VIII U 746/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII U 746/23

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., wstrzymał E. O., rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 marca 2023r. , z uwagi na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 17.02.2023r., stwierdzające, że wnioskodawczyni nie jest niezdolną do pracy. (decyzja w aktach ZUS). Odwołanie od decyzji organu rentowego wniosła E. O. w dniu 4 kwietnia 2023r., wnosząc, o przywrócenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (odwołanie k. 3-5, załączniki k. 6-47 ) Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie z dnia 2.05.2023r., wniósł o oddalenie odwołania. (odpowiedź na odwołanie k. 50).

Rozpoznając odwołanie, Sąd Okręgowy ustalił co następuje: E. O. urodziła się (...) Ma wyższe wykształcenie. Ukończyła Wydział Prawa i Administracji (...), kierunek prawo. Nie pracowała w swoim zawodzie. Prowadziła działalność gospodarczą, od 1992r. – handel . Nadal prowadzi działalność gospodarczą – usługi budowlane. . Jej mąż jest osoba współpracującą przy prowadzonej przez wnioskodawczynię, działalności gospodarczej. Jej mąż samodzielnie wykonuje usługi budowlane. Wnioskodawczyni nie angażuje, nie zatrudnia, innych podmiotów do wykonywania – prac budowlanych .

Wnioskodawczyni posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności – orzeczony na stale. W okresie od 4.07.2005r. do 31.05.2021r. wnioskodawczyni była uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i pobierała to świadczenie (okoliczności bezsporne) W dniu 1.04.2021r. wnioskodawczyni złożyła kolejny wniosek o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy . /wniosek k. 124 akt ZUS , dokumentacja medyczna w aktach ZUS/ W opinii lekarza orzecznika ZUS, z dnia 25.06.2021 r. orzeczono częściową niezdolność do pracy do dnia 30.06.2021r. /orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 125 akt ZUS/ Orzeczenie zostało skierowane do Naczelnego Lekarza ZUS, w celu rozpoznania, w trybie zwierzchniego nadzoru.

Naczelny Lekarz ZUS uznał, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia, przez Komisje Lekarską ZUS. Komisja Lekarska ZUS, orzeczeniem z dnia 17.02.2023r. stwierdził, że E. O. nie jest osobą niezdolną do pracy. Podstawą orzeczenia było rozpoznanie: reumatoidalne zapalenie stawów, bez istotnego upośledzenia funkcji rąk, miastenia w remisji bez objawów klinicznych, zespól bólowy wielostawowy, w przebiegu zmian zwyrodnieniowych , zespól bólowy kręgosłupa w przebiegu zmian dyskopatyczno-zwyrodnieniowych. /orzeczenie Komisja Lekarska ZUS dokumentacja orzeczniczo-lekarska, zawarta w aktach ZUS, k. 129-130 akt zUS? Zaskarżoną decyzją z dnia 10 marca 2023 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., wstrzymał E. O., rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 marca 2023r. , z uwagi na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 17.02.2023r., stwierdzające, że wnioskodawczyni nie jest niezdolną do pracy. /decyzja w aktach ZUS/ Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe, dopuszczając dowód z opinii biegłych sądowych, powołanych z uwagi na udokumentowane schorzenia wnioskodawczyni: reumatologa, psychiatry, neurologa, i ustalił, że wnioskodawczyni cierpi na: miastenę, tężyczkę, dystonię szyją w wywiadzie, zespół bólowy kręgosłupa w przebiegu zmian zwyrodnieniowo - dyskopatycznych, szczególnie odcinka szyjnego.

Schorzenia, występujące u wnioskodawczyni, naruszają sprawność jej organizmu w - znacznym stopniu ograniczają - zdolność do pracy, zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, powodując częściową niezdolność do pracy zarobkowej, w okresie od 1.03.2023r. do 31.12.2023r. Wnioskodawczyni pobierała świadczenie rentowe w okresie od 2005r. do 28 lutego 2023r. ; główna przyczyną – orzeczenia częściowej niezdolności do pracy było reumatoidalne zapalenie stawów. (opinia biegłego neurologa k. 91-94, uzupełniająca k. 88,89 ) Ponadto wnioskodawczyni cierpi na obniżenie nastroju, napędu, uczucie niepokoju, napięcia wewnętrznego, zaburzenia koncentracji, utrudniające funkcjonowanie wnioskodawczyni. jednakże dolegliwości psychiatryczne nie ograniczają sprawności organizmu wnioskodawczyni, w znacznym stopniu, i nie powodują niezdolności do pracy . (opinia sądowo-psychiatryczna k.109-111) Decyzją z dnia 30 czerwca 2023r. , po rozpoznaniu wniosku z dnia 18.04.2023r., wobec orzeczenia przez Lekarza Orzecznika ZUS, okresowej częściowej niezdolności do pracy, ponownie ustalił od dnia 1.04.2023r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia 31.12.2023r. /decyzja k. 10 akt ZUS/ Decyzją z dnia 3 stycznia 2024r.

ZUS ustalił dla wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1.01.2024r. do 31.01.2025r. /decyzja k. 4 akt ZUS/ Ustalając stan faktyczny, Sąd Okręgowy oparł się na dokumentacji zawartej w aktach rentowych, aktach sprawy oraz na opiniach biegłych: neurologa, i psychiatry, powołanych z uwagi na udokumentowane schorzenia wnioskodawczyni. Sąd uznał opinie biegłych neurologa, i psychiatry za wiarygodne, przekonywujące i niezwykle wnikliwe, oparte, bowiem, na dokumentacji lekarskiej, przedstawionej przez wnioskodawczynię, oraz na badaniach wnioskodawczyni .

Biegli wszechstronnie przeanalizowali schorzenia wnioskodawczyni pod kątem, ewentualnego, naruszenia sprawności jej organizmu, w kontekście zdolności do pracy zarobkowej, dokonując analizy w aspekcie, posiadanych przez wnioskodawczynię, kwalifikacji: teoretycznych i praktycznych. Przy czym, dla potrzeb orzeczniczych, Sąd oparł się na opinii: podstawowej i uzupełniającej , biegłego neurologa. Sąd podzielił wnioski orzecznicze, zawarte w opinii biegłego neurologa , z uwagi na to, że są logiczne, wszechstronne, konsekwentne, znakomicie, merytorycznie, uzasadnione.

Biegła neurolog, przedstawiła szczegółowe uzasadnienie – medyczne, w postaci argumentów uzasadniających wniosek orzeczniczy biegłej neurologa, o częściowej niezdolności wnioskodawczyni – do pracy w okresie od 1.03.2023r. do 31.03.2023r. (k.

89) Sąd odstąpił od przeprowadzenia dowód z opinii biegłego reumatologa, uznając , zgromadzony materiał dowodowy, za wystarczającą, pełną podstawę do poczynienia, poniższych rozważań. Sąd ma ( i miał w chwili orzekania) świadomość, że wnioskodawczyni pobierała świadczenie rentowe w okresie od 2005r. do 28 lutego 2023r. ; główna przyczyną – orzeczenia częściowej niezdolności do pracy było reumatoidalne zapalenie stawów. Jednakże ( mając także na względzie – brak biegłych reumatologów na liście biegłych Sądu Okręgowego w Łodzi) – Sąd uznał materiał dowodowy z wnioskiem orzeczniczym o stopniu naruszenia sprawności organizmu wnioskodawczyni , powodującym częściową niezdolność do pracy, sformułowanym przez biegłego neurologa, za podstawę do orzekania, bez dodatkowych kosztów , które obciążyłyby – Skarb Państwa.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Odwołanie wnioskodawczyni jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 57 pkt. 1 Ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153 poz. 1227 z późn., zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu o ile jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, niezdolność powstała w okresach wymienionych w cyt. artykule, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Zgodnie z ust. 2 cyt. artykułu - ustępu 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który uwodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzny (…) oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 cyt. ustawy niezdolna do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Zgodnie z art. 12 ust. 3 cyt. Ustawy częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. W myśl art. 12 ust. 3 cyt. ustawy zdolność do pracy, a zatem potencjalną możliwość wykonywania zatrudnienia ocenia się przy uwzględnieniu stopnia naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji oraz celowości przekwalifikowania zawodowego z uwagi na rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

Nadto, wymóg "utraty zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami w stopniu znacznym" wskazuje na możliwość zachowania nieznacznej zdolności do takiej pracy. Istnieniu częściowej niezdolności do pracy nie przeczy zatem wykonywanie pracy zgodnej z kwalifikacjami, choć w rozmiarze odpowiadającym tej nieznacznej zdolności. ( III AUa 381/16 - wyrok SA Szczecin z dnia 17-08-2017) Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy – art. 12 ust. 2 cyt. ustawy Wskazane w cyt. artykule 57 - warunki muszą być spełnione kumulatywnie.

Wnioskodawczyni spełnia wszystkie warunki, wskazane w punkcie 1 cyt. przepisu. Z dokonanych ustaleń wynika, że także jest niezdolna do pracy. Wnioskodawczyni utraciła, bowiem – w znacznym stopniu - zdolność do pracy, zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z dokonanych ustaleń wynika, cierpi na: miastenę, tężyczkę, dystonię szyją w wywiadzie, zespół bólowy kręgosłupa w przebiegu zmian zwyrodnieniowo - dyskopatycznych, szczególnie odcinka szyjnego. Sąd zwraca uwagę, że przy orzekaniu w sprawach o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, istotną jest – nie analiza istniejących chorób, dolegliwości, ale stopień naruszenia sprawności organizmu, pod kątem zdolności do pracy zarobkowej.

Z dokonanych ustaleń wynika, że E. O. ma wyższe wykształcenie. Ukończyła Wydział Prawa i Administracji (...), kierunek prawo. Nie pracowała w swoim zawodzie. Prowadziła działalność gospodarczą, od 1992r. – handel . Nadal prowadzi działalność gospodarczą – usługi budowlane. . Jej mąż jest osoba współpracującą przy prowadzonej przez wnioskodawczynię, działalności gospodarczej. Jej mąż samodzielnie wykonuje usługi budowlane. Wnioskodawczyni nie angażuje, nie zatrudnia, innych podmiotów do wykonywania – prac budowlanych .

Wnioskodawczyni posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności – orzeczony na stale. . Z danych zawartych w aktach sprawy wynika, że wnioskodawczyni urodziła się (...) , jest więc osobą, w wieku nie wyłączającym, wprawdzie, możliwości wykonywania aktywności zawodowej, lub ewentualne przekwalifikowanie się, albowiem wnioskodawczyni posiada doskonałe przygotowanie zawodowe: wyuczony zawód prawnika, i doświadczenie osoby prowadzącej działalność gospodarczą . Natomiast, jak wynika z opinii neurologa, - wnioskodawczyni, utraciła, w znacznym stopniu zdolność do pracy, zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, zarówno – teoretycznych , jak i praktycznych , a jej potencjalnie możliwości mobilnej aktywizacji zawodowej, mając na uwadze zakres już posiadanych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, są ograniczone.

Z uwagi na poziom wykształcenia, teoretycznego wnioskodawczyni, bez praktyki zawodowej, nie ma ona, także, wielu szans na przekwalifikowanie zawodowe, a, z uwagi na sytuację ekonomiczną, na rynku pracy, wykonywanie aktywności – dotychczas świadczonej lub podjęcie nowej, czy też przekwalifikowanie się, nie jest zadaniem łatwym. Sąd, mając na uwadze całokształt okoliczności podmiotowo-przedmiotowych, taki wniosek podziela. Sąd przeanalizował sytuację wnioskodawczyni pod kątem art. 13 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 cyt. ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku tj. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał E. O. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, od dnia 1.03 do 31.03.2023r.

Stosownie do art. 477 13 k.p.c - zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Z dokonanych ustaleń wynika, że decyzją z dnia 30 czerwca 2023r. , po rozpoznaniu wniosku z dnia 18.04.2023r., wobec orzeczenia przez Lekarza Orzecznika ZUS, okresowej częściowej niezdolności do pracy, ZUS, ponownie, ustalił od dnia 1.04.2023r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia 31.12.2023r.

Natomiast - decyzją z dnia 3 stycznia 2024r. ZUS ustalił dla wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1.01.2024r. do 31.01.2025r. Wobec powyższego , Sąd , na podstawie art. 477 13 k.p.c, umorzył postępowanie w sprawie, w tym zakresie , o czym orzekł w punkcie 2 wyroku