II S 7/22 · Sąd powszechny

POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2022r. Sąd Apelacyjny w P., w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Przemysław Grajzer Protokolant : prot. sąd. Marlena Gruszczyńska przy udziale Prokuratora --- po rozpoznaniu w sprawie : M. S. z urzędu w przedmiocie właściwości na podstawie art.35 § 1 kpk w zw. z art.8 ust.2 i art.4 ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz art.38 § 1 kpk p o s t a n o w i ł uznać się niewłaściwym do rozpoznania skargi M.

S. o stwierdzenie, że w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego Sądu Rejonowego P.i J. w P. o sygn. akt (...) – obecnie (...), nastąpiło naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i wszcząć spór kompetencyjny o właściwość z Sądem Okręgowym w P. i w związku z tym zwrócić się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między sądami, poprzez wskazanie Sądu Okręgowego w P. za właściwy miejscowo i rzeczowo do rozpoznania niniejszej sprawy.

UZASADNIENIE

W dniu (...)do Sądu Okręgowego w P. wpłynęło pismo M. S. datowane (...) i nazwane „Skarga na przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym P. i J. o wydanie wyroku łącznego o sygn. akt (...)”. Postanowieniem z dnia (...) Sąd Okręgowy w P. w sprawie o sygn akt (...) ) uznał się niewłaściwym i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w P. ( vide: k.26 ww. akt ).

Sąd Apelacyjny z urzedu zważył, co następuje :

W ocenie Sądu Apelacyjnego w P. stanowisko Sądu Okręgowego w P. nie jest zasadne i to ten ostatni winien rozpoznać sprawę. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art.4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki Sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie ( ust. 1 ). Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny ( ust.1a ).

Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny ( ust.1b ). Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy ( ust.2 ). Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub Naczelnym Sądem Administracyjnym - właściwy do jej rozpoznania jest Naczelny Sąd Administracyjny ( ust.3 ).

Sądem właściwym do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania egzekucyjnego lub innego postępowania dotyczącego wykonania orzeczenia sądowego jest sąd okręgowy, w którego okręgu prowadzona jest egzekucja lub wykonywane są inne czynności, a gdy egzekucja lub inne postępowanie dotyczące wykonania orzeczenia sądowego prowadzone jest w dwu lub więcej okręgach - sąd, w okręgu którego dokonano pierwszej czynności ( ust.4 ). Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przygotowawczego, właściwy do jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy ( ust.5 ).

Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe lub postępowania karnego, które toczy się przed sądem - sąd właściwy według przepisów ust. 1-2 jest właściwy do rozpoznania skargi także w zakresie przewlekłości postępowania przygotowawczego ( ust.6 ). Lektura akt sprawy (...) Sądu Rejonowego P. w P., a w szczególności skargi na przewlekłość z dnia (...)nie wskazuje bynajmniej, że zachodzi którakolwiek z sytuacji uzasadniających właściwość Sądu Apelacyjnego, o której mowa była powyżej.

W szczególności z treści cyt. pisma nie wynika w żadnym razie, że stanowi ono skargę - w rozumieniu art.1 ust.1 ww. ustawy – złożoną w jakiejkolwiek sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w P., a w szczególności obejmuje przewlekłość w trakcie postępowania odwoławczego prowadzonego pod sygn. (...), czy też nawet wywołanego przez to postępowanie. Domniemanie przyjęte w uzasadnieniu postanowienia z dnia (...)nie znajduje więc procesowego potwierdzenia. Autor przywołanego pisma z dnia (...) zawarł w nim przecież wyłącznie zarzuty pod adresem sposobu procedowania przed Sądem Rejonowym i zaniechań, które zaistniały w postępowaniu (...) i miały prowadzić do przewlekłości.

Brak zatem podstaw by przyjąć, że pismo z tego powodu stanowi jednocześnie skargę na przewlekłość postępowania odwoławczego, które toczyło się uprzednio przed Sądem Odwoławczym. Oczywistym jest, że w trakcie kontroli sprawności postępowania ocenie podlega ono jako całość, jednakże ocena taka nie ma charakteru generalnego z urzędu, ale wykonywana jest wyłącznie przez pryzmat zarzutów podniesionych w danej skardze. W tym zakresie Sąd Apelacyjny w pełni podziela wywody zawarte m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2013 roku, (...) 1/13.

W realiach niniejszej sprawy skarżący nie tylko tego rodzaju zarzutów nie formułuje w stosunku do postępowania (...), ale wręcz przeciwnie, powołuje się na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) uchylające zaskarżone postanowienie Sądu I instancji. Stanowisko zawarte w cyt. postanowieniu o przekazaniu pozostaje zatem w sprzeczności z wywodami autora skargi. Gdyby przyjąć założenie wynikające z cyt. orzeczenia to każdy kontakt procesowy Sądu Okręgowego ze sprawą ( np. w postępowaniu wpadkowym – zażaleniowym, czy też apelacyjnym ) automatycznie skutkowałby właściwością Sądu Apelacyjnego w postępowaniu skargowym, bez względu na treść zarzutów skargi i intencji skarżącego.

Tego rodzaju punkt widzenia pozostaje jednak w sprzeczności z treścią art.4 cyt. powyżej ustawy, który wyraźnie łączy kwestię właściwości z kryterium miejsca w jakim przewlekłość wystąpiła. Dlatego też jedynie w sytuacji gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Jak już powyżej wykazano sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie i nie sposób zasadnie przywoływać w jej kontekście tzw. zakaz fragmentacji, na który powoływał się Sąd Okręgowy.

Przy czym Sąd Okręgowy zdaje się mieć w tym zakresie w pełni świadomość intencji skarżącego skoro sam w uzasadnieniu postanowienia stwierdza: „… W treści swojej skargi zawarł wprawdzie wyraźne zarzuty pod adresem Sądu Rejonowego, należy mieć jednak na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie toczyło się również przed Sądem Okręgowym w Poznaniu…” Zgodnie z treścią art.4 ust.1a o właściwości Sądu do rozpoznania skargi nie przesądza – jak chciałby tego Sąd Okręgowy sam fakt toczenia się postępowania przed Sądem Okręgowym, a decyduje o tym treść skargi.

„…Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny…” Skarga Pana M. S. nie dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym, a dotyczy tylko postępowania przed Sądem Rejonowym i dlatego sądem właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Okręgowy w P.. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny w P. uznał się niewłaściwym do rozpoznania skargi M. S. o stwierdzenie, że w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego Sądu Rejonowego P. J. w P. o sygn. akt (...) – obecnie (...), nastąpiło naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i postanowił wszcząć spór kompetencyjny o właściwość z Sądem Okręgowym w P., i w związku z tym zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między sądami, poprzez wskazanie, że sądem właściwy miejscowo i rzeczowo do rozpoznania skargi Pana M.

S. jest Sąd Okręgowy w P.. P. G. Pouczenieniniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.