IV U 65/24 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV U 65/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 10 kwietnia 2024 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Ewelina Kubiczak- Kleśta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2024 r. w Sieradzu odwołania J. M. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Ł. z dnia 15 stycznia 2024 r. Nr (...) w sprawie J. M. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Ł. i z udziałem zainteresowanej U. M. o zwrot składek na ubezpieczenie społeczne rolników oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 65/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 15.01.2024r., wydaną z upoważnienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, skierowaną do U. i J. M., na podstawie art. 41 b ust. 10-15 i art. 52 ust. 1 ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2023r. poz. 208 ze zm.) w zw. z art. 72§1 pkt 1 i 4, art. 73§1 pkt 1 i 5, art. 77§1 pkt 2, art. 77b §2 i 4 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022r. poz. 2651 ze zm.), nie stwierdzono na koncie U. M. prawa do zwrotu nadpłaconych należności z tytułu opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników w okresach od: 31.07.2003 - 30.08.2003, 8.05.2004 - 31.03.2005, 23.10.2008 - 31.03.2009, 24.11.2010 - 31.12.2010.

W odwołaniu skierowanym do Sądu Rejonowego w Sieradzu, II Wydział Karny za pośrednictwem Placówki Terenowej KRUS w W., J. M. kwestionuje słuszność wydanej decyzji. Do odwołania przyłączyła się zainteresowana – U. M.. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: J. M. podlegał z mocy ustawy w pełnym zakresie jako małżonek rolnika na koncie płatnika U. M. ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: od 31.07.2003 - 31.12.2003, 8.05.2004 - 31.03.2005, 23.10.2008 - 31.03.2009.

W dniu 26.10.2023r., J. M. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników ( wniosek/akta KRUS). W wyniku ponownej weryfikacji akt ubezpieczeniowych okazało się, że J. M. w okresie od 3.05.2003 - 30.08.2003, miał przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego w ZUS. Z uwagi na powyższe, decyzją KRUS z 30.10.2023r. stwierdzono ustanie ubezpieczenia społecznego rolników J. M. w okresie od 31.07.2003 - 30.08.2003, bowiem miał prawo do świadczenia w postaci świadczenia rehabilitacyjnego w ZUS.

Od powyższej decyzji J. M. złożył odwołanie. Wyrokiem z 28.12.2023r., w sprawie IV U 546/23, tut. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie i zawarte w odwołaniu żądanie zwrotu nienależnie opłaconych składek przekazał do rozpoznania organowi rentowemu. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, odwołujący w treści odwołania zażądał kwoty 10.000zł. z tytułu zadośćuczynienia odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30.10.2020r., bowiem jak twierdzi decyzja z 30.10.2023r. upoważnia do przyznania mu zwrotu niesłusznie opłaconych składek na u.s.r.

J. M. w dalszej treści odwołania od decyzji 30.10.2023r. nawiązuje do zaległości za okres „2004.2 - 2010.2” (kserokopia wyroku z uzasadnieniem k. 6-7/akta KRUS). Na podstawie decyzji z 30.11.2010r. znak: (...), ubezpieczeniem społecznym rolników zostali objęci: J. M. jako małżonek rolnika w okresach: od 8.05.2004 – 31.03.2005, 23.10.2008 - 31.03.2009 oraz M. M. jako domownik od 24.11.2010r. W związku z powyższym, J. M. oraz U. M. (małżonka odwołującego, która jest płatnikiem), zostali zobowiązani do opłacenia składek na u.s.r. za J. i M.

M. w wymienionych okresach w wysokości 2.239.20zł. Decyzja nie była zaskarżona i jest prawomocna. Powstała należność J. i U. M., ustalona na podstawie decyzji z 30.11.2010r., została spłacona na mocy układu ratalnego obowiązującego na mocy decyzji z 9.12.2010r., znak: (...). W celu realizacji wyroku Sądu Okręgowego z 28.12.2023r., organ rentowy wydał decyzję z 15.01.2024r. mocą której, której odmówił prawa do zwrotu należności z tytułu opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy od: 31.07.2003 - 30.08.2003, 8.05.2004 – 31.03.2005, 23.10.2008 - 31.03.2009, 24.11.2010 - 31.12.2010. (decyzja/akta KRUS).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 b ust. 10 i 14 ustawy z 20.12.1990r. o u.s.r., nadpłacone lub nienależnie opłacone składki podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku - na poczet przyszłych składek, chyba że płatnik złoży wniosek o zwrot składek. W przypadku braku przyszłych należności z tytułu składek, nadpłacone lub nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi z urzędu.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Rację ma organ rentowy, że odwołujący nie nadpłacił należności z tytułu składek na u.s.r. za okres od 31.07.2003 - 30.08.2003 pomimo, że w tym okresie nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Treść ówcześnie obowiązującego art. 4 ust. 2 ustawy o u.s.r. (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) pozwala na stwierdzenie, że składka na ubezpieczenie społeczne rolników jest niepodzielna i zawsze podlega zapłacie w całości za cały kwartał, niezależnie od zaistnienia, zmiany lub ustania warunków podlegania temu ubezpieczeniu w trakcie kwartału.

Zapłacenie składki w terminie określonym w art. 40 ust. 1 ustawy o u.s.r., stanowi wykonanie zobowiązania opłacenia składki za dany kwartał i powoduje jego wygaśnięcie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 02.03.2006r., III AUa 915/05). J. M. w III kwartale 2003r. podlegał u.s.r. w okresie od 31.08.2003 - 30.09.2003, dlatego składka kwartalna jest wymagalna od odwołującego w pełnej wysokości. Ubezpieczenie społeczne rolnika do 30.09.2009r. przebiega w jednostkach czasu wyznaczonych kwartałami, stąd obowiązek opłacenia składki powstaje z pierwszym dniem kwartału, w którym powstało ubezpieczenie, a ustaje z ostatnim dniem kwartału, w którym ustało ubezpieczenie, niezależnie od tego, ile faktycznie dni w kwartale trwało podleganie ubezpieczeniu rolniczemu.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że odwołujący nie nadpłacił należności z tytułu składek na u.s.r. w okresie od 31.07.2003 - 30.08.2003, bowiem odwołujący miał obowiązek zapłacić składkę za III kwartał 2003r. - zgodnie z przepisami obowiązującymi do 30.09.2009r. i ta składka nie podlega zwrotowi. Zaznaczyć należy, że zadłużenie za okresy wynikające z prawomocnej decyzji KRUS z 30.11.2010r., zostało uregulowane w postaci układu ratalnego, co powoduje, że należności z tytułu składek na u.s.r. za okresy: od 8.05.2004 - 31.03.2005, 23.10.2008 - 31.03.2009, 24.11.2010 - 31.12.2010 zostały zasadnie opłacone.

Zdaniem Sądu twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji z 15.01.2024r., należy uznać za bezzasadne. Odwołujący nie został w żaden sposób przez KRUS pokrzywdzony, bo działania podejmowane przez KRUS mają swoje umocowanie w obowiązujących przepisach, co potwierdził również wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z 28.12.2023r. w sprawie o sygn. akt IV U 546/23. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.