznaje, że finansował jedną z córek, ( pomijając pozostałe ), co świadczy o nierównym traktowaniu potrzeb wszystkich dzieci, co zasługuje na szczególna krytykę. Zeznania świadków L. D., N. D. oraz P. D. Sąd ocenił zeznania świadków w całości jako wiarygodne. Z zeznań świadków - odpowiednio byłej żony oskarżonego oraz jego dwóch obecnie pełnoletnich córek, wynika, że R. D. systematycznie nie reguluje obowiązku alimentacyjnego a środki jakie otrzymują są wpłacane przez komornika prowadzącego egzekucję w kwotach znacznie niższych niż zasądzona kwota alimentów – zazwyczaj poniżej 200 złotych. W odniesieniu do zeznań świadka N. D. zauważyć należy, że alimenty na rzecz córek oskarżony zobowiązany był płacić wyłącznie komornikowi w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, a takowych wpłat zgodnie z obowiązkiem wynikającym z wyroku, nie dokonywał. Przekazywał on dobrowolnie pewne kwoty na rzecz córki N. D. w okresie, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Zdaniem Sądu jednak okoliczność na to nie mogła świadczyć o niewinności oskarżonego, gdyż nie chodzi o pełne kwoty należnych alimentów, a przy tym są to środki finansowe przekazywane z pominięciem postępowania egzekucyjnego. dokumentacja medyczna Dowody sporządzone zostały przez jednostki medyczne. Dowody nieosobowe niekwestionowane w toku rozprawy głównej przez żadną ze stron postępowania. Zdaniem Sądu w całości wiarygodne, jednakże nie wykluczają oskarżonego na rynku pracy. III - karta karna; - Wyrok Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 2 lipca 2021 roku sygn. akt II K 654/19; - Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2021 roku sygn. akt VI Ka 571/21; - Wyrok Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 21 stycznia 2022 roku sygn. akt II K 232/21; Dowody sporządzone zostały przez organy wymiaru sprawiedliwości. Dowody nieosobowe niekwestionowane w toku rozprawy głównej przez żadną ze stron postępowania. Zdaniem Sądu w całości wiarygodne. Dowodzą uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwa tego samego rodzaju. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu II BbrakB 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem I. D. R. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 a k.k. wyczerpuje sprawca, który uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego co naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oskarżony przez okres objęty aktem oskarżenia dobrowolnie nie regulował rat alimentacyjnych względem córek. Komornik prowadzący egzekucję wyegzekwował w tym okresie od oskarżonego niespełna 4 000 złotych, podczas gdy każdego miesiąca winien on płacić 2 500 złotych. Posiadał on na dzień 9 października 2023 roku zadłużenie w wysokości 147.441,00 złotych. Alimenty wypłacane są z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 211.95 złotych na jedno dziecko. Z informacji (...) wynika, że R. D. nie korzystał z pomocy ośrodka. Jak wskazuje utrzymuje się z prac dorywczych, nie podając konkretnie jednak jakie są to prace. Od dnia 2 marca 2022 roku do dnia wydania wyroku był osobą zarejestrowaną w PUP w L. jako osoba bezrobotna - bez prawa do zasiłku. Przedstawiono mu szereg ofert pracy, w tym prace jako kierowca czy kurier, które nie wymagają podnoszenia ciężkich przedmiotów. Z żadnej z ofert oskarżony nie skorzystał. R. D. nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności ani nie przysługuje mu prawo do renty, nie poczynił starań w celu uzyskania statusu osoby niezdolnej do pracy. Znamiona przestępstwa z art. 209 a § 1 k.k. wyczerpuje sprawca, który uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego. Uchylanie się nakłada obowiązek wykazania, że sprawca miał obiektywną możliwość dostarczania środków utrzymania, lecz tego nie czynił (zob. wyrok SN z 9.05.1995 r., III KRN 29/95, OSNKW 1995/9–10, poz. 64). Usprawiedliwiony brak możliwości wykonania obowiązku łożenia może wynikać z tego, że sprawca w okresie objętym zarzutem miał status bezrobotnego bez prawa do zasiłku i nie było dla niego ofert pracy, że był obłożnie chory albo wymagał kosztownego leczenia, na które musiał przeznaczyć środki, którymi dysponował.” J. L. [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. V. W., LEX/el. 2023, art. 209. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Obecnie narażenie na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych traktowane jest jako okoliczność kwalifikująca. Do podstawowych potrzeb życiowych należy zaliczyć takie potrzeby, które przy uwzględnieniu właściwości i warunków osobistych uprawnionego ma ten uprawniony (tak również S. Hypś [w:] Kodeks karny. Część szczególna, t. 1, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, 2017, s. 860). Przy tym dodać wypada, że „do znamion przestępstwa należy jedynie narażenie na niezaspokojenie podstawowych potrzeb i to niebezpieczeństwo musi być realne, choć nie musi być bezpośrednie (zob. postanowienie SN z 10.12.2014 r., III KK 388/14, LEX nr 1621351).” J. L. [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. V. W., LEX/el. 2023, art. 209. Oskarżony pomimo możliwości nie podjął zatrudnienia w oferowanych mu przez PUP w L. miejscach. Pomimo - jak sam wskazuje złego stanu zdrowia, jest on w stanie podejmować prace dorywcze – remontowe oraz nie czyni starań w celu uzyskania renty i statusu osoby niezdolnej do pracy. Córki oskarżonego z uwagi na fakt, że w okresie czynu nie były w stanie utrzymać się samodzielnie zmuszone były prosić o pomoc finansową osoby trzecie, jedna z córek swojego partnera życiowego w innym przypadku matka dzieci swojego konkubenta. Nie zaistniały więc powyższe przesłanki, aby uznać oskarżonego za niewinnego. Zdaniem Sądu R. D. swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona przestępstwa określonego w art. 209 § 1 a k.k. 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNE I ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności D. R. I I Znaczny stopień winy i społecznej szkodliwości czynu (działanie na rzecz osób najbliższych powodujący realną niemożliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych; czas trwania przestępstwa) Okoliczności obciążające – uprzednia karalność oskarżonego za przestępstwa tego samego rodzaju, popełnienie czynu w okresie próby. Okoliczności łagodzące: okazjonalne wpłaty, przyznanie się do popełnienia czynu. Sąd wymierzył oskarżonemu karę 2 lat ograniczenia wolności zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd uznał, że jest to sankcja adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości oraz słuszna w odczuciu społecznym. Zdoła uzmysłowić R. D. wagę naruszonych norm prawnych i powstrzyma przed tego rodzaju zachowaniami w przyszłości. Zważając na fakt, że uprzednie skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie wpłynęły na oskarżonego resocjalizująco Sąd uznał, że kara ograniczenia wolności w maksymalnym wymiarze spełni względem niego tę funkcję. I II Z uwagi na treść art. 72 § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 34 § 3 k.k Sąd zobowiązał oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego; Charakter popełnionego przestępstwa oraz fakt, iż uprawnione do alimentów nie były w stanie podjąć zatrudnienia ze względu na podejmowanie nauki ( córka P. ) przemawiało za orzeczeniem takiego obowiązku. I III Na podstawie art. 72 § 1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 34 § 3 k.k Sąd zobowiązał oskarżonego do wykonywania pracy zarobkowej. Oskarżony nie jest osobą niezdolną do pracy, nie przysługuje mu prawo do renty, podejmuje on prace dorywcze przy drobnych remontach co wymaga dźwigania i jest pracą ciężką podczas gdy odrzuca oferty pracy kierowcy lub kuriera zdaniem Sądu uniemożliwiając celowo niemożliwość prowadzenia względem niego skutecznej egzekucji komorniczej. Z uwagi na powyższe orzeczenie przedmiotowego obowiązku w ocenie Sądu było zasadne. 5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności 6. INNE ZAGADNIENIA W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę Wprawdzie córka N. D. nie wnosiła o pociągnięcie ojca do odpowiedzialności za przestępstwo niealimentacji, lecz skoro wskutek bezskuteczności egzekucji uprawnionym wypłacone zostały świadczenia pieniężne, przedmiotowy czyn ścigany był z urzędu. 7. KOSZTY PROCESU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV Sąd na zasadzie słuszności zwolnił oskarżonego R. D. od kosztów sądowych z uwagi na konieczność bieżącej alimentacji córek oraz wysokość zaległości alimentacyjnych. V Z uwagi na treść art. 29 ust. 1 ustawy o adwokaturze zasądzono na rzecz adw. M. S. od Skarbu Państwa kwotę 1.002 zł i dalsze 230,46 zł podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - zgodnie z wnioskiem obrońcy. 8. PODPIS

Sygn. akt V K 23/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2021r. Sąd Rejonowy w Giżycku w V Zamiejscowym Wydziale Karnym z siedzibą w W. w składzie: Przewodniczący – SSR Dorota Scott - Sienkiel Protokolant – kierownik sekretariatu Marta Kornacka w obecności Prokuratora ------------------- po rozpoznaniu w dniu 15.12.2020r., 21.12.2020r., 28.01.2021r., na rozprawie sprawy K. T. (1) urodzonego (...) w W. syna S. i D. z d K. oskarżonego o to, że: w okresie od 1 listopada 2017 r. do 25 czerwca 2018 r. w m. S. gm. P. uporczywie uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniego syna J. T. (1) w kwocie 400 zł miesięcznie określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 2 lipca 2002 r. sygn. akt III RC 341/02 zmienionego następnie wyrokiem Sadu Rejonowego w Giżycku z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt III RC 394/12 doprowadzając do zaległości w wysokości przekraczającej trzykrotność świadczenia okresowego tj. 1200 zł, w wyniku czego naraził osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i działał na jego szkodę reprezentowanego przez matkę R. W. (1) tj. o czyn z art. 209 §1 a kk 1. Oskarżonego K. T. (1) uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym, że z opisu czynu eliminuje zwrot „uporczywie” i za to na podstawie art. 209§1a kk skazuje go na karę 2 (dwa) miesięcy pozbawienia wolności. 2. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. B. kwotę 723,24 (siedemset dwadzieścia trzy 24/100) złote, w tym kwotę 135,24 (sto trzydzieści pięć 24/100) złotych tytułem podatku VAT. 3. Zwalnia oskarżonego od obowiązku ponoszenia opłat i pozostałych kosztów sądowych. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt V K 23/19 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. K. T. (1) W okresie od 1 listopada 2017r. do 25 czerwca 2018r. w m. S. gm. P. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniego syna J. T. (1) w kwocie 400 zł miesięcznie określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 2 lipca 2002r. sygn. akt III RC 341/02 zmienionego następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 21 grudnia 2012r. sygn. akt III RC 394/12 doprowadzając do zaległości w wysokości przekraczającej trzykrotność świadczenia okresowego tj. 1200 zł, w wyniku czego naraził osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i działał na jego szkodę reprezentowanego przez matkę R. W. (1). Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty J. T. urodził się w dniu (...) jako syn K. W. i R. W. (1) (obecnie R. K.). W dniu 2 lipca 2002r. na rozprawie w Sądzie Rejonowym w Giżycku w sprawie R IIIC 341/02 o ustalenia ojcostwa i alimenty K. T. złożył do protokołu oświadczenie, że uznaje dziecko. Jednocześnie wyrokiem z dnia 2 lipca 2002r. zasądzono od K. T. rentę alimentacyjną w kwocie 100 zł, płatną z góry do dnia 10-go dnia każdego miesiąca do rąk matki małoletniego R. W.. Następnie orzeczenie to zostało zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt III RC 394/12 w ten sposób, że ustalone alimenty podwyższono do kwoty 400 zł. odpisy z akt spraw IIIRC 394/12 i (...) 341/02 k. 169-172, 174-178 odpis aktu urodzenia k. 188 zeznania R. K. k. 766-766v, 80 K. T. do 21 stycznia 2017r. odbywał karę pozbawienia wolności, orzeczoną przez Sąd Rejonowy w Lipnie w sprawie II K 550/14, J. T. od marca 2015 r. przebywał w rodzinie zastępczej u M. i P. H. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Giżycku III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 2 marca 2015r. w sprawie I. N. 37/15. Następnie postanowieniem tegoż Sądu z dnia 14 listopada 2017r. w sprawie I. N. 513/17 rozwiązano rodzinę zastępczą, zaś J. T. wrócił do domu matki R. W.. Od dnia 1 listopada 2017r. R. W. znów zaczęła pobierać świadczenia alimentacyjne na syna z Funduszu Alimentacyjnego. K. T. ponownie trafił do zakładu karnego w dniu 26 czerwca 2018r. dane karalności k. 567-568 odpis wyroku k. 242 zeznania L. M. k. 73-74 zeznania M. H. k. 98 zeznania R. K. odpisy postanowień k. 766-766v, 80 k. 77,78 K. T. w okresie od 1 listopada 2017 r. do 25 czerwca 2018 r. w m. S. gm. P. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz syna J. T. (1) w kwocie 400 zł miesięcznie. Doprowadził tym samym do zaległości w wysokości przekraczającej trzykrotność świadczenia okresowego tj. 1200 zł i naraził syna na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz działał na jego szkodę. K. T. na poczet alimentów od 2003r. nie dokonał żadnej wpłaty. Prowadzone egzekucje komornicze były bezskuteczne (k. 7). W tym czasie K. T. nie był zgłoszony jako osoba odprowadzająca składki z tytułu zatrudnienia, bądź prowadzonej działalności gospodarczej. (k. 89) Nie był zarejestrowany w PUP w W., jako osoba bezrobotna (k. 39). Zaległość z tytułu zaległych dla wierzyciela alimentów na dzień 24.04.2018r. wynosiła 60.850 zł (k. 27) Matka J. T. w okresie objętym zarzutem była osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku od 17.12.2013r (k. 40), utrzymywała się z alimentów w kwocie 400 zł wypłacanych z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłku rodzinnego i świadczeń wychowawczych. W okresie od 1.01.2017r. do 31.12.2017r. z tego tytułu pobrała łącznie 4.688 zł, zaś w okresie od 1.01.2018r. do 30.04.2018r. pobrała łącznie 6.476 zł (k. 48, 49-50). zawiadomienie z załącznikami k. 1,2-27 zeznania L. M. k. 73-74 zeznania R. K. informacje z PUP w W. informacja z (...) w B. informacje z (...) w P. informacje komornika sądowego informacje z US w G. informacje z ZUS k. 766-766v, 80 k. 39-41 k. 46 k. 47-63, 100, 104-105, 106-122 k. 64-65, 89-91 k. 87-88 k. 97 Wina K. T. (1) nie budzi wątpliwości - w dacie czynów zdolność rozpoznania jego znaczenia oraz zdolność pokierowania swoim postępowaniem nie była zaburzona u niego w rozumieniu art. 31§1 kk czy art. 31§2 kk. Rozpoznano u niego zespół zależności od alkoholu opinia sądowo- psychiatryczno - psychologiczna k. 367-369 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1 odpisy z akt spraw IIIRC 394/12 i (...) 341/02, odpis aktu urodzenia, odpis wyroku, odpisy postanowień, informacje z PUP w W. informacja z (...) w B. informacje z (...) w P. informacje komornika sądowego informacje z US w G. informacje z ZUS, zawiadomienie z załącznikami zeznania R. K., L. M. , M. H. opinia sądowo- psychiatryczno – psychologiczna, opinia biegłego z zakresu medycyny pracy Wszystkie wymienione dowody, będące podstawą ustalenia faktów, są logiczne, jasne i wzajemnie się uzupełniają. Na oskarżonym K. T. ciążył obowiązek alimentacyjny, na rzecz syna J. T. (1) w kwocie 400 zł miesięczne, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja, z którą jednocześnie korespondują relacje świadków - L. M., M. H. i R. K.. Opinie biegłych zasługują na uwzględnienie z uwagi na to, że są jasne, logiczne, zawierają przekonującą argumentację. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1 wyjaśnienia oskarżonego K. T. Sąd uznał za niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonego, w których nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Są one odosobnione, nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☒ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Czynność sprawcza przestępstwa niealimentacji polega na uchylaniu się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania względem krewnych w linii prostej i między rodzeństwem ( art. 128 kro). Samo zachowanie zawierające się w pojęciu "uchylanie się" polega na niewypełnieniu ciążącego na sprawcy obowiązku, takiego jednak, który jest w ogóle możliwy do wykonania (wyr. SN z 9.5.1995 r., III KRN 29/95 , OSNKW 1995, Nr 9–10, poz. 64; wyr. SN z 4.9.2008 r., II KK 221/08, OSNwSK 2008, Nr 1, poz. 1755). Przestępstwa z art. 209 § 1 kk może zatem dopuścić się tylko ten, kto mógłby wykonać ciążący na nim obowiązek, ale nie czyni tego mimo realnych możliwości. Sprawca nie wypełnia zatem obowiązku, bo nie chce go wypełnić lub ten obowiązek lekceważy (post. SN z 17.4.1996 r., II KRN 204/96, Prok. i Pr. 1996, Nr 11, poz. 4). W pojęciu uchylania się zawarty jest zatem zawsze negatywny stosunek psychiczny sprawcy do świadczenia, sprawiający, że nie dopełnia on swojego obowiązku, mimo że ma obiektywną możliwość jego wykonania. Przestępstwo z art. 209 KK zachodzi w sytuacji powtarzającego się uchylania zabarwionego ujemnie z uwagi na złą wolę sprawcy, która wyraża się najczęściej w ignorowaniu w sposób tendencyjny obowiązku świadczenia opieki materialnej (wyr. SN z 3.7.2003 r., II KK 125/03, OSNwSK 2003, Nr 1, poz. 1458; wyr. SN z 27.2.1996 r., II KRN 200/95, Prok. i Pr. 1996, Nr 10, poz. 8; post. SA w K. z 13.12.2000 r., II AKz 289/00, KZS 2000, Nr 12, poz. 28). Z kolei art. 209 § 1a KK stanowi typ kwalifikowany polegający na narażeniu pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Okoliczność, że zamiast zobowiązanego do alimentacji środki na realizację podstawowych potrzeb życiowych uprawnionego są dostarczane przez inne osoby, nie wyłącza odpowiedzialności zobowiązanego za występek niealimentacji. S. zagrożenia spowodowanego niepłaceniem rat alimentacyjnych nie niweluje bowiem to, że w pewnym zakresie potrzeby osoby uprawnionej zaspokajała matka (osoba współzobowiązana do łożenia na utrzymanie małoletniej), jeżeli sama kosztem swych potrzeb świadczyła ponad własne zobowiązanie, rodzice i siostra oskarżonego (osoby nieobciążone takim obowiązkiem), fundusz alimentacyjny czy ośrodek pomocy społecznej (wyr. SA we Wrocławiu z 16.3.2016 r., II AKa 7/16, KZS 2016, nr 10, poz. 73). W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że okoliczność, iż Fundusz Alimentacyjny pokrywa zaliczkowo należne kwoty alimentacyjne zasądzone od dłużnika, który uchyla się od ich uiszczania, nie zmienia faktu, że samo ich niepokrywanie przez sprawcę może wypełniać także znamię narażenia pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Przyjmuje się bowiem, że pomoc z Funduszu Alimentacyjnego działa tak samo, jak działa każda inna pomoc od osób niezobowiązanych, które z pobudek humanitarnych umożliwiały egzystencję osób pokrzywdzonych (wyr. SA w Poznaniu z 16.12.1996 r., II AKa 407/96, OSA 1997, Nr 4, poz. 18; wyr. SN z 27.3.1987 r., V KRN 54/87, OSNPG 1987, Nr 8, poz. 103; uchw. SN z 9.6.1976 r., VI KZP 13/75, OSNKW 1976, Nr 7, poz. 86). Bezsporne jest, że oskarżony K. T. nie dostarczał synowi J. T. środków pieniężnych, należnych małoletniemu z tytułu alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku w dnia 2 lipca 2002r. w sprawie, a następnie podwyższonych wyrokiem Sadu Rejonowego w Giżycku z dnia 21 grudnia 2012r. sygn. akt III RC 394/12 do kwoty 400 zł. Jednocześnie nie ma znaczenia, że zdaniem oskarżonego J. T. nie jest jego synem. W dniu 2 lipca 2002r. na rozprawie w Sądzie Rejonowym w Giżycku w sprawie R IIIC 341/02 o ustalenia ojcostwa i alimenty K. T. złożył do protokołu oświadczenie, że uznaje to dziecko. W świetle prawa J. T. jest zatem synem oskarżonego i tak pozostanie, dopóki nie zostanie skutecznie przeprowadzone postępowanie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. Skoro zatem w świetle prawa K. T. jest ojcem J. T., to ciążył na nim obowiązek alimentacyjny, który winien był realizować. Zachowanie K. T. wyczerpało znamię "uchylania się". Oskarżony nie wypełniał ciążącego na nim obowiązku uiszczenia alimentów, gdyż go ignorował i po prostu nie chciał go wykonać. Jednocześnie miał obiektywną możliwość dostarczenia synowi środków utrzymania, gdyby miał taką wolę. K. T. mógł podjąć pracę zarobkową umożliwiającą mu zdobycie środków finansowych, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. S. jego zdrowia nie stanowił żadnej przeszkody. Z treści opinii biegłej z zakresu medycyny pracy wynika bowiem, że K. T. w okresie objętym zarzutem ze względu na stan zdrowia mógł być zatrudniony do pracy fizycznej, lekkiej, nie wymagającej dźwigania ciężarów powyżej 5 kg. Jako osoba posiadająca wykształcenie średnie mógł być również zatrudniony przy pracy umysłowej bez ograniczeń. Co prawda oskarżony cierpi na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa w stopniu lekkim, jednak wskazywana przez niego niesprawność dolnych kończyn nie znalazła potwierdzenia, skoro udając się na badania do lekarza w dniu 2.09.2019r. wolał wchodzić schodami na IV piętro, niż wsiąść do windy ( miał taką możliwość). Informacje o przebytym zawale serca w 2015r. nie znalazły potwierdzenia w dokumentacji medycznej, zaś schorzenia przewodu pokarmowego, zdiagnozowane gastroskopią przełyku, wykazały jedynie niewielkie zmiany (opinia biegłego z zakresu medycyny pracy k. 399-400) Oskarżony K. T. swoim zachowaniem naraził małoletniego J. T. na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, mimo tego, że w pewnym zakresie potrzeby osoby uprawnionej zaspokajała matka oraz alimenty wypłacane przez Fundusz Alimentacyjny i świadczenia z ośrodka pomocy społecznej. Okoliczności te, w świetle przytoczonego wyżej orzecznictwa, nie niwelują jednak stanu zagrożenia spowodowanego niepłaceniem rat alimentacyjnych przez osobę do tego zobowiązaną. Sąd z opisu czynu określenie „uporczywie”, gdyż nie znajduje się ono wśród znamion czynu stypizowanego w art. 209§1a kk ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☐ 3.5. Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności K. T. (1) 1 1 Czyn z art. 209§1a kk jest zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności i pozbawienia wolności do lat 2. Wymierzając oskarżonemu K. T. karę 2 miesięcy pozbawienia wolności Sąd uznał, iż jest to kara współmierna do stopnia zawinienia oskarżonego i społecznej szkodliwości czynu, którego się dopuścił. Jednocześnie Sąd przy wymiarze kary miał na uwadze uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego (dane o karalności k. 793-794). Nadmienić należy, że wymierzenie kary grzywny czy ograniczenia wolności w przedmiotowej sprawie byłoby niecelowe. K. T. odbywa obecnie kary pozbawienia wolności orzeczone w innych sprawach, zatem nie ma możliwości by przystąpił do wykonania pracy na cele społeczne. Jednocześnie wraz z upływem czasu, jego schorzenia kręgosłupa mogą się pogłębić uniemożliwiając wykonanie kary ograniczenia wolności w ogóle. Z tego samego powodu nie znajduje uzasadnienia wymierzenie mu kary grzywny, skoro jednocześnie nie posiada żadnego dochodu, ani majątku. 5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności K. T. (1) 2 2 Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. B. tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu kwotę 723,24 zł. Podstawą rozstrzygnięcia były przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. (tj. z dnia 30 listopada 2018r., Dz.U. z 2019 r. poz. 18) w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Na tę kwotę składa się stawka minimalna za obronę w sprawach karnych, przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym (420 zł) powiększona o kwotę 168 zł (gdyż w sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, opłata ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20%) oraz o podatek VAT (135,24 zł). 6. inne zagadnienia W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Na zasadzie art. 624 § 1 kpk Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty i pozostałych kosztów sądowych. Mając na względzie fakt, że oskarżony odbywa karę pozbawienia wolności, nie ma dochodu ani majątku, Sąd doszedł do przekonania, że uiszczenie kosztów sądowych byłoby dla niego w tej sytuacji zbyt uciążliwe. 7. Podpis