VIII Ka 379/22 · Sąd powszechny

wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 29 października 2019 r.

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 351/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II Ka 82/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2026r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Paweł Mądry Protokolant: p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel przy udziale Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2026 r. sprawy L. C. (1) oskarżonego z art. 107 § 1 i 3 kks na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 25 listopada 2025 r. sygn. akt II K 140/25 uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę L. C. (1) przekazuje Sądowi Rejonowemu w Garwolinie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 82/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie II K 140/25 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☐zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ------------ -------------------------------------------------------------- ---------------- ------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- --------------- ------------------------------------------------------------- ------------------- -------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ---------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---------------------- --------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------ . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. I. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mających wpływ na treść wyroku, polegający na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego, w postaci dokumentacji zgromadzonej w sprawie i uznanie na tej podstawie, że wskazane dowody są niewystarczające dla przyjęcia sprawstwa i winy L. C. (2) w popełnieniu zarzucanego mu przestępstwa z art. 107 § 1 i 3 kks, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów, ocenionych zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego przekonuje, że oskarżony działając jako właściciel firmy (...) Sp. z o. o., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, popełnił czyn zabroniony polegający na urządzaniu i prowadzeniu, w dniach 26.11.2021 r. oraz 04.03.2022 r. w lokalu zlokalizowanym przy (...) w C., gier na łącznie ośmiu automatach do gier o nazwach: (...) bez numeru, (...) bez numeru, (...) bez numeru, (...) bez numeru, (...) nr nadany (...), (...) nr nadany (...) (...) nr nadany (...), (...) nr nadany (...) bez koncesji na prowadzenie kasyna gry wbrew przepisom art. 2 ust. 3-5, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a ust. 1 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r. (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.). ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - skarżący formułując ww. zarzut przyjął za podstawę prawną jedynie przepis art. 438 pkt 3 kpk, czyli objęty tym przepisem zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, jednakże jak wynika z dalszego brzmienia zarzutu i jego uzasadnienia, w rzeczywistości jest to zarzut wtórny, bowiem skarżący wywodzi jego zasadność z nieprawidłowej oceny materiału dowodowego. Zauważyć także należy, że kwestionując rozstrzygnięcie Sądu „ w części co do uniewinnienia”, skarżący podważa w istocie całość wyroku (art. 447 § 1 kpk). - Sąd Okręgowy zgodził się z argumentacją przedstawioną przez skarżącego, a która odnosiła się do błędnego ustalenia przez Sąd meriti stanu faktycznego w sprawie, wynikającego z niewłaściwej oceny materiału dowodowego. Pochopnym i niesłusznym było uznanie wyjaśnień oskarżonego za wiarygodne w zakresie, w jakim wskazywał, że nie wiedział o nielegalnym urządzaniu i prowadzeniu gier hazardowych w lokalu przy (...) w C., a tym bardziej że nie dopuścił się zarzucanych mu czynów. Ponadto, o ile pozostały osobowy materiał dowodowy nie mógł przynieść dostatecznych informacji na temat powiązania nielegalnego procederu z osobą L. C. (1), o tyle zgromadzona w sprawie dokumentacja (m.in. umowa najmu lokalu, umowa kompleksowa z (...) S.A.), przy prawidłowej jej ocenie i włączeniu w łańcuch poszlak, do takiego wniosku powinna doprowadzić. Zaznaczyć należy, że depozycje przesłuchanych w sprawie osób zarazem nie wskazują, lecz także nie wykluczają sprawstwa oskarżonego, bowiem brak posiadanej przez nich wiedzy w tym zakresie, wprost wynika z przyjętego podziału ról i podjętych zabiegów utrudniających ujawnienie osób odpowiedzialnych za przedmiotowy proceder, będących charakterystycznymi dla nielegalnego urządzania i prowadzenia gier hazardowych, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący. - zważyć należy, że w dochodzeniu do prawdy obiektywnej sąd może się posługiwać nie tylko dowodami bezpośrednimi, którymi aktualnie dysponuje, ale również prawidłowym logicznym rozumowaniem wspieranym przesłankami natury empirycznej. Pozwala to sądowi na uznanie za dowód logicznie poprawnej koncepcji myślowej, której wnioski (informacje) swoją konsekwencją eliminują inne wersje zdarzenia. Ma prawo więc sąd oprzeć swoje rozstrzygnięcie na tego rodzaju dowodach pośrednich, jeżeli racjonalnie uznał je za czyniące zadość postulatowi dochodzenia do prawdy obiektywnej i wyprowadził z nich wnioski odpowiadające zasadom logicznego rozumowania, z jednoczesnym respektowaniem wyrażonej w art. 5 § 2 kpk zasady in dubio pro reo (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2015 r. II AKa 27/15). - jak wynika z wyjaśnień oskarżonego, założona przez niego spółka (...) Sp. z o.o. zajmowała się tylko i wyłącznie wynajmem i podnajmem lokali użytkowych. Oskarżony był prezesem spółki, która nie zatrudniała żadnych pracowników. Wnioskować zatem należy, że oskarżony w imieniu spółki dokonywał wszelkich czynności związanych z jej funkcjonowaniem, był za nie w pełni odpowiedzialny i ich świadomy, jednakże wyjaśniając wypowiadał się zachowawczo oraz zdawkowo, co tłumaczył sprzedaniem w czerwcu 2022 r. spółki (...) Sp. z o.o. i przekazaniem kompletu dokumentów. Ten fakt wpisuje się w szereg przedsiębranych działań utrudniających ujawnienie nielegalnego procederu i powiązania z nim osób, które w nim uczestniczyły. Sprzedaż spółki nie ekskulpuje zachowania oskarżonego i nie uwalnia go od odpowiedzialności, ani tym bardziej nie uzasadnia nagłej niepamięci. - w ocenie Sądu Okręgowego, na co słusznie wskazał skarżący, zawarta w dniu 17 października 2021 r. umowa najmu lokalu przy ul. (...) w C. pomiędzy (...) sp. z o.o. a (...) sp. z o.o. nosi cechy co najmniej pozorności. Zwrócić uwagę należy na fałszywe dane podmiotu (...) sp. z o.o., tj. NIP i REGON wskazane m.in. na pieczątce przy podpisie P. C., czy w treści umowy dozoru z dnia 10 listopada 2021 r. pomiędzy (...) Sp. z o.o. a U. B., gdyż w rzeczywistości dane te należały do podmiotu (...) sp. z o.o. W związku z czym nasuwa się wniosek, że nie jest możliwe, aby oskarżony deklaratywnie zajmujący się wyspecjalizowanym profilem działalności gospodarczej, dotyczącej „ tylko i wyłącznie wynajmu i podnajmu lokali” popełnił tak kardynalny błąd i nie zweryfikował danych swego kontrahenta, w sytuacji gdy w umowie wskazano błędnie zapisany NIP (...) Sp. z o.o., bowiem jest 9-cyfrowy numer, zaś NIP jest numerem 10-cyfrowym, o czym wie każdy przedsiębiorca. Jest to błąd łatwy do dostrzeżenia „ na pierwszy rzut oka” i w przypadku realnych transakcji gospodarczych skutkowałby przynajmniej potrzebą weryfikacji poprawności danych, co jak należy wywnioskować, nie miało miejsca. Brak jest przy tym jakichkolwiek dowodów, które przemawiałyby o wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w zakresie rzeczywistego wynajmowania lokalu niepowiązanemu z nim podmiotowi na podstawie niniejszej umowy najmu, bowiem nie ma żadnych potwierdzeń płatności, ani dokonywanych za pośrednictwem bankowości elektronicznej, ani gotówkowo, nie wskazując już takich podstawowych dokumentów jak faktury za wynajem. - dodatkowo Sąd Rejonowy zignorował kolejne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Otóż w dniu 7 października 2021 r. została zawarta pomiędzy (...) S.A. a (...) sp. z o.o. (kolejną spółką reprezentowaną przez oskarżonego L. C. (1) jako prezesa spółki) umowa kompleksowa sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji, która obowiązywała w czasie popełnienia zarzucanych czynów, a dotycząca dostarczenia energii elektrycznej do lokalu, w którym dwukrotnie ujawniono automaty do gry. Zupełnie nielogiczne byłoby zawarcie tej umowy przez oskarżonego w imieniu podmiotu (...) Sp. z o.o., gdyby nie był świadomy rzeczywistego przeznaczenia lokalu. W spsóśb oczywisty dostarczanie energii elektrycznej było niezbędne do prowadzenia tej nielegalnej działalności, zatem jedynie osoba zainteresowana prowadzeniem takiej działalności podjęłaby działania zmierzające do zawarcia umowy z zakładem energetycznym. Dystansowanie się oskarżonego i wypowiadanie się o niewiedzy w zakresie nielegalnego urządzania i prowadzenia gier hazardowych w lokalu jawi się jako infantylne i przede wszystkim niewiarygodne, bowiem zawierając niniejszą umowę niejako nakładał na reprezentowaną przez niego spółkę obowiązek występowania w roli strony w ramach tej czynności cywilnoprawnej. Pomijając regulacje wynikające wprost z kodeksu cywilnego zwrócić uwagę można na przepis art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, który definiuje odbiorcę jako każdego, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Ta definicja legalna łączy status rzeczywistego odbiorcy energii elektrycznej z faktem zawarcia umowy i wynikającym z tego szeregiem obowiązków i uprawnień. W tym kontekście, zasłanianie się brakiem świadomości przez oskarżonego co do rzeczywistego wykorzystania lokalu i próba cedowania odpowiedzialności na podmioty trzecie, także jest sprzeczne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a tym samym jest nieskuteczne. - zauważyć należy bliskość czasową pomiędzy zarejestrowaniem przez oskarżonego spółki (...) Sp. z o.o. (5 października 2021 r.), zawarciem umowy przez reprezentowaną również przez oskarżonego spółkę (...) Sp. z o.o. z (...) S.A. (7 października 2021 r.), zawarciem umowy najmu lokalu pomiędzy spółkami (...) Sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. (17 października 2021 r.) i datą pierwszego ujawnionego czynu (26 listopada 2021 r.). Świadczy to o z góry zaplanowanym, etapowym sposobie działania, dążącym do finalnego umożliwienia urządzania i prowadzenia gier hazardowych w lokalu przy ul. (...) w C., przy jednoczesnym zaangażowaniu różnych podmiotów gospodarczych, jednak połączonych osobą L. C. (1), w celu uniemożliwienia bądź chociażby znacznego utrudnienia ujawnienia rzeczywistego sprawcy lub sprawców czynów. Słusznie podkreślił skarżący, że na sprawstwo zarzucanych oskarżonemu czynów, czyli urządzania i prowadzenia gier hazardowych bez wymaganej koncesji, składa się m.in. stworzenie odpowiednich do tego warunków, tj. udostępnienie na ten cel powierzchni lokalowej oraz zapewnienie niezbędnej do działania automatów do gier energii elektrycznej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. - omówione okoliczności przemawiają za tym, że w sprawie niniejszej dowody pośrednie prowadzą do uznania sprawstwa oskarżonego w sposób pozbawiony wątpliwości, o jakich mowa w art. 5 § 2 kpk. O takich wątpliwościach nie świadczą bynajmniej wyjaśnienia oskarżonego o jego niewiedzy na temat nielegalnego procederu, w tym w kwestii znajdujących się w lokalu, a zabezpieczonych w dniach 26 listopada 2021 r. i 4 marca 2022 r. automatów do gier. Trudno wymagać, aby w takiej sytuacji oskarżony wyjaśniał co do dysponowania przez niego tymi urządzeniami bądź przez którąś reprezentowaną przez niego spółkę. Twierdzenia oskarżonego miały jedynie za zadanie wpisać się w przyjętą linię obrony, którą wedle zasady swobodnej oceny dowodów nie można było jednak uznać za wiarygodną, za czym opowiadają się przeanalizowane dotychczas okoliczności. - powyższe rozważania doprowadziły Sąd Okręgowy do wniosku, że wyrok uniewinniający został oparty na błędnie poczynionych ustaleniach faktycznych, wynikających z przeprowadzonej przez Sąd meriti analizy kluczowego materiału dowodowego w sposób powierzchowny i dowolny, bez uwzględnienia jego całokształtu i nie oparciu go o wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Jak zaś uważa się powszechnie w orzecznictwie, przekonanie sądu o wiarygodności jednych i niewiarygodności innych dowodów pozostaje pod ochroną art. 7 kpk wtedy, gdy jest poprzedzone ujawnieniem na rozprawie głównej całokształtu istotnych okoliczności sprawy w sposób podyktowany obowiązkiem dociekania prawdy i stanowi wyraz rozważenia, zgodnie z regułami poprawnego rozumowania, doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy, wszystkich ważkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 2025 r. II AKa 22/25). W ocenie Sądu Okręgowego, opisane wymagania nie zostały przez Sąd Rejonowy dochowane. Słuszne stanowisko skarżącego co do poczynionych w sprawie błędów w ustaleniach faktycznych ma podstawę w zgromadzonych dotychczas dowodach, które Sąd Rejonowy nieodpowiednio ocenił. - w związku z powyższym, zasadnym było w myśl art. 454 § 1 kpk wydanie orzeczenia kasatoryjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Garwolinie z zachowaniem omówionych wskazań. Wniosek wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w Garwolinie ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. wobec zasadności zarzutu podniesionego przez oskarżyciela publicznego, wniosek apelacyjny podlegał uwzględnieniu 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w I instancji ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia przy prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i rozważeniu przez Sąd Rejonowy wskazanych w niniejszym uzasadnieniu aspektów, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowi podstawę do wydania wyroku skazującego za zarzucane oskarżonemu czyny. W przedmiotowym postępowaniu uwzględnienia w wyroku kasatoryjnym wymagała reguła ne peius i zasada dwuinstancyjności postępowania, toteż w tej sytuacji jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie wskazane przez Sąd Odwoławczy, przede wszystkim koncentrując się na kompleksowym rozważeniu wszelkich okoliczności mających wpływ na prawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, następnie właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także przeprowadzenie dodatkowych czynności procesowych, jeśli wyniknie taka potrzeba. Wyrokując w sprawie Sąd Rejonowy winien krytycznie zweryfikować kwalifikację prawną czynów zarzuconych oskarżonemu (art. 107 § 3 kks). 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności o kosztach postępowania odwoławczego nie orzekano, ponieważ wyrok uchylający zaskarżone rozstrzygnięcie nie kończy postępowania. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno – Skarbowego w Warszawie Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☐zmiana

Sygn. akt II Ka 490/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Barbary Szczepanik po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. sprawy J. B. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 31 marca 2023 r. sygn. akt II K 317/22 utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zasądza od oskarżonego J. B. na rzecz Skarbu Państwa 320 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 490/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 31 marca 2023 r. sygn. II K 317/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- - ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający na: bezpodstawnym i nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż zachowanie oskarżonego charakteryzowała wysoka społeczna szkodliwość czynu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności newralgicznego zdarzenia pretenduje do zajęcia stanowiska, iż istniało niskie ryzyko spowodowania zagrożenia w ruchu lądowym przez oskarżonego, bowiem poruszał się on pojazdem osiągającym prędkość maksymalną oscylującą w granicach 30 km/h, przy czym Sąd w toku niniejszego postepowania zaniechał poczynienia ustaleń w zakresie rzeczywistej możliwej prędkości, jaką mógł osiągnąć prowadzony przez oskarżonego pojazd przyjmując a priori niekorzystne z perspektywy podsądnego założenie, co pozwala na przyjęcie, iż zachowanie podsądnego charakteryzowało się niską społeczną szkodliwością czynu wbrew ustaleniom poczynionym przez Sąd I instancji; braku uwzględnienia nadzwyczajnych okoliczności analizowanego zdarzenia, tj. zaistnienia stanu wyższej konieczności w postaci konieczności udania się przez oskarżonego po leki przy jednoczesnym przyznaniu waloru wiarygodności wyjaśnieniom podsądnego w całości, gdzie wskazywał, iż miał dreszcze i udał się do sklepu, bowiem po operacji często miał gorączkę i niezbędnym było przyjęcie medykamentów, których nie posiadał w domu, a jak wskazywał – co również zostało ocenione przez organ sprawiedliwości za jasne i spójne – udał się do sklepu quadem bowiem ma problemy z poruszaniem się po przebytej operacji kolana; bezpodstawnym i nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż oskarżony „jechał chodnikiem przy drodze asfaltowej o znacznym natężeniu ruchu bowiem do zdarzenia doszło po godzinie 18:00 w porze letniej kiedy to zarówno ruch pojazdów jak i pieszych się zwiększa”, a nadto przyjęcie, iż „Quad jest mało stabilny i zdaniem sądu biorąc pod uwagę znaczny stan nietrzeźwości oskarżonego, stanowił on duże zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego, w tym pieszych”, w sytuacji gdy niniejsze rozważania Sądu I instancji stanowią jedynie subiektywne dywagacje, bowiem niepoparte są jakimkolwiek materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania potwierdzającym rzeczone ustalenia, a organ przyjął powyższe za wiedzę notoryjną, co w konsekwencji spowodowało brak możliwości odniesienia się do powyższych twierdzeń, nieznanych stronie przed wydaniem orzeczenia Sądu przez oskarżonego w toku postępowania dowodowego; braku uwzględnienia przez Sąd I instancji sposobu zachowania sprawcy, jego właściwości oraz warunków osobistych, jak również postawy oskarżonego w trakcie postępowania, w sytuacji gdy jak wskazano w uzasadnieniu skarżonego wyroku, J. B. przyznał się do popełnienia zarzuconego czynu, wyraził skruchę, a nadto jest osobą prezentującą nienaganną postawę życiową, poszanowanie dla prawa oraz podstawowych norm społecznych, bowiem nigdy nie był karany chociażby za inne przestępstwo niż zarzucane mu w niniejszym postępowaniu, a dopuszczenie się przez niego czynu przypisanego w niniejszym procesie miało charakter wyłącznie incydentalny i wynikało jedynie ze stanu wyższej konieczności, tj. kupna leków; braku uwzględnienia przez Sąd I instancji, iż zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu miała znaczną tendencję spadkową (fazę eliminacji) co przemawiać winno na korzyść oskarżonego, bowiem potwierdza to twierdzenie, iż zaistniałe zdarzenie nie było przez J. B. planowane, a jedynie wynikało z faktu, iż w/wymieniony musiał niezwłocznie udać się po leki; braku uwzględnienia przez Sąd I instancji faktu, że sposób jazdy podsądnego nie stwarzał żadnego zagrożenia, bowiem zatrzymany został do rutynowej kontroli, z uwagi na fakt poruszania się quadem w ruchu drogowym, co stanowi okoliczność łagodzącą dla podsądnego, - wskazane w punktach a)-f) uchybienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego w konsekwencji skutkowały uznaniem przez Sąd a quo, iż w realiach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki pretendujące do warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena okoliczności analizowanego zdarzenia jednoznacznie przemawia za faktem, iż wina i społeczna szkodliwość inkryminowanego czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego, który dotychczas nie był karany, jak również jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego jako bezzasadne nie zasługiwały na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w złożonym środku odwoławczym, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy oraz pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia wskazuje, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie dopuścił się błędów, o których wspomina w swojej apelacji obrońca. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym właściwie ustalono okoliczności mające wpływ na stopień społecznej szkodliwości czynu oraz stopień winy sprawcy i poddano je należytej ocenie, zasadnie przyjmując, że są one w niniejszej sprawie znaczne. Sąd Rejonowy słusznie przyjął, iż brak jest podstaw do zastosowania dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania w skonkretyzowanej sytuacji podsądnego J. B.. Zgodnie z art. 66 § 1 kk Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Przekładając ten przepis na realia tej sprawy, Sąd I instancji zasadnie wskazał, iż stwierdzone u oskarżonego 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu to odpowiednik ponad 1,24 promila alkoholu we krwi. Oskarżony wartość progową stanu nietrzeźwości z art. 115 § 16 kk przekroczył ponad 2-krotnie. W tej sytuacji, tendencja spadkowa stężenia alkoholu w jego organizmie, przy pełnej świadomości oskarżonego, że spożywał alkohol w tym dniu, nie mogła wpłynąć w sposób znaczący na odmienną ocenę stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu. Jeszcze raz podkreślić należało w jakich dokładnie okolicznościach ujawniono prowadzenie przez oskarżonego pojazdu mechanicznego typu Quad w stanie nietrzeźwości – oskarżony jechał chodnikiem, pojazdem niedopuszczonym do ruchu, w niedzielę, w godzinach popołudniowych, w porze wzmożonego ruchu pieszych z uwagi na pobliski zamek w L., który stanowi atrakcję turystyczną. Stopień zagrożenia dla innych uczestników ruchu drogowego był zatem znaczny, nawet przy przyjęciu, że pojazd, którym poruszał się oskarżony rozwijał prędkość do 30 km/h. Nie można zgodzić się z autorem apelacji, aby powyższe ustalenia były dowolne. Stanowią ono bowiem fakty powszechnie znane, podobnie jak ustalenie, iż Quad jest pojazdem mało stabilnym. Stwierdzeniem tego typu okoliczności nie wymaga prowadzenia postępowania dowodowego, a także wiadomości specjalnych. Nic nie umniejszało również winy oskarżonego. J. B. zdawał sobie sprawę, że w dniu zdarzenia spożywał alkohol, zaś uwypuklana przez niego i reprezentującego go obrońcę konieczność udania się po leki przeciwgorączkowe, nie stanowi okoliczności, która mogłaby usprawiedliwiać jego działanie, do czego prawidłowo odniósł się Sąd Rejonowy. W związku z tym nie ma potrzeby powielania argumentacji w tym zakresie. Nie przekonał Sądu Okręgowego również argument obrońcy, iż w trakcie przedmiotowego zdarzenia oskarżony nie stworzył swoim zachowaniem żadnego zagrożenia, gdyż został zatrzymany do rutynowej kontroli, a ponadto wyraził żal z powodu zaistniałej sytuacji. Po pierwsze – gdyby doszło do ewentualnego zdarzenia drogowego, stanowiłoby to w zależności od skutków, odrębne wykroczenie lub nawet przestępstwo z innym zagrożeniem ustawowym. Po drugie zaś – wyrażenie skruchy w związku z zaistniałą sytuacją, przy okolicznościach obciążających oskarżonego, to stanowczo za mało, aby warunkowo umorzyć wobec niego postępowanie karne. Nie można też przeceniać przyznania się oskarżonego do popełnienia czynu i wyrażenia skruchy w sytuacji, gdy został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa. Przy prawidłowym uznaniu, że wina i społeczna szkodliwość czynu oskarżonego w tej konkretnej sprawie były znaczne, zastosowanie tej instytucji pozostawało wykluczone, mimo spełnienia pozostałych przesłanek, m.in. braku uprzedniej karalności za przestępstwo umyślne oraz właściwości osobistych i dotychczasowego trybu życia sprawcy. Reasumując, w części dotyczącej ustaleń faktycznych co do braku podstaw zakończenia postępowania poprzez jego warunkowe umorzenie wobec oskarżonego, zaskarżony wyrok był w pełni prawidłowy. Wniosek 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: I. warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby 2 lat na podstawie art. 66 § 1 kk oraz art. 67 § 1 kk; II. orzeczenie na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 39 pkt 7 kk oraz art. 43a § 1 kk środka karnego w postaci obowiązku świadczenia pieniężnego poprzez zapłatę kwoty 5 000,00 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej; III. orzeczenie na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk obowiązku informowania kuratora o przebiegu okresu próby; IV. zobowiązanie oskarżonego na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 kk do powstrzymania się od nadużywania alkoholu; V. obciążenie oskarżonego J. B. kosztami postępowania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność wniosków. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------ ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 627 kpk oraz art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), obciążono oskarżonego kosztami sądowymi za II instancję, na które składały się: 300 zł opłaty od kary oraz 20 zł ryczałtu za doręczenia pism w postępowaniu apelacyjnym. PODPIS

Sygn. akt II Ka 1/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej-Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. sprawy K. R. oskarżonej z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt II K 124/22 wyrok w zaskarżonej części uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 1/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 20 października 2022 r., sygn. II K 124/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości – na niekorzyść K. R. ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów prawa procesowego art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 176 § 1 kpk, art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, przez: - uwzględnienie wbrew depozycji art. 4 kpk, jedynie okoliczności oraz dowodów przemawiających na korzyść oskarżonej w postaci jej wyjaśnień oraz pism oskarżonego M. S. uznanych za jego wyjaśnienia i postanowienia Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 przeciwko K. R., podejrzanej o czyn z art. 286 § 1 kk, przy przedwczesnym zastosowaniu określonej w art. 5 § 2 kpk zasady domniemania niewinności, bez wyczerpania pełnej inicjatywy dowodowej, bez uwzględnienia i należytej oceny dowodów, przemawiających na niekorzyść oskarżonej w postaci informacji z banku (...) S.A.; - wadliwą ocenę, wbrew dyspozycji art. 7 kpk, w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez błędną ocenę przeprowadzonych w sprawie i ujawnionych na rozprawie dowodów w postaci postanowienia Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 przeciwko K. R., podejrzanej o czyn z art. 286 § 1 kk oraz informacji z banku (...) S.A.; - sprzeczne z dyspozycją art. 176 § 1 kpk, uznanie pisemnego stanowiska oskarżonego M. S. za jego pisemne wyjaśnienia, w sytuacji gdy przesłuchania w charakterze podejrzanego w toku postępowania przygotowawczego skorzystał on z odmowy złożenia zeznań; - zaniechanie, wbrew dyspozycji art. 366 § 1 kpk, sprowadzenia na rozprawę oskarżonego M. S., celem umożliwienia mu złożenia wyjaśnień, w których mógłby ustosunkować się do treści pism uznanych przez Sąd wbrew dyspozycji art. 176 § 1 kpk za jego pisemne wyjaśnienia oraz zażądania akt dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 lub akt sprawy sądowej, celem zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowy, w szczególności z wyjaśnieniami obojga oskarżonych oraz protokołami tych czynności, a także zażądania od Prokuratury Rejonowej w Tychach kopii elektronicznego dowodu doręczenia K. R. odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia; -zaniechanie wbrew dyspozycji art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, rozważenia i uprzedzenia stron procesu o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonego K. R. przez przyjęcie, że zarzucone jej przestępstwo z art. 286 § 1 kk może stanowić także pomocnictwo, wyczerpujące dyspozycję art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk, co miało wpływ na treść orzeczenia, albowiem skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych oraz brakiem refleksji Sądu nad ewentualnym dostosowaniem odpowiedzialności karnej oskarżonej za zarzucone jej przestępstwo do poczynionych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń faktycznych; - co skutkowało niezasadnym, a co najmniej przedwczesnym uniewinnieniem oskarżonej K. R. od popełnienia zarzuconego jej czynu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja wniesiona „na niekorzyść” oskarżonej K. R. jako zasadna, zasługiwała na uwzględnienie, w efekcie czego prokuratorskiemu wnioskowi odwoławczemu Sąd II instancji uczynił zadość. Zaskarżony wyrok zapadł, bowiem w następstwie obrazy przepisów procesowych art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 176 § 1 kpk, art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, co niewątpliwie miało wpływ na wydane w I instancji rozstrzygnięcie uniewinniające w/w oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 286 § 1 kk „wspólnie i w porozumieniu” z byłym partnerem, a ojcem jej dziecka oskarżonym M. S.. Do stwierdzonej obrazy wskazanych przez prokuratora przepisów Sąd Okręgowy dodałby jeszcze obrazę przepisu art. 8 § 1 kpk i zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, albowiem Sąd Rejonowy w Łukowie w sposób nieuprawniony oparł swoje rozstrzygnięcie na postanowieniu Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 i w ten sposób, zdaniem Sądu Okręgowego, należało w istocie zakwalifikować wskazywane przez oskarżyciela publicznego uchybienie. Zgodnie z art. 8 § 1 kpk sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Na krytykę zasługuje teza o prawie sądów do uczynienia częścią swojego uzasadnienia - uzasadnienia w innej sprawie chociażby, tak jak w niniejszej sprawie, dotyczyło to przestępstwa o tożsamej kwalifikacji prawnej z art. 286 § 1 kk. Dokonana ocena dowodów w innej sprawie karnej zakończonej umorzeniem w postępowaniu przygotowawczym nie może mieć żadnego przełożenia na ocenę dowodów w sprawie niniejszej. Sąd co do zasady nie jest związany żadnym wyrokiem wydanym w innej sprawie karnej i tym bardziej nie jest związany orzeczeniem wydanym przez prokuratora. Z faktu wydania w/w postanowienia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 Sąd Rejonowy mógł zresztą wyciągnąć zupełnie inne wnioski niż tego dokonał, w sposób nieuprawniony zagłębiając się w jego treść i okoliczności zupełnie innego oszustwa. Przechodząc do meritum, Sąd Rejonowy w Łukowie nie pochylił się w ogóle nad prostą chronologią czasową postępowań prowadzonych przeciwko M. S. i tego jaką świadomość co do ich istnienia, charakteru sprawczych czynności i wykorzystanych oszukańczych zabiegów i sposobów miała K. R.. Postanowienie Prokuratury Rejonowej w Tychach powinno bowiem zostać doręczone oskarżonej na kilka tygodni przed popełnieniem czynu w sprawie niniejszej (a/o – 28 czerwca 2021 r.). Jeszcze wcześniej musiało dojść do postawienia K. R. zarzutów w sprawie PR 1 Ds. 1810.2020 Prokuratury Rejonowej w Tychach o czyn popełniony w dniu 4 listopada 2020 r. A to z kolei wskazuje na doniosłą okoliczność - mianowicie to, że oskarżona w dacie czynu z a/o w tej sprawie zdawała sobie sprawę z przestępczej działalności oskarżonego i mogła zapobiec użyciu przez niego jej rachunku bankowego, który jak wskazał prokurator - założyła na odległość w dniu 7 maja 2021 r. i na który oprócz przelewu od pokrzywdzonego W. S., wpływały także inne przelewy od M. S.. W przekonaniu Sądu Okręgowego, powyższe okoliczności warunkowały konieczność rozważenia przez Sąd Rejonowy przypisania oskarżonej działania w warunkach pomocnictwa do oszustwa. Udostępnienie innej osobie danych dostępowych do rachunku bankowego może bowiem ułatwić sprawcy dokonanie oszustwa poprzez dokonanie wpłaty na ten rachunek przez pokrzywdzonego kwoty wyłudzonej przez sprawcę głównego. Zajęcie komornicze jest tylko jedną z możliwych przyczyn, dla których sprawca główny nie chce korzystać z własnego rachunku. Niewątpliwie korzystanie z rachunku innej osoby w dokonanym oszustwie utrudnia dotarcie do sprawcy głównego. Sąd I instancji nie rozważył, czy oskarżona udostępniając oskarżonemu dane do logowania posiadała świadomość, że może być wykorzystany do celów niezgodnych z prawem, a od tego zdaniem Sądu Okręgowego, należało wyjść oceniając jej deklaracje – nie bezkrytycznie jak dokonał tego Sąd Rejonowy – lecz analizując je przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a zatem w sposób zgodny z art. 7 kpk, czego należało od tegoż Sądu oczekiwać. Pamiętać należało także, iż dla przypisania odpowiedzialności za pomocnictwo do przestępstwa oszustwa nie ma znaczenia, czy pomocnik posiadała szczegółową wiedzę na temat planowanego przestępstwa i okoliczności związanych z jego popełnieniem. Istotą działania w tej formie zjawiskowej jest bowiem jedynie ułatwienie innej osobie popełnienia czynu zabronionego przy świadomości, że dokonane przez pomocnika działania, tutaj udostępnienie danych dostępowych do rachunku bankowego, stwarza możliwość jego popełnienia. Sad Najwyższy również prezentuje stanowisko, iż w ramach pomocnictwa do przestępstwa oszustwa możliwe jest działanie z zamiarem ewentualnym (postanowienie SN z dnia 3.11.2021 r., sygn. III KK 320/21, LEX nr 3275322). Odróżniając sytuację procesową oskarżonego M. S. i oskarżonej K. R. dodać można, iż przestępstwo z art. 286 § 1 kk jako charakteryzujące się celem w postaci osiągnięcia korzyści majątkowej należy do tzw. przestępstw kierunkowych i może być popełnione tylko z zamiarem bezpośrednim. Natomiast w przypadku formy zjawiskowej pomocnictwa do tego przestępstwa sprawca może działać również z zamiarem ewentualnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.03.2013 r., III KK 308/12, LEX nr 1308127). Sąd Rejonowy w Łukowie uniewinniając oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu, w sposób nieuprawniony, bez wyczerpania inicjatywy dowodowej i z naruszeniem obowiązków Przewodniczącego z art. 366 § 1 kpk, dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Prokurator zasadnie wskazał, iż Sąd ten w sposób wybiórczy i tendencyjny ocenił wyjaśnienia oskarżonej i pisemne stanowiska obojga oskarżonych, które dodatkowo w przypadku oskarżonego M. S. uznał za jego pisemne wyjaśnienia, zastępujące ustne wyjaśnienia w tracie czynności przesłuchania, a zatem bez spełnienia standardów przesłuchania w charakterze podejrzanego/oskarżonego. Treść art. 176 § 1 kpk jest jednoznaczna i w ocenie Sądu Okręgowego nie powinna stwarzać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu przygotowawczym oskarżonemu należy, na jego żądanie lub jego obrońcy, umożliwić w toku przesłuchania złożenie wyjaśnień na piśmie. Przesłuchujący podejmie w tym wypadku środki zapobiegające porozumieniu się oskarżonego z innymi osobami w czasie spisywania wyjaśnień. W w/w przepisie wyraźnie mowa zatem o postępowaniu przygotowawczym, a nie o sądowym. W orzecznictwie również kategorycznie wskazuje się, iż wyjątek wskazany w art. 176 kpk nie może zostać rozciągnięty na postępowanie przed sądem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15.04.2015 r., sygn. II AKa 78/15, LEX nr 1680076). W świetle powyższej regulacji, podejrzany może złożyć wyjaśnienia na piśmie verba legis „w toku przesłuchania", co oznacza, że winny być one sporządzone w trakcie ustnego przesłuchania. Wówczas wyjaśnienia składane przez podejrzanego w formie pisemnej nie mają samoistnego bytu, ale stanowią załącznik do protokołu przesłuchania podejrzanego (zob. art. 176 § 4 kpk). Nie jest zatem możliwe złożenie pisemnych wyjaśnień bez sporządzenia protokołu przesłuchania. Pisemne stanowisko oskarżonego, czy też oskarżonej, powinno być zatem potraktowane przez Sąd I instancji jako informacja o dowodzie, a nie dowód sensu stricte. Informacja o dowodzie powinna skutkować przesłuchaniem oskarżonego w celu umożliwienia mu złożenia wyjaśnień, w czasie których w sprawach obszernych podsądni mogą korzystać ze wcześniej sporządzonych notatek. Sprawa niniejsza nie należała jednak do obszernych, dotyczyła bowiem sprzedaży 1 przedmiotu - Thermomixa, tj. sprzętu ADG za pośrednictwem internetowej platformy sprzedażowej. Z tego też względu, Sąd Okręgowy nie widział racjonalnych przyczyn, aby odstępować od zasady bezpośredniości. Na zakończenie dodać można, iż obraza art. 399 § 1 kpk ze strony Sądu I instancji wynikała z braku rozważenia możliwości skazania oskarżonej za pomocnictwo do oszustwa. Był to jednak zarzut skutkowy, a zatem Sąd Okręgowy nie czuł się zobligowany do jego omawiania, przy jednoczesnym omówieniu uchybień pierwotnych, z których wynikały dalsze nieprawidłowe decyzje procesowe Sądu Rejonowego w Łukowie. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonej K. R. i przekazanie w tej części sprawy Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zakaz orzekania na niekorzyść ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zgodnie z regułą ne peuis z art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Rozpoznając przedmiotową sprawę po raz kolejny, Sąd Rejonowy w Łukowie przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie wskazane przez Sąd Odwoławczy, a pominięte lub niedostrzeżone poprzednio. Sąd Rejonowy zażąda również akt dochodzenia sygn. PR 1 Ds. 1810.2020 Prokuratury Rejonowej w Tychach lub akt sprawy sądowej, celem zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności wyjaśnieniami obojga oskarżonych oraz protokołami tychże czynności, a także w razie potrzeby zażąda od Prokuratury Rejonowej w Tychach kopii elektronicznego dowodu doręczenia K. R. odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia i także w oparciu o powyższe dokumenty, przy rozważeniu prostej chronologii zdarzeń, wyciągnie wnioski dotyczące działania lub zaniechania oskarżonej, tj. strony podmiotowej. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok w części dotyczącej K. R. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana