I Ns 307/23 · Sąd powszechny

Sygn. I Ns 307/23 POSTANOWIENIE Dnia 04 stycznia 2024 roku Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Dorota Stolarek po rozpoznaniu w dniu 04 stycznia 2024 roku w Przysusze na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. z udziałem M. M. (1) o podział majątku wspólnego postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę do Sądu Rejonowego w R.. I Ns 307/23

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Rejonowego w Przysusze z dnia 04 stycznia 2024 roku Wnioskiem z dnia 17 lipca 2023 roku M. S. zażądała podziału majątku wspólnego jej i uczestniczki postępowania M. M. (1) [k. 4 n]. w skład którego wchodzi ograniczone prawo rzeczowe w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położnego w R. przy ul. (...) i prawo do lokalu mieszkalnego położnego w P. przy ul. (...), które określone zostało jako „własnościowe”. Do wniosku załączono pełnomocnictwo, postanowienie z dnia 13 maja 2022 roku Sądu Rejonowego w Radomiu, sygn. I Ns 623/21, zaświadczenie (...) Łucznik z dnia 05 lipca 2023 roku, (...), odpis skrócony aktu małżeństwa M. i L. L. (1) małżonków M., odpis skrócony aktu zgonu L. M. [k. 6-10].

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Uczestniczka M. M. (1), nazwisko rodowe B., c. J. i M., pozostawała w małżeństwie z L. M., s. S. i H., – małżeństwo ustało w dniu 15 lipca 2021 roku przez śmierć mężczyzny [k. 9, k. 10]. Wnioskodawczyni M. S., c. L. i M., jest jedynym następcą prawnym L. M., co stwierdził Sąd Rejonowy w Radomiu postanowieniem z dnia 13 maja 2022 roku w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po L. M., sygn. I Ns 623/21 [k. 7]. Wobec powyższego konieczne jest dokonanie podziału majątku wspólnego uczestniczki M. M. (1) i L. M.. Brak potrzeby dokonywania działu spadku po L.

M.. Spadek - inaczej niż współwłasność rzeczy, a podobnie jak majątek wspólny małżonków - stanowi masę majątkową skupiającą wiele praw różnego rodzaju, toteż jej podział regulowany jest odrębnymi przepisami prawa materialnego [art. 1035 k.c. i nn] oraz procesowego [art. 680 k.p.c. i nn]. Dział spadku to postępowanie, którego celem jest ustalenie majątku spadkodawcy i rozdzielenie tegoż między poszczególnych spadkobierców. W przypadku kiedy spadek nabywa tylko jeden spadkobierca brak podstaw do dokonywania działu, gdyż wszystkie prawa i zobowiązania spadkodawcy przechodzą w całości na jedynego spadkobiercę.

W sytuacji dopiero, kiedy w miejsce spadkodawcy wstępuje dwóch albo więcej spadkobierców, powstaje konieczność podziału wchodzących w skład spadku składników majątkowych, a tym samym jedynie wówczas aktualizuje się konieczność dokonania działu spadku. Mając na uwadze, iż spadek po L. M. w drodze dziedziczenia testamentowego w całość nabyła córka M. S. nie ma podstaw do dokonywania działu spadku po wskazanym spadkodawcy [ postanowienie SO we Wrocławiu z dnia 11 maja 2016 roku, sygn. II Ca 1702/15]. Zgodnie z art. 566 k.p.c. w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej przez śmierć jednego z małżonków właściwy jest sąd spadku.

Przepis art. 628 k.p.c. określa wyłączną właściwość miejscową sądu spadku według ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Z postanowienia Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 13 maja 2022 roku, sygn. akt I Ns 623/21 o stwierdzeniu nabycia spadku po L. M., wynika, że ostatnim miejscem jego zamieszkania był R., dlatego Sąd Rejonowy w Radomiu jest wyłącznie właściwy do rozpoznania sprawy niniejszej o podział majątku wspólnego. Sąd Rejonowy w Przysusze nie mógł uznać się za właściwy na zasadzie art. 683 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c., choć nie ma wątpliwości, że w sprawach o podział majątku wspólnego art. 683 k.p.c. znajduje zastosowanie [ postanowienie SN z dnia 07 lipca 2020 roku, sygn.

IV CO 146/20]. Zgodnie z art. 683 k.p.c. na żądanie uczestnika postępowania, zgłoszone nie później niż na pierwszej rozprawie, sąd spadku może przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część, bądź w którego okręgu mieszkają wszyscy współspadkobiercy. O zmianie właściwości może zatem orzec sąd spadku, tj. w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Radomiu i to wyłącznie na wniosek uczestnika postępowania, a nie z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. art. 566 k.p.c. i art. 200 § 1 1 i 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Radomiu jako miejscowo właściwemu.