Legislator Case Law & Legislation
VII U 825/23 AI generated

VII U 825/23 · Sąd powszechny

Case Number VII U 825/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

G. w dniu 20 kwietnia 2023r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z 15 marca 2023r., znak (...), odmawiającej prawa do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do świadczenia uzupełniającego, a także o uznanie go za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że od wielu lat choruje na schizofrenię paranoidalną i nigdy nie pracował. Od 2016r. leczy się psychiatrycznie z powodu schizofrenii i nerwicy natręctw.

Legislator headnote

AI generated

VII U 825/23 · Sąd powszechny: i B. K.. Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął wniosek E. G. o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków J. G. i B. G. - rodziców ubezpieczonego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do orzekania w sprawie. Wobec wniosków płynących z łącznej opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii i psychologii, potwierdzających, że ubezpieczony jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, okoliczność, która była w sprawie sporna, została już udowodniona. W tej sytuacji przeprowadzenie zeznań świadków nie było potrzebne i zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania .

Keywords

AI generated
paranoid schizophrenia discontinuation of disability benefits reduction of helplessness allowance psychiatric work incapacity loss of financial support inadequate psychiatric report
AI generated
VIII U 2292/24
Decyzją z dnia 3.09.2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.
IV U 81/19
Decyzją z 10 stycznia 2019r.
V U 179/22
Decyzją z dnia 21 lutego 2022 roku ( znak: (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
VII U 1056/21
D. w dniu 20 kwietnia 2021 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia 7 kwietnia 2021 r. znak: (...)w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu odwołania, ubezpieczony wskazał, że otrzymał orzeczenie komisji lekarskiej bez osobistego badania. Ubezpieczony podniósł, że mieszka u siostry B. W., która sprawuje nad nim opiekę, a wcześniej mieszkał z bratem, który także sprawował nad nim opiekę, ale zginął w wypadku samochodowym.
VII U 703/24
W dniu 26 lutego 2024r. O. K. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 6 lutego 2024r. znak (...), którą organ rentowy odmówił prawa do renty socjalnej. Odwołujący się zanegował ustalenia organu orzeczniczego Zakładu, który przyjął, że nie jest całkowicie niezdolny do pracy, co było podstawą wydania decyzji odmownej i wniósł o zmianę decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia. Uzasadniając odwołanie, O. K. podniósł, że Komisja Lekarska ZUS wydała orzeczenie zaocznie, opierając się jedynie na dokumentacji medycznej, z której chociaż rzeczywiście wynika, że stan jego zdrowia uległ poprawie, to nie jest w niej wskazane całkowite wyzdrowienie i odzyskanie możliwości normalnego funkcjonowania w różnych środowiskach, w tym w środowisku pracy.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VII U 825/23

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska Protokolant: st. sekretarz sądowy Anna Bańcerowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2024 r. w Warszawie sprawy E. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji na skutek odwołania E. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 15 marca 2023 r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje E. G. świadczenie uzupełniające na okres trzech lat poczynając od 1 stycznia 2023 r.

UZASADNIENIE

E. G. w dniu 20 kwietnia 2023r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z 15 marca 2023r., znak (...), odmawiającej prawa do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do świadczenia uzupełniającego, a także o uznanie go za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że od wielu lat choruje na schizofrenię paranoidalną i nigdy nie pracował. Od 2016r. leczy się psychiatrycznie z powodu schizofrenii i nerwicy natręctw.

Był kilkukrotnie hospitalizowany i obecnie przyjmuje leki, jednak nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie - nie wychodzi z domu ze względu na lęki i nie spotyka się ze znajomymi. Leki, jak i posiłki przygotowywane i podawane są przez jego matkę J. G.. Myje i ubiera się samodzielnie, ale wymaga kontroli ze strony rodziców. Nie robi sam zakupów, nie dokonuje opłat, nie załatwia żadnych spraw urzędowych, nie umawia wizyt u lekarza czy fryzjera. O higienę osobistą również dba przy pomocy rodziców, z którymi mieszka. Miewa zachowania autoagresywne.

Większość wizyt lekarskich odbywa w towarzystwie rodziców z uwagi na lęk przed wyjściem z domu (odwołanie z dnia 20 kwietnia 2023r., k. 3-5 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie z 19 maja 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., a uzasadniając swe stanowisko wskazał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż w orzeczeniu z 13 stycznia 2023r. Komisja Lekarska ZUS uznała, że ubezpieczony nie jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji ( odpowiedź na odwołanie z 19 maja 2023r., k. 53 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: E. G., ur. (...), mieszka z rodzicami, jest kawalerem, nie ma dzieci. Ukończył liceum ogólnokształcące i zdał maturę, ale nie kontynuował nauki. Dotychczas nie pracował. Od 2016r. leczy się psychiatrycznie z powodu schizofrenii i nerwicy natręctw, był wielokrotnie hospitalizowany psychiatrycznie. Jest również systematycznie leczony w poradni zdrowia psychicznego i przyjmuje regularnie leki. Pierwsze objawy choroby pojawiły się u niego w 2014r. i narastały stopniowo (dokumentacja lekarska ubezpieczonego – akta ZUS, opinie biegłych sądowych, k. 114-121 a.s.).

Ubezpieczony miał przyznane świadczenie uzupełniające do 31 grudnia 2022r. (decyzja z dnia 27 grudnia 2019r.- nienumerowana karta akt ZUS). W dniu 5 grudnia 2022r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniosek o ponowne przyznanie świadczenia uzupełniającego (wniosek z 3 października 2019r.– nienumerowane karty akt ZUS). W związku z tym został skierowany na badanie do Lekarza Orzecznika ZUS, który w orzeczeniu z 21 grudnia 2022r. stwierdził, że ubezpieczony nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji.

Następnie sprawa została przekazana do rozpatrzenia przez Komisję Lekarską ZUS, która w orzeczeniu z 13 stycznia 2023r. potwierdziła stanowisko Lekarza Orzecznika ZUS, uznając na podstawie dokumentacji medycznej, że aktualne zaawansowanie schorzeń ubezpieczonego nie narusza sprawności organizmu w stopniu dającym podstawę do orzeczenia niezdolności do samodzielnej egzystencji (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 21 grudnia 2022r. i orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z 13 stycznia 2023r. – nienumerowane karty akt ZUS). W oparciu o powyższe Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał w dniu 15 marca 2023r. decyzję znak (...), w której odmówił E. G. prawa do świadczenia uzupełniającego (decyzja odmowna z 15 marca 2023r.

– nienumerowane karty akt ZUS). Ubezpieczony odwołał się od wskazanej decyzji (odwołanie z 20 kwietnia 2023r., k. 3-5 a.s.). W toku postępowania sądowego postanowieniem z 25 maja 2023r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego psychiatry celem ustalenia, czy ubezpieczony jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, a jeśli tak, to od kiedy i na jaki okres (postanowienie z 25 maja 2023r., k. 55 a.s.). W opinii wydanej w dniu 20 lipca 2023r., sporządzonej na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i przeprowadzonego wywiadu, biegły sądowy psychiatra J.

U. wskazał, że E. G. nie jest upośledzony umysłowo, ani uzależniony od substancji psychoaktywnych. Od 2016 roku cierpi na zaburzenia sfery psychicznej o ciężkim przebiegu. Początkowo rozpoznawano u niego epizod depresyjny i nerwicę natręctw (zaburzenia obsesyjno- kompulsyjne). Natomiast po pierwszej kuracji szpitalnej w 2017r. w Klinice (...) (...) w W. postawiono ostateczną diagnozę schizofrenii paranoidalnej. Od tamtej pory E. G. był wielokrotnie leczony szpitalnie z tym rozpoznaniem. Po wypisaniu do domu kontynuował leczenie ambulatoryjne, ale z jego dokumentacji medycznej wynika też, że wielokrotnie przerywał przyjmowanie leków, albo w trakcie hospitalizacji wypisywał się z oddziału psychiatrycznego na własne żądanie, wbrew zaleceniom lekarskim.

Biegły wskazał, że z racji rozpoznanej schizofrenii E. G. jest całkowicie niezdolny do pracy. Pomimo tego z przeprowadzonego badania wynika, iż w ciągu dnia sam ubiera się i sam dba o swoją higienę. Jest w stanie przygotować sobie prosty posiłek i wziąć coś do picia - choć zwykle czeka „aż ktoś zrobi". Z domu „raczej" sam nie wychodzi, z uwagi na „przykre wspomnienia ze szkoły". Samodzielnie nie załatwia spraw urzędowych - czeka aż rodzice wrócą z pracy. Wymaga przypominania albo podawania leków doustnych zgodnie z lekarskimi zaleceniami, w nocy sypia dobrze.

Potwierdza to również badanie „Formularzem oceny funkcjonowania osób z zaburzeniami psychicznymi" (z 6 grudnia 2019 roku), w którym uzyskał 50 punktów. Według biegłego ubezpieczony wymaga czasowej (krótkotrwałej) pomocy innych osób podczas stosowania leków, w trakcie załatwiania spraw urzędowych, odbywania wizyt lekarskich oraz w czasie podróżowania poza miejsce swojego zamieszkania. Nie wymaga jednak stałej ani długotrwałej opieki innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Biegły mając powyższe na względzie wskazał, że stopień naruszenia sprawności organizmu nie powoduje u niego niezdolności do samodzielnej egzystencji ze względu na stan psychiczny (opinia biegłego sądowego J.

U. z dnia 20 lipca 2023r., k. 74 a.s.). Z uwagi na zastrzeżenia ubezpieczonego do opinii biegłego sądowego psychiatry J. U., postanowieniem z 6 października 2023r. Sąd dopuścił dowód z opinii innego biegłego sądowego tej samej specjalności celem ustalenia, czy ubezpieczony jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, a jeśli tak, to od kiedy i na jaki okres ( postanowienie z 6 października 2023r., k. 91 a.s.). W opinii z 26 stycznia 2024r., wydanej na podstawie analizy akt sprawy, zawartej w nich dokumentacji medycznej, a także po uzupełnieniu wywiadu od wnioskodawcy i jego matki oraz po przeprowadzeniu badania sądowo - psychiatrycznego i sądowo-psychologicznego, biegła z zakresu psychiatrii B.

S. oraz biegła psycholog B. K. uznały E. G. za niezdolnego do samodzielnej egzystencji od 1 stycznia 2023r. na okres trzech lat. Biegłe rozpoznały u ubezpieczonego schizofrenię paranoidalną - stan defektu oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. W opinii podkreśliły, że ubezpieczony od wielu lat (od 2016r.) jest leczony psychiatrycznie. W przebiegu leczenia początkowo diagnozowano: zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, a następnie schizofrenię paranoidalną. Ubezpieczony był wielokrotnie hospitalizowany psychiatrycznie w latach: 2017- 2023.

Aktualne badanie odbywało się także w trakcie hospitalizacji psychiatrycznej w ramach udzielonej opiniowanemu przepustki. W opinii biegłe podkreśliły, że pomimo wielokrotnych pobytów w szpitalu, stosowania farmakoterapii i oddziaływań rehabilitacyjnych nie udaje się u opiniowanego uzyskać zadawalającej remisji, wręcz przeciwnie kolejne epizody psychozy z następową hospitalizacją powodują postępującą deteriorację stanu psychicznego. Obecnie w obrazie klinicznym ubezpieczonego występują objawy psychotyczne negatywne - osłabienie aktywności celowej, apatia, zaburzenia poznawcze, ograniczenie relacji, blady afekt, brak inicjatywy, zubożenie wypowiedzi, ubóstwo zachowań społecznych, mała dbałość o siebie.

Objawy negatywne nie w mniejszym stopniu niż objawy psychotyczne wytwórcze zaburzają funkcjonowanie psychospołeczne ubezpieczonego i uniemożliwiają mu uzyskanie remisji funkcjonalnej. Ponadto biegłe wskazały, że ubezpieczony potwierdził występowanie u niego okresowo objawów psychotycznych wytwórczych - omamów słuchowych oraz urojeń odsłonięcia myśli, a także skarżył się na uporczywe natręctwa myślowe i kompulsje. Poza tym prezentuje jedynie częściowy krytyczny wgląd w chorobę. Dodatkowo biegłe wskazały, że schizofrenia paranoidalna to psychoza rokująca niepomyślnie, postępująca i przewlekła.

Przebiega z okresami naprzemiennych remisji i zaostrzeń, wymaga stałego przyjmowania leków psychotropowych, dezorganizuje życie psychiczne opiniowanego we wszystkich jego aspektach i ze względu na ciężki przebieg u badanego sprowadza u niego konieczność stałej pomocy osób drugich w życiu i postępowaniu leczniczym. Według biegłych ubezpieczony wymaga pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb w zakresie jedzenia (przygotowywanie pełnowartościowych posiłków, przypominanie o konieczności ich spożycia, również o piciu płynów) oraz dbania o higienę osobistą i potrzeby fizjologiczne.

Nie jest w stanie samodzielnie zaplanować i zadbać o elementarne czynności życia codziennego, jak robienie zakupów i pranie, sprzątanie, umawianie wizyt lekarskich oraz w urzędach i innych instytucjach. Zwykle ze względu na odczuwany lęk i niepokój w sytuacjach społecznych wymaga towarzystwa bliskich osób. Podsumowując, biegłe wskazały, że całość obrazu klinicznego wskazuje na występującą u E. G. niezdolność do samodzielnej egzystencji ze względu na stan psychiczny. Ubezpieczony jest częściowo niezdolny do czynności samoobsługi, jak i jest niezdolny do załatwiania elementarnych spraw dnia codziennego (opinia biegłych B.

S. i B. K. z 26 styczna 2024r., k. 114 - 121 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty, w tym dokumentację medyczną E. G., konieczną w procesie opiniowania przez biegłych sądowych oraz dokumenty obrazujące przebieg postępowania przed organem rentowym. Zostały one ocenione jako wiarygodne, ponieważ ich treść oraz forma nie budziły zastrzeżeń i nie zostały zakwestionowane przez strony. Sąd oparł się również na łącznej opinii biegłych z zakresu psychologii B. K. i z zakresu psychiatrii B.

S.. Opinię wydaną przez wskazane biegłe należało ocenić jako sporządzoną w sposób rzetelny i fachowy. Została ona przygotowana na podstawie dostępnej w sprawie dokumentacji medycznej ubezpieczonego oraz wyników badań E. G., jakie biegłe przeprowadziły. Ponadto prezentowane przez biegłe wnioski, dotyczące występowania u ubezpieczonego niezdolności do samodzielnej egzystencji są zbieżne oraz mają charakter stanowczy i jednoznaczny. Zostały należycie i przekonująco uzasadnione. Uwzględniając powołane okoliczności, Sąd zaaprobował wskazaną łączną opinię biegłych, biorąc pod uwagę także to, że strony nie zgłosiły do niej zastrzeżeń.

Organ rentowy w piśmie z 23 kwietnia 2024r. (k. 134 a.s.) wprost to wskazał, zaś ubezpieczony i jego pełnomocnik nie przedstawili stanowiska ani na piśmie, ani podczas rozprawy, na którą się nie stawili, co Sąd potraktował jako równoznaczne z brakiem uwag do wskazanej opinii. Opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii J. U. nie została przez Sąd uwzględniona, ponieważ przedstawiona w niej argumentacja i wnioski są sprzeczne. Biegły wskazał w wydanej opinii, że ubezpieczony potrzebuje pomocy osób trzecich podczas stosowania leków, w trakcie załatwiania spraw urzędowych, odbywania wizyt lekarskich oraz w czasie podróżowania poza miejsce zamieszkania, nie przygotowuje sam posiłków, a mimo tego stwierdził, że nie jest on osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Ponadto, jak wynika z pisma procesowego strony odwołującej się, zawierającego zastrzeżenia do opinii wskazanego biegłego, badanie zostało przeprowadzone w sposób bardzo pobieżny. Dodatkowo trzeba podkreślić, iż wnioski płynące z tej opinii są sprzeczne ze stanowiskiem biegłych psychiatry B. S. i psychologa B. K.. Stanowisko to zostało już omówione i ocenione, niemniej podkreślić należy, że opinia, którą Sąd uwzględnił, czyniąc płynące z niej wnioski podstawą orzekania, została wydana przez dwóch specjalistów – psychiatrę i psychologa.

Biegły J. U. opiniował natomiast nie wspierając się stanowiskiem specjalisty z dziedziny psychologii. W tej sytuacji wnioski z jego opinii płynące należy ocenić nie tylko jako sprzeczne, ale też jako w mniejszym stopniu wszechstronne niż w przypadku opinii łącznej kolejnych biegłych. Zdaniem Sądu argumentem przemawiającym za słusznością przedstawionej oceny jest także stanowisko, jakie w przedmiotowej sprawie zaprezentował organ rentowy. Choć po wydaniu opinii przez J. U., zbieżnej ze stanowiskiem organów orzeczniczych ZUS, zgodził się z tą opinią, to po wydaniu pogłębionej i wszechstronnej opinii łącznej, nie wniósł do niej uwag i zastrzeżeń, aprobując tym samym wnioski, jakie przedstawiły biegłe B.

S. i B. K.. Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął wniosek E. G. o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków J. G. i B. G. - rodziców ubezpieczonego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do orzekania w sprawie. Wobec wniosków płynących z łącznej opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii i psychologii, potwierdzających, że ubezpieczony jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, okoliczność, która była w sprawie sporna, została już udowodniona. W tej sytuacji przeprowadzenie zeznań świadków nie było potrzebne i zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania .

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie podlegało uwzględnieniu. Regulacje dotyczące świadczenia, o które ubiega się E. G., zostały zamieszczone w ustawie z dnia 31 lipca 2019r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji ( Dz. U. z 2024r., poz. 256), zwanej dalej ustawą o świadczeniu uzupełniającym. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 tej ustawy, celem świadczenia uzupełniającego jest dodatkowe wsparcie dochodowe osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Na podstawie art. 2 ust. 1, takie świadczenie przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu uzupełniającym, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie, dotyczących postępowania w sprawie świadczenia uzupełniającego, wypłaty tego świadczenia oraz wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1, stosuje się odpowiednio m.in. przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem art. 136 tej ustawy. Jedną z przesłanek przyznania świadczenia uzupełniającego jest stwierdzenie niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Z art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023r., poz. 1251), zwanej dalej ustawą emerytalną, wynika że niezdolność do samodzielnej egzystencji to spowodowana naruszeniem sprawności organizmu konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy drugiej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem pojęcie to ma szeroki zakres przedmiotowy, obejmuje bowiem opiekę oznaczającą pielęgnację, a więc zapewnienie ubezpieczonemu możliwości poruszania się, odżywiania, zaspokajania potrzeb fizjologicznych, utrzymywania higieny osobistej, a także pomoc w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak robienie zakupów, uiszczanie opłat czy składanie wizyt u lekarza.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji ma więc wymiar podwójny, dotyczący zarówno podstawowych czynności własnej osoby, jak i czynności życia codziennego. Orzeczenie niezdolności do samodzielnej egzystencji wymaga niemożności samodzielnego wykonywania tych czynności łącznie na obu wskazanych płaszczyznach. W ramach zakresu pojęcia „niezdolności do samodzielnej egzystencji” należy odróżnić opiekę oznaczającą pielęgnację od pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak robienie zakupów, uiszczanie opłat czy składanie wizyt u lekarza ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2013r., III AUa 1235/12).

Pojęcie niezdolności do samodzielnej egzystencji obejmuje z jednej strony opiekę, oznaczającą pielęgnację, czyli zapewnienie ubezpieczonemu możliwości poruszania się, odżywiania, zaspokojenia potrzeb fizjologicznych, czy utrzymania higieny osobistej, a z drugiej strony dotyczy też pomocy w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego, takich jak: robienie zakupów, uiszczanie opłat, składanie wizyt u lekarza, czy załatwianie spraw urzędowych. Dopiero te dwa aspekty ujmowane łącznie wyczerpują zakres znaczeniowy ustawowego pojęcia „niezdolności do samodzielnej egzystencji”.

Pojęcie to w zaprezentowanym rozumieniu jest w orzecznictwie utrwalone (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 kwietnia 2000r., III AUa 190/00, Prawo Pracy 2001/3/45; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 lutego 2002r., III AUa 1331/01, OSA 2003/7/28; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 marca 2003r., I AUa 651/02, Prawo Pracy 2004/7-8/65; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 1995r., AUr 531/95, OSA 1995/7-8/56). Istotne jest przy tym, iż sam fakt, że osoba doznaje pewnych utrudnień w realizacji potrzeb życia codziennego nie może przesądzać o uznaniu jej za niezdolną do samodzielnej egzystencji (w yrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2015r., III AUa 910/14).

Dla oceny, czy w przedmiotowej sprawie ww. elementy wystąpiły i czy ubezpieczony jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, Sąd dopuścił dowód z dwóch opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii. We wspólnej opinii psychologiczno- psychiatrycznej biegłe B. S. i B. K. wskazały, że ubezpieczony jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji od stycznia 2023r. na okres trzech lat. Wyjaśniły, że cierpi na chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii paranoidalnej oraz zaburzenia obsesyjno- kompulsywne. Był wielokrotnie hospitalizowany w związku ze swoim stanem zdrowia, a pomimo stosowanego leczenia brak jest obecnie poprawy jego stanu zdrowia.

W opinii biegłe podkreśliły również, że choroba psychiczna ubezpieczonego objawia się osłabieniem aktywności celowej, apatią, zaburzeniami poznawczymi, ograniczeniem relacji, brakiem inicjatywy, zaburzeniami wypowiedzi, ubóstwem zachowań społecznych, czy małą dbałością o siebie. Ubezpieczony nie jest zainteresowany swoimi sprawami, nie dba należycie o zdrowie, w związku z czym utrudnione jest wykonywanie przez niego podstawowych czynności życia codziennego, przygotowywanie posiłków i robienie zakupów - czynności te za niego wykonują jego rodzice.

Oni przygotowują posiłki, pilnują, aby zażywał leki, chodzą z nim do lekarza i pomagają załatwiać sprawy urzędowe. Według biegłych B. S. i B. K. E. G. wymaga pomocy i nadzoru w wykonywaniu codziennych czynności życia codziennego i jest zależny od swoich rodziców. Sąd oparł się na opisanej łącznej opinii biegłych, albowiem biegłe uwzględniły w nich całą dostępną dokumentację medyczną ubezpieczonego zgromadzoną w aktach organu rentowego oraz złożoną w toku postępowania, a także przeprowadziły badanie przedmiotowe odwołującego i wywiad z matką ubezpieczonego.

Przy tym szeroko opisały przebieg schorzeń występujących u E. G. i wypowiedziały się na temat stanu jego zdrowia w aspekcie możliwości samodzielnego funkcjonowania. Wobec tego Sąd nie miał zastrzeżeń do opinii. Została ona sporządzona w sposób fachowy, a poza tym zawiera logicznie umotywowane i jednoznaczne wnioski co do istnienia u ubezpieczonego niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz czasu jej trwania. Sąd nie uwzględnił opinii sporządzonej przez biegłego z zakresu psychiatrii J. U., co zostało już opisane wcześniej.

Opinia ta nie jest spójna, a ponadto z zastrzeżeń do tej opinii wynika, że przedmiotowe badanie E. G. zostało przeprowadzone w sposób dużo mniej szczegółowy niż badanie przeprowadzone przez biegłe B. K. i B. S.. Również ocena dokonana przez strony w zakresie wskazanej opinii miała znaczenie, prowadząc do tego, że nie została ona uwzględniona przez Sąd. W zakresie czasu trwania niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego Sąd oparł się na opinii łącznej biegłych B. S. i B. K., które wskazały, że występuje ona od 1 stycznia 2023r. na okres trzech lat.

Ustalając taki okres biegłe podkreśliły, że choroba, na którą cierpi ubezpieczony jest przewlekła i brak jest obecnie przesłanek wskazujących, aby stan ubezpieczonego mógł w najbliższym czasie ulec poprawie, zwłaszcza mając na względzie okoliczność, że w toku dotychczasowego leczenia jego stan zdrowia nie ulega poprawie, a wręcz przeciwnie, pogarsza się. Podsumowując, Sąd przyjął – wbrew stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – że ubezpieczony jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Z uwagi na chorobę psychiczną wymaga długotrwałej opieki i pomocy ze strony drugiej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, dlatego zasadne było przyznanie mu prawa do świadczenia uzupełniającego, zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Sąd Okręgowy zmienił zatem zaskarżoną decyzję na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w ten sposób, że przyznał E. G. prawo do ww. świadczenia na okres trzech lat, poczynając od 1 stycznia 2023r.