III AUz 175/23 · Sąd powszechny

III AUz 175/23

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2023r. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez ubezpieczoną I. P.. Ubezpieczona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi o wznowienie postepowania zgodnie z jej pierwotną treścią. Nadto, pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym w podwójnej stawce oraz oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

Postanowieniem z 7 września 2023r. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił zażalenie ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 czerwca 2023r. Na uzasadnienie podano, że zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego z 13 czerwca 2023r. zostało wydane w dacie, kiedy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidywały środka zaskarżenia na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Zatem w dniu 13 czerwca 2023r. sprawa została prawomocnie zakończona. W związku z powyższym w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 394 2 § 1 k.p.c., w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 51 lit.a ustawy z dnia 9 marca 2023r. (Dz.U. z 2023r., poz. 614) zmieniającej Kodeks postępowania cywilnego z dniem 1 lipca 2023r., a to z mocy art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 9 marca 2023r.

Zażalenie ubezpieczonej jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu na podstawie art. 394 2 § 1 2 k.p.c. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 2, § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019r., poz.

68) z uwzględnieniem wyroku TK z dnia 20 kwietnia 2023r., SK 53/22 (Dz.U z 2023r, poz. 842) oraz na podstawie § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 265). Sąd miał na uwadze, że wynagrodzenie przyznane radcy prawnemu z urzędu nie może przekraczać 150% stawki minimalnej - § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Ubezpieczona wniosła zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 7 września 2023r. Nadto, pełnomocnik ubezpieczonej domagał się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym oraz oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Ubezpieczona zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła błędną wykładnie art. 394 2 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2023r. poprzez ustalenie, że sprawa została zakończona wydaniem postanowienia przez Sąd Apelacyjny w Katowicach dnia 13 czerwca 2023r., podczas gdy o tym, czy sprawa została zakończona decyduje data doręczenia zaskarżonego orzeczenia.

Ubezpieczonej doręczono zaskarżone postanowienie dnia 7 lipca 2023r., co otwiera możliwość złożenia zażalenia na gruncie znowelizowanego art. 394 2 § 1 k.p.c.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

zażalenie ubezpieczonej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Należy przypomnieć, że na podstawie przepisów postępowania cywilnego o postępowaniu zażaleniowym, w brzmieniu nadanym ustawą z 4 lipca 2019r. o zmienia ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 1469) nie przysługiwało zażalenie do sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowanie (uchwała Sądu Najwyższego z 7 października 2021r., w sprawie III CZP 53/20). Na podstawie w/w ustawy z dniem 7 listopada 2019r. nastąpiła zmiana stanu prawnego i wyłączona została możliwość zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę o wznowienie postępowania, które w dotychczasowej judykaturze kwalifikowane były jako postanowienia kończące postępowanie w sprawie i zaskarżalne zażaleniem do Sądu Najwyższego w sprawie kasacyjnej.

Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie podlegało też zażaleniu poziomemu do innego składu sądu drugiej instancji, a to z uwagi na treść znowelizowanego – art. 394 2 k.p.c. Na mocy ustawy nowelizującej podanej przez Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustawodawca nadał art. 394 2 § 1 k.p.c. nowe brzmienie od dnia 1 lipca 2023r., zgodnie z którym zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie tego sądu o odrzuceniu apelacji, postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania i postanowienie o umorzeniu postępowania wywołanego wniesieniem apelacji.

Zgodnie z art. 20 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Należy wskazać, że pojęcie zakończonych spraw oznacza wydanie orzeczenia kończącego (merytorycznie lub niemerytorycznie) postępowanie w danej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 października 2006r., w sprawie III CZP 73/06). Niezasadne jest twierdzenie ubezpieczonej, że sprawa zostaje zakończona z dniem doręczenia stronie orzeczenia.

Na mocy art. 394 2 § 1 1 k.p.c. zażalenie należało odrzucić jako niedopuszczalne. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 2, § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (j.t. Dz.U. z 2019r., poz.

68) z uwzględnieniem wyroku TK z dnia 20 kwietnia 2023r., w sprawie SK 53/22 oraz na podstawie § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 265). /-/SSA Ewelina Kocurek-Grabowska /-/SSA Grzegorz Tyrka /-/SSA Gabriela Pietrzyk-Cyrbus Sędzia Przewodniczący Sędzia