VI U 1898/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt VI U 1898/23

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 roku w B. na posiedzeniu niejawnym sprawy T. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę pomostową w związku z odwołaniem T. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 2 listopada 2023r. znak (...) oddala odwołanie Sędzia Maciej Flinik Sygn akt VI U 1898/23

UZASADNIENIE

T. Ł. ( poprzez profesjonalnego pełnomocnika ) wniósł odwołanie od decyzji (...) Oddział w B. z dnia 2 listopada 2023r. , którą odmówiono mu prawa do emerytury pomostowej . Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji wskazując, iż brak było przyczyn dla takiej odmowy – ubezpieczony spełnia bowiem wszystkie wymagane ustawą warunki oraz ten , że przed 1 stycznia 1999r. również pracował w warunkach szczególnych , co potwierdza zaświadczenie z zakładu pracy. Dalej strona powodowa argumentowała, iż powód w warunkach szczególnych pracował do 31 grudnia 2008 r. , a ustawa weszła w życie dniu 1 stycznia 2009r. , tym samym powód winien uzyskać sporne świadczenie , gdyż wszystkie warunki spełnił jeszcze przed wejściem w życie ustawy.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie wskazując, że odmówił przyznania ubezpieczonemu prawa do wnioskowanego świadczenia, ponieważ ani po dniu 31 grudnia 2008 r. ani przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie wykonywał on pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust, 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :

Stan faktyczny w sprawie pozostawał w istocie bezsporny. Ubezpieczony T. Ł. w latach 1978 – 2008 pozostawał zatrudniony w (...) S.A. w B. na stanowisku mechanika samochodowego , wykonując w pełnym wymiarze czasu pracy prace mechanika samochodowego w kanałach remontowych przy naprawach pojazdów mechanicznych. Organ rentowy uznał 28 lat 1 miesiąc i 1 dzień pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r. ( dział XIV wykazu A stanowiącego załącznik o rozporządzenia , pozycja 16 ) . W takim stanie rzeczy odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.

Stosownie bowiem do treści art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych / Dz.U.2008.237.1656 / prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 Z kolei stosownie do treści art. 49 ustawy ( w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. ) prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która: 1)po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-4 i art. 5-12; 3)w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Przepis art. 3 ust. 1 ustawy stanowi, iż prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.

Z kolei prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej , których możliwość wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństw publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób , zmniejsza się z osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej , związanego z procesem starzenia się,. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Niezbędnym warunkiem przyznania emerytury pomostowej w oparciu o którykolwiek z przywołanych wyżej dwóch przepisów jest wykazanie się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 lub 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W myśl art. 4 wskazanej ustawy konieczne jest aby prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymienione w odpowiednio w załączniku nr 1 lub 2 były wykonywane po dniu 31 grudnia 2008 r. , stosownie zaś do treści art. 49 ( gdy pracownik nie wykonywał tego rodzaju prac po 31 grudnia 2008 r. – co w realiach niniejszej sprawy jest bezsporne ) niezbędnym jest wykazanie przezeń 15 lat wykonywania takich prac ( wymienionych w załączniku 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych ) do dnia 31 grudnia 2008 r. W motywach wyroku z dnia 13 marca 2013 r.

II UK 164/11 Sąd Najwyższy na kanwie art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych zważył m.in., że "warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 i 49 ustawy, jest więc legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po 1 stycznia 2009 r. W przypadku kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy).

Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany." W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ubezpieczony T. Ł. nie spełnia ani przesłanek z art. 4 ustawy ( tej wymienionej w pkt 6 ) , od łącznego spełnienia których zależy przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej, ani tych warunkujących przyznanie spornego świadczenia zgodnie z art. 49 ustawy . Ubezpieczony posiada ponad 15 letni staż pracy w warunkach szczególnych, ale w rozumieniu rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r. .

Jednak po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac kwalifikowanych jako wykonywane w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W kontekście natomiast treści art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych ( i spełniania przez ubezpieczonego określonych w tym przepisie warunków ) , nie ulega wątpliwości, iż prace mechanika pojazdów mechanicznych w kanałach remontowych wymienione w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , w dziale XIV ( Prace różne ) pod poz. 16 nie figurują już w katalogu prac w takich warunkach zawartym w załącznikach 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.

Pełnomocnik ubezpieczonego zobowiązany do wskazania ewentualnej pozycji załączników do ustawy o emeryturach pomostowych wg której należałoby kwalifikować prace ubezpieczonego , nie wskazał takowej ( podtrzymując dotychczasową , acz bezprzedmiotową w świetle powyższego argumentację ) , przyznając tym samym, że po 31 grudnia 2008 r. jego mandant nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych wymienionych w załączniku 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Nieprzypadkowymi są w tym kontekście również treść wystawionego przez pracodawcę świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. oraz brak wystawienia zaświadczenia przez tegoż pracodawcę oraz zgłoszenia ubezpieczonego do ubezpieczenia (...) .

Strona powodowa zdaje się nie dostrzegać bądź celowo ignorować zasadniczą przesłankę przyznania prawa do emerytury pomostowej jaką stanowi wykonywanie pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tego aktu prawnego, których to prac odwołujący się nie wykonywał. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy uznając odwołanie za niezasadne na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w oparciu o art. 148 1§ 1 k.p.c. wydane zostało na posiedzeniu niejawnym ( przeprowadzenie rozprawy w świetle całokształtu zebranego materiału nie było konieczne , strony nie wnosiły o przeprowadzenie rozprawy ).