XII Ko 92/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt XII Ko 14/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2024 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie: Przewodnicząca: SSO Konrad Mielcarek Protokolant: Monika Raczyńska w obecności Prokuratora Jana Zarosa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy z wniosku D. K. przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną z tytułu zatrzymania D. K. w dniach 20 marca 2023 r. - 22 marca 2023 r. w sprawie (...) Prokuratury Okręgowej w (...) I. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz D. K. kwotę 15 000,- zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania D. K. w okresie od 20 marca 2023 r. do 22 marca 2023 r. w sprawie (...)Prokuratury Okręgowej w(...) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; II. w pozostałym zakresie wniosek oddala; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy D. K. kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; IV. kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 14/24 1. WNIOSKODAWCA D. K. 2. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki -------------- ---------- 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 45.000 złotych ---------- 3. Inne ---------------------------- 3. Ustalenie faktów 3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty D. K. został zatrzymany w dniu 20 marca 2023 roku o godz. 06:05 na polecenie prokuratora Prokuratury Okręgowej w (...), który w dniu 14 marca 2023 roku wydał postanowienie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu podejrzanych S. P., G. K., D. K., T. F. i T. B. przez Policję do Wydziału (...) celem przedstawienia zarzutów i przesłuchania w charakterze podejrzanych. Wnioskodawca został zatrzymany przez dwóch funkcjonariuszy Policji, ubranych po cywilnemu. Funkcjonariusze odmówili mu możliwości wzięcia prysznica, pozwolili mu załatwić potrzeby fizjologiczne, towarzysząc mu przy tym w łazience. D. K. musiał przy nich rozebrać się i przebrać w ubranie, w który został wyprowadzony z mieszkania. Został skuty kajdankami z tyłu. Przeprowadzili go przez teren osiedla i za bramą osiedla wsiedli do radiowozu, a następnie przewieźli go na Komendę Rejonową Policji (...)przy ul. (...) w (...), gdzie spędził kilka godzin z kajdankami zapiętymi z przodu. Później został przewieziony do Prokuratury Okręgowej w (...) na dalsze czynności. Postawiono mu zarzut o to, że w sprawie nadużycia udzielonych uprawnień w latach 2016 – 2018 w (...), tj. w okresie od bliżej nieustalonej daty w 2016, nie później niż w dniu 18 listopada 2016 r. do dnia 30 marca 2018 r., będąc obowiązanym na podstawie ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, do zajmowania się sprawami majątkowymi (...) Grup S.A. pełniąc w okresie od 16 stycznia 2017 r. do 19 kwietnia 2017 r. funkcję prokurenta łącznego, a od 19 kwietnia 2017 r. funkcję prokurenta łącznego, a od 19 kwietnia 2017 r. funkcję pełnomocnika (...) Grup S.A., działając wspólnie i w porozumieniu z S. P., o którym wiedział, że w związku z pełnionymi funkcjami wiceprezesa zarządu (...) Grup S.A. był zobowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi tych spółek, G. K., o którym wiedział, że w związku z pełnioną funkcją prezesa zarządu (...) Grup S.A. był zobowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi tej spółki, T. F., o którym wiedział, że w związku z pełnioną funkcją prokurent samoistnego oraz pełnomocnika (...) Grup S.A. był zobowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi tej spółki oraz R. K., w ten sposób, że w związku z planowaną i ogłoszoną w dniu 18 listopada 2016 r. w raporcie bieżącym spółki akcjonariuszom (...) Grup S.A., sprzedażą całości akcji spółki (...) S.A., wchodzącej w skład grupy (...) S.A., a zależnej od innej spółki z tej grupy kapitałowej: (...) Sp. z o.o., w dniu 28 lutego 2017 r. na wniosek zarządu (...) Sp. z o.o., uzyskano indywidualną interpretację podatkową, z której wynikało, że sprzedaż akcji spółki (...) S.A. nie spowoduje powstania zobowiązania podatkowego, która to indywidualna interpretacja podatkowa potwierdziła wnioski z poprzednio uzyskanej indywidualnej interpretacji podatkowej z dnia 18 czerwca 2015 r., również wywołanej na wniosek zarządu (...) Sp. z o.o., przy czym informacje te zatajono przed członkami zarządu spółki nadrzędnej (...) Grup S.A. oraz przed jej akcjonariuszami, po czym po przeprowadzonej w dniu 1 marca 2017 r. transakcji sprzedaży spółki (...) S.A, w dniu 20 kwietnia 2017 r. zapłacono nienależnego kwotę podatku od tej czynności prawnej w wysokości 17.146.135,63 zł, oraz zatajono przed akcjonariuszami spółki nadrzędnej (...) Grup S.A. fakt powiększenia aktywów spółki (...) sp. z o.o. na kwotę 1 zł, zatajając przed rzeczoznawcą finansowym dokonującym wyceny aktywa spółki na kwotę nie mniejszą niż 18 505 941,59 zł, po czym doprowadzili w dniu 18 października 2017 r. do sprzedaży przez spółkę nadrzędną (...) Grup S.A. wszystkich udziałów spółki (...) Sp. z o.o. spółce (...) Sp. z o.o. za kwotę 45.000 zł, po cenie znacznie odbiegającej od ich faktycznej wartości, a następnie w dniu 30 marca 2018 r. nabyli wspólnie z G. K., T. F. i S. P. od ww. spółki, po zmianie jej nazwy na (...) Sp. z o.o. całość udziałów (...) Sp. z o.o. za kwotę 48.000 zł oraz wystąpili o zwrot nienależnie opłaconego podatku w kwocie 17.146.135,63 zł, a następnie ten zwrot uzyskali w dniu 1 października 2018 r., jak też przejęli należność z tytułu ugody ze spółką (...) S.A. w kwocie 1.359.806,96 zł wpłaconą na konto spółki w dniu 18 października 2017 r., działając w powyższy sposób w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i w następnie wyrządzili (...) Grup S.A. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w kwocie nie mniejszej niż 18.460.942,59 zł, tj. o czyn z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. w zb. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k. Po doprowadzeniu do Prokuratury Okręgowej w (...) został przesłuchany w dniu 20 marca 2023 roku o godz. 13:45, przy czym czynność ta trwała do godz. 14:10. Następnie został przewieziony do (...), gdzie poddano go rewizji osobistej i osadzono w celi. Później został również umieszczony z nim w tej samej celi mężczyzna podejrzany za rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia. Kolejnej nocy do celi trafił kolejny mężczyzn zatrzymany za awanturę domową i posiadanie narkotyków. W dniu 21 marca 2023 roku o godz. 15:20 w KRP (...) pobrano od D. K. materiał porównawczy – wymaz ze śluzówki policzków, co trwało 10 minut. Został skuty kajdankami zarówno na dłoniach, jak i na nogach, zaś ludzie mijający go patrzyli na niego z mieszanką lęku i pogardy. Wnioskodawca nigdy wcześniej nie miał doświadczeń z Policją, nie był zatrzymany. Nie przebywał w otoczeniu osób, które były karane, czy też zarzucano im poważne przestępstwa natury kryminalnej. Stąd czuł się niekomfortowo w takich warunkach. Podczas zatrzymania otrzymał trzy posiłki dziennie, sen miał utrudniony z uwagi na dokwaterowanie mu innych zatrzymanych w nocy, ale i stale zapalone światło i hałasy za drzwiami. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawa w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2023 roku w sprawie o sygn. akt V Kp 469/23 nie uwzględnił wniosku prokuratora o zastosowanie wobec D. K. tymczasowego aresztowania. Zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji połączonego z obowiązkiem stawiania się we właściwej dla jego miejsca zamieszkania Komendzie Policji raz w miesiącu, połączony z zakazem kontaktowania się ze współpodejrzanymi w sprawie oraz zakaz opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu. Zatrzymany został zwolniony w dniu 22 marca 2023 roku o godz. 14:54, tuż po posiedzeniu przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania. W trakcie trwającego zatrzymania w dniu 21 marca 2023 roku obrońca D. K. wniósł zażalenie na jego zatrzymanie, kwestionując m.in. jego zasadność. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy po rozpatrzeniu wniesionego środka odwoławczego postanowieniem z dnia 4 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt V Kp 536/23 uznał zatrzymanie D. K. za bezzasadne. Zauważyć należy, że postanowieniem z dnia 6 lutego 2024 roku prokurator uchylił środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji wobec D. K. uznając, że podejrzany przez blisko rok czasu sumiennie wypełniał wszelkie swoje obowiązki, w tym stawiał się karnie na każde wezwanie organów ścigania oraz wypełniał obowiązki wynikające z dozoru Policji. Wyjaśnienia D. K. k. 46v Postanowie-nie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 4 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt V Kp 534/23 k. 547 – 549 akt sprawy SR m.st. Warszawy w Warszawie o sygn. V Kp 534/23 Płyta CD – zdigitalizo-wane akta sprawy (...) i tam: ⚫ Postanowie- nie o przymusowym zatrzymaniu i doprowadzeniu – t. XI, k. 2039; ⚫ Postanowie- nie o przedstawieniu zarzutów z dnia 14.03.2023 r. – t. XI, k. 2037 ⚫ Protokół zatrzymania D. K. w dniu 20.03.2023 r. godz. 06:05 – t. XI, k. 2041 – 2042 ⚫ Protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 20.03.2023 r. – t. XI, k. 2045 – 2046v ⚫ Postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 22.03.2023 roku w sprawie o sygn. akt V Kp 469/23 w przedmiocie rozpoznania wniosku prokuratora o zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec D. K. – t. XII, k. 2360 – 2361v ⚫ Protokół posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt V Kp 469/23 – t. XIII, k. 2488 – 2490 ⚫ Postanowienie o uchyleniu środka zapobiegawczego – oddania pod dozór Policji z dnia 06.02.2024 r. – t. XXVII, k. 5353 – 5354v ⚫ Protokół pobrania materiału porównawcze-go w dniu 21.03.2023 r. – t. XVI, k. 3093 k. 41 Dokumenty dołączone do wniosku k. 8 – 19, k. 21 Dokumenty złożone na rozprawie w dniu 14 maja 2024 roku k. 45a – 45e Akta sprawy Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie o sygn. V Kp 534/23(3 tomy) 3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty --- ------------ ------ ------ 4. ocena DOWODów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Zeznania wnioskodawcy D. K. Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawcy w zakresie, w jakim znajdują swoje potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym. Zeznania uznać należało za wyważone, pozbawione emocjonalnej przesady, wyolbrzymiania doznanej krzywdy. W ocenie Sądu nie budziły wątpliwości okoliczności zatrzymania wnioskodawcy, jego czas, jak również wskazywane krzywdy psychiczne, których w jego wyniku doznał, bowiem są one adekwatne do doświadczenia życiowego w zakresie odczuć mogących towarzyszyć osobie zatrzymanej. dokumenty dołączone do akt sprawy Nie budziły zastrzeżeń Sądu dołączone do akt sprawy dokumenty, w tym dołączone do wniosku (k. 8 – 19 i k. 21) oraz w postaci zdigitalizowanych akt prokuratorskich sprawy o sygn. (...) (k.41). Są to dokumenty oficjalne, urzędowe, niekwestionowane przez żadną ze stron. akta sprawy Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie o sygn. akt V Kp 534/23 i odpisy postanowień Zawartość akt sprawy oraz odpisy zawartych tam orzeczeń nie budzą żadnych wątpliwości Sądu pod względem ich autentyczności. 4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---- ------- ---------------------- 3. PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki ------------- -------------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej ------------------------------ Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 15.000 złotych Wraz z odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Obowiązek zapłaty odsetek został uregulowany w art. 481 k.c. W każdym wypadku opóźnienia dłużnika zapłacie świadczenia pieniężnego wierzyciel może domagać się świadczenia ubocznego w postaci odsetek za opóźnienie. Odsetki należą się w myśl wyraźnego brzmienia art. 481 § 1 k.c., jedynie od zobowiązań pieniężnych. Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zgodnie z art. 552 § 4 k.p.k. w zw. z art. 552 § 1 k.p.k., oskarżonemu lub podejrzanemu, wobec którego stosowano niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania wobec niego wspomnianego środka zapobiegawczego czy też zatrzymania. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie oparta jest na zasadzie ryzyka, a nie na zasadzie winy. Powyższe powoduje, że niewątpliwie niesłusznym – w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. – jest takie zatrzymanie, które było stosowane z obrazą przepisów rozdziału 27 k.p.k. oraz zatrzymanie powodujące dolegliwość, której zatrzymany nie powinien doznać – w świetle całokształtu okoliczności ustalonych w sprawie, a w szczególności prawomocnego jej rozstrzygnięcia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 września 1999 roku, sygn. akt I KZP 27/99 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2002 roku, sygn. akt III KKN 452/99). W ocenie Sądu zatrzymanie D. K. było niewątpliwie niesłuszne, bowiem postanowieniem z dnia 4 maja 2023 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy po rozpatrzeniu wniesionego środka odwoławczego obrońcy podejrzanego D. K. w sprawie o sygn. akt V Kp 536/23 uznał zatrzymanie m.in. D. K. za bezzasadne. W uzasadnieniu tego postanowienia m.in. wskazano, iż wobec wnioskodawcy nie zrealizowały się przesłanki określone w art. 244 k.p.k., ani też w art. 247 § 1 i 2 k.p.k., które uzasadniałyby jego zatrzymanie, bowiem zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał wysnuć zasadnej obawy, że podejrzany lub osoba podejrzana nie stawi się na wezwanie, a która musi być uzasadniona, a więc realna, a nie tylko hipotetyczna, i wynikać z materiału dowodowego lub okoliczności sprawy. Sąd wskazał, że podejrzani od co najmniej 10 miesięcy przed zatrzymaniem mieli wiedzę o toczącym się śledztwie, co więcej pismami z dnia 5 i 6 lipca 2022 roku ich ówcześni pełnomocnicy zgłosili swój udział do postępowania i zadeklarowali, że ich mocodawcy, w tym wszyscy podejrzani, stawią się na wezwanie organu i przedstawią stosowne informacje. Natomiast w dniu 17 listopada 2022 roku pełnomocnicy zawnioskowali o przeprowadzenie dowodu z ich depozycji, zaś prokurator nie zdecydował się na wezwanie podejrzanych celem przedstawienia im zarzutów i przesłuchania w charakterze podejrzanego. Mając na uwadze przytoczone powyżej rozstrzygnięcia i podniesione okoliczności, Sąd uznał, że w konsekwencji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy uwzględnieniu treści przepisów regulujących uprawnienie do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia, daje podstawy do uznania, że zatrzymanie D. K. w dniach 20 – 22 marca 2023 roku w sprawie (...) Prokuratury Okręgowej (...) było niewątpliwie niesłuszne, zatem przysługuje mu co do zasady roszczenie na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. Wskazać należy, iż co do zasady prokurator na rozprawie uznał roszczenie wnioskodawcy i nie wnosił o oddalenie wniosku, a jedynie kwestionował wysokość zadośćuczynienia. Inne 3. -------------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej -------------------------- 4. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki ----------------- --------------- Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 15.000 złotych D. K. był zatrzymany przez blisko 57 godzin, tj. od dnia 20 marca 2023 roku godz. 06:05 do dnia 22 marca 2023 roku godz. 14:54. Czynność zatrzymania nie była brutalna, wnioskodawca nie kwestionował, iż czynności podjęte przez funkcjonariuszy Policji i ich zachowanie było typowo służbowe, urzędowe. Uprzednio wnioskodawca nie był zatrzymywany, co bez wątpienia miało wpływ na nasilenie stopnia doznanej krzywdy. Wprawdzie postępowanie przygotowawcze nadzorowane przez Prokuraturę Okręgowy (...) pod sygn. akt (...) przeciwko wnioskodawcy i innym osobom nie zostało zakończone, to jednak zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2006 roku, sygn. akt I KZP 5/06, Sąd może dokonać oceny kwestii niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. mając na uwadze, czy zastosowanie tego środka przymusu procesowego nastąpiło z obrazą przepisów rozdziału 27 k.p.k., a tym samym, czy spowodował on dolegliwość, jakiej osoba zatrzymana nie powinna była doznać, analizując to zagadnienie w aspekcie całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie, w której doszło do zatrzymania, a znanych w dacie orzekania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia. Powyższe oznacza, że D. K. może domagać się zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie, nie mniej jednak warunkiem normatywnym dla przyznania stosownego zadośćuczynienia jest ustalenie jego „niewątpliwej niesłuszności”. Powyższe oznacza, iż aby mówić, że wnioskodawcy nabył roszczenie względem Skarbu Państwa o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w dniach 20 – 22 marca 2023 roku – to należy najpierw dokonać oceny słuszności zatrzymania. Sąd miał na uwadze, że postanowieniem z dnia 4 maja 2023 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy po rozpatrzeniu wniesionego środka odwoławczego obrońcy podejrzanego D. K. w sprawie o sygn. akt V Kp 536/23 uznał zatrzymanie m.in. D. K. za bezzasadne. Niewątpliwie niesłusznym jest takie zatrzymanie, które nie było uzasadnione okolicznościami faktycznymi, a jego zastosowanie nie było celowe i zasadne. Zasadność zatrzymania wiąże się z istnieniem podstaw do dokonania tej czynności, w tym danych uzasadniających przypuszczenie popełnienia przestępstwa przez zatrzymywanego i obawy, która wskazywała na potrzebę zatrzymania. Wskazać należy, iż D. K. wiedział o prowadzonym postępowaniu i deklarował chęć przedstawienia informacji na temat prowadzonego śledztwa (k.45a). Za Sądem Rejonowym podzielić należy pogląd, że wnioskodawcę należało wezwać na przesłuchanie. O niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniu świadczy także fakt braku uwzględnienia wniosku o zastosowanie wobec D. K. tymczasowego aresztowania. Wnioskodawca w chwili zatrzymania miał ukończony 44 rok życia (urodzony w dniu (...)), było to jego pierwsze zatrzymanie przez funkcjonariuszy Policji, został umieszczony w radiowozie i następnie przewieziony na KRP (...). Okoliczność zatrzymania, w tym uczestniczenia funkcjonariuszy Policji przy czynnościach fizjologicznych i ubieraniu się wiązało się z dyskomfortem dla wnioskodawcy. Wobec wnioskodawcy zastosowano środki przymusu bezpośredniego w postaci kajdanek założonych z tyłu, co mogło w odbiorze społecznym budzić obawę, iż jest on niebezpiecznym sprawcą. Na czynności ze swoim udziałem oczekiwał już z kajdankami założonymi z przodu. Czynności zatrzymania dokonano na oczach partnerki, w miejscu ich wspólnego zamieszkania, co z pewnością powiększało jego cierpienie. W ocenie Sądu z pewnością opisane przez wnioskodawcę okoliczności zatrzymania łączyły się z przykrymi przeżyciami. Także problemy z możliwością korzystania z sanitariatów, jak prysznic, czy też posiłków (wskazał, iż otrzymał wprawdzie trzy posiłki, ale bardziej niż skromne – k. 47). Do celi, w której przebywał, dokwaterowani byli kolejni zatrzymani – za poważne przestępstwa kryminalne, jak rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia, czy awanturę domową i posiadanie narkotyków. Nigdy wcześniej nie miał do czynienia z ludźmi takiego pokroju. Jego sen także był przez to utrudniony, lecz także przez stale zapalone światło czy hałasy za zamkniętych drzwi. Przewożenie na kolejne czynności procesowe z jego udziałem również wiązało się z założonymi kajdankami. Okoliczności zatrzymania i okres pobytu w warunkach izolacji z pewnością wywołały u wnioskodawcy zaskoczenie i stres, a także być dla niego upokarzające. Nie można jednak przyjąć, że sposób i przebieg zatrzymania były dla wnioskodawcy szczególnie i ponad miarę traumatyczne, gdyż w czasie zatrzymania funkcjonariusze Policji nie zachowywali się niestosownie i nieurzędowo wobec zatrzymanego. Mimo to niewątpliwie utracił zaufanie do organów wymiaru sprawiedliwości. D. K. został zatrzymany nagle, chociaż przez swojego pełnomocnika uprzednio zgłaszał gotowość stawiennictwa na każde wezwanie i złożenia zeznań. Był osobą niekaraną, posiadającą stałe miejsce zamieszkania i zatrudnienia, był szanowany w środowisku zawodowym. Sąd uwzględnił także okoliczność związaną z ostracyzmem społecznym (prowadzenie w kajdankach przez osiedle) i zawodowym, przede wszystkim zaś miał na uwadze negatywne przeżycia psychiczne związane z pozbawieniem wnioskodawcy wolności, które relatywnie nie było długie, bowiem wynosiło blisko 57 godzin. W tym czasie wnioskodawca nie miał możliwości swobodnego wyboru miejsca pobytu, pozbawiony był kontaktu z osobą bliską, doświadczał dolegliwości związanych z brakiem możliwości wykonania zabiegów higienicznych, jak i wynikających z rygorów, jakimi poddawane są osoby zatrzymane. W okresie tym podejrzany nie mógł wykonywać wcześniej zaplanowanych zajęć, musiał z kolei wykonywać polecenia funkcjonariuszy, tolerować ich obecność w czasie ubierania się i załatwiania potrzeb fizjologicznych. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności zatrzymania, jak również jego skutki nie uzasadniają zadośćuczynienia w żądanej wysokości 45.000 złotych. Sąd uznał, że kwota 15.000 złotych będzie adekwatna do rozmiaru krzywdy wyrządzonej wnioskodawcy na skutek niewątpliwe niesłusznego zatrzymania w niniejszej sprawie. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2020 roku, sygn. akt II AKa 393/19, iż zadośćuczynienie, wobec niewymierności szkody niemajątkowej, ma zrównoważyć negatywne przeżycia i jest swoistego rodzaju rekompensatą za naruszenie dóbr osobistych. Powinno mieć charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość z jednej strony musi przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną, z drugiej strony powinno być utrzymane w rozsądnych granicach. Orzekając o należnym wnioskodawcy zadośćuczynieniu Sąd miał na uwadze, iż nie może ono mieć charakteru symbolicznego (tak Sąd ocenia wnioskowaną przez prokuratora kwotę zadośćuczynienia w wysokości 5.000 złotych), z drugiej strony nie może być nadmierne w stosunku do doznanej krzywdy. Wysokość zadośćuczynienia musi być utrzymana w rozsądnych granicach, przy czym zgodnie z art. 445 § 2 k.c. zadośćuczynienie winno być „odpowiednie”. Odpowiednia suma zadośćuczynienia musi mieć „charakter kompensacyjny rozumiany jako odczuwalna wartość ekonomiczna, odpowiadająca aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, przy czym z jednej strony nie może być wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, a z drugiej strony musi uwzględniać jej indywidualny wymiar, w tym konkretne cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ich rodzaj, czas trwania i natężenie” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 czerwca 2014 roku, sygn. akt II AKa 150/14). Przy czym badanie „przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa” jako kryterium pomocniczego do ustalenia wysokości zadośćuczynienia za krzywdę znajdzie zastosowanie tylko wówczas gdy pozostałe elementy składające się na ocenę rozmiaru dolegliwości, również charakteryzuje swoista „przeciętność”, rozumiana jako „typowość”, „nieskrajność” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 września 2018 roku, sygn. akt II AKa 297/18). Niewątpliwie brak jest obiektywnego przelicznika krzywdy doznanej przez osobę niesłusznie izolowaną. Jednakże funkcja kompensacyjna zadośćuczynienia sprawia, że z jednej strony nie może mieć ono jedynie charakteru symbolicznego, zaś z drugiej – nie może być nadmiernym ekwiwalentem pieniężnym w stosunku do krzywdy i być źródłem nieuzasadnionej korzyści majątkowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2018 roku, sygn. akt II AKa 174/2018). Ustalając wysokość zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę całokształt okoliczności towarzyszących zatrzymaniu, w tym okres jego stosowania, wiek zatrzymanego, jego właściwości osobiste (osoba niekarana, posiadająca stałe zatrudnienie, szanowana w środowisku zawodowym), okoliczności sprawy (sposób zatrzymania), utrata zaufania do organów wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów Sąd uznał, że odpowiednią funkcję zadośćuczynienia spełni kwota 15.000 złotych. Sąd ustalając kwotę zadośćuczynienia nie mógł tracić z pola widzenia statusu finansowego społeczeństwa. Otóż przeciętne wynagrodzenie w Polsce w 2023 roku wynosiło 7.155 złotych brutto. Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę nie jest oczywiście odszkodowaniem, ale miarkując wysokość takiej kwoty Sąd, jak wspomniano, winien mieć na względzie ogólne warunki społeczno-ekonomiczne oraz skonfrontować je z warunkami ekonomicznymi i poziomem życia wnioskodawcy. W konsekwencji Sąd uznał sumę 15.000 złotych za adekwatną i uwzględniającą wszelkie okoliczności sprawy w związku z pobytem wnioskodawcy w warunkach izolacji w okresie od dnia 20 marca 2023 roku do dnia 22 marca 2023 roku. W ocenie Sądu, przyznana kwota zadośćuczynienia stanowić będzie dla niego odczuwalną wartość ekonomiczną, a jednocześnie obiektywnie nie sprawia wrażenia nadmiernie wygórowanej. Natomiast w pozostałej części wniosek w omawianym zakresie zadośćuczynienia został oddalony jako nazbyt wygórowany. Z kolei wnioskowana przez prokuratora, jak już wcześniej wskazano, kwota zadośćuczynienia w wysokości 5.000 złotych, zdaniem Sądu, nie byłaby kwotą odpowiednią w rozumieniu art. 445 § 2 k.c., bowiem w stosunku do naruszonego dobra w postaci wolności osobistej byłaby ona pozbawiona odczulanej wartości i jako taka miałaby charakter wyłącznie iluzoryczny. Reasumując, mając na uwadze opisane wyżej okoliczności Sąd uznał, że kwota 15.000 złotych przyznana tytułem zadośćuczynienia jest odpowiednia, uwzględnia całokształt okoliczności dotyczących wnioskodawcy oraz jest utrzymana w rozsądnych granicach, dostosowanych do aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie. Jest to kwota adekwatna do stopnia krzywdy D. K. wywołanej zatrzymaniem. Jednocześnie Sąd uznał, że przyznanie zadośćuczynienia w kwocie wyższej, zgodnej z żądaniem wnioskodawcy, stanowiłoby kwotę już wygórowaną. Wraz z odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Odsetki od sumy pieniężnej stanowiącej zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie są wynagrodzeniem za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej, która jest już wymagana i dlatego odsetki przysługują od dnia uprawomocnienia się wyroku (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1991 roku, sygn. akt I KZP 35/91). Inne 3. -------------------- 5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd zasądził kwotę 15.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie za okres od dnia 20 marca 2023 roku do dnia 22 marca 2023 roku. W ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek przesłanek do przyznania D. K. kwoty zadośćuczynienia ponad już przyznaną, w szczególności we wnioskowanej wysokości 45.000 złotych. Stąd też w pozostałej części żądanie dotyczące zadośćuczynienia D. K. jako wygórowane, niewspółmierne do odniesionej krzywdy i nie znajdujące uzasadnienia w realiach przedmiotowej sprawy, nie mogło zostać uwzględnione, co skutkowało oddaleniem wniosku ponad zasądzoną kwotę. III. Jak wynika z przepisu art. 554 § 4 k.p.k. w razie uwzględnienia roszczeń choćby w części wnioskodawcy przysługuje od Skarbu Państwa zwrot uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika. Wnioskodawca w przedmiotowej sprawie był reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, co obligowało Sąd do zasądzenia na rzecz Wnioskodawcy kwotę w wysokości 240 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd orzekł mając na względzie, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na jednym terminie rozprawy, mając na względzie przepis § 11 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. 6. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 554 § 2 k.p.k., przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. 7. PODPIS Sędzia SO Konrad Mielcarek

sygn. akt XII Ko 77/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 0.2.Dnia 23 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia Agnieszka Wysokińska – Walczak Protokolant: Dominika Hara w obecności prokuratora Marka Orzechowskiego przy udziale Komendanta Komendy Rejonowej Policji W. (...) jako organu reprezentującego Skarb Państwa z art. 554 § 2b pkt 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 roku na rozprawie sprawy przeciwko Skarbowi Państwa z wniosku J. M. , syna B. i A. z domu W., urodzonego w dniu (...) w S. (Szwecja) o zasądzenie odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w okresie od dnia 22 września 2020 roku o godz. 16:15 do dnia 23 września 2020 roku godz. 14:07 w sprawie o sygn. PR 2 Ds. (...)Prokuratury Rejonowej (...)w W. na podstawie art. 552 § 4 k.p.k., art. 554 § 4 k.p.k. orzeka: 1. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy J. M. kwotę 3 500 (słownie: trzy tysiące pięćset) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwotę 140 (słownie: sto czterdzieści) złotych tytułem odszkodowania, obie kwoty wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy J. M. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego; 3. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 77/21 1. WNIOSKODAWCA J. M. 2. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 140 (słownie: sto czterdzieści) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 3.500 (słownie: trzy tysiące pięćset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty 3. Inne Zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika w sprawie, według norm przepisanych. 1.3. Ustalenie faktów 0.1.3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty J. M. wynajmował mieszkanie przy ul. (...) w W. od dnia 15 września 2019 roku od T. F.. Pomiędzy nim a wynajmującymi powstał konflikt na podłożu finansowym wobec innego rozumienia zawartej umowy i późniejszych ustnych ustaleń pomiędzy stronami. Małżonkowie F. zgłosili zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez swojego aktualnego najemcę – umowa miała zostać rozwiązana z dniem 22 września 2020 roku. J. M. został zatrzymany w dniu 22 września 2020 roku o godz. 16:15, kiedy udał się na Komendę Rejonową Policji (...) W. przy ul. (...) w W. jako osoba podejrzana o czyn z art. 284 k.k. z uwagi na obawę ukrycia się i zatarcia śladów. O zatrzymaniu wnioskodawca poprosił o powiadomienie pracodawcy. Zatrzymanie było związane z konfliktem z wynajmującymi mieszkanie wnioskodawcy przy ul. (...) w W.. Wnioskodawca zarówno wówczas, jak i aktualnie jest zatrudniony na stanowisku stewarda w (...). Z uwagi na zatrzymanie utracił zarobek w wysokości 140 złotych, gdyż zgodnie z grafikiem w dniu 22 września 2020 roku powinien być w pracy. Został przewieziony do POZ poza W., gdzie przed umieszczeniem w celi musiał się rozebrać przez funkcjonariuszem Policji, jednakże obcą dla niego zupełnie osobą. Został umieszczony w celi wraz z innym mężczyzną, który był pod wpływem alkoholu, był wobec niego wulgarny słownie, co spowodowało, iż wnioskodawca bał się zasnąć. Odczuwał lęk i niepokój z zaistniałej sytuacji, której nie rozumiał. Podczas podróży do POZ został zakuty w kajdanki, co również sprawiało mu ból. Martwił się co się z nim stanie, nie wiedział, czy funkcjonariusze nie wejdą do domu jego rodziców. Nie otrzymał żadnego posiłku, dopiero po długim proszeniu otrzymał butelkę z wodą – nalaną do butelki po innym napoju. W celi odczuwał chłód, nie otrzymał żadnego innego ciepłego ubrania, na noc otrzymał tylko koc. Do przesłuchania wnioskodawcy w charakterze świadka doszło w dniu 23 września 2020 roku w godzinach 12:35 – 14:00 Został zwolniony w dniu 23 września 2020 roku o godz. 14:07. Postanowieniem z dnia 24 września 2020 roku, zatwierdzonym przez asesora Prokuratury Rejonowej (...) w W. w dniu 28 września 2020 roku, umorzono dochodzenie w sprawie dokonanego w okresie od 12 października 2019r do 22 września 2020r w W. przy ul. (...) przywłaszczenia powierzonych rzeczy w postaci telewizora m-ki S., deski do prasowania, pościeli, stolika kawowego, nakładki na materac, pilota do bramy, breloczka do otwierania klatki schodowej o wartości ok. 2315 zł na szkodę T. F. i A. F., tj. o czyn z art. 284 § 2 k.k. – na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lutego 2021 roku, sygn. akt XIV Kp 2609/20 nie uwzględnił zażalenia pokrzywdzonej T. F. i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie umorzenia dochodzenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przedmiotowa sprawa dot. roszczeń związanych z zawartą między stronami umową najmu, co winno stanowić przedmiot roszczeń rozpatrywanych w ramach postępowania cywilnego. Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa XIV Wydział Karny w sprawie o sygn. akt XIV Kp 3081/20 w postanowieniu z dnia 2 lutego 2021 roku orzekł, że zatrzymanie J. M. w dniu 22 września 2020 roku o godz. 16:15 w W. było nielegalne i niezasadne, choć przeprowadzono je prawidłowo. Protokół zatrzymania osoby k. 8 – 9, k. …. Postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia 24.09.2020 roku k.45 Protokół posiedzenia przed Sądem Rejonowym dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 02.02.2021 roku w sprawie o sygn. akt XIV Kp 3081/20 k.46 Postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 02.02.2021 r. wydane w sprawie o sygn. akt XIV Kp 3081/20 k. 47-48 Wydruk z grafiku lotów dot. dnia 22.09.2020 r. k. 13 Zeznania wnioskodawcy J. M. k.50-52 Akta sprawy Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie sygn. XIV Kp 3081/20 Postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia 24 września 2020 r. 0.1.3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty ---- ----------------- ---- ------ 4. ocena DOWODów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu zeznania J. M. Zeznaniom wnioskodawcy Sąd dał wiarę w całości. Zdaniem Sądu, J. M. wiarygodnie przedstawił okoliczności zatrzymania i pobytu w POZ oraz szczegóły dotyczące swojej sytuacji osobistej, rodzinnej, zawodowej, i majątkowej przed zatrzymaniem, jak i konsekwencji zatrzymania. Zeznania wnioskodawcy w tym zakresie korelowały bowiem z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka co do wysokości utraconego zarobku i stawki wynagrodzenia godzinnego jako steward w (...). Treść zeznań wnioskodawcy w tym zakresie, sposób jego relacji oraz bezpośrednie wrażenie Sądu z kontaktu z nim na rozprawie nie nasunęło, zdaniem Sądu, jakichkolwiek wątpliwości co do obiektywizmu jego relacji z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. dokumenty dołączone do wniosku oraz kserokopie dokumentów z akt prokuratorskich PR 2 Ds. (...) oraz akta Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie W ocenie Sądu, żadnych wątpliwości nie budziły, co do swej wiarygodności i rzetelności dowody dokumentarne ujawnione na rozprawie, zarówno dołączone do wniosku na k. 8 – 13, jak i wykonane kserokopie z akt PR 2 Ds. (...) oraz dokumenty z akt XIV Kp 3081/20. Zostały bowiem sporządzone w sposób prawidłowy, zgodnie do stosownych regulacji prawnych. Nadto ich forma i treść nie była kwestionowana w toku rozprawy przez strony. 0.1.4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów 0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --- ----- ------------ 3. PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 140 (słownie: sto czterdzieści) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zgodnie z treścią art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania została oparta na zasadzie ryzyka, co jednoznacznie określił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 września 1999 roku, sygn. akt I KZP 27/99, co również należy odnieść do zatrzymania. Jednakże w orzecznictwie zarówno sądów powszechnych, jak i Sądu Najwyższego podkreślono, że powyższa zasada ryzyka nie powoduje automatycznego zasądzania odszkodowania i zadośćuczynienia, bez analizy konkretnej sprawy, przede wszystkim pod kątem zachowania zatrzymanego. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 3.500 (słownie: trzy tysiące pięćset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania Zwięźle o powodach podstawy prawnej j.w. Inne 3. ---------------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej -------------------------- 4. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki W ocenie Sądu, wnioskodawca udowodnił, iż poniósł szkodę w wysokości 140 złotych, gdyż jak wskazał utracił możliwość odbycia lotu w dniu 22 września 2020 roku o godz. 22:00 na trasie krajowej – do G., przy stawce 70 złotych za godzinę – i możliwości powrotu następnego dnia. J. M. wskazał, że taki lot trwa około godziny. Jego zatrzymanie spowodowało, iż musiał na ten dzień wziąć urlop, natomiast groziło mu nawet – z uwagi na odwołanie stawiennictwa w pracy niemal w ostatniej chwili – nałożenie kary umownej w kwocie 500 – 1.500 złotych. Wnioskodawca podał, iż z uwagi na rezygnację z tego lotu nie ma potrąconego wynagrodzenia, gdyż pracuje na własnej działalności, ale jest stratny o 140 złotych, jakie zarobiłby, gdyby ten kurs odbył. Nie może budzić wątpliwości, że wnioskodawcy należy się również zwrot za utracone korzyści ( lucrum cessans) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2017 roku, sygn. akt III KK 393/16, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2017 roku, sygn. akt II AKa 136/17). W wyroku w sprawie o sygn. akt III KK 393/16 Sąd Najwyższy stwierdził, że szkodą mogą być także utracone korzyści, ale wyłącznie wówczas, gdy w momencie orzekania zostały zrealizowane wszystkie warunki, które – gdyby nie stosowanie tymczasowego aresztowania – przesądziłyby o wejściu owej korzyści do majątku wnioskodawcy, co również odnieść należy do zatrzymania wnioskodawcy w rozpoznawanej sprawie. Sąd przyznał wnioskodawcy wskazaną kwoty z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Odsetki od sumy pieniężnej stanowiącej zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie są wynagrodzeniem za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej, która jest już wymagalna, i dlatego należy uznać, że za czas do wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia odszkodowawczego odsetki nie przysługują (zob. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1991 roku, sygn. akt V KRN 475/90). Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki Określając wysokość zadośćuczynienia nie można odnieść tego tylko i wyłącznie do czasu trwania niewątpliwie niesłusznego zatrzymania, ale także stopnia dolegliwości, z jakimi było to związane, a więc przykrości i przeżyć natury moralnej, w tym uczucia przykrości, utraty dobrego imienia, konieczności poddania się rygorom związanym z zatrzymaniem, jak również ewentualnymi reakcjami w środowisku. Zasądzona kwota w sposób optymalny – zdaniem Sądu – rekompensuje krzywdy wnioskodawcy doznane w związku z zatrzymaniem i jest odpowiednia w rozumieniu art. 445 k.c. Wskazać należy, że J. M. został nagle i bez żadnego powodu zatrzymany na KRP W. (...), gdzie sam się zgłosił, licząc na to, iż zostanie przesłuchany, a następnie –został umieszczony w POZ bez jakiegokolwiek obiektywnego powodu. Nie sposób uznać jakie to okoliczności stały na przeszkodzie przesłuchaniu go w dniu 22 września 2020 roku, kiedy stawił się na KRP W. (...), a przewiezieniu go do POZ, gdzie nie otrzymał ani posiłku, zaś po długim proszeniu otrzymał dopiero wodę. W chwili zatrzymania miał 25 lat (został zatrzymany na 6 dni przed swoimi 26-tymi urodzinami). Jak wskazał przyjechał na Komendę, celem złożenia wyjaśnień, natomiast bez żadnego uzasadnienia został zatrzymany – za przywłaszczenie cyt. „ telewizora S. wartość około 2 tysięcy złotych, stolik kawowy czarny wartość około 300 złotych, zestaw pościeli (1 kołdra, 2 poduszka) wartość około 200 złotych, zegar ścienny wartość około 100 złotych, narzuta polarowa wartość około 100 złotych” (k. ….). Pozwolono mu o zatrzymaniu powiadomić pracodawcę i jak wskazał mogło to spowodować utratę jego nieposzlakowanej opinii, jego dobre imię zostało poddane w wątpliwość, gdyż jego pracodawca dopytywał się z jakiego powodu został zatrzymany. Zdarzenie to spowodowało, iż mógł utracić przyszłe intratne przeloty, tzn. (...) czy w ramach obsługi rejsów rządowych (faktem notoryjnym jest, iż (...) obsługuje loty posłów i senatorów oraz innych oficjeli rządowych). Okoliczność taka – mimo wszystko mogła rzutować na ocenę jego osoby dokonywaną zarówno przez Straż Graniczą i Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego czy też mieć wpływ na podejście oficerów Służby Ochrony Państwa do niego. Osadzenie w celi z innym mężczyzną, który był wobec niego wulgarny werbalnie i na dodatek pod wpływem alkoholu, mogło wzbudzić w nim obawę o własne bezpieczeństwo, co przełożyło się na to, iż nie mógł spać przez całą noc. Jednocześnie wnioskodawca stracił komfort psychiczny i poczucie bezpieczeństwa. Poczuł się oszukany i zdradzony przez polski system wymiaru sprawiedliwości. Zatrzymany pod absurdalnym w swej treści zarzutem, który już na pierwszy rzut oka świadczy o tym, iż jest to spór o charakterze cywilnym, a jeśli nawet miałby ładunek o charakterze karnym to z pewnością istniała możliwość zastosowania szerokiego wachlarza środków zapobiegawczych wobec J. M., czy też podjęcia niezwłocznych czynności w celu zabezpieczenia śladów przestępstwa, które po przesłuchaniu go następnego dnia okazały się bezcelowe do zastosowania. Podkreślenia wymaga również, że został przesłuchany w charakterze świadka, a nie podejrzanego. Nie sposób pojąć logiki funkcjonariuszy Policji, którzy postanowili zatrzymać w POZ człowieka, nie przeprowadzając z nim uprzednio niezbędnych czynności. W szczególności, iż w aktach sprawy PR 2 Ds. (...)brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, by wnioskodawca znajdował się w stanie wyłączającym możliwość udziału w czynnościach (np. brak badania alkomatem, czy badania krwi na obecność alkoholu czy środków odurzających). Z tych przyczyn Sąd uznał, że konieczne jest zwiększenie kwoty zadośćuczynienia ponad proponowaną przez prokuratora kwotę 500 złotych, do wnioskowanej przez pełnomocnika J. M. kwoty 3.500 złotych. Sąd zauważa, iż jest to znacząco przewyższająca kwota, niż standardowo zasądzane w podobnych sprawach przez sądy powszechne, jednakże okoliczności tej sprawy, jak i relacja złożona przez J. M. podczas rozprawy o krzywdzie jakiej doznał ze strony organów ścigania, winna zostać należycie zrekompensowana. Z kolei wniosek pełnomocnika Komendanta Policji (...) W. o oddalenie wniosku w całości, wobec treści postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 02.02.2021 r. wydane w sprawie o sygn. akt XIV Kp 3081/20, jawi się jako niesłuszny. Kwota zasądzonego zadośćuczynienia – gdyby odnieść ją do czasu trwania względem wnioskodawcy zatrzymania – trwającego niemal 22 godziny, rodzaju i rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych, spełni swoją rolę kompensującą poniesione krzywdy. Ponownie podkreślić należy, że J. M. został zatrzymany nagle i niespodziewanie – jak wskazał przyjechał na KRP przy ul. (...), aby złożyć zeznania, zgodnie z telefonicznym wezwaniem. Nie pozwolono mu skontaktować się po zatrzymaniu z rodzicami, tłumacząc, iż mógłby ich ostrzec przez rzekomym przeszukaniem – którego zresztą finalnie nie przeprowadzono, ani z adwokatem tłumacząc, że nie jest prowadzone jego przesłuchanie. Podkreślić należy, że każdy ma prawo niezależnie od etapu postępowania czy planowanych i przeprowadzanych czynności, w szczególności skoro organ decyduje się zatrzymać obywatela – do kontaktu z wybranym przez siebie adwokatem czy radcą prawnym. Tego J. M. niesłusznie odmówiono. Natomiast przede wszystkim, co Sąd ponownie podkreśla – nie przeprowadzono z nim żadnej czynności procesowej. Kwota 3.500 złotych oscyluje w granicach kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w Polsce, która w styczniu 2022 roku wynosiła 6.220,04 złotych brutto (zob. obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 18 marca 2022 roku w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w lutym 2022 r., co daje kwotę 4.272 złotych netto, z kolei we wrześniu 2020 roku przecięte miesięczne wynagrodzenie wynosiło 5.371,56 złotych brutto, czyli 3.875,97 złotych). Sąd Okręgowy jednak nie stosował równoważników, czy przeliczników do określenia wysokości zadośćuczynienia, ale posłużył się przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem do ustalenia aktualnych warunków życia społeczeństwa, jako jednego, ale nie jedynego, z czynników potrzebnych do oceny, czy przyznane zadośćuczynienie odpowiada rozmiarowi krzywd i zarazem jest umiarkowane. Zaś zasada umiarkowanego, a zatem wyważonego i sprawiedliwego rozmiaru zadośćuczynienia nakazuje porównywać ową sumę z wysokością przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jako ilustracji stopy życiowej społeczeństwa, co jest potrzebne do oceny czy zasądzone zadośćuczynienie jest realne, czy nie jest nadmierne, czy może symboliczne, zatem w tym kontekście zadośćuczynienie pozostawać musi w związku z poziomem życia, który można ustalić odwołując się właśnie do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2009 roku, sygn. akt WA 24/09; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 07 lutego 2008 roku, sygn. akt II AKa 22/08). j.w. Inne 3. -------------------- 5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Na podstawie art. 554 § 4 k.p.k., mając na uwagę stawkę o której mowa w § 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w rozpoznawanej sprawie. 6. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 554 § 4 k.p.k., zgodnie z którym to przepisem postępowanie w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie jest wolne od kosztów. Sąd kosztami postępowania obciążył zatem Skarb Państwa. 7. PODPIS sędzia Agnieszka Wysokińska – Walczak

zwrot na rzecz J. Ż. kosztów ustanowienia w sprawie pełnomocnika według norm przepisanych W dniu 7 sierpnia 2020 r. J. Ż. brała udział w spontanicznym zgromadzeniu pod komendą przy ul. (...) w W., które było wyrazem sprzeciwu wobec zastosowania tymczasowego aresztowania w stosunku do aktywisty (...) o pseudonimie (...) oraz wsparciem dla innych zatrzymanych wcześniej tego samego dnia na ul. (...). Zebrani wznosili okrzyki m.in. „uwolnić zatrzymanych” oraz uderzali przedmiotami (łyżeczkami, drewnianymi pałkami) w elementy infrastruktury – znaki drogowe, kiosk.

Sygn. akt XVIII Ko 29/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2023 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XVIII Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Wielgolewska Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Kiczek, stażysta Krzysztof Pałdyna z udziałem Prokuratora Joanny Augustyniak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2023 r., 21 września 2023 r., 20 października 2023 r., sprawy z wniosku M. O. (1), urodzonego (...) w Ł., syna J. i K. zd. W. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie wynikłe z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. orzeka: zasądza od Skarbu Państwa na rzecz M. O. (1) kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem odszkodowania oraz kwotę 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; w pozostałym zakresie wniosek oddala; kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa; na podstawie art. 554 § 4 k.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt. 2 k.p.k. i § 11 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy M. O. (1) kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika. SSO Anna Wielgolewska UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XVIII Ko 29/23 WNIOSKODAWCA M. O. (1) ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 1. 400 zł Nie zgłoszono żądania w tym zakresie. 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 1. 6.000 zł. Nie zgłoszono żądania w tym zakresie. 3. Inne 1. Zwrot kosztów ustanowienia pełnomocnika. Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.1.1. Zatrzymanie M. O. (1) w dniu 28 kwietnia 2022 r, około godziny 19.30 przy (...) w W., w miejscu pracy zatrzymanego tj. w klubie (...). Poinformowanie o przyczynie zatrzymania. Nie posiadanie przez wnioskodawcę w dacie zatrzymania miejsca zamieszkania zarówno stałego jak i czasowego ujawnionego w bazie Pesel. Kopia protokołu zatrzymania k. 74 Notatka urzędowa k. 73 Wyjaśnienia M. O. (1) k. 38 3.1.2. W protokole zatrzymania wskazano, że M. O. (1) jest podejrzany o to, że w dniu 20 marca 2022 roku przy (...) w W. spowodował naruszenie czynności narządu ciała powyżej 7 dni tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k. i że zachodzi obawa ukrycia się sprawcy. Przewiezienie wnioskodawcy na Komendę Policji przy ul. (...), gdzie został poinformowany, iż zostanie zatrzymany do dnia następnego, kiedy to zostanie przesłuchany. Przeprowadzenie badań lekarskich i wydanie zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań do zatrzymania. Przedstawienie w dniu 22 kwietnia 2022 r. wnioskodawcy zarzutu popełnienia czynu z art. 157 § 1 k.k.. Przesłuchanie w charakterze podejrzanego w dniu 29 kwietnia 2022 r o godzinie 11.20, która to czynność zakończyła się o godz. 11:40. Po przesłuchaniu M. O. (1) został zwolniony. Kopia protokołu zatrzymania k. 74 Wyjaśnienia M. O. (1) k. 38 Zlecenie przeprowadzenia badania lekarskiego k. 77 Stwierdzenie tożsamości k. 78 Postanowienie o przedstawieniu zarzutów k. 60 akt sprawy II Kp 1227/22 Protokół przesłuchania podejrzanego wraz z pouczeniem k. 73 – 74 akt sprawy II Kp 1227/22 3.1.3. W dacie zatrzymania M. O. (1) był już karany sądownie. W czasie czynności zatrzymania wnioskodawcy zostały założone kajdanki, co miało miejsce wewnątrz lokalu, w obecności gości pubu. Zatrzymanie przebiegło spokojnie, tak jeżeli chodzi o zachowanie wnioskodawcy jak i funkcjonariuszy Policji. Po przeprowadzeniu badań M. O. (1) został przewieziony w godzinach nocnych do KSP przy ul. (...), gdzie przeprowadzono kontrolę i sporządzono dokumentację do osadzenia. Wydano wnioskodawcy ubranie, materac, koc. W celi w której przebywał wnioskodawca był już jeden osadzony. Podczas przyjęcia wnioskodawca nie zgłaszał skarg na warunki zatrzymania, nie zgłaszał szczególnych potrzeb żywieniowych (M. O. (1) jest wegetarianinem). Nie zgłaszał też problemów ze współosadzonym. Karta karna k. 77 – 79 akt sprawy II Kp 1227/22 Zeznania świadka P. C. 4k. 66 - 67 Wyjaśnienia wnioskodawcy M. O. (1) k. 39 3.1.4. M. O. (1) złożył zażalenie na zatrzymanie w dniu 28 kwietnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 20 września 2022 r., sygn. II Kp 1227/22 Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawcy na zatrzymanie w dniu 28 kwietnia 2022 r., uwzględnił zażalenie, uznając, że zatrzymanie było bezzasadne. Odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 20 września 2022 r., sygn. II Kp 1227/22 wraz z uzasadnieniem k. 7 - 10 3.1.5. W związku z faktem zatrzymania M. O. (1) w dacie zatrzymania nie świadczył pracy w klubie (...). Wnioskodawca pracował co najwyżej dwa dni w tygodniu, pracował na umowę zlecenie i otrzymywał około 2000 złotych miesięcznie. Otrzymywał zwyczajowe napiwki od klientów, których nie opodatkowywał. Po zatrzymaniu był bardziej nerwowy i miał mniej cierpliwości dla swojej 4 – letniej córki, którą się zajmował, gdy jego partnerka pracowała. Wyjaśnienia wnioskodawcy M. O. (1) Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu k. 38 – 39, k. 40 k. 52 Zeznania świadka A. k. k. 66 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.2.1. -------------------------------------------------------------------- ------------- ------------- ocena DOWODów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 3.1.1. 3.1.3. 3.1.4. 3.1.5. Wyjaśnienia wnioskodawcy M. O. (1) Zeznania M. O. (1) uznano za zasadniczo wiarygodne w zakresie, w jakim stanowiły podstawę ustalenia faktów. Za wiarygodne uznano także zeznania wnioskodawcy dotyczące jego odczuć wynikających z zatrzymania. Także za wiarygodną została uznana relacja co do trudności z otrzymaniem wody i utrudnieniami ze skorzystaniem z toalety i że było to spowodowane szczególną sytuacją jaką był atak epilepsji jednego z osadzonych, przyjazd karetki pogotowia i konieczność udzielenia choremu pomocy, czego konsekwencją było przesunięcie potrzeb osadzonych na czas późniejszy. Zeznania w tym zakresie były logiczne, spójne z pozostałym materiałem dowodowym i nie ma podstaw, aby pozbawić ich wartości dowodowej. Oczywiście poza oceną wiarygodności jest stanowisko wnioskodawcy dotyczące adekwatności kwoty żądanego zadośćuczynienia do krzywdy jaką poniósł. Okoliczności te dotyczą oceny prawnej żądania, a nie faktów. 3.1.5. Zeznania świadka A. K. Zeznania świadka sąd uznał za wiarygodne co do bezpośrednich konsekwencji zatrzymania wnioskodawcy tj. że był bardziej nerwowy i miał mniej cierpliwości przy opiece nad dzieckiem albowiem zeznania te były spójne, składane spontanicznie i korespondowały z zeznaniami wnioskodawcy. W części dotyczącej stanu zdrowia psychicznego wnioskodawcy, świadek nie miała żadnej wiedzy. 3.1.2. Zeznania świadka P. C. Zeznania funkcjonariusza Policji istotne dla sądu były wyłącznie w zakresie ustalenia faktu podjęcia interwencji, której skutkiem było zatrzymanie. Poza oceną wiarygodności tego dowodu sąd pozostawił ocenę legalności działań Policji, bo w tym zakresie również dotyczyła ona kwestii prawnych, a nie faktycznych. 3.1.3. Zeznania świadka K. G. Zeznania funkcjonariusza Policji pełniącego służbę w Pokoju dla Osób Zatrzymanych w KSP w W. sąd uznał w całości za wiarygodne. Zeznania w których świadek opisał w sposób szczegółowy procedurę przyjęcia i pobytu w miejscu pełnienia służby były logiczne, spójne i konsekwentne. Świadek jest osobą obcą dla wnioskodawcy, nie zainteresowany przedmiotem rozstrzygnięcia i brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby kwestionować ich wiarygodność. 3.1.3. Zeznania świadka A. Z. Zeznania funkcjonariusza Policji pełniącego służbę w Pokoju dla Osób Zatrzymanych w KSP w W. sąd uznał w całości za wiarygodne. Zeznania w których świadek opisał w sposób szczegółowy procedurę przyjęcia i pobytu w miejscu pełnienia służby były logiczne, spójne i konsekwentne. Świadek jest osobą obca dla wnioskodawcy, nie zainteresowany przedmiotem rozstrzygnięcia i brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby kwestionować ich wiarygodność. 3.1.2. 3.1.3. 3.1.4. 3.1.5. Dokumenty wymienione w części 3.1. uzasadnienia Sąd podzielił wnioski zawarte w dokumentach, odpisach i kopiach dokumentów powołanych w części 3.1. Zostały one sporządzone w sposób prawidłowy, przez uprawnione osoby, nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, a Sąd nie znalazł podstaw, aby pozbawić ich wartości dowodowej z urzędu. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------- -------------------- ------------------------------------------------------------------------------ PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 1. 300 zł Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Zwięźle o powodach podstawy prawnej -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. 2.500 zł. Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Zwięźle o powodach podstawy prawnej W stosunku do wnioskodawcy M. O. (1) znajduje zastosowanie przepis art. 552 § 4 k.p.k., z którego treści wynika możliwość zasądzenia zadośćuczynienia w przypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. M. O. (1) był zatrzymany przez funkcjonariuszy policji w dniu 28 kwietnia 2022 r., a zwolniony w dniu 29 kwietnia 2022 r., o godz. 11.40 , po zakończeniu czynności przesłuchania w charakterze podejrzanego. Jego zatrzymanie było przy tym niewątpliwie niesłuszne. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie, postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. II Kp 2257/20 stwierdził, że choć zatrzymanie było legalne, było ono niezasadne. Samo stwierdzenie niezasadności czy nielegalności zatrzymania nie powoduje automatycznie stwierdzenia, iż zatrzymanie było niewątpliwie niesłuszne. Kryteria, które należy uwzględniać przy orzekaniu w przedmiocie uznania zatrzymania za niewątpliwie niesłuszne nie są tożsame z kryteriami jakie bierze się pod uwagę rozpoznając zażalenie na zastosowanie zatrzymania. Przy ocenie kwestii niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. sąd powinien mieć na uwadze, czy zastosowanie tego środka przymusu procesowego nastąpiło z obrazą przepisów rozdziału 27 Kodeksu postępowania karnego, a tym samym, czy spowodował on dolegliwość, jakiej osoba zatrzymana nie powinna była doznać, analizując to zagadnienie w aspekcie całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie, w której doszło do zatrzymania, a znanych w dacie orzekania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia (Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 października 2019 roku, II AKz 928/19). W okolicznościach niniejszej sprawy, w czasie interwencji Policji w dniu zdarzenia do którego następnie wnioskodawca został zatrzymany, funkcjonariusze Policji znali jego personalia oraz miejsce zamieszkania w W.. Znali też miejsce pracy M. O. (1). Okoliczność, że funkcjonariusz operacyjny nie uzyskał informacji co do miejsca zamieszkania wnioskodawcy i jej nie poszukiwał, a która to informacja była znana, zamieszczona w notatnikach służbowych interweniujących na miejscu zdarzenia funkcjonariuszy Policji, i dokonał zatrzymania choć nie było żadnych przesłanek, że wnioskodawca ukrywa się przed organami ścigania, nie może prowadzić do uznania, że nie doszło do niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. Przesłanką egzoneracyjną byłoby zachowanie podejrzanego, które świadczyłoby o utrudnianiu postępowania, a takich czynności wnioskodawca nie podejmował. Nie może też ponosić odpowiedzialności, że inni, nieustaleni pracownicy pubu, wskazywali, że nie znają wnioskodawcy (k. 60 akta sprawy II Kp 1227/22). Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w wyniku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania ma charakter kompensacyjny i jako takie powinno być nie symboliczne lecz stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość zdatną do tego by złagodzić cierpienia fizyczne, psychiczne i uszczerbek na dobrym imieniu wywołane niesłusznym pozbawieniem wolności. Z istoty rzeczy chodzić będzie o zrekompensowanie krzywdy, która dotknęła konkretną osobę poszkodowaną, a wyrażenie jej w pieniądzu może być tylko pewnym przybliżeniem niemajątkowej szkody. Stąd zrozumiałe jest wskazanie w ustawie (art. 445 § 2 k.c.), że chodzi o odpowiednią sumę pieniężną, której określenie pozostawione zostało sędziowskiemu swobodnemu uznaniu. Orzecznictwo wypracowało kryteria oceny okoliczności relewantnych dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia, tj. stopień i rodzaj cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas ich trwania, wiek pokrzywdzonego, rodzaj i rozmiar doznanych obrażeń, nieodwracalność następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Nie budzi także wątpliwości, że z uwagi na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi przedstawiać wartość ekonomiczną, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 3 lipca 2013 r., V KK 464/12). Zadośćuczynienie nie może być nadmiernie wygórowane w stosunku do doznanej przez wnioskodawcę krzywdy, aby tym samym nie służyło bezpodstawnemu i moralnie nieuzasadnionemu wzbogaceniu poszkodowanego. Wysokość zadośćuczynienia musi być utrzymana w rozsądnych granicach odpowiadających aktualnym warunkom egzystencji i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, bo wedle tych kryteriów oceniana może być ekonomiczna wartość przyznanej kwoty. Sąd miał również na względzie te okoliczności, które wiążą się z aktualną sytuacją wnioskodawcy i wskazują, że niewątpliwe niesłuszne krótkotrwałe pozbawienie go wolności nie oddziaływało w żaden sposób na jego obecny status społeczny oraz zawodowy. Niemniej jednak stwierdzić należy, że opisywane zdarzenie spowodowało u wnioskodawcy negatywne emocje i niewątpliwie mogło przyczynić się nie tyle do utraty zaufania do organów ścigania, ale do pogłębienia takich odczuć i ich utrwalenia. Za wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 2.10.2019 r. sygn. akt II AKa 408/18 (LEX nr 2735158, OSA 2019/10/3-10) stwierdzić należy, że „Zadośćuczynienie powinno być proporcjonalne do rodzaju naruszenia prawa oraz stopnia dolegliwości dla wnioskodawcy. Oznacza to, że jego wysokość powinna stanowić rzeczywistą ekonomiczną wartość, a nie tylko symboliczną kompensację wyrządzonej krzywdy. Zadośćuczynienie jako forma rekompensaty za krzywdy moralne i fizyczne powinno być mierzone ich dolegliwością, a jednocześnie z uwzględnieniem aktualnych warunków i przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa. Przesłanka "przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa" ma charakter uzupełniający tak by ograniczać wysokość zadośćuczynienia, aby jego przyznanie nie prowadziło do wzbogacenia osoby uprawnionej, nie może jednak pozbawiać zadośćuczynienia jego zasadniczej funkcji kompensacyjnej i eliminować innych czynników kształtujących jego rozmiar. Rolą zadośćuczynienia jest bowiem złagodzenie doznanej, niewymiernej krzywdy poprzez wypłacenie nie nadmiernej, lecz sumy w stosunku do niej odpowiedniej. Ustalenie jej wysokości powinno być dokonane w ramach rozsądnych granic, odpowiadających aktualnym warunkom i sytuacji majątkowej społeczeństwa, przy uwzględnieniu jednak, że wysokość zadośćuczynienia musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość.” Przekładając powyższe stanowisko na okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że ta przeciętna stopa życiowa społeczeństwa to jednak nie stopa życiowa sędziego, czy też zawodowego pełnomocnika, ale przeciętnego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, dla którego nawet wartość przeciętnego wynagrodzenia, uwzględniając medianę zarobków, jest kwotą przedstawiającą poważną wartość. Nie chodzi przy tym jednak, by przeliczać godziny niewątpliwie niesłusznego zatrzymania na iloraz wartości przeciętnego wynagrodzenia, ale by wskazać, że ostatecznie przyznana wnioskodawcy kwota zadośćuczynienia ma realną wartość w aktualnych warunkach społeczno-gospodarczych w kraju i przez to wypełnia kompensacyjną funkcję zadośćuczynienia bo odpowiada ona czasowi zatrzymania i niedogodnościom, jakie mu towarzyszyły. Poza dolegliwościami związanymi z zatrzymaniem i samym faktem pozbawienia wolności trwającym około 16 godzin, wnioskodawca nie doświadczył żadnych innych dodatkowych dolegliwości, które mogłyby potęgować poczucie krzywdy, upokorzenia i niesprawiedliwości. Nie była wobec niego stosowana siła fizyczna oraz nie stwierdzono jakichkolwiek negatywnych zachowań funkcjonariuszy Policji, które mogłyby rzutować na rozmiar doznanych cierpień. Okoliczności związane z utrudnionym dostępem do toalety i otrzymania wody wynikały z przyczyn obiektywnych. Wnioskodawca nie zgłosił także, że jest wegetarianinem, a gdyby ten fakt zgłosił, posiłek byłby dostosowany do jego diety. Przeżycie sytuacji stresowej związanej z zatrzymaniem nie upoważnia do ustalenia zadośćuczynienia w kwocie żądanej przez wnioskodawcę. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że kwota 6000 zł, wnioskowana przez M. O. (1) byłaby nadmiernie wygórowana. Uwzględniając natomiast czas i stopień natężenia cierpień psychicznych i fizycznych wynikających z krótkotrwałego pozbawienia wolności wnioskodawcy, sąd okręgowy uznał, że odpowiednią kwotą zadośćuczynienia będzie kwota 2.500 zł. Z pewnością nie jest to kwota symboliczna. Posiada ona ekonomiczne znaczenie i odpowiada ponad miesięcznym dochodom wnioskodawcy uzyskiwanym zarówno z tytułu umowy zlecenie jak i napiwków. Na marginesie należy podkreślić, że myli się pełnomocnik wnioskodawcy, jak i wnioskodawca, że tzw. napiwki są kwotami nie podlegającymi opodatkowaniu. Choć wnioskodawca z tego obowiązku się nie wywiązał, nie oznacza to, że kwot z tytułu napiwków nie uzyskiwał i sąd to uwzględnił orzekając o kosztach utraconego zarobku. Inne 3. ----------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 300 zł Odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 2.500 zł. Odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Inne 3. Odnośnie wysokości zadośćuczynienia Sąd zasądził wskazaną w orzeczeniu kwotę kierując się przesłankami szeroko omówionymi powyżej. Sąd zasadził odszkodowanie w wysokości 300 złotych uwzględniając zeznania wnioskodawcy oraz deklarację PIT i uznał, że kwota 300 złotych jest kwotą, która w pełni rekompensuje koszt utraconego zarobku wnioskodawcy. Jak wynika z deklaracji podatkowej, wnioskodawca z tytułu umowy zlecenia osiągał dochód w kwocie ponad 200 zł dziennie plus napiwki. Biorąc pod uwagę, że w dniu zatrzymania była zajęta ponad połowa stolików w klubie oraz zeznania wnioskodawcy co do wysokości napiwków, kwota 300 złotych jawi się jako rekompensata w pełni kosztów utraconego zarobku. Mając na uwadze, wobec opisanych w uzasadnienia okoliczności, że żądanie M. O. (2) zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w kwocie 400 złotych i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w kwocie 6 000 złotych było wygórowane i nieadekwatne do stopnia doznanej przez niego krzywdy, sąd w zakresie przekraczającym kwotę zasądzoną w pkt 1 wyroku oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Zasadzenie na rzecz wnioskodawcy kwoty wyższej aniżeli 300 złotych odszkodowania i 2500 złotych tytułem zadośćuczynienia w ocenie Sądu z uwagi na stopień doznanej krzywdy, byłoby nadmierne i stanowiłoby niezasadne wzbogacenia się wnioskodawcy, a nie jedynie zadośćuczynienie jego krzywdzie. Sąd zasądził nadto odsetki od kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, albowiem odsetki od sumy pieniężnej stanowiącej odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie są wynagrodzeniem za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej, która jest już wymagalna, i dlatego należy uznać, że za czas do wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia odszkodowawczego odsetki nie przysługują (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1991r.V KRN 475/90, publ. OSNKW 1991/10-12/52). Powyższe znajduje zastosowanie również w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV Sąd zwrócił wnioskodawcy M. O. (1) wydatki w kwocie 240 zł., związane z ustanowieniem pełnomocnika. Wysokość tych wydatków została ustalona w oparciu o przepis § 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018 r., poz. 1800 z późn. zm.). KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Koszty sądowe przejęto na rachunek Skarbu Państwa, albowiem postępowanie w niniejszym przedmiocie, zgodnie z treścią art. 554 § 4 k.p.k. jest wolne od kosztów sądowych. PODPIS

S. złożył do Sądu Okręgowego w Białymstoku wniosek o zasądzenie na jego rzecz kwoty 2.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek niewątpliwie niesłusznego zatrzymania. W uzasadnieniu wniosku powołał się na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 5 września 2014 roku, uznające zatrzymanie dotyczące jego osoby za niezasadne. Wskazał, że stanowiło ono dla niego silne negatywne przeżycie. Była to w jego ustabilizowanym życiu pierwsza tego rodzaju sytuacja. Przebieg zatrzymania obserwowało wielu sąsiadów, albowiem miało to miejsce w godzinach popołudniowych, co potęgowało u wnioskodawcy uczucie poniżenia, zażenowania i obawy o reputację. Powołał się na uciążliwe okoliczności dotyczące jego transportowania między izbami zatrzymania w H. i B. w atmosferze niepewności o swój los oraz uniemożliwienie mu kontaktu z najbliższą rodziną. Opisał niedogodne warunki celowe w (...) w B.. T. S. zaznaczył, że silne przeżycia związane zatrzymaniem towarzyszą mu do dnia dzisiejszego. W jego ocenie kwota 2.000 złotych stanowi sprawiedliwą rekompensatę za doznane krzywdy.