II1 Co 2295/24 · Sąd powszechny

Sygn. akt II 1 Co 2295/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, II Wydział Cywilny, Sekcja Egzekucyjna Przewodniczący Sędzia Anna Braczkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Novottny po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z wniosku G. V. Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w W. przeciwko T. S. (1) o wydanie tytułu wykonawczego w miejsce utraconego postanawia: oddalić wniosek. Sygnatura akt II 1 Co 2295/24

UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 22 sierpnia 2024 roku (data nadania w UP), wierzyciel G. V. Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności z siedzibą w W. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł o wydanie w miejsce utraconego tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, Wydział VIII Cywilny w sprawie VIII Nc 2559/17 w sprawie z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w Ł. przeciwko T. S. (1). W uzasadnieniu wniosku zostało wskazane, że przedmiotowa wierzytelność została nabyta przez wnioskodawcę od poprzednia prawnego na podstawie umowy cesji z dnia 16 marca 2022 roku oraz, że wierzytelność ta nie została do dnia złożenia wniosku o wydanie tytułu wykonawczego w miejsce utraconego spłacona.

Na okoliczność tę do wniosku zostały załączone przez wnioskodawcę dowody dokumentarne. Finalnie wnioskodawca wskazał również, że w wyniku licznych czynności poszukiwawczych, w tym w jego archiwum, nie udało mu się odnaleźć spornego tytułu wykonawczego, co uzasadnia uwzględnienie wniosku ( wniosek k. 3-4, pełnomocnictwo k. 19). Uczestnik postępowania T. S. (1) nie złożył odpowiedzi na wniosek ( zarządzenie k. 32, (...) k. 38). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 18 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, Wydział VIII Cywilny wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie VIII Nc 2559/17, w którym nakazał pozwanemu T.

S. (1) aby ten zapłacił na rzecz powoda (...) S.A. w Ł. łączna kwotę 2.886,84 zł wraz z opisanymi w tym nakazie szczegółowo kwotami odsetek ustawowych oraz kwotę 647 zł tytułem kosztów postępowania - albo wniósł w od tego nakazu sprzeciw. Postanowieniem z dnia 4 września 2017 roku nakazowi zapłaty została nadana klauzula wykonalności ( kopia tytułu wykonawczego k. 5-5v). Na podstawie tak powstałego tytułu wykonawczego poprzednik prawny wnioskodawcy wszczął przeciwko T. S. (1) postępowanie egzekucyjne przed Komornikiem Sądowym przy Sadzie Rejonowym dla Warszawy – W. w W.

M. B. w sprawie Km 9732/17. Postępowanie to zostało umorzone postanowieniem komornika sądowego z dnia 31 grudnia 2018 roku na wniosek wierzyciela ( tytuł wykonawczy k. 5-5v, kopia postanowienia k. 6). Na mocy szeregu umów cesji opisana w treści w.w nakazu zapłaty wierzytelność przeszłą na rzecz wnioskodawcy ( wyciągi notarialne potwierdzone za zgodność z oryginałem rzez pełnomocnika profesjonalnego wnioskodawcy k. 7-15). Tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty z dnia 18 kwietnia 2017 roku wydanego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, Wydział VIII Cywilny w sprawie VIII Nc 2559/17 nie został odnaleziony w archiwum wewnętrznym ani zewnętrznym (...) S.A. w W. ( wniosek o wydanie dokumentu z archiwum k. 16-17).

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Wniosek złożony przez wierzyciela nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 794 k.p.c. ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego może nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu wydanego po przeprowadzeniu rozprawy. Na ponownie wydanym tytule wykonawczym czyni się wzmiankę o wydaniu go zamiast tytułu pierwotnego. W postępowaniu tym sąd ogranicza badanie do faktu utraty tytułu wykonawczego. Postępowanie o ponowne wydanie tytułu nie jest postępowaniem o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności.

Jest ono prowadzone w sytuacji, w której klauzula wykonalności została nadana i powstał tytuł wykonawczy posiadający nadal moc wiążącą. Sądem właściwym do wydania ponownego tytułu wykonawczego jest sąd, który wydał pierwotny tytuł wykonawczy. Przesłanką wszczęcia postępowania z art. 794 k.p.c. jest utrata przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Jak podkreśla się w literaturze, chodzi wyłącznie o utratę tytułu wbrew woli wierzyciela ( H. Pietrzkowski, w: T. Ereciński, KPC. Komentarz, t. 4, 2016, s. 134). Utrata tytułu może też być wynikiem zdarzenia losowego (np. pożar, powódź).

Wszystkie te sytuacje uzasadniają wszczęcie postępowania uregulowanego w komentowanym przepisie i to niezależnie od tego, czy utrata tytułu była zawiniona, czy też niezawiniona przez wierzyciela. Przez utratę tytułu wykonawczego należy rozumieć również uszkodzenie dokumentu w stopniu uniemożliwiającym jego użycie ( A. M., Podstawa egzekucji sadowej, s. 190). Wniosek o wydanie drugiego tytułu zamiast utraconego nie jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do zaspokojenia roszczenia, nie przerywa zatem biegu przedawnienia ( por.:

H. Pietrzkowski, w: T. Ereciński, KPC. Komentarz, t. 4, 2016, s. 135). W postępowaniu w przedmiocie ponownego wydania tytułu wykonawczego w zakres kognicji sądu wchodzi tylko jedna okoliczność, a mianowicie fakt utraty tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Nie są badane natomiast inne okoliczności, w szczególności takie jak:

1) istnienie przesłanek do nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności ( post. SN z 23.6.1966 r., I PZ 28/66, OSNCP 1967, Nr 2, poz. 32)) okoliczność, czy dłużnik zaspokoił część należności po powstaniu tytułu egzekucyjnego (jeżeli jednak okoliczność ta została zaznaczona na utraconym tytule wykonawczym, adnotacja ta powinna być również umieszczona na tytule ponownie wydanym ( H. Pietrzkowski, w: T. Ereciński, KPC. Komentarz, t. 4, 2016, s. 135 i n.) czy roszczenie objęte tytułem uległo przedawnieniu ( post. SN z 27.7.1971 r., II CZ 87/71, OSNCP 1972, Nr 1, poz. 20);

4) czy wierzyciel zwolnił dłużnika z długu ( art. 518 KC ), czy doszło do potrącenia, odnowienia, przelewu, przejęcia długu bądź innych podmiotowych bądź przedmiotowych przekształceń zobowiązania;

5) czy utrata tytułu wykonawczego była zawiniona przez wierzyciela bądź dłużnika. Ciężar udowodnienia faktu utraty tytułu wykonawczego obciąża wierzyciela (art. 6 k.c., art. 232 zd. 1). Okoliczność utraty tytułu nie musi zostać wykazana przez wierzyciela za pomocą dokumentu. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie żadnych ograniczeń dowodowych, wierzyciel może skorzystać zatem z wszelkich dowodów, zarówno tych uregulowanych w Kodeksie (art. 244 i n.), jak i tych, które w k.p.c. nie zostały uregulowane. Sąd Rejonowy przyjął, że fakty te wierzyciel uprawdopodobnił.

W ocenie Sądu Rejonowego, legitymowanym do złożenia wniosku o wydanie tytułu wykonawczego w miejsce utraconego, podobnie jak w przypadku złożenia wniosku o wydanie dalszego tytułu wykonawczego, jest jedynie wierzyciel wymieniony w tytule wykonawczym, już istniejącym i wydanym. Następca prawny wierzyciela (jak w przedmiotowej sprawie) nie jest uprawnionym do złożenia tego wniosku. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 794 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i ściśle reglamentuje dopuszczalność wydania tytułu wykonawczego w miejsce utraconego, wykładnia tego przepisu nie może być wykładnią rozszerzającą.

W przedmiotowej sprawie , jak wynika z treści uzasadnienia wniosku, tytuł wykonawczy został wystawiony na rzecz pierwotnego wierzyciela, tj. (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. i doręczony pełnomocnikowi powoda. Zdanie 3 art. 794 k.p.c. jasno wytycza granice kognicji sądu, dlatego należy zaaprobować powołane już powyżej stanowisko judykatury, że w omawianym postępowaniu sąd nie może (ponownie) badać, czy zachodzą przesłanki nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności ( post. SN z 23.6.1966 r., I PZ 28/66, OSNCP 1967, Nr 2, poz. 32; zob. też post.

SA w K. z 21.1.2013 r., I ACz 2125/12, L.). T. S. (red.), k.p.c. Komentarz. Art. 506–1217. Tom II. Wyd. 2, W. 2023). Skoro o wydanie tytułu w miejsce utraconego wnioskuje następca prawny pierwotnego wierzyciela, koniecznym byłoby przeprowadzenie w toku tego postępowania, dodatkowego postępowania, a mianowicie postępowania klauzulowego i zbadanie, czy wnioskodawca w sposób prawidłowy wykazał następstwo prawne po pierwotnym wierzycielu. Zgodnie z wnioskiem procedowanym w przedmiotowej spawie - tytuł wykonawczy miałby być wydany na rzecz nowego wierzyciela, tj.

G. V. Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności z siedzibą w W.. Postępowanie o wydanie tytułu w miejsce utraconego nie przewiduje kumulacji roszczeń wnioskodawcy polegających z jednej strony na de facto zbadaniu przejścia uprawnień (art.788 k.p.c.), a z drugiej strony zbadaniu przesłanki utraty tytułu ( art.793 k.p.c.). Brak jest ku temu podstawy prawnej. W tym miejscu w ocenie Sądu można również powołać stosunkowo nową uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2023r. w sprawie III CZP 151/22, w której Sąd stwierdził, że dalszy tytuł wykonawczy (art. 793 k.p.c.) może być wydany tylko wierzycielowi, który uzyskał tytuł wykonawczy na swoją rzecz.

Sąd uzasadnił, że zasadą jest, że w postępowaniu klauzulowym sąd wydaje wierzycielowi tytuł wykonawczy tylko raz, w jednym egzemplarzu, aby nie dochodziło do nadużyć w związku z możliwością wielokrotnego egzekwowania zasądzonej nim należności. Ponadto zauważyć należy, to o czym już wspomniano, że art. 794 k.p.c., nie określa zasad, z zachowaniem których w postępowaniu prowadzonym na jego podstawie miałoby dojść do stwierdzenia następstwa prawnego po wierzycielu lub dłużniku. Nie są one zatem objęte zakresem kognicji sądu w tym postępowaniu.

Ustawodawca nie przewidział żadnych zmian stanu prawnego w tym zakresie, a to oznacza, że kwestie następstwa prawnego po wierzycielu lub dłużniku i wprowadzenie wypowiedzi o nim do tytułu wykonawczego rozstrzygać trzeba na podstawie art. 788 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, wniosek podlegał oddaleniu.