IX U 202/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt IX U 202/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 października 2020 r., odmówił A. S. (1) prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w dniu 18 października 2020 r. E. S. (1). A. S. (2) wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 14 stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w dniu 18 października 2020 r. jej mężu E. S. (2). Odwołująca się podniosła, że nie zgadza się z orzeczeniem komisji lekarskiej, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja, a w której stwierdzono, że określony wyrokiem sądu z dnia 13 października 2005 r. procentowy uszczerbek na zdrowiu E. S. (1) wynoszący 50% nie uległ pogorszeniu.

W uzasadnieniu wskazała, że jej zmarły mąż, który pracował bezpośrednio ze zwierzętami jako technik weterynarii, zaraził się w pracy brucelozą, tj. chorobą odzwierzęcą i zmarł wykończony tą wieloletnią chorobą zawodową. Podniosła, że jej zdaniem gdyby w składzie komisji lekarskiej ZUS był chociaż jeden lekarz specjalista chorób zakaźnych, to decyzja byłaby inna. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania wskazując, iż komisja lekarska ZUS stwierdziła, że ustalony uprzednio uszczerbek na zdrowiu w wysokości 50% nadal wynosi 50%, więc nie uległ pogorszeniu.

Organ rentowy zaś jako, że jest związany orzeczeniem komisji lekarskiej nie miał podstaw, żeby przyznać odszkodowanie E. S. (1), a tym samy, by zaspokoić roszczenie ubezpieczonej o wypłatę takiego odszkodowania jako świadczenia niezrealizowanego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. E. S. (1) pracował ze zwierzętami hodowlanymi jako technik weterynarii. U E. S. (1) stwierdzono chorobę zawodową brucelozę i z powodu stanu zdrowia został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na stałe. Niesporne, a nadto dowód: decyzja ZUS z dnia 29 października 2013 r. uznająca, że E. S. (1) jest niezdolny do samodzielnej egzystencji na stałe – k. 512, orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia 11 października 2013 r.

– k. 513. Pismem, które wpłynęło do ZUS w dniu 13 października 2020 r. E. S. (1) zwrócił się z prośbą o ponowne ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego pogorszeniem się stanu jego zdrowia w związku z chorobą zawodową. E. S. (1) zmarł w dniu 18 października 2020 r. Pismem z dnia 23 października 2020 r. A. S. (1) wniosła o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej, tj. po zmarłym mężu E. S. (1). Niesporne Orzeczeniem z dnia 30 listopada 2020 r. Komisja Lekarska ZUS ustaliła 50% stałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami choroby zawodowej stwierdzonej decyzją nr S.E.X. (...).5D/5S/97 z dnia 14 sierpnia 1997 r.

Jednocześnie wskazano, że określony wyrokiem sądu z dnia 13 października 2005 r. procentowy uszczerbek na zdrowiu wynoszący 50% nie uległ pogorszeniu. Dowód: orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS nr (...) z dnia 30 listopada 2020 r. - w aktach organu. Decyzją z dnia 14 stycznia 2021 r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 października 2020 r., odmówił A. S. (1) prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w dniu 18 października 2020 r. E. S. (1). W uzasadnieniu ZUS wskazał, że zgodnie z orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 30 listopada 2020 r. wydanym w sprawie E. S. (1) określony procentowy uszczerbek na zdrowiu wynoszący 50% nie uległ pogorszeniu.

Dowód: decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 14 stycznia 2021 r., znak (...) – w aktach organu. Bruceloza miała u E. S. (1) charakter przewlekły, głównie dotyczyła kręgosłupa lędźwiowego. Stwierdzona u E. S. (1) choroba zawodowa (bruceloza) nie postępowała i nie niszczyła jego organizmu, brak było zmian serologicznych. Śmierć E. S. (1) i jego ostatnie schorzenia nie były związane z brucelozą. Dowód : opinia biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych, hepatologii i epidemiologii szpitalnej A.

K. – k. 413, E. S. (1) przebył dwie choroby nowotworowe, cierpiał z powodu nadciśnienia i poważnych zaburzeń krążenia objawiających się migotaniem przedsionków i postępującą niewydolnością krążenia. Problemy z krążeniem nie były wywołane przez brucelozę. Niewydolność krążenia, obok choroby serca, pogłębiała otyłość kliniczna. Te zaburzenia zdrowotne były przyczyną śmierci E. S. (1). Dowód : opinia biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych J. F. – k. 328-331, 332370-371. Łączny uszczerbek na zdrowiu wynikający z następstw choroby zawodowej, tj. brucelozy, u E. S. (1) wynosił 50%.

Na uszczerbek ten złożyły się: - 40% z tytułu uszkodzenia kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym (całkowite zesztywnienie z niekorzystnym ustawieniem tułowia), - 10% z tytułu uszkodzenia kręgosłupa powikłane zapaleniem kręgów, obecnością ciała obcego itp. (ocenia się według poz. 89-91, zwiększając stopień uszczerbku na zdrowiu). Dowód : opinia biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych, hepatologii i epidemiologii szpitalnej A. K. – k. 422, 464. Sąd zważył, co następuje. Odwołanie okazało się nieuzasadnione.

Zgodnie z treścią art. 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2022 r. (tj. z dnia 14 września 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 2189) ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie (ust. 1); za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy (ust. 2); za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie (ust. 3); oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji (ust. 4); minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu oraz tryb postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku i wypłacaniu jednorazowego odszkodowania, kierując się koniecznością zapewnienia ochrony interesów ubezpieczonego oraz koniecznością przejrzystości i sprawności postępowania w sprawie o jednorazowe odszkodowanie (ust. 5).

Szczegółowe zasady orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu oraz tryb postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku i wypłacaniu jednorazowego odszkodowania, uwzględniając konieczność zapewnienia ochrony interesów ubezpieczonego oraz koniecznością przejrzystości i sprawności postępowania w sprawie o jednorazowe odszkodowanie, określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18.12.2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (tj. z dnia 17 stycznia 2020 r.

Dz.U. z 2020 r. poz. 233). Oceny charakteru uszczerbku na zdrowiu dokonuje lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS po przeprowadzeniu bezpośredniego badania poszkodowanego i analizie posiadanej dokumentacji medycznej oraz dokumentacji dotyczącej wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, w ramach i na zasadach orzecznictwa ubezpieczeniowego. Oceny rozmiaru (w procentach) stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu dokonuje się na podstawie tabeli oceny procentowej stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18.12.2002 r.

Podane w załączniku do rozporządzenia zestawienie 199 pozycji nie jest wyczerpujące i w razie braku dla danego przypadku odpowiedniej pozycji w tabeli, przypadek ten należy ocenić przez analogię do pozycji najbardziej zbliżonej ( I. J. , Pojęcia i konstrukcje, s. 419, przypis 54). Stosownie do treści art. 12 ww. ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2022 r. jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z zastrzeżeniem art. 55 ust. 1 1). (ust. 1); jeżeli zaś wskutek pogorszenia się stanu zdrowia stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu będący następstwem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, który był podstawą przyznania jednorazowego odszkodowania, ulegnie zwiększeniu co najmniej o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było to odszkodowanie, z zastrzeżeniem art. 55 ust. 2 2) (ust. 2); jednorazowe odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę stanowiącą 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli w stosunku do ubezpieczonego została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej 3) (ust. 3); przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli wskutek pogorszenia się stanu zdrowia w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej w stosunku do rencisty została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji 4) (ust. 4); do ustalenia wysokości jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w ust. 1-4, przyjmuje się przeciętne wynagrodzenie obowiązujące w dniu wydania decyzji, o której mowa w (ust. 5); kwoty jednorazowych odszkodowań zaokrągla się do pełnych złotych (ust. 6).

Stosownie zaś do treści art. 13 ust.1 ww. ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2022 r. członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. W myśl art. 13 ust. 2 ww. ustawy członkiem rodziny uprawnionym do odszkodowania jest m. in. małżonek. W niniejszej sprawie organ rentowy wydał decyzję z dnia 14 stycznia 2021 r., w której odmówił A. S. (1) prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym E. S. (1).

Powyższą decyzję wydano w oparciu o orzeczenie komisji lekarskiej ZUS stwierdzające, że określony wyrokiem sądu z dnia 13 października 2005 r. procentowy uszczerbek na zdrowiu wynoszący 50% nie uległ pogorszeniu. Kwestia ta, tj. ustalenie czy procentowy uszczerbek na zdrowiu E. S. (1) winien zostać podwyższony był sporny między stronami, bowiem A. S. (1) twierdziła, że jej zmarły mąż zaraził się w pracy brucelozą, tj. chorobą odzwierzęcą i zmarł wykończony tą wieloletnią chorobą zawodową. Odwołująca się domagał się podwyższenia uszczerbku na zdrowiu E. S. (1) do 100%.

Z uwagi na fakt, iż rozpoznanie niniejszej sprawy wymagało wiadomości specjalnych Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych. Jak wynika zarówno z opinii biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych J. F., jak i opinii biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych, hepatologii i epidemiologii szpitalnej A. K., co do których opinii odwołująca się wnosiła liczne zarzuty, ustalony wobec E. S. (1) uszczerbek na zdrowiu wynoszący łącznie 50%, nie uległ pogorszeniu. Z opinii ww. biegłych wynika, że E. S. (1) miał stwierdzoną chorobę zawodową – brucelozę, która miała u niego charakter przewlekły i głównie dotyczyła kręgosłupa lędźwiowego.

Choroba ta jednak nie postępowała i nie niszczyła organizmu E. S. (1). Przyczyną śmierci E. S. (1) była natomiast niewydolność krążenia, którą pogłębiały choroba serca i otyłość kliniczna. Z opinii biegłych wynika, że na ww. 50% uszczerbek na zdrowiu E. S. (1) złożyły się ustalone w oparciu o załącznik - do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania - stanowiący ocenę procentową stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu: - 40% z tytułu uszkodzenia kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym (całkowite zesztywnienie z niekorzystnym ustawieniem tułowia) - pozycja 90c załącznika, - 10% z tytułu uszkodzenia kręgosłupa powikłane zapaleniem kręgów, obecnością ciała obcego itp. (ocenia się według poz. 89-91, zwiększając stopień uszczerbku na zdrowiu) - pozycja 92 załącznika.

Obydwaj biegli, pomimo zarzutów strony odwołującej się, podtrzymali swoje opinie wskazując, że brak jest podstaw do uznania, że uszczerbek na zdrowiu E. S. (1) był wyższy niż 50%. Sąd pominął wnioski strony odwołującej się o przesłuchanie odwołującej się, a także o dopuszczenie dowodów z opinii biegłych, tj. ortopedy, z zakresu kardiologii, z zakresu chorób wewnętrznych oraz medycyny pracy jako zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania. Sąd uznał bowiem, że opinie sporządzone przez powołanych dwóch biegłych z zakresu chorób zakaźnych są jasne, pełne i spójne, a wnioski w nich zawarte w sposób logiczny i przekonujący umotywowane.

Biegli wyjaśnili dlaczego brak jest podstaw do uznania wyższego uszczerbku na zdrowiu E. S. (1) niż 50%, wskazując, że stwierdzona u E. S. (1) choroba zawodowa, tj. bruceloza, nie postępowała i nie niszczyła jego organizmu i w konsekwencji to nie bruceloza była przyczyną jego śmierci. Wszystko powyższe, przy uwzględnieniu nadto, iż biegli to wysokiej klasy fachowcy o wieloletnim doświadczeniu zawodowym, wieloletnim doświadczeniu orzeczniczym i odpowiedniej specjalności do schorzenia E. S. (1) podlegającego ocenie, nakazywało uznać opinie za rzetelne i wiarygodne, a w konsekwencji podzielić zawarte w nich wnioski nie znajdując żadnych podstaw do ich kwestionowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., odwołanie oddalono. sędzia Klaudyna Książek-Stasiak ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) sędzia Klaudyna Książek-Stasiak