VI Ka 611/24 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Ka 79/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej-Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. sprawy J. L. oskarżonego z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II K 126/22 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii (...) 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu sprawowaną w toku postępowania odwoławczego; III. zwalnia oskarżonego J. L. od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 79/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. II K 126/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Rażąca niewspółmierność: - orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, przy wymiarze której Sąd nie uwzględnił okoliczności łagodzących w postaci występujących u oskarżonego zaburzeń osobowości, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego rażąco niewspółmiernej kary, która nie spełnia dyrektyw kary określonych w art. 53 kk, a których prawidłowe zastosowanie powinno skutkować orzeczeniem kary w dolnych graniach ustawowego zagrożenia; - orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 15.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, przy wymiarze którego Sąd nie uwzględnił możliwości zarobkowych i majątkowych oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie rażąco wygórowanej; - obraza art. 624 kpk, przez nie zwolnienie oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, w sytuacji gdy istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację majątkową i wysokość osiąganych dochodów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej nie dostrzegł przesłanek racjonalizujących twierdzenie o wymierzeniu J. L. represji karnej rażąco, niewspółmiernie surowej. Rzeczywiście pozostaje ona surowa, aczkolwiek bez wartościującej cechy surowości „rażącej”. Zarzut rażącej niewspółmierności kary może być uznany za trafny i zasadny wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to istotna, wyraźna "bijąca wręcz po oczach" różnica pomiędzy karą orzeczoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary. Drugi z nich to stwierdzenie przez Sąd II instancji naruszenia dyrektyw wymiaru kary, które określa art. 53 kk, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności w tym wypadku o charakterze łagodzącym lub też gdy wprawdzie tego rodzaju okoliczności formalnie uwzględniono, ale nie nadano im właściwego znaczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9.02.2022 r., sygn. II AKa 232/21, LEX nr 3324690). Żeby dyskutować o surowości rozstrzygnięcia o karze, przypomnienia wymaga to, w jakich dokładnie granicach Sąd I instancji ferował wyrok. Zgodnie z Kodeksem Karnym sprawca czynu z art. 178a § 4 kk podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Sąd Okręgowy kontrolując rozstrzygnięcie o karze wymierzone podsądnemu w I instancji oceniał zatem dostosowanie przez Sąd a quo stopnia wykorzystania w/w granic kary do skonkretyzowanej sytuacji oskarżonego J. L.. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (rubryka 4) prawidłowo wymienił okoliczności obciążające i prawidłowo stwierdził brak okoliczności łagodzących. Apelujący próbował przeforsować tezę, że za okoliczność łagodzącą należało przyjąć to, iż u oskarżonego stwierdzono zaburzenia osobowości. Jednakże tego argumentu Sąd Okręgowy nie podzielił. Oskarżony był badany przez lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii wskazali, że w dacie czynu oskarżony miał zachowaną zarówno zdolność rozpoznania jego znaczenia, jak również pokierowania swoim postępowaniem. Wniosków tejże opinii sądowo-psychiatrycznej i oparcia na niej wyroku skazującego przez Sąd Rejonowy skarżący nie kwestionował. Wyrazem aktualnej filozofii karania jest systematyka obecnie obowiązującego Kodeksu Karnego, a jej jądro w największym skrócie ująć można następująco: traktuj karę jako środek ostateczny (ultima ratio) i bacz, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, a po surowszy środek represji karnej sięgaj tylko wtedy, gdy za pomocą łagodniejszego nie da się osiągnąć w stosunku do sprawcy przestępstwa zapobiegawczych i wychowawczych celów kary bądź zadośćuczynić należycie potrzebom w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23.08.2022 r., sygn. II AKa 366/21, LEX nr 3446772). Jak wynika z Karty Karnej dotyczącej oskarżonego, dotychczas stosowane wobec niego kary nie przyniosły rezultatu i nie wdrożyły go w przestrzeganie porządku prawnego. Jego przestępcze czyny pozostają nader zbliżone do siebie rodzajowo, prawidłowym był zatem wniosek Sądu Rejonowego, iż pozytywna prognoza kryminologiczna nie zachodzi i Sąd ten w pełni uprawniony był do sięgnięcia po karę najsurowszą rodzajowo, powyżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego czynu przypisanego podsądnemu. Okoliczności przesądzające o sprawstwie, a należące do znamion określonego przestępstwa, mogą być przyjmowane jako okoliczności obciążające tylko wtedy, gdy podlegają stopniowaniu lub nagromadzeniu. W sprawie niniejszej oskarżony kilkukrotnie przekroczył stan uznawany przez ustawodawcę za nietrzeźwość (0,5 promila alkoholu we krwi lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) – I próba wynosiła 1,17 mg/l, zaś II próba – 1,19 mg/l. Dodatkowo owo stężenie alkoholu u oskarżonego rosło, a nie malało, co wskazywało na to, że zdecydował się wsiąść do samochodu jako kierowca, krótko po tym, gdy skończył spożywanie alkoholu. Powodem zatrzymania oskarżonego rzeczywiście była rutynowa kontrola funkcjonariuszy Policji, aczkolwiek z ich zeznań wynikało, że oskarżony nie utrzymywał prostego toru jazdy, jechał tzw. wężykiem. Stwarzał zatem realne, a nie abstrakcyjne zagrożenie na drodze. Oskarżony podał zresztą, że w tym samym dniu w ciągu ostatnich 24 godzin, spożywał alkohol w postaci wódki w ilości 1 litra około godziny 5 rano (protokół, k. 2 verte akt sprawy). Zatrzymano go przed godz. 11, przy czym w dniu zdarzenia w ogóle nie powinno być go na drodze publicznej, albowiem miał zatrzymane prawo jazdy. Pouczony o swoich prawach i obowiązkach, po wręczeniu wezwania na przesłuchanie na dzień następny oskarżony wulgarnie oświadczył, że nic go to nie interesuje, a cytatu z tej wypowiedzi Sąd Okręgowy w niniejszym uzasadnieniu nie przytoczy, w dbałości o język pism sądowych, odsyłając do akt sprawy (k. 6 verte). Orzeczona kara musi uwzględniać sposób działania sprawcy, stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, jak też zachowanie po jego dokonaniu, aby można było uznać ją za sprawiedliwą oraz karę, która spełni stawiane przed nią cele wychowawcze oraz zapobiegawcze. W ocenie Sądu Okręgowego, rozstrzygniecie o karze zasadniczej powyższe wektory jak najbardziej uwzględniło. Dodatkowo, wymiar kary pozbawienia wolności (1 rok) orzeczonej w I instancji nie wyklucza złożenia przez oskarżonego wniosku o odbycie tejże kary w systemie dozoru elektronicznego (art. 43la kkw). W przekonaniu Sądu Okręgowego, współmierne były także orzeczone w I instancji środki karne: dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 15.000 złotych. Dyrektywy wymiaru kary stosowane są do środków karnych odpowiednio na mocy art. 56 kk, a zatem powyższe rozważania odnoszą się także do orzeczonych w I instancji środków karnych i nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania. Co do dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów Sąd I instancji nie miał zresztą luzu decyzyjnego. Zastosowanie przepisu art. 42 § 4 kk było obligatoryjne. Ratio legis świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomoc Postpenitencjarnej jest in concreto potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zwiększenie dolegliwości całości represji karnej oraz pomoc tym osobom, które cierpią skutek przestępstw popełnianych przez nietrzeźwych kierowców. Zła sytuacja materialna sprawcy nie może każdorazowo determinować orzeczenia w/w środka karnego w najniższej możliwej granicy, albowiem de facto oznaczałoby, że wszystkie pozostałe dyrektywy nie mają znaczenia, a do tego doprowadziłoby w istocie podzielenie zasadności zarzutu obrońcy przez Sąd Okręgowy w części dotyczącej w/w świadczenia pieniężnego. Jak już wskazano, w świetle art. 56 kk zasady i dyrektywy sądowego wymiaru kary stosowane powinny być również w odniesieniu do środków karnych, a skoro tak to jest oczywistym, iż muszą łączyć się z konkretnym sprawcą, konkretnego przestępstwa. Sąd Okręgowy nie stwierdził również w zaskarżonym wyroku obrazy przepisu art. 624 kpk. Przepis ten, regulujący zasady zwalniania od zapłaty kosztów sądowych, decyzję w tym zakresie pozostawia uznaniu Sądu. Koszty postępowania pierwszoinstancyjnego w sprawie niniejszej (ponad 2 tys. złotych) wywołane były przestępczym zachowaniem oskarżonego. W postępowaniu wykonawczym będzie możliwe ich rozłożenie na raty, o ile oskarżony złoży tego rodzaju wniosek i dopiero, gdy nie będzie możliwości ich skutecznej egzekucji komorniczej, zostaną one umorzone. Zasadą jest ponoszenie przez podsądnego kosztów postępowania w sytuacji wydania wyroku skazującego, a stosunkowo młody wiek oskarżonego (ur. (...)) pozwalał na przyjęcie, iż poddany resocjalizacji może zmienić swoje życie, a jego stan zdrowia może ulec poprawie w sytuacji, gdy oskarżony będzie o niego dbać. W przekonaniu Sądu Okręgowego prowadzenie przez oskarżonego trybu życia, który po raz kolejny doprowadził go na salę sądową, wymaga zdecydowanych kroków i w całokształcie dolegliwości wymagających ze skazaniem, musi skutkować u J. L. kategorycznym przekonaniem o nieopłacalności łamania prawa pod każdym względem. Wniosek - o wymierzenie oskarżonemu kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przewidzianego za przypisane mu przestępstwo; - o obniżenie wymiaru zasądzonego w pkt III świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; - o zwolnienie w całości oskarżonego J. L. od ponoszenia kosztów sądowych za I instancję; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność wszystkich podpunktów zarzutu obrońcy determinowała bezzasadność wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy W zaskarżonej części, tj. co do kary i środka karnego oraz obowiązku poniesienia przez oskarżonego kosztów postępowania za I instancję, wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy oskarżonego została ustalona na podstawie przepisów § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 roku, poz. 18) przy uwzględnieniu, że wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku, SK 78/21 odnosi się do kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przygotowawczym i przed Sądem I instancji. III. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk oraz art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zwolniono oskarżonego od opłaty i wydatków za postępowanie odwoławcze, mając na uwadze jego sytuację materialną oraz dolegliwość finansowych skutków wyroku wydanego w I instancji. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o karze zasadniczej i środku karnym 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 473/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II Ka 822/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Grażyna Jaszczuk Sędziowie: SO Agnieszka Karłowicz SO Karol Troć (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Tomasza Pniewskiego po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. sprawy Ł. R. (1) oskarżonego z art. 62 ust. 1 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 18 sierpnia 2023 r. sygn. akt II K 899/22 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego Ł. R. (1) na rzecz Skarbu Państwa 420 zł tytułem kosztów sądowych za II instancję. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 822/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 18 sierpnia 2023 r. w sprawie II K 899/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. w zakresie czynu z punktu I wyroku: obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia: - art. 7 kpk dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego i odebranie wyjaśnieniom waloru wiarygodności w zakresie w jakim oskarżony wskazał, że w dniu 7 maja 2022r. w Ł. nie posiadał amfetaminy w ilości 7,51 grama i konsekwentnie i logicznie wyjaśnił, że we wskazanym dniu podróżował wraz z S. V., który na widok funkcjonariuszy policji oddalił się z miejsca zdarzenia pozostawiając w samochodzie Ł. R. (1) amfetaminę w ilości 7,51 grama; - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadka S. V. i obdarzenie ich walorem pełnej wiarygodności, w sytuacji gdy świadek na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2023r. na szczegółowe pytania Sądu i obrony zasłaniał się niepamięcią, podawał odmienne okoliczności niż na etapie postępowania przygotowawczego i nie potrafił logicznie wytłumaczyć przyczyn dla których zeznawał odmiennie niż uprzednio oraz składał depozycje mające na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej, co winno skutkować pozbawieniem zeznań S. V. waloru wiarygodności; Z daleko idącej ostrożności procesowej w zakresie czynu z punktu I wyroku obrazy prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez błędną wykładnię znamienia „znaczna ilość substancji psychotropowej" skutkującą dowolnym przyjęciem, iż 7,51 grama amfetaminy w realiach przedmiotowej sprawy stanowi znaczną ilość substancji psychotropowej, podczas gdy taką ilością jest ilość substancji psychotropowych, która mogłaby jednorazowo zaspokoić potrzeby co najmniej kilkudziesięciu osób uzależnionych, a w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, iż poza kryterium ilościowo- jakościowym (uzależnionym od zdatności konkretnego narkotyku, posiadanego przez sprawcę, do odurzenia kilkudziesięciu osób uzależnionych), wyznaczają również takie kryteria, jak cel, w jakim sprawca owe substancje posiada oraz ściśle z nim powiązana kwestia stopnia uzależnienia sprawcy od tych substancji; 2. w zakresie czynu z punktu II Wyroku (zarzut VI aktu oskarżenia) obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia tj.: - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadka S. V., który wskazywał, że w grudniu 2021r. w Ł. w okolicach Świąt Bożego Narodzenia, Ł. R. (1) przyjechał na miejsce spotkania samochodem marki A. (...), podczas gdy z żadnych zeznań świadka S. V. nie wynikało, że oskarżony Ł. R. (1) osobiście kierował pojazdem marki A. (...) i okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem; - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego Ł. R. (1), który konsekwentnie nie przyznawał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że nie przyznaje się do jego popełnienia, ponieważ nigdy nie posiadał samochodu marki A. (...), a jest właścicielem O. (...) co winno skutkować uniewinnieniem oskarżonego od stawianego mu w punkcie VI zarzutu; 3. w zakresie czynu z punktu III wyroku obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia: - art. 7 kpk dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz dowodu z opinii biegłego z dnia 31 maja 2022r. poprzez zupełnie dowolne przyjęcie, że oskarżony dwukrotnie w toku postępowania przygotowawczego przyznał się, że uprawiał 3 sztuki krzaków konopi innych niż włókniste, podczas gdy z jego wyjaśnień rozwiniętych bezpośrednio przed Sądem jednoznacznie wynikało, że fakt hodowania miał miejsce natomiast nie miał świadomości jaka forma konopi to będzie co znajduje oparcie w treści opinii z zakresu badań fizykochemicznych wskazującej kategorycznie, że nie jest możliwe ustalenie czy zabezpieczone rośliny stanowią konopie inne niż włókniste czy też konopie włókniste (k. 116); błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a wyrażający się wadliwym ustaleniem, iż oskarżony swoim zachowaniem usiłował uprawiać 3 sztuki krzaków konopi innych niż włókniste, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonego i opinii biegłego winna prowadzić do ustalenia, że Ł. R. (1) swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu; 4. w zakresie czynu z punktu IV i V wyroku: obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia tj.: - art. 7 kpk dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego, który od samego początku konsekwentnie wskazywał, że S. V. przekonany, iż został zatrzymany na skutek donosu Ł. R. (1) pod oknem oskarżonego w konsekwencji czego złożył zeznania obciążające jego osobę, a ponadto Ł. R. (1) wskazywał, że amfetaminę celem wspólnego zażycia z S. V. nabywał i przywoził celem konsumpcji świadek; - art. 7 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadka S. V., którego zeznania były chwiejne, miejscami wewnętrznie sprzeczne i świadek na rozprawie wielokrotnie zasłaniał się niepamięcią co wskazywało, że jego zeznania zostały ukierunkowane na zmniejszenie bądź uniknięcie odpowiedzialności karnej; Z daleko idącej ostrożności procesowej obrazy prawa materialnego, tj. art. 57b kk w zw. z art. 4 § 1 kk w zw. z art. 6 § 1 kk poprzez zastosowanie w podstawie prawnej skazania zaostrzającego odpowiedzialność karną art. 57b kk, który obowiązuje od dnia 24 czerwca 2020r., podczas gdy w sytuacji czynu ciągłego czasem popełnienia czynu nie jest ostatnie zachowanie, ale cały okres czynu; 5. W zakresie czynu z punktu IV i V wyroku: obrazy prawa materialnego, tj. art. 11 § 2 kk poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i czyn z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii winny zostać zakwalifikowane jako jeden czyn biorąc pod uwagę, że kilkurazowe nieodpłatne udzielenie narkotyku należy oceniać w kategoriach „utrzymania przy sobie" stałego odbiorcy narkotyków; 6. w zakresie czynów z punktu I, IV, V i VI aktu oskarżenia: obrazy przepisów postępowania, który miał wpływ na treść orzeczenia tj. art. 170 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 192 § 2 kpk poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka S. V. w obecności biegłego psychologa jako dowodu nieprzydatnego do stwierdzenia danej okoliczności, podczas gdy zeznania świadka złożone na rozprawie były chwiejne, wewnętrznie sprzeczne, świadek notorycznie zasłaniał się niepamięcią, nie potrafił odtworzyć szczegółów zdarzeń z udziałem oskarżonego Ł. R. (1), a przede wszystkim ujawnił w toku zeznań, że w 2007r. przeszedł operację głowy połączoną z trepanacją, co winno skutkować przerwaniem czynności i ponownym wezwaniem świadka celem jego przesłuchania w obecności biegłego celem weryfikacji jego zdolności do zapamiętywania i odtwarzania wobec istnienia wątpliwości co do jego stanu psychicznego; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie wykazała, żeby postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie, na co wskazywał obrońca oskarżonego. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, poczynił ustalenia w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego, a ocena materiału dowodowego pozostaje w zgodzie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd pierwszej instancji również prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko. Nie sposób tym samym podzielić stanowiska obrońcy o wybiórczej, jednostronnej ocenie materiału dowodowego. Sąd Rejonowy słusznie uznał wyjaśnienia oskarżonego Ł. R. (1) za wiarygodne jedynie w części, a mianowicie w zakresie w jakim wskazywał, że został zatrzymany w dniu 7 maja 2022 r. w Ł. w samochodzie O. nr rej (...), że zabezpieczono u niego w mieszkaniu (...) sztuki krzaków konopi i że on je posadził i „hodował” (uprawiał) i że zna S. V.. Wyjaśnienia oskarżonego w pozostałym zakresie pozostają w sprzeczności z innymi wiarygodnymi dowodami, a w szczególności zeznaniami świadków D. B. oraz S. V.. Analiza wyjaśnień Ł. R. (1) prowadzi do wniosku, że oskarżony celowo chciał przerzucić odpowiedzialność za postawione mu zarzuty na S. V., na co wskazują m.in. jego wyjaśnienia dotyczące chociażby posiadania amfetaminy. Oskarżony wskazywał, że środki znalezione w jego samochodzie w boczku pasażera, należały do S. V., któremu udało się uciec. Tymczasem z niebudzących wątpliwości zeznań D. B. wynika, że oskarżony w pojeździe był sam, natomiast substancję psychotropową w postaci amfetaminy funkcjonariusze ujawnili w podsufitce samochodu, a nie jak próbował wykazywać oskarżony w boczku pasażera. Także co do uprawy krzaków konopi nie zasługuje na uwzględnienie przedstawiona przez oskarżonego wersja. Przesłuchany dwukrotnie w toku postępowania przygotowawczego oskarżony przyznał się do popełnienia tego czynu. Na brak wiedzy co wyrośnie z „pestek” powoływał się dopiero przed Sądem, znając wnioski opinii nie rozstrzygającej o charakterze roślin. Zaprezentowana wcześniej postawa wskazuje, że oskarżony doskonale wiedział jakie rośliny uprawia i jakie chciał uzyskać. Z uwagi na wnioski tej opinii słusznie Sąd I instancji przyjąć, że oskarżony jedynie usiłował uprawiać 3 sztuki konopi innych niż włókniste, bo niewątpliwie tego właśnie chciał – nie chciał uprawiać krzewów np., pomidorów, ale właśnie uzyskać marihuanę i co najwyżej godził się z niepowodzeniem. Należy w tym miejscu przypomnieć, że sąd może obdarzyć przymiotem wiarygodności depozycje osobowe w części, bądź w całości (postanowienie SN z 26.03.2021 r., II KK 94/21, LEX nr 3232190). Sąd nie jest zobowiązany do dawania wiary takim dowodom w całości, a ocena ta zawsze musi zostać dokonywana w zestawieniu z pozostałym materiałem sprawy. Z samego zaś niezadowolenia obrońcy oskarżonego co do wyników tej oceny nie można upatrywać jej nietrafności. Decyzja Sądu Rejonowego o niedaniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na k. 219, była zasadną, wobec sprzeczności z materiałem dowodowym, któremu Sąd I instancji dał wiarę. Odnosząc się natomiast do zarzutu obrońcy dotyczącego oceny zeznań świadka S. V. wskazać należy, iż dowód z wyjaśnień, względnie z zeznań sprawcy przestępstwa, który obciąża innego sprawcę przestępstwa należy oceniać ze szczególną wnikliwością, mając na uwadze, to czy świadek obciążający innego sprawcę dąży jedynie do „przerzucenia” odpowiedzialności na tę osobę, czy wyjaśnienia, zeznania takiej osoby są konsekwentne i logiczne, czy mają one przynajmniej częściowe potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym, czy świadek miałby interes w bezpodstawnym obciążaniu innej osoby. W tym miejscu odnieść się można do zarzutu, dotyczącego braku generalnej weryfikacji osoby świadka i jego zdolności do postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania spostrzeżeń za pomocą opinii biegłego psychologa. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy nie dopuścił się tu obrazy przepisów art. 170 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 192 § 2 kpk oddalając na tej podstawie wniosek dowodowy obrońcy o ponowne przesłuchanie świadka S. V. z udziałem psychologa, albowiem nie zaistniały ustawowe przesłanki określone w art. 192 § 2 kpk Podkreślić w tym miejscu należy, że przepis art. 192 § 2 kpk nie ma charakteru obligatoryjnego. Nie wynika z niego obowiązek powołania biegłego lekarza lub biegłego psychologa do udziału w czynności przesłuchania, a tylko możliwość zarządzenia przesłuchania świadka z udziałem wymienionych biegłych, jeśli spełnione będą ku temu przesłanki. Uruchomienie tej instytucji procesowej następuje jednak dopiero wtedy, gdy w realiach konkretnej sprawy powstaną rozsądne, w świetle doświadczenia życiowego i wskazań wiedzy, wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 5 lutego 2021 r., II KK 394/20, LEX nr 3181401). Sąd I instancji słusznie nie dostrzegł wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu umysłowego, zdolności do postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń. Tego rodzaju mankamentów co do stanu psychicznego i umysłowego nie wykazał również skarżący. Obrońca w tym zakresie wskazuje jedynie, że świadek nie potrafił odtworzyć zdarzeń z udziałem oskarżonego, zasłaniał się niepamięcią, a w 2007 r. przeszedł operację głowy. Operacja sama w sobie nie pogarsza z założenia funkcji poznawczych. Koniecznym byłoby tu zauważenie atypowych, a nie przeciętnych, objawów trudności z odtwarzaniem wspomnień, braku wspomnień co do rzeczy ewidentnych, wypaczania wspomnień w sposób ewidentnie zniekształcający rzeczywistość. Naturalną rzeczą jest, że z upływem czasu pewne zdarzenia i szczegóły pamięta się generalnie mniej, mniej dokładnie, a niektóre elementy całkowicie z pamięci ulatują. Nie jest to jednak jednoznaczne z brakiem od początku czy utratą przez świadka zdolności do postrzegania lub odtwarzania spostrzeżeń. Świadek zeznając podczas kolejnych przesłuchań w różnym charakterze wbrew zarzutom apelacji opisywał zdarzenia w sposób tożsamy, nie wskazywał, że niczego nie pamięta, w naturalny sposób sygnalizował, że pewnych informacji nie jest w stanie przekazać precyzyjnie (podobnie jak nie będzie tego w stanie uczynić większość ludzi, gdyby ich spytać np. ile razy w ciągu pół roku jedli na śniadanie jajecznicę i nie oznacza to, że winni oni być odsunięci od odpowiedzialnych stanowisk i zadań). W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy ocenił zeznania świadka S. V. wnikliwie, z należytą starannością, uwzględniając i właściwie oceniając przyczyny pojawiających się w jego depozycjach różnic, także przez pryzmat wyżej wskazanych kryteriów oceny tego dowodu. Sąd Okręgowy podzielając ocenę zaprezentowaną w tym zakresie przez Sąd Rejonowy pragnie dodatkowo wskazać, że świadek S. V. przesłuchiwany podczas postępowania przygotowawczego w charakterze podejrzanego (k. 14-15) konsekwentnie wskazywał, że to oskarżony udzielał mu amfetaminy oraz że, kiedy spotkał się z oskarżonym przed świętami Bożego Narodzenia w 2021 r. to oskarżony przyjechał samochodem marki A. (...) koloru niebieskiego. Świadek co prawda nie potrafił precyzyjnie określić okresu, od kiedy Ł. R. (1) udzielał mu amfetaminy, jednak jego zeznania są spójne co do zasadniczych faktów, nie można w nich dostrzec wewnętrznych sprzeczności, wzajemnie się uzupełniają. Obrońca oskarżonego nie wskazał żadnych okoliczności, które by skutecznie podważyły ocenę zeznań świadka i wskazały na ich nieprawdziwość. Nie mogą takiej przeciwwagi stanowić twierdzenia oskarżonego, że nigdy nie posiadał samochodu A. (...), więc nie mógł nim przyjechać – skoro wg treści wyroku z k. 120 był on prawomocnie skazany za jazdę takim właśnie pojazdem w 2021 r. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby S. V.bezpodstawnie pomawiał oskarżonego Ł. R. (2) o zachowania, które nie miały miejsca w rzeczywistości, w tym z zemsty za rzekome przekonanie o przyczynieniu się oskarżonego do zatrzymania świadka. Wskazał on bowiem przekonująco, że żadnych pretensji do Ł. R. (1) nie miał i nie podejrzewał go o denuncjację. Bynajmniej nie próbował on też uniknąć odpowiedzialności za popełnione czyny, szeroko i szczegółowo opisywał swoje czyny, tak popełnione we współdziałaniu z innymi osobami, jak i indywidualnie, co trudno uznać za próbę zrzucenia z siebie na inne osoby odpowiedzialności karnej. Podsumowując należy stwierdzić, że obrońca nie zdołał logicznie, skutecznie podważyć oceny zebranych dowodów, zwłaszcza zeznań świadka S. V. czy wyjaśnień oskarżonego. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez Sąd Rejonowy jest pełna, wszechstronna, pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, korzysta zatem z ochrony przepisu art. 7 kpk. Sąd Okręgowy nie podzielił również zapatrywania obrońcy, iż przypisana oskarżonemu ilość środków odurzających nie może być uznana za znaczną ilość w rozumieniu przepisu art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Okręgowy aprobuje bowiem prezentowane w orzecznictwie konsekwentnie stanowisko, że po pierwsze miarą znaczności może być stosunek ilości określonych środków do potrzeb jednego człowieka uzależnionego od tych środków (vide: wyrok SA w Lublinie z dnia 17.12.2002 II Aka 282/02), po drugie znaczna ilość środków odurzających to ilość wystarczająca do jednorazowego zaspokojenia potrzeb kilkudziesięciu osób. Mając to na względzie trafnie Sąd I instancji przyjął, że znaleziona u oskarżonego ilość amfetaminy jest "znaczna" w rozumieniu przepisu art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Aktualne jest orzecznictwo w którym przyjmuje się, że znaczna ilość to taka która wystarcza dla jednorazowego odurzenia kilkudziesięciu osób uzależnionych (por. postanowienie SN z dnia 23 lutego 2017 r. IV KK 19/17, wyrok SA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2015 r. II AK 79/15, wyrok SN z dnia 1 marca 2016 r. IIKK 47/05). Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy wskazać należy, że oskarżony posiadał amfetaminę w ilości 7,51 grama netto. Z ilości tej można było sporządzić od 62 do 93 pełnowartościowych porcji handlowych narkotyku, zaś 76 pełnowartościowych porcji odurzających narkotyku. Amfetamina to narkotyk twardy (zresztą wskazuje się, że określenie „narkotyki miękkie” obecnie traci rację bytu, bowiem odnosi się raczej historycznie do czasów, gdy były one albo bardzo „rozcieńczane”, albo bardzo niskiej jakości, obecnie zaś wysoka jakość produkowanych laboratoryjnie środków czy uprawianych wysokojakościowych roślin konopi czyni to pojęcie bezprzedmiotowym, bo obecnie praktycznie wszystkie środki odurzające czy psychotropowe mają na tyle silne działanie, by ich nie bagatelizować, nie rozwadniać ich znaczenia przez używanie familiarnych, przyjaznych określeń. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów art. 57b kk. Wskazać należy, że w razie zmiany ustawy w trakcie realizacji czynu ciągłego w sytuacji, gdy pierwsze zachowanie objęte tym czynem popełnione zostało w trakcie obowiązywania ustawy starej, a ostatnie zachowanie popełnione zostało po zmianie ustawy, należy uznać, że cały czyn ciągły popełniony został pod rządami ustawy nowej (por. wyrok SN z 28.12.2021 r., II KK 595/21, LEX nr 3322305). Skoro zatem czyn oskarżonego „trwał” od kwietnia 2020 r. do dnia 12 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy słusznie zastosował w podstawie prawnej skazania art. 57b kk, zaostrzający odpowiedzialność karną. Tym samym ten zarzut obrońcy należało uznać za niezasadny. Idąc za logiką skarżącego nie było też podstaw, by przyjąć, że cały czyn został popełniony w okresie obowiązywania starej ustawy. Konsekwencją byłaby konieczność przyjęcia, że oskarżony popełnił dwa odrębne czyny i skazania go w ramach tego zarzutu za dwa, a nie jedno przestępstwo – a to nie byłoby działanie na korzyść oskarżonego. Odnosząc się natomiast do zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 11 § 2 kk wskazać należy, że żaden dowód nie potwierdza tezy apelacji co do zamiaru, przyczyny udzielania przez oskarżonego narkotyków S. V.. Budowanie więc ustaleń, że udziewlanie nieodpłatne miało na celu związanie, utrzymanie klienta, obarczone byłoby wadą całkowitej bezpodstawności. Z zeznań S. V. wynikało zaś, że nabywał (odpłatnie) od oskarżonego narkotyki regularnie i nie było sytuacji, by oskarżony musiał w przypadku jego osoby „walczyć o rynek”. Nie było więc podstaw do ustalenia, że owe „prawie jednorazowe” poczęstunki prawie jednorazowymi porcjami były działaniem celowym, marketingowym, a nie zwykłym poczęstunkiem, porównywalnym z poczęstowaniem znajomego papierosem podczas przypadkowego spotkania. Brak było zatem przede wszystkim dowodowych, ale i logicznych podstaw do zastosowania art. 11 § 2 kk i przyjęcia, że przypisane oskarżonemu czyny z art. 58 ust. 1 oraz art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowiły jeden czyn zabroniony, popełniony ze z góry powziętym zamiarem, którego nie można przecież domniemywać. Niezasadny okazał się również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który ma charakter wtórny wobec zarzutów natury prawa procesowego. Tym samym niezasadność zarzutów związanych z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego implikuje niezasadność zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Siedlcach dokonując kontroli instancyjnej uznał, iż ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne oraz logiczne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Wniosek 1. w odniesieniu do czynu z punktu I wyroku: - zmianę zaskarżonego orzeczenia i odmienne orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu ewentualnie - zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżony Ł. R. (1) swoim zachowaniem wypełnił znamiona występku określonego w art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i wydatne złagodzenie orzeczonej w stosunku do oskarżonego kary wobec zmiany kwalifikacji prawnej czynu 2. w odniesieniu do czynu z punktu II wyroku - zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu opisanego w punkcie VI aktu oskarżenia i jednocześnie uznanie oskarżonego winnym czynu z punktu II aktu oskarżenia i wymierzenie Ł. R. (1) kary 5 miesięcy pozbawienia wolności 3. w odniesieniu do czynu z punktu III wyroku - zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu 4. w odniesieniu do czynu z punktu IV i V wyroku - zmianę skarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego od stawianych zarzutów 5. gdyby Sąd nie podzielił argumentacji w zakresie czynów z punktu IV i V, w zakresie czynu z punktu IV wnoszę o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wyeliminowanie z podstawy skazania art. 57b i wydatne złagodzenie orzeczonej kary; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność podniesionych zarzutów warunkowała bezzasadność wniosków. Lp. Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego Ł. R. (1) łącznej kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat zbliżonej do kumulacji, podczas gdy Sąd pominął lub nienależycie ocenił szereg istniejących okoliczności łagodzących dotyczących osoby oskarżonego, takich jak częściowe przyznanie się do winy, autentyczna skrucha i żal, młody wiek oskarżonego, autentyczna przemiana, co doprowadziło błędnie do orzeczenia rażąco surowej kary w stosunku do oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego uznać należy za całkowicie niezasadny. Zdaniem Sądu odwoławczego, orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności w żadnym razie nie można uznać za noszące cechy rażącej surowości, a tylko tego rodzaju surowość mogłaby powodować, w myśl art. 438 pkt 4 kpk, wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Nie było też w świetle całokształtu okoliczności sprawy podstaw do ingerowania w wymiar orzeczonych wobec oskarżonego kar jednostkowych. Podnoszone przez skarżącego, a mające wskazywać na potrzebę złagodzenia kar czynniki albo są całkowicie sprzeczne z treścią akt sprawy i w żaden sposób nie są wykazane, albo nie są na tyle istotne, by mieć na wymiar kary szczególny wpływ (jak wiek oskarżonego. Trudno mówić o okolicznościach łagodzących w postaci autentycznej skruchy oskarżonego i jego przyznania się do zarzutów, podczas gdy jego wyjaśnienia (po „sprecyzowaniu” w toku rozprawy głównej to było w zasadzie nieprzyznanie się do zarzutów i zrzucanie całej odpowiedzialności za część z nich na S. V.. Żaden dowód nie wskazuje przy tym ani na autentyczną, ani na jakąkolwiek przemianę oskarżonego w kierunku, który nakazywałby jego zdecydowanie łagodniejsze, jak tego chce skarżący, potraktowanie. W tym miejscu pokreślenia wymaga, iż na wymiar kary łącznej nie ma wpływu stopień zawinienia związany z jego funkcją limitującą ani też stopień społecznej szkodliwości poszczególnych przestępstw, który został uwzględniony już w poszczególnych, rozstrzygnięciach o wymiarach kar jednostkowych. Bazę dla określenia granic kary łącznej stanowią jednostkowe kary wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Dolną granicę kary łącznej wyznacza najwyższa z kar orzeczonych, a górną granicę suma orzeczonych kar. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji mógł wymierzyć skazanemu karę łączną w graniach „widełek” od roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności do 4 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wskazać należy, że skarżący zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary 4 lat pozbawienia wolności, jednakże tak ukształtowane rozstrzygnięcie spotkało się z pełną aprobatą Sądu Odwoławczego. Zauważyć należy, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celów kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2022 r., II AKa 306/22). W niniejszym postępowaniu Sąd Rejonowy zastosował się do dyrektyw wymiaru kary z art. 53 kk, orzekając karę adekwatnie do okoliczności sprawy. Sąd I instancji właściwie zastosował wszelkie okoliczności łagodzące i obciążające, a w szczególności, że uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego, za co została orzeczona wobec oskarżonego kara 4 lat pozbawienia wolności, która nie może być uznana za rażąco niewspółmierną. Spełnienie postulatów obrońcy w zakresie wymiaru kary łącznej w wymiarze roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, a zatem zbliżonej do najniższej możliwej w skonkretyzowanej sytuacji podsądnego Ł. R. (1), wiązałoby się z quasi darowaniem oskarżonemu wykonania pozostałych kar, podlegających łączeniu. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż skoro kara łączna stanowi syntetyczną, całościową ocenę zachowań skazanego, to winna być także racjonalną z prewencyjnego punktu widzenia reakcją za popełnione przestępstwa, nie zaś przejawem bliżej nieuzasadnionej i wręcz niezrozumiałej, ze społecznego punktu widzenia, pobłażliwości. W tym stanie sprawy, wniosek obrońcy o wymierzenie skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności przy zastosowaniu zasady zbliżonej do pełnej absorpcji, zgodnie z którą wobec niego orzeczona zostałaby kara łączna w wymiarze roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, w sposób nieusprawiedliwiony premiowałoby oskarżonego, pochłaniając kary orzeczone za pozostałe popełnione przez niego czyny. Należy podkreślić, że popełnianie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej niż wynikającej z zasady absorpcji, gdyż wskazuje na daleko posunięty stopień demoralizacji oskarżonego, dla którego wejście w konflikt z prawem nie ma jednorazowego, przypadkowego charakteru, a niekiedy wręcz przeciwnie stanowi swego rodzaju codzienność. Jak już wskazano, instytucja kary łącznej nie polega w istocie na automatycznym zmniejszeniu dolegliwości za popełnione przestępstwa, ale służy racjonalizacji wykonania kar pochodzących z różnych skazań. W ocenie Sądu Okręgowego zaproponowana na łamach wywiedzionego środka zaskarżenia łagodniejsza kara nie jest adekwatna do rangi popełnionych przez oskarżonego czynów oraz nie spełni swoich celów zapobiegawczych w stosunku do niego. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie Ł. R. (1) kary pozbawienia wolności z uwzględnieniem zasad absorbcji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność podniesionego zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. 4. (...) Z (...) 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 627 kpk oraz art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późń. z.m.) obciążono oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze w wysokości 420 zł. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 02 marca 2023 r.

Sygn. akt II Ka 183/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: p.o. sekr. sąd. Kinga Ambroziak vel Mrozowicz przy udziale prokuratora Małgorzaty Ciećko po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. sprawy M. C. oskarżonego z art. 177 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. akt II K 207/19 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od M. C. na rzecz Skarbu Państwa 120 (sto dwadzieścia) złotych kosztów sądowych za II instancję; III. zasądza od oskarżonego M. C. na rzecz oskarżyciela posiłkowego P. Z. 1 680 (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancjach odwoławczych. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 183/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. II K 207/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 92 kpk, wobec: a) uznania za niewiarygodne wyjaśnień oskarżonego w zakresie, w którym twierdził on, że w grupie atakujących go mężczyzn był również P. Z., co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji gdy jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym logicznych i spójnych zeznań M. P., K. K. i A. K., osobą atakującą M. C. był również P. Z., jak zeznał K. K. na rozprawie w dniu 20 października 2020 r. „wszyscy którzy tam byli to zadawali nam ciosy”, jak zeznał z kolei D. M. „to było możliwe aby P. brał udział w szarpaninie”, a zatem P. Z., tak jak inne osoby będące na stacji paliw brał udział w zdarzeniu i jego zachowanie stanowiło zagrożenie dla oskarżonego, tym bardziej, iż znajdował się w bezpośredniej styczności z grupą osób niszczących samochód oskarżonego, a wcześniej dokonujących pobicia jego i K. K.; b) uznania za niewiarygodne zeznań M. P., K. K. i A. K. w zakresie, w którym twierdzili, że osobą atakującą M. C. był również P. Z., co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych, mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, potwierdzają je również zeznania D. M. w tym zakresie, które potwierdzają, iż P. Z., tak jak inne osoby będące na stacji paliw, brał udział w zdarzeniu i jego zachowanie stanowiło zagrożenie dla oskarżonego; c) uznania za wiarygodne zeznań P. Z. w zakresie, w jakim twierdził on, że nie brał udziału w bójce, ale przytrzymywał swojego brata, aby ten nie brał udziału w zdarzeniu, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, w sytuacji gdy zeznania te są sprzeczne z zeznaniami pozostałych świadków zdarzenia, a oskarżyciel posiłkowy miał interes w tym, aby doprowadzić do skazania oskarżonego, bowiem może to mieć wpływ na wynik postępowania jakie toczy się pomiędzy nim a ubezpieczycielem. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wybór wiarygodnych źródeł dowodowych jest prerogatywą sądu stykającego się bezpośrednio z dowodami i odnoszącego wrażenia z przebiegu rozprawy głównej. Swobodna ocena dowodów ograniczona jest jedynie powinnością przedstawienia rozumowania, które doprowadziło ten sąd do dokonanego wyboru. Jest to niezbędne dla ustrzeżenia się od dowolności, usuwającej ów wybór spod kontroli stron i nadzoru instancyjnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. II AKa 286/15, KZS 2017 nr 3, poz. 43, KZS 2017 nr 3, poz. 45, KZS 2017 nr 4, poz. 27, Legalis Numer 1697217). Zarzut obrońcy sprowadzał się do kwestionowania pierwszoinstancyjnej oceny dowodów o charakterze osobowym i próby wykazania, że Sąd a quo powinien dowody te ocenić dokładnie odwrotnie aniżeli tego dokonał, ponieważ (i tutaj wyraźnie podkreślić należy esencję zarzutu obrońcy i to czego rzeczywiście dotyczył) wyjaśnienia oskarżonego odnośnie tego, że P. Z. uczestniczył w bójce poprzedzającej zdarzenie z aktu oskarżenia korelowały z zeznaniami pasażerów kierowanego przez niego auta: M. P., K. K. i A. K.. Jednocześnie obrońca dążył do odrzucenia zeznań pozostałych świadków, z których to zeznań wysnuty mógł być wniosek dokładnie przeciwny. Żeby zarzut tego rodzaju był jednak skuteczny nie wystarczy wyrażenie przez obrońcę, po raz kolejny zresztą, odmiennego poglądu na procedowanie kwestie. Konieczne jest wykazanie wad w sposobie dokonania przez Sąd Rejonowy oceny konkretnych dowodów, tego zaś we wniesionej apelacji zabrało. Zwrócić należało uwagę, iż obrońca domagając się ustaleń kategorycznych, podawał m.in. niekategoryczny dowód – zeznania D. M. o treści „to było możliwe, aby P. brał udział w szarpaninie”. W sytuacji istnienia dwóch grup dowodów o przeciwstawnej wymowie co do przebiegu danego zdarzenia, oczywistym pozostaje, iż obdarzenie jednej grupy dowodów wiąże się w naturalny sposób z odrzuceniem jako niewiarygodnych dowodów odmiennych. Sąd Odwoławczy w pełni podzielił ocenę dowodów osobowych dokonaną przez Sąd Rejonowy, który dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o wszystkie dowody przeprowadzone w sprawie, rozważając je kompleksowo, w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu ze sobą. Rozważając ów zarzut zwrócić należało także uwagę jaki czyn dokładnie przypisano oskarżonemu – to, że „kierując samochodem (..) nie zachował należytej ostrożności, a w szczególności nie upewnił się, że za pojazdem znajduje się przeszkoda, w tym przypadku pieszy uczestnik ruchu, doprowadził do najechania pieszego P. Z.” . W tym miejscu podkreślenia wymagało, że w zeznaniach żadnego ze świadków nie znalazło się nic co podważyłoby prawidłowość stwierdzenia przez Sąd Rejonowy znamion czynu przypisanego oskarżonemu. Nic co by znamiona art. 177 § 1 kk zdekompletowało. Oskarżony rzeczywiście naruszył nieumyślnie zasady ruchu drogowego, bowiem nie upewnił się, czy cofając pojazd nie natrafi na przeszkodę i spowoduje potrącenie pokrzywdzonego, który doznał konkretnych obrażeń ciała. To oskarżony najechał na pieszego P. Z., niezależnie od tego czy jak podawała część świadków uczestniczył on w bójce, czy jak twierdziła pozostała część nie miał on z nią nic wspólnego, a jego „udział” ograniczył się w odciąganiu od tejże swojego brata. Jeżeli już zeznania świadków mogły mieć znaczenie nie tyle co dla samego wypełnienia przez oskarżonego czynu z art. 177 § 1 kk, ale dla zaistnienia kontratypu z art. 26 § 1 kk – a ta kwestia stanowiła już meritum zarzutu z pkt II apelacji obrońcy. Wniosek - o uniewinnienie M. C. od zarzucanego mu czynu i zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu II instancyjnym według norm przepisanych; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. Lp. Zarzut 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 § 1 kk, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyjęcia stanu wyższej konieczności i oskarżony nie miał świadomości istnienia dobra, które miał zamiar poświęcić, nie analizował wartości dóbr chronionych prawem, nie widział osób, które potrącił, w tym P. Z., który nie stwarzał zagrożenia dla oskarżonego, oskarżony był w samochodzie, zamknięty od środka, z odpalonym silnikiem, a zatem nie groziło mu nieuchronne niebezpieczeństwo, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do przyjęcia stanu wyższej konieczności, bowiem: a) zaistniało rzeczywiste niebezpieczeństwo, skierowane przeciwko konkretnemu dobru, a oskarżony działał w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia i zdrowia przez niego i pasażerów, znajdujących się w kierowanym przez niego samochodzie, był on uderzany przez uczestników zdarzenia pięściami po twarzy, przewrócony na ziemię, kopany, spadły mu okulary, popychano go i uniemożliwiano wejście do samochodu, a gdy oskarżony wraz z pasażerami byli już w samochodzie, mężczyźni obstąpili pojazd, część z nich kopała go i uderzała rękami, wykazywał objawy wstrząśnienia mózgu, a po dotarciu na Komisariat Policji stracił przytomność, napastników było wielu, natomiast nie ma znaczenia dla świadomości oskarżonego odnośnie niebezpieczeństwa nawet przyjęcie, iż P. Z. nie brał udziału w pobiciu, albowiem wystarczy, iż znajdował się wśród osób stanowiących jedną grupę osób, z których dwie zostały skazane za pobicie oskarżonego; b) oskarżony miał świadomość zagrożenia, bowiem wiedział, że w sytuacji, w której się znajduje wraz z pasażerami może dojść do utraty przez nich zdrowia i życia wskutek zadawanych ciosów, napastnicy chcieli nadal dostać się do samochodu, gdy już oskarżony znajdował się w środku, nie pozwalali na to by oskarżony odjechał, widział on że nie jest możliwe uzyskanie pomocy osób trzecich na miejscu, nie było też możliwości ucieczki poprzez pojechanie na wprost, wśród napastników znajdował się P. Z.; c) nie istniał inny sposób odwrócenia zagrożenia, nikt ze znajdujących się na terenie stacji paliw osób nie ruszył z pomocą M. C. i jego pasażerom, nie mieli oni szans na samodzielne odparcie ataku, sytuacja była bardzo dynamiczna, oskarżony doznał wielu obrażeń, znajdował się pod wpływem strachu, jak wskazał Sąd w anormalnej sytuacji motywacyjnej; d) stanu wyższej konieczności nie należy rozpatrywać w przedmiotowej sprawie jedynie z perspektywy zaistnienia dla oskarżonego zagrożenia ze strony P. Z., a należy mieć na uwadze całokształt okoliczności zdarzenia, bowiem oskarżony wykonując manewr cofania miał świadomość, że na placu znajdują się inne pojazdy i osoby, ale nie ma innego sposobu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Obrońca we wniesionej apelacji nie przedstawił żadnych nowych argumentów, których nie sformułowano by konstruując linię obrony oskarżonego zanim zapadł zaskarżony wyrok. Nieuprawnionym jest skrót myślowy jaki nasuwał się po lekturze uzasadnienia apelacji obrońcy, sprowadzający się do tego, że przestępstwo popełnione na szkodę oskarżonego M. C. na chwilę przed zdarzeniem z a/o powodowało, iż jego wszelkie działania jakie miały miejsce później, w tym potrącenie pieszego, winny być uznane na legalne, jako odsuwające grożące mu niebezpieczeństwo. Nie jest dopuszczalne, w państwie prawa, aby ten którego dobro zostało naruszone, wykorzystując to, sam mógł naruszyć dobro innej osoby, powołując się na swoją krzywdę. Żeby zaistniał kontratyp z art. 26 § 1 kk muszą zostać spełnione ściśle określone przez ustawodawcę warunki. Zgodnie z tym przepisem, nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można było inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego. Instytucja stanu wyższej konieczności ma zatem miejsce wyłącznie wtedy, gdy niebezpieczeństwo grożące ratowanemu dobru ma charakter bezpośredni, aktualny i można go uniknąć wyłącznie poświęcając inne dobro. W ocenie Sądu Okręgowego, w sprawie niniejszej grubą linią należy oddzielić stopień niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia oskarżonego podczas bójki od stopnia zagrożenia dla jego życia i zdrowia w sytuacji, w której znajdował się on już w samochodzie z włączonym silnikiem, razem ze wszystkimi swoimi pasażerami. Rację miał obrońca tylko co do tego, że niebezpieczeństwo nie wygasło wówczas całkowicie, ale zdaniem Sądu Okręgowego miało inny, znacznie mniej nasilony charakter. Obrońca w uzasadnieniu wniesionej apelacji żonglował obiema fazami zdarzenia, nie czyniąc powyższego rozróżnienia, a w takim stanie sprawy, bez takiego rozróżnienia, jego argumenty miały charakter polemiczny. Konieczne dla art. 26 § 1 kk jest również stwierdzenie, że niebezpieczeństwa nie można było inaczej uniknąć. W sprawie niniejszej oskarżony mógł po prostu odjechać wolnej, zatrąbić, przyciągając uwagę osób trzecich, rozejrzeć się czy za jego pojazdem nie ma osób trzecich i czy będą one miały możliwość odskoczyć. Z kolei co do „dobra poświęconego” - Sąd Rejonowy prawidłowo odnotował, że oskarżony nie miał świadomości, że poświęca jakiekolwiek dobro – w tym zdrowie potrąconego pokrzywdzonego, w momencie w którym chciał odjechać z miejsca zdarzenia. Jego zachowanie polegało na niezachowaniu zasady ostrożności, o której stanowi art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Nie sposób również ocenić, aby życie i zdrowie pokrzywdzonego przedstawiły wartość niższą od życia i zdrowia oskarżonego. Wobec braku spełnienia kumulatywnie wymogów, o których stanowi art. 26 § 1 kk, sięgnięcie przez Sąd Rejonowy po ów przepis przy ferowaniu wyroku byłoby nieuprawnione. Wszystkie wskazywane przez obrońcę okoliczności łagodzące przemawiały za warunkowym umorzeniem postępowania – co słusznie zrobił Sąd Rejonowy – nie zaś za uniewinnieniem oskarżonego, dlatego też zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Jednocześnie Sąd Okręgowy miał na względzie art. 26 § 3 kk, zgodnie z którym, w razie przekroczenia granic stanu wyższej konieczności, sąd może zastosować z złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia i rzeczywiście rozważał zastosowanie tego przepisu w tej sprawie. Sąd Okręgowy rozważał także to, jakie skutki miałoby to dla zaskarżonego wyroku i czy obecnie (tj. zgodnie z treścią z I instancji) „odpowiada on prawu” w rozumieniu art. 438 § 1 pkt 1a kpk, dochodząc finalnie do przekonania o braku możliwości ingerencji w rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego. W kontekście w/w przepisu art. 26 § 3 kk odwołać by się należało do porównania proporcjonalności po stronie dobra poświęcanego abstrakcyjnie, tj. życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego, skoro oskarżony nie zachowując zasad ostrożności nie upewnił się czy cofając pojazdem natrafi na przeszkodę, oczywiście przy kolizji dóbr, gdy po stronie dobra ratowanego zagrożenie jawiło się jako rzeczywiste, realne i bezpośrednie w psychice sprawcy. Nacisk położony być powinien wówczas najpierw na określenie relacji między dobrami prawnymi, następnie zaś dopiero można by poddać ocenie kwestię prawdopodobieństwa realizacji niebezpieczeństwa i skutków dla obu stron. Sąd Okręgowy nie stwierdził jednak, aby w tej konkretnej sprawie zastosowanie art. 26 § 3 kk zmieniłoby treść wydanego w I instancji wyroku. Przepis ten uprawnia m.in. do złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia, zaś w wyroku Sądu Rejonowego nie tylko złagodzono karę, ale orzeczono jeszcze łagodniej – tj. zastosowano instytucję warunkowego umorzenia postępowania z uwagi na to, że w tej konkretnej sprawie prawidłowo ustalono, że wina i społeczna szkodliwość czynu tego konkretnego oskarżonego nie były znaczne i jednocześnie występowały wszystkie pozostałe przesłanki umożliwiające orzeczenie tej instytucji probacyjnej. Wniosek - o uniewinnienie M. C. od zarzucanego mu czynu i zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu II instancyjnym według norm przepisanych; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 7 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem opłaty, zaś na podstawie art. 629 kpk w zw. z art. w zw. z art. 627 kpk obciążył go wydatkami postępowania odwoławczego - kwotą 20 złotych, tj. ryczałtem za doręczenia pism w sprawie. III. Na podstawie art. 629 kpk i art. 627 kpk oraz § 11 ust. 2 pkt 4 i 7 oraz § 17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 z dnia 2015.11.05), Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego M. C. na rzecz oskarżyciela posiłkowego P. Z. 1.680 (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancjach odwoławczych. 7. PODPIS