VIII U 965/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 965/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca Sędzia SO Grażyna Łazowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o składki na skutek odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 20 maja 2021r. nr (...) 1) oddala odwołanie, 2) odstępuje od obciążania ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego. (-) Sędzia SO Grażyna Łazowska Sygn. akt VIIIU 965/21

UZASADNIENIE

postanowienia o kosztach zawartego w wyroku z 25 sierpnia 2021r. Decyzją z 20 maja 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że K. A. jest dłużnikiem Zakładu z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 4 901,75 zł za okres od września 2020r. do kwietnia 2021r. Ubezpieczony odwołał się od tej decyzji. Dodał, że jest mocno schorowaną osobą, leczy się stale i pobiera rentę.

Oczekuje na zabieg prawego stawu biodrowego oraz operację kręgosłupa. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz złożył wniosek o zasądzenie od odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wyrokiem z 25 sierpnia 2021r. Sąd z mocy art. 477 14§1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego o czym orzekł w pkt 1 orzeczenia. W pkt 2 wyroku Sąd na podstawie art.102 k.p.c. odstąpił od obciążania ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego. Zgodnie z powołanym art.102 k.p.c. wyrażającym zasadę słuszności, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Do „ wypadków szczególnie uzasadnionych ” w judykaturze zalicza się zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu jak np. sytuacje wynikające z charakteru żądania, jego znaczenia dla strony, subiektywnego przekonania o zasadności roszczeń, jak i leżące na zewnątrz, które wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie z uwagi na sytuację materialną i zdrowotną ubezpieczonego, gdy ubezpieczony pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, stale się leczy, obecnie oczekuje na dwa zabiegi chirurgiczne, istnieją podstawy do odstąpienia od obciążenia go kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego. (-) sędzia Grażyna Łazowska Sygn. akt VIIIU 965/21

UZASADNIENIE

Decyzją z 20 maja 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że K. A. jest dłużnikiem Zakładu z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 4 901,75 zł za okres od września 2020r. do kwietnia 2021r. Ubezpieczony odwołał się od tej decyzji. Dodał, że jest mocno schorowaną osobą, leczy się stale i pobiera rentę. Oczekuje na zabieg prawego stawu biodrowego oraz operację kręgosłupa.

Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz złożył wniosek o zasądzenie od odwołującego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołujący A. K. od (...) pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy. Od 2 stycznia 1990r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie taksówek osobowych. Decyzją z 9 października 2017r. organ rentowy stwierdził, że odwołujący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w wysokości 77 842,74 zł za okres od grudnia 2012r. do lipca 2017r.

Wyrokiem z 23 marca 2018r. sygn. akt VIII U 2101/17 Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie A. K. od decyzji z 9 października 2017r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w przypadku odwołującego, który pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, zgodnie z art.9 ust.4c ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, który wszedł w życie od 1 stycznia 2008r. podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury, jako osoba pobierająca rentę z tytułu niezdolności do pracy, która jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą.

Wyrokiem z 27 czerwca 2019r. sygn. VIII AUa 1520/18 Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację A. K. od wyroku Sądu pierwszej instancji. Decyzją z 24 września 2020r. organ rentowy stwierdził, że odwołujący jest dłużnikiem Zakładu z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami wynosi 42 125,91 zł za okres od sierpnia 2017r. do sierpnia 2020r. W rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z 1 lutego 2021r. sygn.

VIII U 1402/20 oddalił odwołanie. Apelację od wyroku wniósł odwołujący. Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów i niekwestionowane przez strony.

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie A. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.46 ust.1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz.U. z 2021r., poz.423 ) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art.84 ust.1 i art.87 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( tj. Dz.U. z 2020r. poz.1398 ) składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu, z zastrzeżeniem art.85 i 86.

Osoby i jednostki organizacyjne, o których mowa w art.84-86 są obowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne, a jeżeli do tych osób i jednostek nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym – w terminie do 15 dnia następnego miesiąca. Zgodnie z art.32 ustawy systemowej do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Decyzja skarżona dotyczy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne odwołującego za kolejny już okres od września 2020r. do kwietnia 2021r., gdy odnośnie składek za poprzednie lata organ rentowy wydał dwie decyzje z: 9 października 2017r. i 24 września 2020r. Odwołujący w kwestii matematycznych wyliczeń tych składek nie składał żadnych zastrzeżeń. Stąd Sąd uznał, że organ rentowy wyliczył je prawidłowo. Odwołujący zarzucał jedynie, podobnie jak w poprzednich postępowaniach, że nie zgadza się z obowiązkiem opłacania przez osoby posiadające prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i jednocześnie prowadzące działalność gospodarczą, składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym regulują przepisy ustawy systemowej. Zgodnie z art. 1 ustawy systemowej ubezpieczenia społeczne obejmują ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe i ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1, art.13 pkt 4 ustawy, osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące podlegają (z zastrzeżeniem art. 8 i 9) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone.

Jednocześnie zgodnie z art.9 ust.4c ustawy systemowej, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2008r., osoby prowadzące działalność, o której mowa w art.8 ust.6 pkt 1, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury. Powyższe uregulowania prawne nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że odwołujący jako osoba pobierająca rentę z tytułu niezdolności do pracy i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W tej kwestii wypowiedział się już wcześniej Sąd Okręgowy w Gliwicach w wyroku z 23 marca 2018r. sygn. VIII U 2101/17, którym oddalił odwołanie A. K. od decyzji z 9 października 2017r. określającej zadłużenie odwołującego z tytułu nieopłaconych składek za okres od grudnia 2012r. do lipca 2017r. Sąd Apelacyjny w Katowicach ww. wyrok i w konsekwencji skarżoną w tamt. postępowaniu decyzję organu rentowego uznał za prawidłowe oddalając apelację odwołującego. Wreszcie, Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił także odwołanie A.

K. od decyzji z 24 września 2020r. dotyczącej należności składkowych za dalszy okres, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wyroku z 23 marca 2018r. W konsekwencji powyższego, uznając że skarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd z mocy art. 477 14§1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego o czym orzekł w pkt 1 orzeczenia. W pkt 2 wyroku Sąd na podstawie art.102 k.p.c. odstąpił od obciążania ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego. Zgodnie z powołanym art.102 k.p.c. wyrażającym zasadę słuszności, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Do „ wypadków szczególnie uzasadnionych ” w judykaturze zalicza się zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu jak np. sytuacje wynikające z charakteru żądania, jego znaczenia dla strony, subiektywnego przekonania o zasadności roszczeń, jak i leżące na zewnątrz, które wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie z uwagi na sytuację materialną i zdrowotną ubezpieczonego, gdy ubezpieczony pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, stale się leczy, obecnie oczekuje na dwa zabiegi chirurgiczne, istnieją podstawy do odstąpienia od obciążenia go kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego. (-) sędzia Grażyna Łazowska