Legislator Case Law & Legislation
IV U 456/23 AI generated

IV U 456/23 · Sąd powszechny

Case Number IV U 456/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Decyzją z 25.07.2023r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023r., poz. 1230, ze zm.) w zw. z art. 81 ust. 2, 2b-2d ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz. U. z 2022r., poz. 2561 ze zm.) stwierdził, B. P. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ma obowiązek opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne, w przypadku: - rocznej podstawy wymiaru składki – jako dochód z działalności gospodarczej ustalony zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, - miesięcznej podstawy wymiaru składki – dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka, ustalony zgodnie z art. 81 ust. 2c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Legislator headnote

AI generated

art. 98 k.p.c; IV U 456/23 · Sąd powszechny: Uważa, że przy ustaleniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022r. i dalej, należy zastosować dyspozycję art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Podobne stanowisko wyrażone zostało przez Krajową Radę Komorniczą w załączonym piśmie z 20 maja 2022r. znak (...) wraz z Załącznikiem nr 1 (stanowisko i analiza) i Załącznikiem nr 2 (suplement do załącznika nr 1) ( stanowisko wraz z wnioskiem/akta ZUS).

Keywords

AI generated
payment of surcharges health insurance voucher fee deductions and refunds health insurance premium subsidies calculation and rates of reimbursement unpaid customs duties

Cited Legislation

AI generated
art. 98 k.p.c
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt IV U 456/23

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2024 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 roku w Sieradzu odwołania B. P. od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z dnia 25.07.2023 r. Nr (...) oraz z dnia 03.08.2023 r. Nr (...) w sprawie B. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. o podstawę wymiaru składek i zwrot składek I. z odwołania od decyzji 25.07.2023 r.

Nr (...) 1. Zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, że przy ustaleniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022 roku i na przyszłość ma wobec płatnika składek B. P. zastosowanie art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, łącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. na rzecz B. P. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. II. z odwołania od decyzji 03.08.2023 r. Nr (...) 1. Zmienia zaskarżoną decyzję i zobowiązuje organ rentowy do zwrotu nienależnie opłaconych składek przy uwzględnieniu, że wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022 roku i na przyszłość wobec płatnika składek B. P. winna być ustalona z uwzględnieniem art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust.2za ustawy z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. na rzecz B. P. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 456/23

UZASADNIENIE

Decyzją z 25.07.2023r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023r., poz. 1230, ze zm.) w zw. z art. 81 ust. 2, 2b-2d ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz. U. z 2022r., poz. 2561 ze zm.) stwierdził, B. P. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ma obowiązek opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne, w przypadku: - rocznej podstawy wymiaru składki – jako dochód z działalności gospodarczej ustalony zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, - miesięcznej podstawy wymiaru składki – dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka, ustalony zgodnie z art. 81 ust. 2c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Decyzją z 3.08.2023r., ZUS (...)Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023r., poz. 1230 ze zm.), odmówił B. P. zwrotu nienależnie opłaconych składek. Nie podzielając powyższych decyzji pełnomocnik strony ustanowiony w sprawie złożył odwołanie, wnosząc o ich zmianę poprzez:

1) w zakresie decyzji ZUS z 25.07.2023r.: stwierdzenie, że przy ustaleniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022r. i na przyszłość ma wobec płatnika składek będącego komornikiem sądowym, zastosowanie dyspozycja art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a zatem podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

2) w zakresie decyzji ZUS z 3.08.2023r.: dokonanie zwrotu nienależnie opłaconych składek przy uwzględnieniu, że wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022r. i na przyszłość wobec płatnika składek będącego komornikiem sądowym winna być ustalona z uwzględnieniem dyspozycji art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a zatem winna wynieść za rok 2022r. 559,89zł. miesięcznie a za rok 2023r. 626,93zł. miesięcznic.

Wnosił także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonym decyzjom zarzucał naruszenie art. 81 ust. 2 i ust. 2c ustawy z 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r, poz. 2561 ze zm.) poprzez ich zastosowanie, art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r, poz. 2561 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie. Wnosił o stwierdzenie, że jako komornik sądowy przy ustalaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne podlega dyspozycji art. 79 ust. 1 w zw. art. 81 ust. 2za ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowej ze środków publicznych, a w efekcie tego winny mu zostać zwrócone nadpłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne od roku 2022r. liczone wadliwie na podstawie art. 81 ust. 2 oraz ust. 2c ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.

U. z 2022r., poz. 2561 ze zm.); nadpłata zgodnie z kalkulacją Płatnika wynosi 6 918,92zł. W odpowiedziach na odwołania pełnomocnik ZUS wnosił o ich oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i łączne rozpoznanie odwołań. Stanowisko ZUS oparł na literalnej wykładni art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych. Oznacza to, że do komorników traktowanych na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jako osoby prowadzące działalność gospodarczą należy ustalać wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej w ścisłym powiązaniu z ich formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów/przychodów z działalności gospodarczej, w rozumieniu przepisów podatkowych, czyli na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Postanowieniem z 26.10.2023r., połączono sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31.05.2023r. pełnomocnik w-cy, wystąpiła do ZUS z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla B. P. jako komornika sądowego, za okres od 2022r., jednocześnie przedstawiając stanowisko w sprawie w kontekście sytuacji B. P. jako płatnika składek przy określaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2022r. i na przyszłość.

Uważa, że przy ustaleniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022r. i dalej, należy zastosować dyspozycję art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Podobne stanowisko wyrażone zostało przez Krajową Radę Komorniczą w załączonym piśmie z 20 maja 2022r. znak (...) wraz z Załącznikiem nr 1 (stanowisko i analiza) i Załącznikiem nr 2 (suplement do załącznika nr 1) ( stanowisko wraz z wnioskiem/akta ZUS).

Wnioskodawca z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej od stycznia 2022r. do grudnia 2022r., wykazywał w dokumentach rozliczeniowych jako formę opodatkowania obowiązującą w danym miesiącu dla celów wyliczenia składki miesięcznej na ubezpieczenie zdrowotne: zasady ogólne - podatek liniowy. W dniu 4.06.2023r. złożone zostały korekty dokumentów rozliczeniowych za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022r., w których została zmieniona wykazaną wcześniej forma opodatkowania: zasady ogólne - podatek liniowy i wykazana - bez formy opodatkowania.

Pismem z 12.06.2023r., doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 19.06.2023r., ZUS wezwał do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących podania przez formy opodatkowania dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów uzyskanych jako komornik sądowy ( pismo/akta ZUS). W dniu 29.06.2023r., do ZUS wpłynęło stanowisko pełnomocnika wnioskodawcy z którego wynika, że jako komornik sądowy jest opodatkowany według stawki liniowej (podatkowa księga przychodów i rozchodów - zasady ogólne podatek liniowy) ( pismo/akta ZUS).

W dniu 5.07.2023r. do ZUS wpłynęła informacja od Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., z której wynika, że B. P. zgłosił w Urzędzie Skarbowym formę opodatkowania od 01.01.2010r. - PPL podatek dochodowy w wysokości 19% od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej ( pismo/akta ZUS). Pismem z 6.07.2023r. pełnomocnik w-cy zwróciła się do ZUS o wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie opłaconych składek za 2022r. i dalej (wniosek/akta ZUS). Decyzją z 25.07.2023r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.

U. z 2023r., poz. 1230, ze zm.) w zw. z art. 81 ust. 2, 2b-2d ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz. U. z 2022r., poz. 2561 ze zm.) stwierdził, B. P. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ma obowiązek opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne, w przypadku: - rocznej podstawy wymiaru składki – jako dochód z działalności gospodarczej ustalony zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, - miesięcznej podstawy wymiaru składki – dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka, ustalony zgodnie z art. 81 ust. 2c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (decyzja/akta ZUS).

Decyzją z 3.08.2023r., ZUS (...) Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023r., poz. 1230 ze zm.), odmówił B. P. zwrotu nienależnie opłaconych składek ( decyzja/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy zważył: Odwołania zasługują na uwzględnienie. Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy do ustalenia wysokości składki zdrowotnej, którą winien uiścić komornik ma zastosowanie przepis art. 81 ust. 2za ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Analizując powyższe zagadnienie należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że zgodnie z przepisami statuującymi instytucję komornika w polskim prawie, tj. art. 33 ustawy z 22 marca 2018r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2022r. poz. 1168), komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej. Przepisy te jednoznacznie też stanowią, że komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej. Jednocześnie z powyższych przepisów wynika także, iż do komornika stosuje się przepisy ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.

U. z 2021r. poz. 1128 ze zm.), przepisy ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r. poz. 423 ze zm.) oraz przepisy ustawy z 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021r. poz. 1285 ze zm.), dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Skarżący podnosił, że w jego ocenie przy ustalaniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022r. i na przyszłość ma wobec płatnika składek będącego komornikiem sądowym, zastosowanie dyspozycja art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a zatem podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedzającego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

W ocenie Sądu, interpretacja obowiązujących przepisów przez organ rentowy, oparta na literalnej wykładni art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, opierająca się na założeniu, że do komorników traktowanych na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jako osoby prowadzące działalność gospodarczą, należy ustalać wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej w ścisłym powiązaniu z ich formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów/przychodów z działalności gospodarczej, czyli na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest nieprawidłowa.

Okoliczność, że art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych nakazuje stosowanie do komornika przepisów ustawy z 3 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dotyczących osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, nie oznacza iż następuje zmiana charakteru prawnego podmiotu ubezpieczonego. Podobnie okoliczność, że w zakresie opodatkowania komornika sądowego traktuje się jak osobę prowadzącą działalność gospodarczą, nie oznacza iż następuje zmiana charakteru tego podmiotu.

Sposób opodatkowania przychodów w ustawie podatkowej nie kreuje bowiem samodzielnie ani podstawy działania danego podmiotu, ani jego charakteru czy tytułu ubezpieczenia. Z punktu widzenia podatkowego odwołujący traktowany jest jako osoba osiągająca przychód jakim jest przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej - art. 10 ust 1 punkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Opodatkowanie na zasadzie art. 30c ustawy podatkowej dotyczy tzw. podatku liniowego. Odwołujący w taki sposób podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym w 2022r.

Odwołujący jako komornik nie jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wykonującym samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust 2 ustawy. Od 1 stycznia 2022r. obowiązuje ustawa z 29 października 2021r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021r. poz. 2105), która m. in. składkę zdrowotną uzależnia od tego w jaki sposób osoby prowadzące działalność ustalają podatek dochodowy od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 79a ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021r. poz. 1285 ze zm.), składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą wymienioną w art. 8 ust. 6 punkt 1, 3, 4, 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców opłacających podatek dochodowy na zasadach wymienionych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym stanowi 4,9% podstawy wymiaru, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, o którym mowa w art. 81 ust. 2, w przypadku składki obliczonej od miesięcznej podstawy jej wymiaru, iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym, o którym mowa w art. 81 ust. 2 i minimalnego wynagrodzenie obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczonej od rocznej podstawy jej wymiaru.

Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku, gdy ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1 opłaca w tym samym roku kalendarzowym podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 8 ust. 6 w punkcie 1 dotyczą osób prowadzących działalność na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, punkt 3 dotyczy osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu, punkt 4 dotyczy wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, punkt 5 dotyczy osób prowadzących szkołę publiczną ....

W art. 81 ust. 2 ustawy z 7 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podstawę wymiary składki dla osób prowadzących działalność gospodarczą wymienioną w art. 8 ust. 6 punkt 1.3.4.5 ustawy systemowej oraz art. 18 ust. 1 ustawy o przedsiębiorcach opłacających podatek dochodowy od osób fizycznych na podstawie art. 29. 30c lub 30ca ustawy podatkowej, stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy jako różnica między osiągniętym przychodem, a poniesionymi kosztami uzyskania przychodu.

Komornicy nie mieszczą się w żadnej z wymienionych w art. 81 ust. 2 grup. Nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o przedsiębiorcach, ani nie należą do żadnej z grup określonych w art. 8 ust. 6 punkt 1,3,4,5 ustawy systemowej. Nie wykonują walnego zawodu. Jedynie z punktu widzenia istnienia tytułu ubezpieczenia komornicy sądowi traktowani są jako osoby prowadzące działalność gospodarczą. Art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi, że dla pozostałych osób prowadzących działalność pozarolniczą, w tym osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, podstawą wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedzającego, włącznie z wpłatami z zysku, ogłoszonego przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim.

Sąd Okręgowy podzielił stanowisko wyrażone przez Krajową Radę Komorniczą uznając, że komornicy powinni być traktowani z punktu widzenia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej jak pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 81 ust. 2za. Powyższe podyktowane jest szczególną pozycją komornika, powodami wprowadzenia zmian w zakresie obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne - ustalenia jako podstawy wymiaru składki na to ubezpieczenie rzeczywistych dochodów przedsiębiorcy i likwidacją możliwości odliczania składki zdrowotnej od podatku dochodowego.

Konstruowanie przez organ rentowy analogii w sytuacji komornika, do zasad przewidzianych w art. 81 ust. 2 ustawy świadczeniach zdrowotnych, nie ma żadnego uzasadnienia w świetle obowiązującej zasady ścisłej wykładni przepisów prawa publicznego z zakresu systemu ubezpieczeń społecznych. Komornicy nie mieszczą się w dyspozycji art. 81 ust. 2 ustawy, nie są bowiem przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy o przedsiębiorcach, ani nie należą do żadnej z grup określonych w art. 8 ust. 6 punkt 1,3,4,5 ustawy systemowej. Nie wykonują także wolnego zawodu.

Jedynie z punktu widzenia istnienia tytułu ubezpieczenia komornicy sądowi traktowani są jako osoby prowadzące działalność pozarolniczą. Przepisy ustawy o komornikach sądowych jednoznacznie stwierdzają, iż komornik nie jest przedsiębiorcą. Nie jest także osobą wymienioną w art. 8 ust. 6 punkt 1, 3, 4, 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (punkt 2 tego przepisu dotyczący artystów został przez ustawodawcę wyłączony). Komornik jest funkcjonariuszem publicznym wykonujących określone zadania wynikające z ustawy o komornikach sądowych.

Jest organem Państwa powołanym do wykonywania orzeczeń sądowych oraz innych czynności określonych w ustawach, posiadającym w tym zakresie, władcze kompetencje wobec innych podmiotów. Celem działania komornika sądowego nie jest prowadzenie działalności gospodarczej rozumianej jako zorganizowana działalność zarobkowa wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Nie jest to także działalność podporządkowana regułom zysku i opłacalności, zasadzie racjonalnego działania i uczestnictwu w obrocie gospodarczym. Ryzyko finansowe związane z funkcjonowaniem kancelarii obciąża komornika, uzyskującego środki na ten cel z. opłat pobieranych przy wykonywaniu czynności urzędowych, jednakże nie jest to działalność podporządkowana regułom zysku i opłacalności, gdyż po spełnieniu warunków przez uprawniony podmiot, komornik sądowy nie może odmówić dokonania określonych czynności urzędowych, a opłata za nie. nie może być określona inaczej, niż jedynie według zasad określonych w przepisach prawa.

Ratio legis wprowadzanych zmian dotyczących sposobu określenia składki na ubezpieczenie zdrowotne wyrażone w projekcie do ustawy z 29 października 2021r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dotyczyło zasad określenia składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorców. W uzasadnieniu projektu wskazano, że ustawodawca zmierzał do odejścia w stosunku do przedsiębiorców od określania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jako stałej opłaty ryczałtowej na rzecz uzależnienia jej od rzeczywistych dochodów przedsiębiorcy.

Ustawodawca zmierzał więc do określenia w inny niż dotychczas, sposobu określenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne co do przedsiębiorców, którymi jak jasno wynika z ustawy o przedsiębiorcach - komornicy sądowi nie są. Okoliczność, że w zakresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu przez komornika, ustawodawca odsyła do stosowania przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie przepisów osób prowadzących działalność gospodarczą, nie oznacza iż następuje zmiana charakteru prawnego podmiotu ubezpieczonego.

Podobnie okoliczność, że w zakresie opodatkowania komornika sądowego traktuje się jak osobę prowadzącą działalność gospodarczą, nie oznacza, iż następuje zmiana charakteru tego podmiotu. Sposób opodatkowania przychodów w ustawie podatkowej nie kreuje samodzielnie ani podstawy działania danego podmiotu, ani jego charakteru czy tytułu ubezpieczenia. W tym zakresie wypowiadał się Sad Najwyższy szeroko w kilku orzeczeniach przy okazji rozpoznawania spraw dotyczących np. tytułu ubezpieczenia co do lekarzy weterynarii. Sąd zauważył, że w innych niż ubezpieczeniowe czy podatkowe sytuacjach, sam ustawodawca nie traktuje komorników sądowych jako przedsiębiorców czy podmiotów traktowanych jak prowadzące działalność gospodarczą.

Przykładem jest ustawodawstwo dotyczące pomocy przewidzianej dla przedsiębiorców w okresie pandemii Covid-19. Sama konstrukcja przepisu art. 81 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a mianowicie, wprowadzenie zasady zróżnicowania sposobu obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne wskazuje na to, że ustawodawca zakładał, iż grupa podmiotów podlegających składce zdrowotnej z tytułu działalności gospodarczych lub traktowanych pod niektórymi względami jak prowadzący działalność gospodarczą jest zróżnicowana.

Ustawodawca przewidział, iż oprócz osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawne przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców, osób uważanych za prowadzących działalność gospodarczą czyli prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu, jako wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólnicy spółki jawnej, komandytowej i partnerskiej oraz osób prowadzących szkołę publiczną i niepubliczną, istnieje grupa opisana art. 81 ust. 2za ustawy regulującej ubezpieczenie zdrowotne.

Z przepisu art. 81 ust. 2za ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym wynika, że ustawodawca z punktu widzenia obliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, przewiduje istnienie podmiotów określonych jako pozostałe osoby prowadzące działalność gospodarczą, w tym osoby współpracujące z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Skoro jak wyżej wskazano, komornik nie należy do kręgu osób, o których mowa ust. 2 art. 81 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, to ustalenie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne należnej od niego, winno nastąpić w oparciu o ust. 2za tego przepisu, który wyraźnie stanowi, iż dla pozostałych osób prowadzących działalność pozarolniczą, podstawą wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedzającego, włącznie z wpłatami z zysku, ogłoszonego przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 §2 kpc Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję z 25.07.2023r. Nr (...) i stwierdził, że przy ustaleniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022r. i na przyszłość ma wobec płatnika składek B. P. zastosowanie art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, łącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” (pkt I. 1 wyroku).

Na podstawie art. 477 14§2 kpc Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję z 3.08.2023r. Nr (...) i zobowiązał organ rentowy do zwrotu nienależnie opłaconych składek przy uwzględnieniu, że wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne za kolejne miesiące 2022r. i na przyszłość wobec płatnika składek B. P. winna być ustalona z uwzględnieniem art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (pkt II. 1 wyroku). O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.

U.2018.265 j.t.) (pkt I.2. i II.2 wyroku). Mając na uwadze przedmiot zaskarżonych decyzji i ich treść, postępowanie w sprawie toczyło się w przedmiocie ustalenia właściwej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i ewentualne zobowiązanie organu rentowego do zwrotu nienależycie opłaconych składek, po uprzednim ich wyliczeniu w oparciu o poprawną podstawę prawną.