IV Ka 488/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Ka 737/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale prokuratora Leszka Wójcika po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy J. W. oskarżonego z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk i inne na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 23 maja 2023 r. sygn. akt II K 758/21 uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę J. W. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Garwolinie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 737/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 23 maja 2023r. w sprawie II K 758/21 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 kpk – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a kpk – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 kpk, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 kpk ☐ brak zarzutów Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ----------------- --------------------------------------------------------- ------------- -------------- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. -------------------- --------------------------------------------------------- ------------- --------------- Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. 1. zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 5 § 2 kpk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd I instancji, że wobec zbycia przez oskarżonego ogółu praw i obowiązków w spółce jeszcze przed wszczęciem kontrolnego postępowania podatkowego, z jednoczesnym przekazaniem całej dokumentacji kupującemu oraz brakiem możliwości ustalenia gdzie osoba kupująca oraz dokumentacja się znajdują, co w ocenie Sądu stanowiło wątpliwość, którą należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego, czego konsekwencją było niezasadne uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów, podczas gdy jak wynika z obowiązujących przepisów prawa podatkowego, podatnicy zobowiązani są do przechowywania oryginałów i kopii faktur, faktur korygujących i duplikatów w okresie pięciu lat licząc od końca roku podatkowego, w którym wystawiono te faktury, a nadto zobowiązani są przechowywać ewidencje prowadzone dla celów rozliczenia podatku oraz wszystkie dokumenty związane z tym rozliczeniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a brak takiej dokumentacji powoduje brak możliwości uzyskania prawa do odliczenia podatku naliczonego przez oskarżonego; 2. zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk polegającej na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i uznaniu, że pomimo wystawienia przez podmiot nieprowadzący żadnej działalności gospodarczej faktury, nie można uznać, że zdarzenie gospodarcze nie miało miejsca, podczas gdy istotą przestępstwa wystawienia tzw. „pustej faktury” jest fakt, że zdarzenie gospodarcze pomiędzy dwoma podmiotami pomimo wystawienia dokumentu w postaci faktury VAT nie nastąpiło ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - pierwszy z zarzutów apelacji prokuratora dotyczy rozważań Sądu Rejonowego odnoszących się do skutków braku źródłowej dokumentacji księgowej niezbędnej do dokonania pełnej kontroli podatkowej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej, zwanej dalej spółką komandytową. Otóż Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że „ wątpliwość w zakresie ewentualnej fikcyjności zdarzenia gospodarczego również z perspektywy (...) sp. z o.o. spółka komandytowa możliwa byłaby do usunięcia jedynie poprzez skrupulatne porównanie przedmiotów widniejących na fakturach wystawionych przez (...) sp. z o.o.”, zatem „ wobec zbycia ogółu praw i obowiązków w wymienionej wyżej spółce przez oskarżonego jeszcze przed wszczęciem kontrolnego postępowania podatkowego, z jednoczesnym przekazaniem całej dokumentacji kupującemu oraz brakiem możliwości ustalenia gdzie osoba kupująca oraz dokumentacja się znajdują wskazanym wyżej wątpliwościom nadać trzeba cechę niedających się usunąć, a te zgodnie z art. 5 § 2 kpk rozstrzygnąć należy na korzyść oskarżonego, a czego konsekwencją jest uniewinnienie J. W. od popełnienia zarzuconych mu czynów”. Z tymi stwierdzeniami nie zgodził się prokurator podnosząc w apelacji, iż „ fakt zbycia praw i obowiązków, które oskarżony wykonywał na rzecz spółki nie zwolnił go z obowiązku posiadania oryginałów czy kopii faktur dokumentujących zdarzenia gospodarcze”. Zdaniem Sądu Okręgowego, rzetelna ocena zasadności zaprezentowanych rozważań wymaga uprzedniego wyjaśnienia pewnych nieścisłości, które zostały wprowadzone do sprawy poprzez błędny opis czynów zarzuconych aktem oskarżenia, a które następnie nie zostały wyeliminowane przez Sąd Rejonowy. Otóż zgodnie z aktem oskarżenia, J. W. dopuścił się zarzuconych mu czynów jako komandytariusz (...) sp. z o.o. spółki komandytowej. Tymczasem zgodnie z regulacją zawartą w KSH oraz umowie spółki komandytowej (k. 199-201) uprawnionym do reprezentowania spółki jest komplementariusz lub pełnomocnik (§ 10 ust. 1 umowy), zaś uprawnionym do prowadzenia spraw spółki wyłącznie komplementariusz (§ 11 ust. 1 umowy). Oskarżony był uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki komandytowej oraz jej reprezentowania (np. wobec urzędu skarbowego) jednakże nie jako jeden z dwóch komandytariuszy, lecz jako prezes zarządu (...) sp. z o.o., ponieważ to ta spółka pełniła rolę komplementariusza spółki (§ 8 umowy). Ta uwaga ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż to po stronie komplementariusza istniał obowiązek prowadzenia rachunkowości spółki komandytowej, w tym obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej. Trafnie wskazuje prokurator w apelacji, iż obowiązek przechowywania ewidencji prowadzonych dla celów rozliczenia podatku VAT oraz wszystkich związanych z tym dokumentów, w tym faktur VAT, wynika z przepisu art. 112 i 112a ustawy o podatku od towarów i usług. Dodatkowo, obowiązek przechowywania dowodów księgowych wynika także z ustawy o rachunkowości, w tym z art. 11 i art. 73 tej ustawy, z którego wynika, że co do zasady księgi rachunkowe i dowody księgowe przechowuje się w siedzibie jednostki, która w przypadku spółki komandytowej mieściła się Ż.. Na podstawie tych przepisów należało przyjąć, że to na oskarżonym jako prezesie zarządu spółki będącej komplementariuszem spółki komandytowej spoczywał obowiązek prowadzenia księgowości spółki, gromadzenia i przechowywania dokumentacji księgowej, w tym faktur, oraz obowiązek wydania tej dokumentacji na potrzeby przeprowadzonej kontroli skarbowej. Co także istotne, dla tych rozważań nie ma żadnego znaczenia prawnego fakt zawarcia przez oskarżonego umowy z dnia 31 maja 2019r. o zbyciu ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej (k. 166-167). Otóż mocą tej umowy J. W. sprzedał S. B. ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej przysługujących oskarżonemu jako komandytariuszowi. Wprawdzie z zapisu tej umowy wynika, że z chwilą wystąpienia ze spółki (...) nie będzie już zobowiązany w jakikolwiek sposób wobec spółki (§ 1 ust. 4 umowy), to jednak zapis ten dotyczy zobowiązań J. W. jako komandytariusza spółki. Uzasadnione wątpliwości budzi także to, że oskarżony zgodnie z okazanymi uchwałami (k. 178) od 05 października 2018r. nie pełnił już funkcji prezesa zarządu (...) sp. z o.o., gdyż Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki w osobie oskarżonego podjęło uchwałę o odwołaniu J. W. z tej funkcji i powołało R. M. na prezesa zarządu spółki. To na tę okoliczność powołał się oskarżony w dniu 17 maja 2019r. w rozmowie telefonicznej z kontrolerem skarbowym A. R.. Zdaniem Sądu Okręgowego, okoliczności sprzedaży przez J. W. udziału w spółce komandytowej oraz odwołanie go z funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. nie uzasadniały rzekomego przekazania przez J. W. całej dokumentacji finansowej spółki pełnomocnikowi S. B., gdyż obywatelka Ukrainy nie objęła w spółce roli komplementariusza i nie była – zgodnie z umową spółki – zobowiązana do prowadzenia spraw spółki, w tym do prowadzenia rachunkowości spółki. Zdaniem Sądu Okręgowego, okoliczności sprzedaży udziału w spółce komandytowej przez oskarżonego i wybranie cudzoziemca (o nieustalonej tożsamości) na prezesa zarządu spółki z o.o. wskazują, że oskarżony w ten sposób znalazł sposób na to, aby uniknąć okazania dokumentacji księgowej kontrolerom z urzędu skarbowego. Zestawienie dat wskazuje, że oskarżony działając z zamiarem bezpośrednim podjął działania zmierzające do utrudnienia przeprowadzenia kontroli podatkowej co pozostaje w jawnej sprzeczności z twierdzeniami oskarżonego, iż od początku współdziałał z kontrolerami w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Z zeznań A. R. wynika bowiem, że oskarżony od 17 maja 2019r. wiedział o wszczęciu kontroli wobec spółki komandytowej, a mimo to nie powstrzymał się przed przekazaniem tej dokumentacji pełnomocnikowi S. B., bez sporządzenia kopii dokumentacji księgowej na potrzeby kontroli. Należy zwrócić uwagę, że mimo powołania R. M. na prezesa zarządu, nadal nie zmieniła się siedziba spółki z o.o., a w konsekwencji spółki komandytowej, która niezmiennie nawet w 2023r. mieściła się w Ż., przy ul. (...), a zatem w miejscu zamieszkania matki oskarżonego. Co istotne dla oceny postępowania oskarżonego, J. W. został wezwany do wskazania danych teleadresowych nowego prezesa zarządu spółki z o.o., lecz nie wywiązał się z tego obowiązku. Reasumując, okoliczności sprawy wskazują, że oskarżony swym zachowaniem doprowadził do ukrycia przed kontrolerami skarbowymi dokumentacji rachunkowej spółki komandytowej utrudniając poczynienie pełnych ustaleń w sprawie w zakresie rzetelności faktur VAT wystawionych przez spółkę (...). - kolejnym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie jest prawnokarna ocena sytuacji, gdy podatnik posługuje się fakturą, która dotyczy nieistniejącego zdarzenia gospodarczego. Jak bowiem wynika z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji, (...) sp. z o.o. żadnej działalności gospodarczej nie prowadziła, jej działania były jedynie pozorowane”, „a w badanym okresie wystawiała szereg faktur dokumentujących fikcyjne zdarzenia gospodarcze, a sama firma miała charakter bufora”. Zgodzić się należy z prokuratorem, iż na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. Należy podkreślić za prokuratorem, że „ fakt wystawienia faktury przez podmiot, który nie dostarczył rzeczywiście towaru, a jedynie firmuje dostawy, nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia podatku, ponieważ faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych”. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt tej sprawy należy uznać, że oskarżony działając w imieniu komplementariusza spółki komandytowej nie miał faktycznych i prawnych podstaw do zaksięgowania przedmiotowych 14 faktur wystawionych przez spółkę (...) w celu obniżenia zobowiązań podatkowych spółki komandytowej, gdyż faktury te nie dotyczyły faktycznych zdarzeń gospodarczych zaistniałych pomiędzy tymi spółkami. Sąd Rejonowy dostrzegając tę okoliczność dał jednak wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, z których wynika, że do wystawienia tych faktur doszło w czasie dokonywania realnych zakupów na rzecz spółki komandytowej w centrum handlowym w W.. Nadto Sąd Rejonowy odwołując się do zasad logiki i doświadczenia życiowego wskazał, że w warunkach działania centrum handlowego w W. niemożliwe było zweryfikowanie, czy podmiot prowadzący dany boks jest tożsamy z tym widniejącym później na fakturze, a zatem oskarżonemu nie można przypisać umyślnego działania wyrażającego się w posłużeniu tymi fakturami. W ocenie Sądu Okręgowego, taki sposób wnioskowania Sądu I instancji jest wynikiem dokonania jednostronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uwzględnienia wyłącznie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego. Tymczasem, jak wyżej wskazano, dokumentacja księgowa spółki zaginęła w czasie prowadzenia kontroli skarbowej w spółce w okolicznościach budzących wątpliwości. Nadto z pierwszych zeznań świadka A. C. wynika wprost, że świadek „ nie kojarzy firmy o nazwie (...) i nie pamięta, aby nawiązywał jakieś kontakty z tą firmą” (k. 311) mimo, że zajmował się w spółce dostarczaniem księgowej dokumentów zakupowych i sprzedażowych związanych z transakcjami firmy. Wprawdzie w kolejnych zeznaniach świadek przypomniał sobie o tym, że współpracował z tą spółką, to jednak zmiana zeznań w tym aspekcie wskazuje na to, że zeznania świadka zostały dostosowane do linii obrony oskarżonego. Za pozbawione wiarygodności należy ocenić także zeznania w części, z której wynika, że zapłata za pobrany towar odbywała się w formie gotówkowej. Otóż z rejestru zakupów wynika, iż należności dla spółki (...) wynikające z wystawionych faktur zazwyczaj przekraczały kwotę 10.000 zł, zaś łączna kwota do zapłaty z tych faktur wyniosła 153.969, 76 zł, w tym 102.449,76 zł w styczniu 2017r. Gdyby istotnie A. C. lub inny nieustalony pracownik spółki komandytowej dokonywał zakupów w W. za gotówkę, to wówczas ten fakt miałby odzwierciedlenie w rachunkach bankowych prowadzonych na rzecz spółki komandytowej. Tymczasem z historii obu rachunków bankowych (k. 90-115, k. 121-131) nie wynika, aby w dniach poprzedzających wystawienie kolejnych faktur przez spółkę (...) dokonywano wypłaty gotówki na opłacenie tych faktur. Z tych powodów Sąd Okręgowy prezentuje stanowisko, iż nie miały miejsca zakupy towarów na rzecz spółki komandytowej objęte fakturami wystawionymi na dane spółki (...), a w konsekwencji oskarżony działając w zamiarze bezpośrednim posłużył się tymi nierzetelnymi fakturami. - kolejnym aspektem sprawy jest ujawnienie w toku kontroli skarbowej nieopodatkowanych przychodów spółki komandytowej. Jak obliczyli kontrolerzy, w okresie od 01 stycznia do 28 lutego 2017r. na rachunki bankowe spółki komandytowej wpłynęła łączna kwota 176.083,82 zł (w tym w styczniu 118.458,28 zł, zaś w lutym 57.625,54 zł), która nie została udokumentowana paragonami czy fakturami. Sąd Rejonowy, dając wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, w swych rozważaniach przyjął, iż powyższa kwota stanowiła sumę wpłat od firm kurierskich dokonywanych w ramach prowadzonej przez spółkę komandytową działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu jako broker usług kurierskich. Sąd Rejonowy bez przeprowadzenia w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego uznał, że „ całkowicie logiczne wydają się wyjaśnienia oskarżonego w zakresie powodów leżących u podstaw zaniechania ewidencjonowania tych wpłat jako przychodu spółki”. Zdumiewające w tym kontekście jest stwierdzenie Sądu, iż wątpliwości w tym zakresie mogłyby zostać usunięte poprzez weryfikację dokumentacji z prowadzonej działalności kurierskiej, lecz z uwagi na przekazanie dokumentacji księgowej spółki komandytowej Sąd rozstrzygnął tę wątpliwość poprzez art. 5 § 2 kpk na korzyść oskarżonego. Tymczasem na podstawie wyciągu z rachunków bankowych spółki komandytowej możliwe jest zwrócenie się do firm kurierskich z zapytaniem o to, czy spółka komandytowa nawiązała współpracę z tymi firmami w celu realizowania usług kurierskich jako broker oraz o wyjaśnienie okoliczności dokonania konkretnych przelewów od tych firm kurierskich na rachunki bankowe spółki komandytowej. Sąd Okręgowy oceniając wiarygodność wyjaśnień oskarżonego w tym zakresie uznał, odmiennie niż Sąd I instancji, iż także w tej części wyjaśnienia oskarżonego nie zasługują na walor wiarygodności. Otóż oskarżony opisując okoliczności prowadzenia działalności brokerskiej podał, że po wpłynięciu pieniędzy od firmy kurierskiej na rachunek bankowy spółki dokonywano wypłaty tej kwoty w gotówce i następnie zanoszono gotówkę docelowemu klientowi. Jednakże te słowa nie znajdują potwierdzenia w historii rachunku bankowego, gdyż nie ma w tej historii takich korelacji, iż po wpłynięciu danej kwoty od firmy kurierskiej, następnie ta sama kwota wypłacana była w W. w gotówce. (...) spółka komandytowa jako płatnik podatku dochodowego i podatku VAT powinna, przy prowadzeniu takiej działalności gospodarczej, wykazywać przychód osiągnięty z prowadzenia działalności brokerskiej, a tymczasem z żadnych dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym rejestrów przedstawionych przez księgową B. S., nie wynika, aby takie przychody były rejestrowane. Tymczasem w swoich wyjaśnieniach oskarżonych przyznał, że na każdej takiej transakcji zarabiano 20 zł. Z tych powodów należy przychylić się do wniosków kontroli skarbowej, z której wynika, że oskarżony działając jako prezes zarządu spółki będącej komplementariuszem spółki komandytowej dopuścił do niezaewidencjonowania przychodu ze sprzedaży towarów i usług w łącznej kwocie 176.083,82 zł. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Garwolinie ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. przedstawiona powyżej argumentacja stanowi dostateczną podstawę do przyjęcia, iż oskarżony swym zachowaniem wyczerpał znamiona wszystkich zarzuconych mu czynów, których dopuścił się w zamiarze bezpośrednim. Jednakże z uwagi na zakaz wynikający z art. 454 § 1 kpk Sąd Okręgowy nie mógł zmienić wyroku poprzez skazanie oskarżonego, zatem był zobowiązany do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ☒ art. 454 § 1 kpk Zwięźle o powodach uchylenia oskarżony swym zachowaniem wyczerpał znamiona wszystkich zarzuconych mu czynów, których dopuścił się w zamiarze bezpośrednim, jednakże z uwagi na zakaz wynikający z art. 454 § 1 kpk Sąd Okręgowy nie mógł zmienić wyroku poprzez skazanie oskarżonego, zatem był zobowiązany do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe jedynie w części, tj. przeprowadzi bezpośrednio na rozprawie jedynie te dowody, których treść ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych powodów Sąd odstąpi od bezpośredniego ponownego przesłuchania N. M. L., B. S., P. W., M. A. i A. R., poprzestając na ujawnieniu protokołów przesłuchania tych świadków (art. 442 § 2 kpk). Istotne jest jednak podjęcie inicjatywy dowodowej w celu ustalenia tożsamości S. B. i R. M. w celu przeprowadzenia dowodu z ich przesłuchania w charakterze świadków na okoliczność ich związku z przedmiotową sprawą, w tym zakupu udziałów w spółce komandytowej i prowadzenia spraw spółki z o.o., gdyż dowody te będą przydatne do ustalenia wiarygodności wyjaśnień oskarżonego co do okoliczności przekazania udziałów w spółce komandytowej i odwołania z funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. Dodatkowo niezbędne w tej sprawie będzie zwrócenie się do firm kurierskich K- (...) sp. z o.o., (...) sp. z o.o. i Poczta Polska z zapytaniem, czy spółka komandytowa miała nawiązaną umowę z tymi firmami w celu świadczenia usług brokera usług kurierskich oraz w celu wyjaśnienia powodów, dla których te firmy dokonywały przelewów na konta bankowe spółki komandytowej. Zdaniem Sądu Okręgowego, treść tytułów przelewów bankowych wskazuje, że kwoty przekazywane przez te firmy kurierskie miały związek ze sprzedażą przez spółkę komandytową towarów pod nazwą sklepu internetowego „multibest” oraz „sklep-bestpost”. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Sąd Rejonowy uwzględni powyższe rozważania Sądu Okręgowego, wydając kończące orzeczenie w sprawie. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Sąd Okręgowy nie orzekł o kosztach procesu z uwagi na kasatoryjny charakter wydanego wyroku PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Sygn. akt II Ka 665/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Artura Trębickiego po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy K. G. oskarżonego z art. 178a § 4 kk w zw. z art. 64 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt II K 861/21 I. wyrok utrzymuje w mocy; II. zasadza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 300 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz obciąża go wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 20 złotych. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 665/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 20 lipca 2022 r. w sprawie II K 861/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim opisywał swoje doznania związane z pożarem domu, w sytuacji gdy oskarżony składał wyjaśnienia szczere, ze łzami w oczach i a przedstawione doznania były całkowicie spójne z doświadczeniem życiowym, znajdowały potwierdzenie w zeznaniach Z. G. i były adekwatne do tragedii jaka w życiu oskarżonego wydarzyła się w związku ze spłonięciem w pożarze jego domu i tym samym całego majątku, co doprowadziło do niepoczynienia ustaleń faktycznych dotyczących doznań i przeżyć oskarżonego spowodowanych pożarem, motywów popełnienia czynu i jego okoliczności, a zatem okoliczności istotnych dla ustalenia strony podmiotowej przestępstwa i ustalenia dyrektyw wymiaru kary, co w dalszej perspektywie doprowadziło do niezasadnego uznania, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek wynikający z dyspozycji art. 69 § 4 kk dopuszczający możliwość warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności. 2. zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie, w jakim twierdził, że nie miał świadomości, że kierowanie w stanie nietrzeźwości skuterem jest traktowane tak jak kierowanie rowerem, w sytuacji gdy poprzednio karany był za jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości, a nie motorowerem i miał pełną wiedzę o tym, że jego skuter ma pojemność poniżej 50 dm3, a takie poglądy są szeroko głoszone w Internecie i oskarżony miał uzasadnioną podstawę do uznawania, że kierując skuterem nie popełnia przestępstwa, tylko ewentualnie wykroczenie; co doprowadziło do niepoczynienia ustaleń faktycznych wskazujących na działanie oskarżonego w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, co w dalszej perspektywie doprowadziło do niezasadnego skazania oskarżonego zamiast uniewinnienia oskarżonego wskutek okoliczności wskazanej w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. 3. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku a mający wpływ na jego treść polegający na niezasadnym uznaniu, iż K. G. w momencie popełnienia czynu był prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, w sytuacji gdy K. G. w momencie popełnienia czynu był osobą karaną (a zatem odbył już karę) nie zaś skazaną, z uwagi na fakt odbycia orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, co doprowadziło do niezasadnego uznania, że w odniesieniu do oskarżonego K. G. przesłanka do warunkowego zawieszenia wykonania kary w postaci braku skazania na karę pozbawienia wolności nie zachodzi. 4. zarzut rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec K. G. w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności polegającą na nienależytym uwzględnieniu okoliczności łagodzących w postaci motywacji oskarżonego, okoliczności popełnienia przestępstwa, które wskazują na pewnego rodzaju afekt spowodowany spaleniem domu i całej majętności oraz zachowania oskarżonego po popełnieniu przestępstwa, podczas gdy należyte uwzględnienie tych okoliczności winno skutkować wymierzeniem oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - na wstępie zauważyć wypada, iż ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko Sądu merytorycznie rozpoznającego sprawę, ale także odwołującego, który podnosząc ów zarzut nie może ograniczyć się do wyłącznie subiektywnego zanegowania oceny dowodów przeprowadzonej przez tenże Sąd i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności winny być obdarzone dowody jedynie korzystne dla oskarżonego. Taka metoda kwestionowania trafności zaskarżonego orzeczenia nie może być uznana za wystarczającą. Obowiązkiem skarżącego każdorazowo jest bowiem skuteczne wykazanie jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd meriti w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie materiału dowodowego. Uwiarygodnienie zarzutu dowolnej oceny dowodów wymaga zatem wykazania, w oparciu o fakty i ich pogłębioną logiczną analizę, że rzeczywiście Sąd pominął dowody istotne (nie jakiekolwiek, lecz istotne) dla rozstrzygnięcia o sprawstwie i winie, że włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, że uchybił regułom prawidłowego logicznego rozumowania, że uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II AKa 67/12). - tymczasem, na kanwie przedmiotowej sprawy, skarżący nie był w stanie skutecznie przekonać Sądu Odwoławczego o słuszności swoich twierdzeń wyrażonych w treści zarzutów, bowiem nie zostały one w logiczny i racjonalny sposób uargumentowane. Nie ma racji obrońca jakoby Sąd I instancji odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim ten opisywał paletę przeżyć związanych z pożarem domu, w którym to zamieszkiwał wraz z matką, gdyż na stronie trzeciej uzasadnienia (k. 137) wyraźnie widać, iż ta część wyjaśnień oskarżonego została uznana za wiarygodną, a więc służyła temuż Sądowi przy ustalaniu stanu faktycznego, co świadczyło o bezzasadności podniesionego zarzutu. - obrońca upatrywał skuteczności wniesionego środka zaskarżenia również w forsowaniu tezy o nieświadomości oskarżonego, iż kierowanie motorowerem w stanie nietrzeźwości jest karalne i w drugą stronę o świadomości oskarżonego, iż prowadzenie motoroweru o pojemności skokowej poniżej 50,00 cm 3 jest dozwolone, gdyż dotychczas był karany tylko za kierowanie w stanie nietrzeźwości, ale samochodem. Z takim rozumowaniem obrońcy nie sposób się zgodzić. W sytuacji oskarżonego, który jak wynika z jego karty karnej był już kilkakrotnie karany za prowadzenie pojazdu mechanicznego, a więc napędzanego silnikiem, w stanie nietrzeźwości i jego świadomości, iż obowiązuje go zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a także, że norma prawna typizująca to przestępstwo nie została uchylona, obrońca nie może się w sposób zasadny powoływać na konstrukcję błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Całkowicie nielogicznym byłoby stwierdzenie, iż oskarżony nie posiadał wiedzy, iż motorower, którym się poruszał zaopatrzony jest w poruszający go silnik i że nie może się nim poruszać. Przeczą temu jego wyjaśnienia „Ja byłem karany za tego rodzaju występek (…)” (k. 24). Z kolei podnoszenie przez obrońcę argumentacji dotyczącej roweru zaopatrzonego w silnik pomocniczy o pojemności nieprzekraczającej 50 cm 3 nijak się ma do okoliczności przedmiotowej sprawy, a w szczególności do osoby sprawcy czynu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania i jest skreowana na potrzeby przyjętej linii obrony. Niewątpliwie zaś oskarżony kierował pojazdem znajdując się w stanie nietrzeźwości. Potwierdza to materiał dowodowy sprawy, zarówno pochodzący ze źródeł osobowych, jak i nieosobowych. Sam oskarżony nie negował tego faktu. Wnioski z opinii sądowo – psychiatrycznej są kategoryczne. Oskarżony w okresie zarzucanego mu czynu mógł prawidłowo rozpoznać ich znaczenie i pokierować swoim postępowaniem. Owa opinia potwierdziła również skłonność oskarżonego do nadużywania alkoholu. W świetle owych dowodów słusznie Sąd Rejonowy przypisał winę oskarżonemu w zakresie zarzucanego mu czynu. W efekcie argumentacja skarżącego nie dawała podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku przez niego postulowanym. - wobec niezasadności zarzutu obrazy przepisów postępowania, podniesiony przez skarżącego zarzut błędu w ustaleniach faktycznych także, zdaniem Sądu Okręgowego, jest nieuzasadniony. - wymierzona wobec oskarżonego kara nie razi rażącą surowością, a tylko taka mogłaby doprowadzić do jej zmiany. Niewspółmierność rażąca to znaczna, zasadnicza, "bijąca w oczy" różnica między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy (wyrok SN z 21.01.2003 r., SNO 57/02, LEX nr 470261). Sąd Okręgowy podziela wywody Sądu meriti dotyczące kary wymierzonej oskarżonemu, zawarte na łamach pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dlatego też nie zauważył potrzeby sztucznego ich dublowania. Czyn z art. 178a § 4 kk zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, która w przypadku oskarżonego odpowiadającego w warunkach art. 64 §1 kk ulega podwyższeniu do 7,5 roku. . Wymierzona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności bardziej zbliżona jest do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, aniżeli górnej. Oskarżony mimo uprzednich skazań za czyn z art. 178a § 4 kk nadal swoim zachowaniem wykazuje lekceważący stosunek do prawa. Decyzja o prowadzeniu motoroweru w stanie upojenia alkoholowego nie była motywowana nadzwyczajnymi, naglącymi okolicznościami. Pokazuje to, iż dotychczasowe kary nie osiągnęły zamierzonych celów, w tym wychowawczych. Idąc dalej, w literaturze wskazuje się, że wypicie 0,5 l piwa o zawartości 5,5% alkoholu powoduje stężenie alkoholu we krwi w wysokości 0,3 ‰ (W. Kotowski, Ustawa..., s. 489). Podnosi się, że dorosły człowiek o wadze od 70 do 75 kg osiąga stan po użyciu alkoholu (od 0,2 do 0,5‰) po wypiciu kieliszka wódki, lampki wina lub dużego kufla (0,5 l) piwa, a poziom około 0,6‰ alkoholu we krwi osiąga się po wypiciu trzech takich porcji (A. Święcicki, Podstawowe wiadomości o alkoholu i alkoholizmie, Warszawa 1977, s. 12). Tymczasem zawartość alkoholu oskarżonego w wydychanym powietrzu, tj. 0,64 mg/l stanowiła blisko trzykrotność progu stanu nietrzeźwości. Sąd Rejonowy poza okolicznościami obciążającymi oskarżonego, wziął pod uwagę przy ustalaniu wymiaru kary także te dla niego korzystne, m.in. zachowanie po popełnieniu przestępstwa, m.in. przyznanie się do winy, wyrażenie skruchy, ale także okoliczności związane z pożarem. Znajdowały one odzwierciedlenie w wymiarze kary orzeczonej wobec oskarżonego przez Sąd I instancji. Nie można się zatem zgodzić z obrońcą, iż tenże Sąd nie nadał im właściwego znaczenia. W tym miejscu należy podkreślić, że okoliczność pożaru i spłonięcia domu nie może mieć znaczącego wpływu na wymiar kary, do czego usilnie starał się przekonać obrońca. Nie usprawiedliwia bowiem nagannego zachowania, jakiego dopuścił się oskarżony. Konkludując, w przekonaniu Sądu Odwoławczego kara wymierzona zgodnie z art. 53 kk jest karą sprawiedliwą, która realizuje ustawowe jej cele. Stworzy realną możliwość osiągnięcia korzystnych efektów poprawczych w zachowaniu oskarżonego, jak również powinna wyrobić w nim poczucie odpowiedzialności, poszanowania prawa oraz wywołać przeświadczenie, iż kolejny raz popełnienie takiego czynu wiązać się będzie z poniesieniem kary, być może surowszej. Tak ustalona kara odstraszy również skutecznie społeczeństwo od popełniania takiego rodzaju przestępstw. - Sąd Rejonowy zgodnie z art. 42 § 4 kk orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, jak również na podstawie art. 43a § 2 kk świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10000 zł. Orzeczenie ww. środków karnych jest w przypadku skazania obligatoryjne. Kodeks karny nie przewiduje odstępstw. Zaskarżony wyrok zatem i w tej części jest słuszny. - z powyższych względów Sąd Okręgowy uznał zarzut rażącej niewspółmierności kary za niezasadny. - odnosząc się zaś do możliwości orzeczenia środka probacyjnego, jakim jest warunkowe zawieszenie wykonania kary, wystarczy wskazać na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 kwietnia 2017 roku. sygn. V KK 42/17, Lex nr 2281290.; z dnia 16 lutego 2017 roku. sygn. II KK 341/16, KZS 2017/5/11; z dnia 5 października 2016 roku, sygn. III KK 134/16, Lex nr 2122410; z dnia 12 lutego 2019 roku, sygn. II KK 290/18, Lex nr 2622995) oraz piśmiennictwo prawne (por. np. P. Hofmański, L. K. Paprzycki, A. Sakowicz, Komentarz do art. 69 Kodeksu karnego, WK, 2016), gdzie jasno się wskazuje, że przez skazanie na karę pozbawienia wolności należy rozumieć zarówno skazanie na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności, jak i na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zaś to czy kara ta została wykonana i kiedy nie ma żadnego znaczenia dla oceny czy została spełniona przesłanka o której mowa w art. 69 § 1 KK (wyrok SN z dnia 30 lipca 2020 r., II KK 202/19). Należy podkreślić, że zastosowanie tegoż środka jest fakultatywne, a Sąd Okręgowy podobnie jak Sąd Rejonowy uważa, iż tylko kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności spełni swe ustawowe cele, a nie spełni ich warunkowe zawieszenie wykonania kary. Ponadto Sąd Okręgowy, idąc śladem Sądu I instancji nie stwierdził, ażeby wobec oskarżonego zachodził szczególnie uzasadniony przypadek w myśl art. 69 § 4 kk. Z tych powodów zarzut ten jako bezzasadny nie został uwzględniony. Wniosek o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu - na skutek uznania, że oskarżony nie popełnił przestępstwa, gdyż w trakcie jego popełnienia pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej jego znamię ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie kary poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. niezasadność podniesionych zarzutów warunkowała decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy cały wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 20 lipca 2022 r. w sprawie II K 861/21 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy zarzuty apelacji okazały się w całości bezzasadne, zaś Sąd Okręgowy nie dostrzegł, ażeby w sprawie zachodziły podstawy do zmiany wyroku na podstawie okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. - apelacja obrońcy oskarżonego okazała się całkowicie bezzasadna, zatem zgodnie z art. 636 § 1 kpk oskarżony ponosi koszty sądowe postępowania odwoławczego w całości. Warto podkreślić, że z przepisu art. 636 kpk wynika zasada obciążenia osób skazanych kosztami sądowymi, zaś odstępstwo od niej winno mieć wyjątkowy charakter, uwarunkowany istnieniem przesłanek z art. 624 § 1 kpk (wyrok SA we Wrocławiu z 18.06.2019 r., II AKa 92/19, LEX nr 2718331). W stosunku do osoby oskarżonego takich przesłanek Sąd Okręgowy nie dostrzegł. - z tych względów na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663) zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 320 zł (opłata w kwocie 300 zł i kwota 20 zł za ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism w postępowaniu odwoławczym). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2022 r., sygn.

Sygn. akt II Ka 301/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Pawła Charatynowicza po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2024 r. sprawy A. B. (1) oskarżonego z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II K 1130/23 I. wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 180 zł tytułem opłaty za II instancję oraz obciąża go wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 20 zł. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 301/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 13 marca 2024 roku, sygn. akt II K 1130/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- -------------------------------------------------------------- ------------ -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------ . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k oraz art. 427 § 2 k.p.k. obrazy przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie: 1. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k, poprzez kierunkową ocenę materiału dowodowego, polegającą na kształtowaniu niekorzystnych domniemań dla oskarżonego, z jednoczesnym powielaniem kategorycznych stwierdzeń w odniesieniu do zamiaru popełnienia przestępstwa oszustwa przez oskarżonego A. B. (1) na szkodę Zakładu (...) spółka jawna z/s w Ł., które to ustalenia miały wynikać z zachowania oskarżonego w trakcie trwania umowy, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, skutkującego przypisaniem A. B. (1) sprawstwa przypisanego mu czynu, 2. art. 7 k.p.k w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, wyrażającą się w wadliwym uznaniu wyjaśnień oskarżonego A. B. (2) za częściowo niewiarygodne i przyjęcie, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko oskarżonego, że nie działał on z zamiarem oszukania pokrzywdzonego podczas gdy złożone wyjaśnienia są jasne i znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym a przede wszystkim w dokumencie jakim jest załączony do akt dowód wpłaty przez oskarżonego kwoty 9 000,00 zł na poczet zadłużenia. Na podstawie przepisu art. 438 pkt 3 k.p.k, skarżący sformułował zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w postaci wadliwego ustalenia zamiaru sprawczego i wyrażające się w ustaleniu, że zachowanie oskarżony A. B. (1) objęte zarzutem aktu oskarżenia wyczerpało znamiona przestępstwa określonego w art. 286 k.k. że zachowanie to było umyślne, podjęte z zamiarem bezpośrednim, nakierowane w chwili zamawiania towaru na uzyskanie korzyści majątkowej, w sytuacji w której zamiar, jak każda inna okoliczność stanu faktycznego, podlega udowodnieniu i to w oparciu o przeanalizowane okoliczności zewnętrzne, zobiektywizowane oraz przedmiotowe, co zważywszy na zawarty w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie pozytywnego ustalenia w tym zakresie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wniesiony środek odwoławczy był bezzasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Okręgowy nie podzielił żadnego z argumentów przytoczonych przez obrońcę oskarżonego w uzasadnieniu zarzutów podnoszonych w apelacji. Poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej nie stwierdzono, aby został on wydany w następstwie obrazy przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k tudzież w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. Ponadto, Sąd Okręgowy nie podzielił również zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, bowiem wbrew twierdzeniom obrońcy, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji dotyczące zamiaru popełnienia przestępstwa oszustwa są prawidłowe, gdyż stanowią wynik właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie, podstawą ustalenia faktów były wiarygodne w pełni zeznania pokrzywdzonego T. H., częściowo wyjaśnienia oskarżonego A. B. (1), a także dowody w postaci wiarygodnych i niepodważanych przez strony dokumentów, które w sposób jasny przedstawiają sytuację finansową oskarżonego, który w chwili dokonywania zakupów u pokrzywdzonego był zadłużony u innych podmiotów, czego oskarżony miał pełną świadomość, a o czym pokrzywdzony nie miał możliwości wiedzieć. Dowody w postaci faktur wystawionych przez Zakład (...) spółka jawna w Ł. potwierdzają wysokość nieuregulowanych zobowiązań oskarżonego na rzecz firmy pokrzywdzonego. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji nie wykazuje błędów natury logicznej, nie była stronnicza, jak również nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, chronionej przepisem art. 7 k.p.k., której to wyniki w sposób wyczerpujący zostały wyeksponowane w uzasadnieniu tegoż wyroku. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż Sąd I instancji wyrokując w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący rozważył wszelkie okoliczności i dowody ujawnione w toku rozprawy głównej, przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, dokonując następnie na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych oraz oceny zachowania A. B. (1). Na stwierdzenie powyższych okoliczności pozwala uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, na łamach którego, Sąd I instancji wskazał dowody, które obdarzył przymiotem wiarygodności oraz wyjaśnił, którym dowodom i z jakich powodów dał wiarę, a ponadto uzasadnił powody przyjętej kwalifikacji prawnej w sposób obszerny i niebudzący wątpliwości Sądu Odwoławczego. Odnosząc się do zarzutu wadliwego ustalenia zamiaru sprawczego oskarżonego, należy wskazać, iż zdaniem Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że oskarżony dokonał zakupu towarów objętych fakturami z odroczonym terminem płatności, przy czym wprowadził w błąd firmę pokrzywdzonego co do zamiaru wywiązania się z zobowiązania wzajemnego, wskazując termin zapłaty, ale nie dokonując jej. W myśl orzecznictwa, które Sąd Odwoławczy w pełni podziela, zatajanie faktycznego stanu finansowego sprawcy, jest kreowaniem mylnego wyobrażenia o możliwościach i zamiarze spłaty zobowiązania w umówionym terminie, a nie w ogóle w czasie bliżej nieoznaczonym, co w efekcie prowadzi do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Takie zachowanie sprawcy stanowi przestępstwo oszustwa. (wyrok SN z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt IV KK 465/17, LEX nr 2620293). Obrońca w apelacji formułuje narrację, zgodnie z którą spłata łącznej kwoty 9000,00 złotych przez oskarżonego, w tym 5000,00 złotych z 22-dniowym opóźnieniem, świadczy o tym, iż nie miał on zamiaru oszukania pokrzywdzonego. Odpowiadając na to twierdzenie, należy wskazać, iż zgodnie z orzecznictwem, istotą zamiaru oszukańczego jest wola doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą tzw. oszukańczych zabiegów, w tym wprowadzenia w błąd, który - przy świadczeniach pieniężnych - nie musi zawsze dotyczyć zatajenia braku zamiaru uiszczenia należności. Może on odnosić się do braku zamiaru terminowego uiszczenia należności, przy zapewnieniu o woli spełnienia świadczenia w dacie wynikającej z zawartej umowy. (Wyrok SN z 21.05.2020 r., V KK 112/19, LEX nr 3159903.) Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy, Sądu Okręgowego stoi na stanowisku, iż oskarżony A. B. (1) wykreował mylne wyobrażenie u pokrzywdzonego dotyczące swojej wypłacalności, jednocześnie wzbudzając u niego zaufanie, co następnie zostało wykorzystane, gdy oskarżony poprosił o sprzedaż towaru z odroczoną płatnością, mając jednocześnie świadomość o swoich, bardzo poważnych, problemach finansowych. Oskarżony wykorzystując zaufanie pokrzywdzonego, skorzystał z możliwości odroczonej płatności, zapewniając jednocześnie sprzedawcę, że czeka na przelew pieniężny, który umożliwi mu zapłatę za towar w umówionym terminie, co jednak nie miało miejsca. Następnie, jak wynika ze stanu faktycznego, oskarżony przestał odpowiadać na telefony od pokrzywdzonego oraz wezwania do zapłaty. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co potwierdza fakt, że gdyby pokrzywdzony wiedział o rzeczywistym zamiarze sprawcy, a także znał rzeczywistą sytuację materialną oskarżonego, znacząco był zadłużony z innych tytułów to w ogóle nie zgodziłby się na odroczoną płatność za odebrany przez oskarżonego towar. Trafnie przyjmuje Sąd Najwyższy, że dla bytu przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. okoliczność, iż pokrzywdzony mógł błędu uniknąć czy też nie zachował należytej ostrożności nie jest istotna. Dla zaistnienia przestępstwa oszustwa wystarczające jest ustalenie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy, gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzenia go w błąd przez sprawcę. Wniosek Podnosząc zarzuty, obrońca na podstawie art. 427 § 1 i art. 437 § 2 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu z art. 286 § 1 kk. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), obciążył oskarżonego kosztami sądowymi za II instancję (180 zł opłaty od kary i 20 zł ryczałtu za doręczenia pism w postępowaniu apelacyjnym). 7. PODPIS

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu