I C 419/23 · Sąd powszechny

sygn. akt I C 419/23 POSTANOWIENIE 15 grudnia 2023 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 15 grudnia 2023 roku w W. sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko F. W. o zapłatę postanawia 1. oddalić wniosek o ustanowienie kuratora dla pozwanego;

2. odmówić podjęcia postępowania;

3. umorzyć postępowanie. Uzasadnienie pkt.

2. i 3. 17 marca 2023 r. zarządzono doręczenie pozwanemu na wskazany w pozwie adres odpisu pozwu (k. 47). Próba doręczenia okazała się nieskuteczna (k. 55). 21 kwietnia 2023 r. zarządzono zobowiązać pełnomocnika powoda do doręczenia pozwanemu odpisu pozwu za pośrednictwem komornika albo zwrócenia pisma i wskazania aktualnego adresu pozwanego, albo zwrócenia pisma i udowodnienia, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie – w terminie dwumiesięcznym pod rygorem zawieszenia postępowania (k. 56). Termin upłynął bezskutecznie 17 lipca 2023 r. (k. 58).

Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 1391 § 2 k.p.c. (k. 59). Pismem z 25 lipca 2023 r. (nadanym 27 lipca 2023 r., wpływ do sądu 31 lipca 2023 r.) pełnomocnik powoda wniósł podjęcie postępowania i ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, a także zwrócenie się przez sąd do szeregu instytucji celem ustalenia adresu pozwanego. Wskazał, że ze strony powoda możliwości ustalenia adresu pozwanego zostały wyczerpane (k. 61). Złożył dokumentację z próby doręczenia korespondencji za pośrednictwem komornika, z której wynika, ze komornik jednokrotnie w dzień roboczy o godz. 12.55 pojawił się pod adresem pozwanego, zastał zamknięte mieszkanie, stwierdził „bezskuteczność” rozpytania sąsiadów, a następnie w ZUS i US ustalił, że figuruje tam adres pozwanego ten, pod którym go nie zastał (k. 62-65). 13 września 2023 r. przewodniczący zarządził ponownie zobowiązać pełnomocnika powoda do doręczenia pozwanemu korespondencji za pośrednictwem komornika, przy czym zobligował do wyboru takiego komornika, żeby podjął się prób doręczenia w porze, kiedy ludzie przebywają w domach (po 17), ewentualnego ponowienia próby, przeprowadzenia wywiadu z domownikami i sąsiadami, a w ramach ustalania aktualnego adresu nie ograniczył się do zapytania w ZUS i US, ale skorzystał również z systemu (...), a w razie niewywiązania się z tego przez komornika pełnomocnik obowiązany jest skorzystać ze środka z art. 3 ust. 5 u.k.s. (skarga na komornika do sądu) – w terminie dwumiesięcznym pod rygorem odmowy podjęcia postępowania, oddalenia wniosku o ustanowienie kuratora i umorzenia zawieszonego postępowania (k. 68).

Termin upłynął bezskutecznie 4 grudnia 2023 r. (k. 70). S ąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 180 § 1 k.p.c. sąd postanowi podjąć zawieszone postępowanie, jeśli ustanie przyczyna zawieszenia. Ponieważ przyczyna zawieszenia (jaką było niedoręczenie pozwu pozwanemu) nie ustała, sąd odmówił podjęcia postępowania. Podstawą do podjęcia postępowania nie był też wniosek o ustanowienie kuratora dla pozwanego. Zgodnie z art. 144 § 1 k.p.c. przesłanką takiego wniosku jest uprawdopodobnienie przez powoda, że miejsce pobytu pozwanego nie jest znane.

Chodzi przy tym o to, żeby było ono obiektywnie nieznane, a nie nieznane dla powoda. Wymaga to dołożenia staranności w ustaleniu tego miejscu. Ciężar ten w procesie spoczywa na powodzie. Powód ograniczył się natomiast do sformułowania szeregu wniosków do sądu, które zmierzały do przerzucenia tego ciężaru na sąd. Tymczasem sam nie wykonał zobowiązania przewodniczącego, a wcześniej zignorował nierzetelność komornika sądowego, nie reagując, nie składając przysługującego mu środka zaskarżenia (skargi z art. 3 ust. 5 u.k.s.).

Jest to na gruncie niniejszej sprawy o tyle kluczowe, że 22 października 2022 r. pozwany odebrał w elektronicznym postępowaniu upominawczy, korespondencję pod adresem, gdzie komornik podjął jedną nieskuteczną, w środku dnia roboczego, próbę doręczenia (k. 21v). Pochopne ustanowienie kuratora pozbawia strony prawa do sądu i prowadzi do nieważności postępowania. Ponadto wskazać należy, że z dniem 1 lipca 2023 r. art. 1391 § 2 k.p.c. uległ zmianie. O ile przed nowelizacją powód mógł, zamiast złożenia potwierdzenie doręczenia korespondencji z pośrednictwem komornika lub dowodu, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie, podać aktualny adres pozwanego (inny niż wskazany w pozwie), o tyle na gruncie znowelizowanego przepisu powód może wyłącznie albo samodzielnie doręczyć korespondencję pozwanemu za pośrednictwem komornika, albo wykazać dowodem na piśmie, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie, nie może natomiast podawać kolejnych adresów i żądać doręczenia przez sąd korespondencji na te nowoustalone adresy (a tym bardziej wymagać, żeby to sąd ustalał nowe adresy).

Nowelizacja zaostrzyła zatem ciężar przygotowania się do procesu. Przepis ten w znowelizowanej wersji ma zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej. Zgodnie z art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd umarza postępowania zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu trzech miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowanie. Chodzi przy tym nie o jakikolwiek wniosek, tylko o wniosek zasługujący na uwzględnienie, złożenie bowiem niezasadnego wniosku o podjęcie postępowania nie przerywa biegu terminu z art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. (tak trafnie Sąd Najwyższy w uchwałach z 18 listopada 2015 r., III CZP 74/15 i z 23 lutego 1982 r., III CZP 4/82).

Ponieważ zgłoszony przez powoda wniosek o podjęcie postępowania był niezasadny, postępowanie podlegało na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. umorzeniu wskutek bezskutecznego upływu terminu zakreślonego tym przepisem, który upłynął 27 października 2023 r. Sąd wstrzymał się z wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania do czasu upływu ponownie zakreślonego 2-miesięcznego terminu z art. 1391 § 1 k.p.c., który z kolei upłynął 4 grudnia 2023 r. Z. ądzenia:

1. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda r. pr. A. S. przez umieszczenie w portalu informacyjnym;

2. zwrócić powodowi 70 zł z opłaty od wniosku o uzasadnienie na rachunek bankowy wskazany na k.

2. W., 18 marca 2024 roku asesor sądowy Mateusz Janicki