Legislator Case Law & Legislation
IV Ka 181/24 AI generated

IV Ka 181/24 · Sąd powszechny

Case Number IV Ka 181/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 181/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w C., II Wydział Karny z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt II K 536/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐na korzyść ☒na niekorzyść ☐w całości ☒w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art.438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art.439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------ ---------------- ----------- ----------- 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------- ---------------- ------------ ------------ 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------- -------------- --------------------- 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------- ----------------- --------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. I. obraza prawa procesowego, mająca wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez niedokładną i dowolną ocenę dowodu w postaci opinii sporządzonych przez biegłych z L. (...) w Ł. i przyjęcie, że nie wystąpił stan narażenia dziecka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w I okresie porodu, kiedy stały monitoring KTG był obligatoryjny, podczas gdy wnioski opinii są jednoznaczne w tym zakresie i wynika z nich, że stan taki w realiach niniejszej sprawy wystąpił, ☒zasadny ☐częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja Prokuratora okazała się zasadna i skutkowała w efekcie uchyleniem zaskarżonego wyroku, albowiem zarzut obrazy art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk okazał się zasadny. Należy na wstępie zauważyć, że o zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz poglądami doktryny decyduje: ujawnienie w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy zgodnie z regułami wskazanymi w art. 2 § 2 kpk, rozważenie wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego i wreszcie argumentacja wyczerpująca i logiczna, z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zawarta w uzasadnieniu orzeczenia. Tymczasem ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy uchybia wymogom art. 7 kpk przez stwierdzenie, że materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, iż oskarżone wyczerpały znamiona zarzucanego im przestęstwa. Do wniosku takiego doprowadziła bowiem Sąd I instancji dowolna ocena opinii lekarskich biegłych z L. (...) w Ł.. Sąd Rejonowy zupełnie zignorował bowiem zawarte w tych opiniach wnioski wskazujące na niedopatrzenie i nieprawidłowy nadzór ze strony oskarżonych lekarek nad rodzącą A. K. (1), szczególnie w I fazie porodu. Nie budzi wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla oceny w przedmiocie odpowiedzialności oskarżonych za zarzucone im przestępstwo miały w/w opinie biegłych z zakresu medycyny. Kolejne opinie uzupełniające w sprawie sporządzane były z uwagi na konieczność uwzględnienie nowych dowodów pojawiających się w miarę toczącego się postępowania. Biegli wypowiadali się w nich co do prawidłowości poszczególnych postąpień personelu medycznego, który sprawował opiekę nad rodzącą A. K. (2) i noworodkiem F. W.. Jednoznacznie też wskazywali na nieprawidłowości w zakresie działań poszczególnych osób. W szczególności konsekwentnie wskazywali na istniejące w analizowanej sytuacji, a związane z brakiem monitorowania KTG pacjentki w 1 okresie porodu stymulowanego oksytocyną, narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia płodu. Jednakże Sąd I instancji - jako „najwyższy biegły” okoliczności te ocenił w sposób odmienny – zdaniem Sądu Odwoławczego dowolny. Sąd I instancji, dokonując oceny wszystkich sporządzonych w sprawie opinii, co prawda przyjął do wiadomości ich stanowisko dotyczące braku stałego monitorowania KTG, jednakże nie powiązał go z możliwością przypisania oskarżonym odpowiedzialności karnej z art. 160 § 2 kk. Tymczasem biegli upatrywali narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pod postacią choroby realnie zagrażającej życiu w braku podłączenia ciągłego monitorowania tętna płodu i czynności skurczowej macicy za pomocą zapisu KTG, co ewidentnie ograniczało możliwości stwierdzenia zagrożenia, gdyby takie wystąpiło. Co prawda biegli wskazywali, że nie da się określić okresu, w którym mogło pojawić się bezpośrednie niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia płodu - czy w I czy w II okresie porodu, a nadto, że nie jest możliwe określenie prawdopodobieństwa wykrycia stanu zagrożenia dziecka gdyby monitorowanie stałe było prowadzone, jednakże niemożność ta stanowiła konsekwencję odłączenia monitoringu i braku miarodajnego zapisu KTG od godz. 14.15, nie zaś faktu, że okoliczności te w ogóle nie są możliwe do ustalenia. Pomijając zupełnie wnioski płynące z opinii, Sąd I instancji uznał się za „najwyższego biegłego”, gdy tymczasem, jak trafnie wskazał w apelacji prokurator za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2000 r., IV KKN 477/99, LEX nr 51136, dyskwalifikacja dowodów z opinii biegłych wymaga uprzedniego wykazania, że były one oparte na błędnych przesłankach, nie odpowiadają aktualnemu stanowi wiedzy w danej dziedzinie lub są sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania. Skoro dowód z opinii biegłego przeprowadza się wtedy, gdy dla stwierdzenia pewnej okoliczności niezbędne są wiadomości specjalne, to niezależnie od deklaracji, że to sąd jest najwyższym biegłym, realna możliwość zakwestionowania należytego poziomu tych wiadomości specjalnych również wymaga odpowiedniego zasobu wiedzy specjalistycznej. Stąd też zastrzeżenia sądu do poziomu opinii biegłego, jego wiedzy i prawidłowości przedstawionego rozumowania zwykle będą wymagały merytorycznego zweryfikowania tego dowodu, chociażby dla sprawdzenia, czy założenia, metody i sposób rozumowania przyjęte przez biegłego odpowiadają obecnemu stanowi nauki. Odpowiednie kroki przewiduje w tym zakresie przepis art. 201 kpk, który obliguje organ procesowy nie tylko do kontroli dowodu z opinii biegłych, ale również do podjęcia konkretnych działań zmierzających do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości i zastrzeżeń (tak trafnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 2000 r., IV KKN 477/99, LEX nr 51136). Analiza postępowania Sądu I instancji wskazuje na sprzeczność, skoro Sąd nie opiera się na opinii biegłych, a wcześniej dochodzi do przekonania, że kwestia istnienia bądź nie narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia płodu wymaga wiadomości specjalnych. Ponadto – jak trafie zauważył apelujący – z opinii biegłych wynika, że niedotlenienie u małoletniego musiało trwać dłuższy czas, o czym świadczą brak szybkiej poprawy stanu klinicznego po urodzeniu, zakres postępowania resustacyjnego, zielone zabarwienie wód płodowych, trwały deficyt neurologiczny. Tymczasem Sąd I instancji wskazał, że okres niedotlenienia nie mógł być nadmierny skoro dziecko urodziło się żywe, przeszło rekonwalescencję i obecnie funkcjonuje prawidłowo pod względem zdrowotnym. Taka ocena razi dowolnością, w szczególności mając na względzie to, że u dziecka po urodzeniu słyszalne były jedynie pojedyncze szmery serca oraz że przeżyło ono wyłącznie dzięki szybkiemu postępowaniu resustytacyjnemu podjętemu przez neonatologa oraz jak wyżej wskazano biegli stwierdzili u niego trwały deficyt neurologiczny. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarzuty postawione w apelacji okazały się zasadne należało i doprowadziły do uchylenia wyroku celem ponownego rozpoznania sprawy. 3.2. II. błąd w ustaleniach fatycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, a polegający na bezpodstawnym i dowolnym przyjęciu, że: - oskarżone o odłączeniu kroplówki z oksytocyną i jednocześnie zaniechaniu monitorowania KTG, co miało miejsce około godz. 14.15. dowiedziały się dopiero około godz. 15.30 - zachowanie oskarżonych od godz. 15.30 było prawidłowe i wystarczające w ramach sprawowanego przez nie nadzoru i kontroli porodu stymulowanego oksytocyną, co w konsekwencji skutkowało uniewinnieniem oskarżonych od popełnienia zarzuconego każdej z nich przestępstwa kwalifikowanego z art. 160 § 2 kk ☒zasadny ☐częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Tytułem wstępu wskazać należy, że ustalenia faktyczne dokonywane przez Sąd tylko wtedy mieszczą się w ramach swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prowadzi do sędziowskiego przekonania, odzwierciedleniem którego powinno być uzasadnienie orzeczenia. Ustalenia faktyczne Sądu wyrokującego w pierwszej instancji pozostają zatem pod ochroną art. 7 kpk tylko wtedy, gdy sąd ten rozważył we wzajemnym ze sobą powiązaniu, wynikające z każdego z zebranych w sprawie dowodów, okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego. Tymczasem Sąd I instancji zaniechał powyższego. Popełniony błąd w ustaleniach faktycznych jest wynikiem błędu w logicznym rozumowaniu, a zarazem naruszenia wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, czyli niewątpliwie doszło do zarzucanej przez Prokuratora co do obydwu oskarżonych obrazy art. 7 kpk w zw. za art. 410 kpk ,co skłoniło Sąd Odwoławczy do uchylenia wyroku w zaskarżonej części, tj. odnośnie uniewinnienia oskarżonych J. F. i P. P.. Nie budzi wątpliwości, że z obowiązujących na dzień 1 lipca 2018 roku przepisów, w szczególności standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w dziedzinie położnictwa i ginekologii, wynika, że w przypadku stymulacji czynności skurczowej, co ma miejsce przy podawaniu pacjentce oksytocyny, należy prowadzić ciągły nadzór kardiotokograficzny. Kontrola przebiegu porodu i obserwacja ciężarnej, w przypadku porodu niefizjologicznego, spoczywały na lekarzach. Poród stymulowany oksytocyną ze względu na brak prawidłowej czynności skurczowej macicy nie jest już porodem fizjologicznym, nad którym nadzór samodzielnie może prowadzić położna. W dokumentacji lekarskiej winno znajdować się zlecenie w zakresie stałego monitorowania KTG, które zobowiązywało położne do jego realizowania. Trafnie ustalił zatem Sąd I instancji, że położnej wydane zostało polecenie ustne dotyczące podłączenia KTG pacjentce w związku z podaniem jej wlewu z oksytocyną, które nie zostało wprowadzone pisemnie do dokumentacji medycznej pacjentki w dniu porodu. Następnie monitorowanie kardiotokograficzne prowadzone było od godz. 9.15-14.15, co wynika z dokumentacji medycznej pacjentki. W ocenie Sądu Odwoławczego zabrakło jednak wnikliwych ustaleń odnośnie do poziomu świadomości położnych A. G. i M. L. (1) co do obligatoryjności prowadzenia stałego monitorowania KTG. W szczególności z treści nagrania rozmowy między oskarżonymi lekarkami a położnymi A. G. i M. L. (1) wynika, że położne te, choć doświadczone, nie miały takiej świadomości. Wynika to również z depozycji składanych przez położne, a także z zeznań oddziałowej M. L. (2), która wskazała, że „nie musi być prowadzony stały monitoring KTG przy każdym porodzie z oksytocyną”. Trafnie zatem skonkludował apelujący, że uzasadnione jest twierdzenie, iż stałe monitorowanie KTG w tym oddziale nie było rozumiane i stosowane zgodnie z przepisami ustawowymi, nadającymi tej czynności charakter obligatoryjny w porodach stymulowanych oksytocyną. W takiej sytuacji, kiedy wśród personelu pomocniczego brak było jednolitych standardów, nadzwyczaj istotny był rzetelny nadzór lekarzy nad rodzącą. Dlatego też ustalenia i wnioskowanie Sądu I instancji, iż nie można oczekiwać od lekarza dyżurującego, aby prowadził stały nadzór nad czynnościami podwładnego ocenić należy jako dowolne – sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd Odwoławczy nie zgadza się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że oskarżone mogły oczekiwać od położnej – profesjonalistki, iż będzie respektować polecenia lekarza dyżurującego. W szczególności błędnie przyjął Sąd Rejonowy, że „jeżeli podwładna raz uchybiła temu obowiązkowi, to zwrócenie jej uwagi przez przełożonego na konieczność dalszego monitoringu (tak jak to miało miejsce ok. godz. 15.40) powinno po stronie profesjonalisty wywołać odpowiednią reakcję, polegająca na wyeliminowaniu uprzedniego uchybienia”. Wręcz przeciwnie – to odkrycie popełnionego po raz pierwszy uchybienia powinno wzmóc czujność lekarza, pod którego kierunkiem przebiega poród pozbawiony cech porodu fizjologicznego. W niniejszej sprawie kluczowe dla przyjęcia odpowiedzialności oskarżonych lekarek były ustalenia w zakresie postępowania z pacjentką od godz. 14.15 do godz. 16.30 – kiedy zaczął się II okres porodu niewymagający już prowadzenia stałego monitorowania KTG. Za apelującym należy wskazać, iż Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności przyjął, że położna A. G. samodzielnie, bez autoryzacji personelu lekarskiego, dokonała odpięcia pacjentce KTG o godz. 14.15 w celu udania się pacjentki na imersję wodną, o czym lekarki miały dowiedzieć się dopiero około godz. 15.30. Argumentacja apelującego jest przekonująca, iż z ustaleniem tym nie można się zgodzić. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, że z pierwszych zeznań świadka A. G., uznanych przez Sąd I instancji za wiarygodne, wynika, iż o odłączeniu kroplówki z oksytocyną położna ta informowała lekarza. Z wpisów w obserwacjach lekarskich wynika, że pacjentka była badana przez lekarza P. P. o godz. 14.05 – choć z protokołu operacyjnego wynika, że do godz. 14.10 trwał zbieg cesarskiego cięcia, w którym lekarka ta uczestniczyła, podobnie jak położna A. G.. Następnie po odłączeniu kroplówki i zapisu KTG pacjentka została odprowadzona na imersję wodną, gdzie przebywała pod opieką innej położnej, a sama A. G. udała się na zabieg cesarskiego cięcia wykonywany przez lekarki J. F. i P. P., który jak wynika z protokołu operacyjnego trwał w godz. 14.55-15.25. Trafnie zwraca uwagę apelujący Prokurator, iż trudno przyjąć, że położna opiekująca się przecież A. K. (2) od godzin rannych, o czym lekarki te wiedziały, w trakcie kontaktu z nimi związanego z zabiegiem u innej pacjentki nie poinformowała ich o stanie rodzącej A. K. (2) i miejscu jej aktualnego przebywania tj. w imersji wodnej. Podkreślenia wymaga, że to lekarz J. F. zlecała w godzinach rannych podanie pacjentce oksytocyny, a zatem miała świadomość, że poród tej pacjentki jest porodem niefizjologicznym, za który odpowiada lekarz. O wiedzy lekarek w zakresie losów pacjentki A. K. (2) po godz. 14.00 świadczy ich postawa, kiedy ponownie pojawiły się w sali porodowej wspólnie z położną A. G.. Żadna z oskarżonych nie wyraziła jakichkolwiek zastrzeżeń, zdziwienia czy wątpliwości w zakresie pobytu pacjentki na imersji wodnej, o czym świadczą choćby zeznania świadka K. J. - położnej, która opiekowała się pacjentką w tracie imersji i która przyprowadziła pacjentkę z imersji na salę porodową. Żadna z lekarek nie zawarła jakiejkolwiek adnotacji w dokumentacji medycznej pacjentki w zakresie przerwy w podawaniu oksytocyny czy prowadzeniu zapisu KTG, co przecież w razie ich rzekomej niewiedzy w tym zakresie, stanowiło poważne uchybienie. Co więcej żadna z lekarek nie przeprowadziła badania pacjentki - na konieczność zbadana pacjentki po półtoragodzinnej przerwie w zapisie zwracali uwagę biegli w opinii uzupełniającej z dnia 8 stycznia 2023 roku, ograniczając się jedynie do wydania polecenia w zakresie podłączenia zapisu KTG, który ostatecznie nie został przez nie w żaden sposób oceniony. Apelujący niezmiernie trafnie wypunktował również kwestie, które nie pozwalając uznać za prawidłowe ustaleń faktycznych Sądu I instancji prowadzących go do wniosku, że działanie położnej polegające na zaprzestaniu monitorowania KTG było samowolne i dokonane bez autoryzacji oskarżonych i że oskarżone nie godziły się na to. Jak słusznie wskazuje apelacja, z pierwszych zeznań A. G. uznanych przez Sąd za wiarygodne wynika, że odpięła KTG celem umożliwienia pacjentce przyjęcia pozycji wertykalnych. Nadto z wpisów w dokumentacji medycznej pacjentki wynika, że co najmniej o godz. 16.24 oskarżone miały kontakt z pacjentką albowi em o godz. 16.24 w dokumentacji medycznej zawarto wpis o badaniu pacjentki dokonany przez lekarza P. P., bowiem po zleceniu ponownego podpięcia KTG miały udać się do przyjętej na SOR w trybie nagłym pacjentki. Zauważyć jednak należy, że pacjentka ta na SOR została przyjęta dopiero około godz. 16.00, co wskazała w swych wyjaśnieniach oskarżona J. F.. Wskazać również należy, że z wiarygodnych w ocenie Sądu pierwszych zeznań A. G. wynika również, że o godz. 16.10, także na polecenie oskarżonej J. F., podała pacjentce czopek, a skoro tak to co najmniej w tym czasie albo wcześniej musiała mieć kontakt z tą lekarką. Tymczasem żadna z lekarek od godz. 15.40 nie dokonała sprawdzenia czy zapis KTG jest faktycznie prowadzony, mimo, że według ustaleń Sądu I instancji A. G. już wcześniej tj. od godz. 14.15 - 15.40 miała nie wykonywać polecenia w tym zakresie i monitoringu nie prowadzić. Nie bez znaczenia są tu wyjaśnienia oskarżonej J. F., która wskazała, że ocena odczytu KTG jest umieszczana w obserwacjach lekarskich. Koreluje to z treścią dokumentu - obserwacji lekarskich, mianowicie z wpisów z godz. 11.38 oraz 14.05 wynika, że zawarto w nich adnotację o treści „KTG” i z poczynionych ustaleń wynika, że faktycznie w tych godzinach mogły zapoznać się z zapisem. Natomiast wpis z godz. 16.24 nie zawiera tej adnotacji, co również świadczy o tym, że ocena zapisu KTG nie została przez nie dokonana, wbrew obowiązkom wynikającym z kontroli i nadzoru porodu niefizjologicznego. Rację też ma Prokurator, iż z materiału dowodowego wynika, że oskarżone miały świadomość, iż monitorowanie KTG nie było prowadzone od godz. 14.15. Z treści nagrania rozmowy między oskarżonymi a położnymi, w konfrontacji z przebiegiem porodu i poszczególnych jego momentów, wynika, że położna A. G. w swych wypowiedziach odnosi się do odpięcia KTG z godz. 15.46 - nie z godz. 14.15: k. 26 „bo zapieprzyłam z KTG, bo go nie podłączyłam „... odłączyłam, pacjentka miała duże rozwarcie w mojej ocenie ...”, „...chciałam jej, jemu dać, pozycja wertykalna, uważałam, że zapis będzie ....”, natomiast oskarżone w tej rozmowie wskazują, że były przekonane, że zapis trwa: k. 26 „... ja patrzyłam na tą kartkę i myślałam, że się pisze...”, Ja też, ja też.”. Zwrócić należy jeszcze uwagę na wypowiedź J. F. z tejże rozmowy z k. 27„..no bo ja przyszłam i mogłam powiedzieć tak: proszę włączyć zapis, który de facto powinien być włączony, ale mogłam powiedzieć: proszę włączyć zapis”. Wszystkie trafnie szczegółowo wypunktowane w apelacji Prokuratora okoliczności prowadzą do wniosku, że oskarżone nie prowadziły rzetelnego nadzoru i kontroli w zakresie przebiegu porodu u A. K. (2), mimo, że były do tego zobowiązane. Ten nadzór był szczególnie uzasadniony w kwestii oceny zapisu z KTG. Biegli wskazywali bowiem, że samo prowadzenie zapisu bez oceny lekarskiej stanowiłoby działanie bezcelowe i nie spełniałoby funkcji monitorowania. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarzuty postawione w apelacji okazały się zasadne należało i doprowadziły do uchylenia wyroku celem ponownego rozpoznania sprawy. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. ------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy -------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy --------------------- 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany --------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------- 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ------------------------ ☐ art.439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia -------------------------- 5.3.1.4.1. Sąd Okręgowy uważa, że oskarżone należy skazać za przestępstwo z art. 160 § 2 kk. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Reguły ne peius nie pozwalają Sądowi Odwoławczemu skazać oskarżonego, który był uniewinniony w pierwszej instancji, czy wymierzyć jakiejkolwiek kary. 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd może poprzestać na ujawnieniu dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, następnie winien ustalić stan faktyczny dokonać prawidłowej jego oceny, a przede wszystkim prawidłowo zastosować prawo materialne, rozważając zachowanie oskarżonych pod kątem realizacji znamion przestępstwa z art. 160 § 2 kk, dokonując szczególnie wnikliwej analizy znamion tego przestęstwa w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim opinii biegłych z zakresu medycyny. 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------ ---------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------- ------------------ 7. PODPIS Sędzia Sądu Okręgowego Rafał Lisak 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej oskarżonych J. F. i P. P., co do winy, na niekorzyść oskarżonych 1.1.3.1.Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2.Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art.438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art.439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Legislator headnote

AI generated

art.438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art.439 k.p.k, art. 7 k.p.k; IV Ka 181/24 · Sąd powszechny: Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w C., II Wydział Karny z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt II K 536/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐na korzyść ☒na niekorzyść ☐w całości ☒w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art.438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art.439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------ ---------------- ----------- ----------- 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------- ---------------- ------------ ------------ 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------- -------------- --------------------- 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------- ----------------- --------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. I. obraza prawa procesowego, mająca wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez niedokładną i dowolną ocenę dowodu w postaci opinii sporządzonych przez biegłych z L. (...) w Ł. i przyjęcie, że nie wystąpił stan narażenia dziecka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w I okresie porodu, kiedy stały monitoring KTG był obligatoryjny, podczas gdy wnioski opinii są jednoznaczne w tym zakresie i wynika z nich, że stan taki w realiach niniejszej sprawy wystąpił, ☒zasadny ☐częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja Prokuratora okazała się zasadna i skutkowała w efekcie uchyleniem zaskarżonego wyroku, albowiem zarzut obrazy art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk okazał się zasadny. Należy na wstępie zauważyć, że o zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz poglądami doktryny decyduje: ujawnienie w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy zgodnie z regułami wskazanymi w art. 2 § 2 kpk, rozważenie wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego i wreszcie argumentacja wyczerpująca i logiczna, z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zawarta w uzasadnieniu orzeczenia. Tymczasem ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy uchybia wymogom art. 7 kpk przez stwierdzenie, że materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, iż oskarżone wyczerpały znamiona zarzucanego im przestęstwa. Do wniosku takiego doprowadziła bowiem Sąd I instancji dowolna ocena opinii lekarskich biegłych z L. (...) w Ł.. Sąd Rejonowy zupełnie zignorował bowiem zawarte w tych opiniach wnioski wskazujące na niedopatrzenie i nieprawidłowy nadzór ze strony oskarżonych lekarek nad rodzącą A. K. (1), szczególnie w I fazie porodu. Nie budzi wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla oceny w przedmiocie odpowiedzialności oskarżonych za zarzucone im przestępstwo miały w/w opinie biegłych z zakresu medycyny. Kolejne opinie uzupełniające w sprawie sporządzane były z uwagi na konieczność uwzględnienie nowych dowodów pojawiających się w miarę toczącego się postępowania. Biegli wypowiadali się w nich co do prawidłowości poszczególnych postąpień personelu medycznego, który sprawował opiekę nad rodzącą A. K. (2) i noworodkiem F. W.. Jednoznacznie też wskazywali na nieprawidłowości w zakresie działań poszczególnych osób. W szczególności konsekwentnie wskazywali na istniejące w analizowanej sytuacji, a związane z brakiem monitorowania KTG pacjentki w 1 okresie porodu stymulowanego oksytocyną, narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia płodu. Jednakże Sąd I instancji - jako „najwyższy biegły” okoliczności te ocenił w sposób odmienny – zdaniem Sądu Odwoławczego dowolny. Sąd I instancji, dokonując oceny wszystkich sporządzonych w sprawie opinii, co prawda przyjął do wiadomości ich stanowisko dotyczące braku stałego monitorowania KTG, jednakże nie powiązał go z możliwością przypisania oskarżonym odpowiedzialności karnej z art. 160 § 2 kk. Tymczasem biegli upatrywali narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pod postacią choroby realnie zagrażającej życiu w braku podłączenia ciągłego monitorowania tętna płodu i czynności skurczowej macicy za pomocą zapisu KTG, co ewidentnie ograniczało możliwości stwierdzenia zagrożenia, gdyby takie wystąpiło. Co prawda biegli wskazywali, że nie da się określić okresu, w którym mogło pojawić się bezpośrednie niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia płodu - czy w I czy w II okresie porodu, a nadto, że nie jest możliwe określenie prawdopodobieństwa wykrycia stanu zagrożenia dziecka gdyby monitorowanie stałe było prowadzone, jednakże niemożność ta stanowiła konsekwencję odłączenia monitoringu i braku miarodajnego zapisu KTG od godz. 14.15, nie zaś faktu, że okoliczności te w ogóle nie są możliwe do ustalenia. Pomijając zupełnie wnioski płynące z opinii, Sąd I instancji uznał się za „najwyższego biegłego”, gdy tymczasem, jak trafnie wskazał w apelacji prokurator za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2000 r., IV KKN 477/99, LEX nr 51136, dyskwalifikacja dowodów z opinii biegłych wymaga uprzedniego wykazania, że były one oparte na błędnych przesłankach, nie odpowiadają aktualnemu stanowi wiedzy w danej dziedzinie lub są sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania. Skoro dowód z opinii biegłego przeprowadza się wtedy, gdy dla stwierdzenia pewnej okoliczności niezbędne są wiadomości specjalne, to niezależnie od deklaracji, że to sąd jest najwyższym biegłym, realna możliwość zakwestionowania należytego poziomu tych wiadomości specjalnych również wymaga odpowiedniego zasobu wiedzy specjalistycznej. Stąd też zastrzeżenia sądu do poziomu opinii biegłego, jego wiedzy i prawidłowości przedstawionego rozumowania zwykle będą wymagały merytorycznego zweryfikowania tego dowodu, chociażby dla sprawdzenia, czy założenia, metody i sposób rozumowania przyjęte przez biegłego odpowiadają obecnemu stanowi nauki. Odpowiednie kroki przewiduje w tym zakresie przepis art. 201 kpk, który obliguje organ procesowy nie tylko do kontroli dowodu z opinii biegłych, ale również do podjęcia konkretnych działań zmierzających do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości i zastrzeżeń (tak trafnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 2000 r., IV KKN 477/99, LEX nr 51136). Analiza postępowania Sądu I instancji wskazuje na sprzeczność, skoro Sąd nie opiera się na opinii biegłych, a wcześniej dochodzi do przekonania, że kwestia istnienia bądź nie narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia płodu wymaga wiadomości specjalnych. Ponadto – jak trafie zauważył apelujący – z opinii biegłych wynika, że niedotlenienie u małoletniego musiało trwać dłuższy czas, o czym świadczą brak szybkiej poprawy stanu klinicznego po urodzeniu, zakres postępowania resustacyjnego, zielone zabarwienie wód płodowych, trwały deficyt neurologiczny. Tymczasem Sąd I instancji wskazał, że okres niedotlenienia nie mógł być nadmierny skoro dziecko urodziło się żywe, przeszło rekonwalescencję i obecnie funkcjonuje prawidłowo pod względem zdrowotnym. Taka ocena razi dowolnością, w szczególności mając na względzie to, że u dziecka po urodzeniu słyszalne były jedynie pojedyncze szmery serca oraz że przeżyło ono wyłącznie dzięki szybkiemu postępowaniu resustytacyjnemu podjętemu przez neonatologa oraz jak wyżej wskazano biegli stwierdzili u niego trwały deficyt neurologiczny. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarzuty postawione w apelacji okazały się zasadne należało i doprowadziły do uchylenia wyroku celem ponownego rozpoznania sprawy. 3.2. II. błąd w ustaleniach fatycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, a polegający na bezpodstawnym i dowolnym przyjęciu, że: - oskarżone o odłączeniu kroplówki z oksytocyną i jednocześnie zaniechaniu monitorowania KTG, co miało miejsce około godz. 14.15. dowiedziały się dopiero około godz. 15.30 - zachowanie oskarżonych od godz. 15.30 było prawidłowe i wystarczające w ramach sprawowanego przez nie nadzoru i kontroli porodu stymulowanego oksytocyną, co w konsekwencji skutkowało uniewinnieniem oskarżonych od popełnienia zarzuconego każdej z nich przestępstwa kwalifikowanego z art. 160 § 2 kk ☒zasadny ☐częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Tytułem wstępu wskazać należy, że ustalenia faktyczne dokonywane przez Sąd tylko wtedy mieszczą się w ramach swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prowadzi do sędziowskiego przekonania, odzwierciedleniem którego powinno być uzasadnienie orzeczenia. Ustalenia faktyczne Sądu wyrokującego w pierwszej instancji pozostają zatem pod ochroną art. 7 kpk tylko wtedy, gdy sąd ten rozważył we wzajemnym ze sobą powiązaniu, wynikające z każdego z zebranych w sprawie dowodów, okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego. Tymczasem Sąd I instancji zaniechał powyższego. Popełniony błąd w ustaleniach faktycznych jest wynikiem błędu w logicznym rozumowaniu, a zarazem naruszenia wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, czyli niewątpliwie doszło do zarzucanej przez Prokuratora co do obydwu oskarżonych obrazy art. 7 kpk w zw. za art. 410 kpk ,co skłoniło Sąd Odwoławczy do uchylenia wyroku w zaskarżonej części, tj. odnośnie uniewinnienia oskarżonych J. F. i P. P.. Nie budzi wątpliwości, że z obowiązujących na dzień 1 lipca 2018 roku przepisów, w szczególności standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w dziedzinie położnictwa i ginekologii, wynika, że w przypadku stymulacji czynności skurczowej, co ma miejsce przy podawaniu pacjentce oksytocyny, należy prowadzić ciągły nadzór kardiotokograficzny. Kontrola przebiegu porodu i obserwacja ciężarnej, w przypadku porodu niefizjologicznego, spoczywały na lekarzach. Poród stymulowany oksytocyną ze względu na brak prawidłowej czynności skurczowej macicy nie jest już porodem fizjologicznym, nad którym nadzór samodzielnie może prowadzić położna. W dokumentacji lekarskiej winno znajdować się zlecenie w zakresie stałego monitorowania KTG, które zobowiązywało położne do jego realizowania. Trafnie ustalił zatem Sąd I instancji, że położnej wydane zostało polecenie ustne dotyczące podłączenia KTG pacjentce w związku z podaniem jej wlewu z oksytocyną, które nie zostało wprowadzone pisemnie do dokumentacji medycznej pacjentki w dniu porodu. Następnie monitorowanie kardiotokograficzne prowadzone było od godz. 9.15-14.15, co wynika z dokumentacji medycznej pacjentki. W ocenie Sądu Odwoławczego zabrakło jednak wnikliwych ustaleń odnośnie do poziomu świadomości położnych A. G. i M. L. (1) co do obligatoryjności prowadzenia stałego monitorowania KTG. W szczególności z treści nagrania rozmowy między oskarżonymi lekarkami a położnymi A. G. i M. L. (1) wynika, że położne te, choć doświadczone, nie miały takiej świadomości. Wynika to również z depozycji składanych przez położne, a także z zeznań oddziałowej M. L. (2), która wskazała, że „nie musi być prowadzony stały monitoring KTG przy każdym porodzie z oksytocyną”. Trafnie zatem skonkludował apelujący, że uzasadnione jest twierdzenie, iż stałe monitorowanie KTG w tym oddziale nie było rozumiane i stosowane zgodnie z przepisami ustawowymi, nadającymi tej czynności charakter obligatoryjny w porodach stymulowanych oksytocyną. W takiej sytuacji, kiedy wśród personelu pomocniczego brak było jednolitych standardów, nadzwyczaj istotny był rzetelny nadzór lekarzy nad rodzącą. Dlatego też ustalenia i wnioskowanie Sądu I instancji, iż nie można oczekiwać od lekarza dyżurującego, aby prowadził stały nadzór nad czynnościami podwładnego ocenić należy jako dowolne – sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd Odwoławczy nie zgadza się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że oskarżone mogły oczekiwać od położnej – profesjonalistki, iż będzie respektować polecenia lekarza dyżurującego. W szczególności błędnie przyjął Sąd Rejonowy, że „jeżeli podwładna raz uchybiła temu obowiązkowi, to zwrócenie jej uwagi przez przełożonego na konieczność dalszego monitoringu (tak jak to miało miejsce ok. godz. 15.40) powinno po stronie profesjonalisty wywołać odpowiednią reakcję, polegająca na wyeliminowaniu uprzedniego uchybienia”. Wręcz przeciwnie – to odkrycie popełnionego po raz pierwszy uchybienia powinno wzmóc czujność lekarza, pod którego kierunkiem przebiega poród pozbawiony cech porodu fizjologicznego. W niniejszej sprawie kluczowe dla przyjęcia odpowiedzialności oskarżonych lekarek były ustalenia w zakresie postępowania z pacjentką od godz. 14.15 do godz. 16.30 – kiedy zaczął się II okres porodu niewymagający już prowadzenia stałego monitorowania KTG. Za apelującym należy wskazać, iż Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności przyjął, że położna A. G. samodzielnie, bez autoryzacji personelu lekarskiego, dokonała odpięcia pacjentce KTG o godz. 14.15 w celu udania się pacjentki na imersję wodną, o czym lekarki miały dowiedzieć się dopiero około godz. 15.30. Argumentacja apelującego jest przekonująca, iż z ustaleniem tym nie można się zgodzić. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, że z pierwszych zeznań świadka A. G., uznanych przez Sąd I instancji za wiarygodne, wynika, iż o odłączeniu kroplówki z oksytocyną położna ta informowała lekarza. Z wpisów w obserwacjach lekarskich wynika, że pacjentka była badana przez lekarza P. P. o godz. 14.05 – choć z protokołu operacyjnego wynika, że do godz. 14.10 trwał zbieg cesarskiego cięcia, w którym lekarka ta uczestniczyła, podobnie jak położna A. G.. Następnie po odłączeniu kroplówki i zapisu KTG pacjentka została odprowadzona na imersję wodną, gdzie przebywała pod opieką innej położnej, a sama A. G. udała się na zabieg cesarskiego cięcia wykonywany przez lekarki J. F. i P. P., który jak wynika z protokołu operacyjnego trwał w godz. 14.55-15.25. Trafnie zwraca uwagę apelujący Prokurator, iż trudno przyjąć, że położna opiekująca się przecież A. K. (2) od godzin rannych, o czym lekarki te wiedziały, w trakcie kontaktu z nimi związanego z zabiegiem u innej pacjentki nie poinformowała ich o stanie rodzącej A. K. (2) i miejscu jej aktualnego przebywania tj. w imersji wodnej. Podkreślenia wymaga, że to lekarz J. F. zlecała w godzinach rannych podanie pacjentce oksytocyny, a zatem miała świadomość, że poród tej pacjentki jest porodem niefizjologicznym, za który odpowiada lekarz. O wiedzy lekarek w zakresie losów pacjentki A. K. (2) po godz. 14.00 świadczy ich postawa, kiedy ponownie pojawiły się w sali porodowej wspólnie z położną A. G.. Żadna z oskarżonych nie wyraziła jakichkolwiek zastrzeżeń, zdziwienia czy wątpliwości w zakresie pobytu pacjentki na imersji wodnej, o czym świadczą choćby zeznania świadka K. J. - położnej, która opiekowała się pacjentką w tracie imersji i która przyprowadziła pacjentkę z imersji na salę porodową. Żadna z lekarek nie zawarła jakiejkolwiek adnotacji w dokumentacji medycznej pacjentki w zakresie przerwy w podawaniu oksytocyny czy prowadzeniu zapisu KTG, co przecież w razie ich rzekomej niewiedzy w tym zakresie, stanowiło poważne uchybienie. Co więcej żadna z lekarek nie przeprowadziła badania pacjentki - na konieczność zbadana pacjentki po półtoragodzinnej przerwie w zapisie zwracali uwagę biegli w opinii uzupełniającej z dnia 8 stycznia 2023 roku, ograniczając się jedynie do wydania polecenia w zakresie podłączenia zapisu KTG, który ostatecznie nie został przez nie w żaden sposób oceniony. Apelujący niezmiernie trafnie wypunktował również kwestie, które nie pozwalając uznać za prawidłowe ustaleń faktycznych Sądu I instancji prowadzących go do wniosku, że działanie położnej polegające na zaprzestaniu monitorowania KTG było samowolne i dokonane bez autoryzacji oskarżonych i że oskarżone nie godziły się na to. Jak słusznie wskazuje apelacja, z pierwszych zeznań A. G. uznanych przez Sąd za wiarygodne wynika, że odpięła KTG celem umożliwienia pacjentce przyjęcia pozycji wertykalnych. Nadto z wpisów w dokumentacji medycznej pacjentki wynika, że co najmniej o godz. 16.24 oskarżone miały kontakt z pacjentką albowi em o godz. 16.24 w dokumentacji medycznej zawarto wpis o badaniu pacjentki dokonany przez lekarza P. P., bowiem po zleceniu ponownego podpięcia KTG miały udać się do przyjętej na SOR w trybie nagłym pacjentki. Zauważyć jednak należy, że pacjentka ta na SOR została przyjęta dopiero około godz. 16.00, co wskazała w swych wyjaśnieniach oskarżona J. F.. Wskazać również należy, że z wiarygodnych w ocenie Sądu pierwszych zeznań A. G. wynika również, że o godz. 16.10, także na polecenie oskarżonej J. F., podała pacjentce czopek, a skoro tak to co najmniej w tym czasie albo wcześniej musiała mieć kontakt z tą lekarką. Tymczasem żadna z lekarek od godz. 15.40 nie dokonała sprawdzenia czy zapis KTG jest faktycznie prowadzony, mimo, że według ustaleń Sądu I instancji A. G. już wcześniej tj. od godz. 14.15 - 15.40 miała nie wykonywać polecenia w tym zakresie i monitoringu nie prowadzić. Nie bez znaczenia są tu wyjaśnienia oskarżonej J. F., która wskazała, że ocena odczytu KTG jest umieszczana w obserwacjach lekarskich. Koreluje to z treścią dokumentu - obserwacji lekarskich, mianowicie z wpisów z godz. 11.38 oraz 14.05 wynika, że zawarto w nich adnotację o treści „KTG” i z poczynionych ustaleń wynika, że faktycznie w tych godzinach mogły zapoznać się z zapisem. Natomiast wpis z godz. 16.24 nie zawiera tej adnotacji, co również świadczy o tym, że ocena zapisu KTG nie została przez nie dokonana, wbrew obowiązkom wynikającym z kontroli i nadzoru porodu niefizjologicznego. Rację też ma Prokurator, iż z materiału dowodowego wynika, że oskarżone miały świadomość, iż monitorowanie KTG nie było prowadzone od godz. 14.15. Z treści nagrania rozmowy między oskarżonymi a położnymi, w konfrontacji z przebiegiem porodu i poszczególnych jego momentów, wynika, że położna A. G. w swych wypowiedziach odnosi się do odpięcia KTG z godz. 15.46 - nie z godz. 14.15: k. 26 „bo zapieprzyłam z KTG, bo go nie podłączyłam „... odłączyłam, pacjentka miała duże rozwarcie w mojej ocenie ...”, „...chciałam jej, jemu dać, pozycja wertykalna, uważałam, że zapis będzie ....”, natomiast oskarżone w tej rozmowie wskazują, że były przekonane, że zapis trwa: k. 26 „... ja patrzyłam na tą kartkę i myślałam, że się pisze...”, Ja też, ja też.”. Zwrócić należy jeszcze uwagę na wypowiedź J. F. z tejże rozmowy z k. 27„..no bo ja przyszłam i mogłam powiedzieć tak: proszę włączyć zapis, który de facto powinien być włączony, ale mogłam powiedzieć: proszę włączyć zapis”. Wszystkie trafnie szczegółowo wypunktowane w apelacji Prokuratora okoliczności prowadzą do wniosku, że oskarżone nie prowadziły rzetelnego nadzoru i kontroli w zakresie przebiegu porodu u A. K. (2), mimo, że były do tego zobowiązane. Ten nadzór był szczególnie uzasadniony w kwestii oceny zapisu z KTG. Biegli wskazywali bowiem, że samo prowadzenie zapisu bez oceny lekarskiej stanowiłoby działanie bezcelowe i nie spełniałoby funkcji monitorowania. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarzuty postawione w apelacji okazały się zasadne należało i doprowadziły do uchylenia wyroku celem ponownego rozpoznania sprawy. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. ------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy -------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy --------------------- 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany --------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------- 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ------------------------ ☐ art.439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia -------------------------- 5.3.1.4.1. Sąd Okręgowy uważa, że oskarżone należy skazać za przestępstwo z art. 160 § 2 kk. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Reguły ne peius nie pozwalają Sądowi Odwoławczemu skazać oskarżonego, który był uniewinniony w pierwszej instancji, czy wymierzyć jakiejkolwiek kary. 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd może poprzestać na ujawnieniu dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, następnie winien ustalić stan faktyczny dokonać prawidłowej jego oceny, a przede wszystkim prawidłowo zastosować prawo materialne, rozważając zachowanie oskarżonych pod kątem realizacji znamion przestępstwa z art. 160 § 2 kk, dokonując szczególnie wnikliwej analizy znamion tego przestęstwa w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim opinii biegłych z zakresu medycyny. 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------ ---------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------- ------------------ 7. PODPIS Sędzia Sądu Okręgowego Rafał Lisak 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej oskarżonych J. F. i P. P., co do winy, na niekorzyść oskarżonych 1.1.3.1.Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2.Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art.438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art.439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Keywords

AI generated
failure to provide evidence lack of prosecutorial standing unproven judicial bias failure to state reasons inadequate factual investigation lack of procedural indigence

Cited Legislation

AI generated
art.438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art.439 k.p.k
art. 7 k.p.k
art. 410 k.p.k
art. 437 § 2 k.p.k
AI generated
II AKa 263/24
wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z 21 marca 2024r., w sprawie II K 132/22 (oskarżeni E.
VI Ka 181/22
Sygn. akt VI Ka 181/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2022r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w Wydziale VI Karnym Odwoławczym w składzie: przewodniczący: sędzia Daniel Strzelecki protokolant: Agnieszka Telega po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 r. sprawy V. M. ur. (...) w P. (Łotwa) s. N. i M. z domu K. oskarżonego z art. 107§1 k.k.s. w zw. z art. 9§3 k.k.s. z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 14 lutego 2022r. sygn. akt II K 727/20 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego V. M. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 181/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 14 lutego 2022r. w sprawie sygn. akt II K 727/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------------------ --------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------------------- --------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że oskarżony urządzał i prowadził gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe na automatach do gier, pozyskał miejsce (lokal do prowadzenia tej działalności), zatrudniał pracowników, umożliwił dostęp graczom, pomiędzy automatami a oskarżonym istniał związek faktyczny, podczas gdy prawidłowa i kompleksowa ocena materiału dowodowego, w szczególności w postaci zeznań świadków M. N. (1), M. K., M. N. (2), J. P., nie pozwala na przypisanie V. M. popełnienia czynu z art. 107§1 k.k.s. w zw. z art. 9§3 k.k.s. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny 2. rażąca niewspółmierność orzeczonej w stosunku do oskarżonego kary, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy, okoliczności łagodzące oraz cele kary w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania uzasadniają wymierzenie kary znacznie łagodniejszej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1. Obrońca oskarżonego adw. J. Ł. zasadnie podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowody nie pozwalał na przypisanie oskarżonemu V. M. realizacji znamion ustawowych czynu z art. 107§1 k.k.s. w zw. z art. 9§3 k.k.s. Samo bowiem ustalenie, że w kontenerze umiejscowionym w B. przy ul. (...) w okresie od daty bliżej nieustalonej do dnia 20 marca 2018r. urządzane i prowadzone były wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych na automatach gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, które zawierały elementy losowości, zaś umowa najmu tego kontenera została zawarta ze spółką (...) Sp. z o.o. w G., której prezesem był wówczas V. M., nie było wystarczające dla poczynienia ustaleń faktycznych, że to właśnie oskarżony był osobą urządzającą i prowadzącą te gry. Dostrzec należało, że już na etapie postępowania przygotowawczego organ je prowadzący, a to (...) Urząd (...) we W. (...) w Z., powziął informację, że V. M. po raz ostatni przekroczył granicę państwową w dniu 29 maja 2017r. wyjeżdżając z Polski do Rosji przez przejście graniczne w G.. To zaś oznaczało, że w późniejszym czasie oskarżony nie wjeżdżał do Polski. Ten stan rzeczy znajdował swoją przyczynę w zawiadomieniu Sądu Rejonowego w Braniewie o wydaniu w stosunku do oskarżonego w sprawie sygn. akt II K 288/16 wyroku skazującego, przez co został on wpisany do wykazu osób, których pobyt na terytorium Polski jest niepożądany, a tenże wpis w oparciu o późniejsze zawiadomienia innych sądów obowiązuje do dnia 24 lipca 2022r. W związku z tym zawiadomieniem Komendant P. Straży Granicznej G. wydał dnia 5 lipca 2017r. decyzję o cofnięciu udzielonej V. M. wizy Schengen wielokrotnej nr (...), co skutkowało tym, że odmówiono mu wówczas wjazdu na terytorium Polski /k. 343, 364, 488/. Skoro cofnięcie wizy uniemożliwiało mu wjazd nie tylko do Polski, ale także do pozostałych krajów strefy Schengen, co wynikało jednoznacznie z treści art. 90 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013r., toteż nie można było przyjąć bez wyraźnego ku temu oparcia dowodowego, że począwszy od dnia 5 lipca 2017r. oskarżony przebywał w Polsce. Słuszność tego stanowiska doznawała dodatkowego wsparcia w spostrzeżeniu, że w związku z prowadzonymi przeciwko oskarżonemu licznymi postępowaniami karnoskarbowymi był on w Polsce poszukiwany listami gończymi czy do odbycia kar izolacyjnych /k. 580/. Uzasadnione było więc przypuszczenie, że nie podejmował on próby wjazdu po tej dacie na terytorium kraju. Skarżący słusznie zatem zwrócił uwagę na uzasadnioną wątpliwość czy podpis złożony w imieniu V. M. na umowie najmu lokalu (kontenera) z dnia 12 marca 2018r. został rzeczywiście złożony przez oskarżonego, skoro – jak już wspomniano – po unieważnieniu jego wizy w dniu 5 lipca 2017r., nie miał on możliwości legalnego przekroczenia granic zewnętrznych krajów tworzących strefę Schengen, a więc w istocie przedostania się do Polski. W tym okolicznościach jako oczywisty jawił się fakt, że Sąd Rejonowy nie dysponował materiałem dowodowym, na podstawie którego byłby w stanie stanowczo ustalić, że albo V. M. w dniu 12 marca 2018r. podpisał w B. tę umowę najmu kontenera, w którym znajdowały się automaty do gier hazardowych, ewentualnie dokument ten został mu przesłany na adres jego pobytu poza strefą Schengen, skąd po jego podpisaniu, odesłał go przedstawicielowi wynajmującej (...) Sp. z o.o. w B.. Nie można było zatem wykluczyć, że trafna była Isugestia skarżącego, iż podpis oskarżonego na tej umowie został sfałszowany, zaś on sam nie wiedział nawet o tym, że w kontenerze zlokalizowanym w B. przy ul. (...) w okresie od daty bliżej nieustalonej do dnia 20 marca 2018r. były prowadzone na automatach gry hazardowe. Już te okoliczności, co oczywiste, miały kluczowe znaczenie dla możliwości przypisania oskarżonemu sprawstwa i zawinienia w zakresie przypisanego przestępstwa skarbowego. W toku prowadzonego postępowania nie podjęto nawet próby wyjaśnienia tych wątpliwości, w czym pomocne mogłoby być zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego. Jako materiał porównawczy można byłoby przecież wykorzystać dokumentację, którą oskarżony składał w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w K. ubiegając się o udzielenie mu wizy. Rzecz jasna nie można apriorycznie wykluczyć, że oskarżony powinien ponieść odpowiedzialność karnoskarbową nawet, jeżeli jego podpis po tą umową został podrobiony. Taka możliwość wystąpiłaby, gdyby dowody pozwoliły stwierdzić, że nakłonił inną osobę do podpisania się w jego imieniu, ewentualnie jako działający prezes zarządu (...) Sp. z o.o. akceptował tę okoliczność. W oparciu o zgromadzone dotychczas dowody takie wnioskowanie miało jednak charakter czysto hipotetyczny. Trafnie obrońca wskazał zatem, iż Sąd Rejonowy w sposób dowolny ustalił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, pozwoliły na ustalenie, iż to V. M. pozyskał miejsce (lokal do prowadzenia działalności), zatrudniał pracowników i umożliwił graczom dostęp do automatów. Z pisemnych motywów wydanego orzeczenia wynika, iż Sąd Rejonowy przyjął w sposób aprioryczny, iż skoro oskarżony był poszukiwany listem gończym i wcześniej zapadły w stosunku do jego osoby prawomocne wyroki skazujące za przestępstw z art. 107§1 k.k.s., to bez wątpienia dopuścił się zarzucanego mu w niniejszym postępowaniu czynu. Tymczasem poczynienie takich konstatacji bez oparcia ich na przekonywującym materiale dowodowym było niedopuszczalne. Nawet bowiem najgłębsze przekonanie sędziowskie o sprawstwie i zawinieniu oskarżonego nie mogło zastąpić dowodów o tych okolicznościach zaświadczających. Celowe będzie także zwrócenie się przed merytorycznym zakończeniem tego procesu o akta postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Toruniu VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o sygn. 1216/19/028, a dotyczące rozwiązania postanowieniem z dnia 3 grudnia 2019r. (...) Sp. z o.o. bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego i zarządzenia wykreślenia jej z Krajowego Rejestru Sądowego w trybie art. 25d ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Być może dokumenty w tym postępowaniu zgromadzone pozwolą ustalić, jakiego rodzaju zaangażowanie w okresie objętym postępowaniem karnoskarbowym przejawiał w ramach działania tej spółki oskarżony. Obrońca oskarżonego celnie wskazał także na sprzeczności oraz niekonsekwencje w zeznaniach świadków, na których Sąd Rejonowy oparł poczynione w sprawie ustalenia faktyczne co odpowiedzialności karnej V. M.. Rzecz bowiem w tym, że przesłuchiwany kilkukrotnie M. K. całkowicie niekonsekwentnie relacjonował okoliczności zawarcia datowanej na 12 marca 2018r. umowy najmu także w zakresie tego, kto złożył na tym dokumencie podpis w imieniu spółki (...) Sp. z o.o. Raz bowiem twierdził, że umowa ta została podpisana w jego obecności, a konkretnie w wynajmowanym kontenerze, przez oskarżonego /k. 168, 231-232, 237/. Podczas składania kolejnych zeznań, odpowiadając na pytanie czy umowa najmu z dnia 12 marca 2018r. została podpisana w obecności prezesa zarządu (...) Sp. z o.o., zastrzegł zaś stanowczo „Nie. Nigdy nie widziałem tego człowieka, ani też żadnego pracownika tej spółki”. Gdy natomiast został zapytany o to, jak doszło do podpisania tej umowy wskazał „Najprawdopodobniej było to tak jak zazwyczaj, tzn. ja podpisałem umowę i zostawiłem ją w siedzibie spółki na S.. Nie pamiętam, ale mogło się zdarzyć, że dostałem egzemplarze tej umowy do podpisania, gdy już była podpisana przez prezesa spółki (...)”. Składając zeznania w późniejszym czasie M. K. niestanowczo opisywał okoliczności podpisania przez przedstawiciela najemcy tego dokumentu zastrzegając, że nie zapamiętał tego zdarzenia, przy czym hipotetyzując raz wskazał, że najprawdopodobniej został on podpisany na terenie (...) targowiska, chyba przez oskarżonego /k. 416/, aby na rozprawie podnieść, że nie weryfikował tożsamości tego mężczyzny /k. 655/. Nawet jednak w tych zeznaniach, w których stanowczo utrzymywał, że podpis w imieniu najemcy kontenera złożył oskarżony, nie był w stanie jednoznacznie go rozpoznać na zdjęciach sygnalitycznych, a jego wiek określił na około 50 lat, gdy tymczasem oskarżony jest zdecydowanie młodszy /k. 231 -232/. Z uwagi na niestanowczość zeznań M. K. co do okoliczności podpisania w dniu 12 marca 2018r. umowy najmu kontenera i jego sugestii, że podpis przedstawiciela najemcy mógł uzyskać udziałowiec (...) Sp. z o.o. zajmujący się jej sprawami finansowymi, a to M. N. (2), również on został przesłuchany w celu ustalenia przebiegu tych zdarzeń. Świadek ten pomimo kilkukrotnego przesłuchania nie dostarczył jednak żadnych istotnych w odniesieniu do analizowanych kwestii informacji. Pomimo tak istotnych braków postępowania przygotowawczego i to odnoszących się do zupełnie kluczowych aspektów związanych z odpowiedzialnością karną V. M., upoważniony przedstawiciel Naczelnika (...)Urzędu (...) we W. (...) w Z. wystąpił w dniu 26 czerwca 2020r. do prokurator Prokuratury Rejonowej w Bolesławcu z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia datowanego na 25 czerwca 2020r. o zastosowaniu wobec oskarżonego postępowania w stosunku do nieobecnych /k. 511a, 512/. Prokurator zatwierdziła zaś to postanowienie w dniu 3 lipca 2020r. /k. 511b/. Tymczasem stosownie do brzmienia art. 173§1 i 2 pkt 2 k.k.s. przeciwko sprawcy przestępstwa skarbowego (...) przebywającemu stale za granicą albo gdy nie można ustalić jego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju, postępowanie toczyć się może podczas jego nieobecności; przepisu §1 nie stosuje się, jeżeli wina sprawcy lub okoliczności popełnienia czynu zabronionego budzą wątpliwości. Skoro ponadto przez wątpliwość należy rozumieć nie tylko taką o charakterze kwalifikowanym, ale każdą oddziałującą na toczące się postępowanie, toteż niedostatki dowodowe, które wystąpiły w niniejszej sprawie z pewnością uniemożliwiały procedowanie w tymże trybie – J. Skorupka, Komentarz do wybranych przepisów Kodeksu karnego skarbowego, LEX/el. 2020, teza 6 do art. 173. To zaś oznaczało, że skoro w okolicznościach niniejszej sprawy zarówno wina V. M., jak i okoliczności popełnienia przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem czynu zabronionego budziły wątpliwości zasadniczej wręcz natury, to organ postępowania przygotowawczego nie mógł tego postępowania we wskazanym trybie przeprowadzić. Ta zasadnicza wada dochodzenia przeniknęła niestety do postępowania jurysdykcyjnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy, który procedował na rozprawie głównej na podstawie przepisów działu VI Kodeksu karnego skarbowego i to pomimo tego, że obrońca oskarżonego jeszcze przed wszczęciem przewodu sądowego wnosił o odstąpienie od prowadzenia postępowania w stosunku dla nieobecnych wskazując na ujemną przesłankę tego trybu w postaci wątpliwości co do winy oskarżonego /k. 576/. To zaś oznaczało, że rozpoznanie niniejszej w postępowaniu w stosunku do nieobecnych z naruszeniem art. 173§2 pkt 1 k.k.s., a więc gdy wina V. M. i okoliczności zarzuconego mu czynu budziły zasadnicze wątpliwości, spowodowało konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości przed Sądem meriti. Stanowiło zatem podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a to z uwagi na potrzebę pełnego merytorycznego rozpoznania sprawy – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2019r., sygn. akt III KS 34/18, OSNKW 2019/3/17. Ad. 2. Sąd Odwoławczy uznał za uzasadniony zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego w pkt 1 apelacji. Z uwagi na to, że zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu, to stosownie do brzmienia art. 436 k.p.k, zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec V. M. kary stał się bezprzedmiotowy. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o orzeczenie kary grzywny w mniejszym wymiarze. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ze względu na wydane przez Sąd Odwoławczy rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji (ze wskazaniem na konieczność usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego), sformułowane przez obrońcę wnioski o uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie złagodzenie wymierzonej mu kary grzywny, uznać należało za przedwczesne. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy ----------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia W ocenie Sądu Odwoławczego w poddanej analizie sprawie nie został spełniony obligatoryjny wymóg umożliwiający prowadzenie niniejszego postępowania w stosunku do nieobecnych, a wynikający z treści art. 173§2 pkt 1 k.p.k., zgodnie z którym wina sprawcy lub okoliczności popełnienia czynu zabronionego nie mogą budzić wątpliwości. Jak już wspomniano, wydanie orzeczenia z naruszeniem powołanego przepisu rodzi konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Stanowiło zatem podstawę uchylenia przez Sąd Odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w oparciu o art. 437§2 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 113§1 k.k.s. 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy powinien rozważyć przede wszystkim możliwość przekazania w oparciu o art. 344a k.p.k. w zw. z art. 113§1 k.k.s. niniejszej sprawy Naczelnikowi (...)Urzędu (...) we W. w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania przygotowawczego – R. Olszewski, Usuwanie istotnych braków postępowania przygotowawczego w postępowaniu karnym skarbowym, Prok.i Pr. 2005/2, s. 72-73. Przypomnieć wszakże należało, że skoro oskarżyciel nie mógł przeprowadzić dochodzenia w trybie przepisów statuujących postępowanie w stosunku do nieobecnych, a to dlatego, że wina V. M., jak i okoliczności popełnienia zarzuconego mu czynu zabronionego budziły wątpliwości, toteż konieczne okazało się już w na tym etapie procesu zgromadzenie dowodów świadczących o sprawstwie i zawinieniu oskarżonego. Jeżeli natomiast tego rodzaju dowodów oskarżycielowi zgromadzić się nie uda, to dochodzenie nie będzie mogło być w tym trybie prowadzone, co spowoduje konieczność procedowania na zasadach ogólnych, w tym przesłuchania oskarżonego. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------------------------------------------------------------------------------- PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności za zarzucane mu przestępstwo 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
XI Ka 264/21
Formularz UK 2 Sygnatura akt XI Ka 264/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
IV Ka 85/23
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 85/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II AKa 368/20
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 368/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text