IV U 248/23 · Sąd powszechny

S ygn. akt IV U 248/23

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 12 lipca 2023 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Ewelina Kubiczak- Kleśta po rozpoznaniu na rozprawie 5 lipca 2023 roku w Sieradzu odwołania M. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 27 kwietnia 2023 r. Nr (...) w sprawie M. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o rekompensatę oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 248/23

UZASADNIENIE

Decyzją z 27.04.2023r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił M. J. prawa do rekompensaty z uwagi na nieudowodnienie 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu od powyższej decyzji w/w wnosił o zaliczenie do szczególnych warunków okresu zatrudnienia od 29.12.1979 – 14.07.2004 i przyznanie prawa do rekompensaty. W odpowiedzi organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. J., ur. (...) W okresie uczęszczania do (...), uzyskał prawo jazdy kat.

T. W okresie od 29.12.1979 - 14.07.2004, M. J. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) w C.. W wyniku reorganizacji Kółek Rolniczych powstała Spółdzielnia Kółek Rolniczych, która od 1.01.1999r. zmieniła nazwę firmy na (...) z/s w C.. Zakład zajmował się świadczeniem usług dla rolnictwa. A. C. był dyspozytorem w miejscowości K. i P.. SKR posiadał 35-40 ciągników. W punkcie, gdzie pracował dyspozytor C., było 12-15 ciągników. Był podział na traktorzystów pracujących w polu i kierowców pracujących w transporcie.

O podziale pracy kierowców decydował kierownik danego punktu. W - ca pracował w R.. W R. był sprzęt rolniczy i transportowy. Dyspozytorem był p. P., który już nie żyje. W R. byli zatrudnieni traktorzyści - A. L., p. P., W. M.. W-ca przewoził płyty wiórowe do W., jeździł do melioracji, paszarni w W., (...). W okresie letnim w - ca jeździł kombajnem przez około 1, 5 miesiąca, był to początek lipca, sierpnia, czasami początek września. (...) na początku XXI wieku świadczył usługi beczkowozem, kombajnem zbożowym, usługi przewozu zboża.

W 1990r. lub na początku XXI wieku w - ca jeździł beczkowozem, wywoził szambo. Nie świadczył usług koszenia traw, może kiedyś była orka, ale sporadycznie (zeznania wnioskodawcy, zeznania świadków: A. C., R. S. – na nagraniu CD - 00:03:22 – 00:35:40 k. 100, kserokopia akt osobowych w-cy, zawierająca m. in. świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, kwestionariusz osobowy, podanie o pracę, odpis prawa jazdy, umowę o pracę, angaże, zakres czynności i obowiązków kierowcy z 21.12.1993r., świadectwo pracy k. 18 – 89/akta sprawy).

Decyzją z 22.02.2023r., ZUS przyznał M. J. emeryturę od 18.02.2023r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego (decyzja/akta ZUS). W dniu 20.03.2023r., M. J. złożył w ZUS świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach w celu przyznania prawa do rekompensaty (k. 10/akta ZUS). Decyzją z 27.04.2023r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił M. J. ponownego ustalenia wysokości emerytury z naliczeniem rekompensaty. Do szczególnych warunkach nie zaliczono zatrudnienia od 29.12.1979 – 14.07.2004 na stanowisku traktorzysty (decyzja/akta ZUS).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Okoliczności dotyczące charakteru pracy wnioskodawcy w okresie zatrudnienia w (...) w C. od 29.12.1979 – 14.07.2004, Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawcy, zeznań świadków - A. C., R. S.. W poczet materiału dowodowego Sąd przyjął także dokumenty osobowo płacowe nadesłane przez (...), zawierające m.in. świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, kwestionariusz osobowy, podanie o pracę, odpis prawa jazdy, umowę o pracę, angaże, zakres czynności i obowiązków kierowcy z 21.12.1993r., świadectwo pracy.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy nie pozwala na kategoryczne stwierdzenie, że odwołujący spełnił sporną przesłankę pracy w szczególnych warunkach, tj. wykonywał pracę kierowcy ciągnika jedynie w transporcie, w wymiarze co najmniej 15 lat. Sąd nie kwestionuje tego, że odwołujący przewoził płyty wiórowe do W., jeździł do melioracji, czy paszarni w W., (...). Jednakże biorąc pod uwagę angaże wnioskodawcy, w których wymienia się jego stanowisko pracy - traktorzysty oraz zakres czynności oraz obowiązków jako kierowcy przewożącego ładunki, datowany na 21.12.1993r., to przyjmując nawet, że od tej daty pracował jako kierowca w transporcie przewożący ładunki, nie daje to 15 lat pracy, bowiem był zatrudniony do 14.07.2004r.

Nie mogła także ujść uwadze Sądu treść świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionego przez pracodawcę i wskazane w nim wyłącznie stanowisko traktorzysty. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 2 pkt 5 ustawy z 9.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2017r., poz. 644 ze zm.), rekompensata - odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

Jak wynika z art. 21 cyt. ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. W taki sposób istotę rekompensaty określa zresztą sam ustawodawca, definiując ją w art. 2 pkt 5 ustawy o e. p. Definicję pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uprawniającą do wcześniejszej emerytury reguluje art. 32 ustawy emerytalno – rentowej oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z §3 i §4 cyt. rozporządzenia, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury jeżeli łącznie spełnia warunki: mężczyzna jeżeli osiągnął wiek 60 lat, ma wymagany „okres zatrudnienia” 25 lat, w tym przepracował co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego ma zatem możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w wykazach A lub B stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca nie spełnił spornej przesłanki zatrudnienia w szczególnych warunkach, w wymaganym wymiarze co najmniej 15 lat. Oznacza to, że nie może nabyć prawa do rekompensaty. Odwołujący miedzy innymi przewoził płyty wiórowe do W., jeździł do melioracji, czy paszarni w W., (...). Biorąc pod uwagę angaże wnioskodawcy, w których wymienia się jego stanowisko pracy - traktorzysty oraz zakres czynności oraz obowiązków jako kierowcy przewożącego ładunki, datowany na 21.12.1993r., to przyjmując nawet, że od tej daty pracował jako kierowca w transporcie przewożący ładunki, nie daje to 15 lat pracy, bowiem był zatrudniony do 14.07.2004r.

Z przyczyn wyżej wymienionych, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 477 14§1k.p.c.