IV Ka 362/23 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Ka 1/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej-Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. sprawy K. R. oskarżonej z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt II K 124/22 wyrok w zaskarżonej części uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 1/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 20 października 2022 r., sygn. II K 124/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości – na niekorzyść K. R. ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów prawa procesowego art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 176 § 1 kpk, art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, przez: - uwzględnienie wbrew depozycji art. 4 kpk, jedynie okoliczności oraz dowodów przemawiających na korzyść oskarżonej w postaci jej wyjaśnień oraz pism oskarżonego M. S. uznanych za jego wyjaśnienia i postanowienia Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 przeciwko K. R., podejrzanej o czyn z art. 286 § 1 kk, przy przedwczesnym zastosowaniu określonej w art. 5 § 2 kpk zasady domniemania niewinności, bez wyczerpania pełnej inicjatywy dowodowej, bez uwzględnienia i należytej oceny dowodów, przemawiających na niekorzyść oskarżonej w postaci informacji z banku (...) S.A.; - wadliwą ocenę, wbrew dyspozycji art. 7 kpk, w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez błędną ocenę przeprowadzonych w sprawie i ujawnionych na rozprawie dowodów w postaci postanowienia Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 przeciwko K. R., podejrzanej o czyn z art. 286 § 1 kk oraz informacji z banku (...) S.A.; - sprzeczne z dyspozycją art. 176 § 1 kpk, uznanie pisemnego stanowiska oskarżonego M. S. za jego pisemne wyjaśnienia, w sytuacji gdy przesłuchania w charakterze podejrzanego w toku postępowania przygotowawczego skorzystał on z odmowy złożenia zeznań; - zaniechanie, wbrew dyspozycji art. 366 § 1 kpk, sprowadzenia na rozprawę oskarżonego M. S., celem umożliwienia mu złożenia wyjaśnień, w których mógłby ustosunkować się do treści pism uznanych przez Sąd wbrew dyspozycji art. 176 § 1 kpk za jego pisemne wyjaśnienia oraz zażądania akt dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 lub akt sprawy sądowej, celem zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowy, w szczególności z wyjaśnieniami obojga oskarżonych oraz protokołami tych czynności, a także zażądania od Prokuratury Rejonowej w Tychach kopii elektronicznego dowodu doręczenia K. R. odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia; -zaniechanie wbrew dyspozycji art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, rozważenia i uprzedzenia stron procesu o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonego K. R. przez przyjęcie, że zarzucone jej przestępstwo z art. 286 § 1 kk może stanowić także pomocnictwo, wyczerpujące dyspozycję art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk, co miało wpływ na treść orzeczenia, albowiem skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych oraz brakiem refleksji Sądu nad ewentualnym dostosowaniem odpowiedzialności karnej oskarżonej za zarzucone jej przestępstwo do poczynionych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń faktycznych; - co skutkowało niezasadnym, a co najmniej przedwczesnym uniewinnieniem oskarżonej K. R. od popełnienia zarzuconego jej czynu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja wniesiona „na niekorzyść” oskarżonej K. R. jako zasadna, zasługiwała na uwzględnienie, w efekcie czego prokuratorskiemu wnioskowi odwoławczemu Sąd II instancji uczynił zadość. Zaskarżony wyrok zapadł, bowiem w następstwie obrazy przepisów procesowych art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 176 § 1 kpk, art. 366 § 1 kpk i art. 399 § 1 kpk, co niewątpliwie miało wpływ na wydane w I instancji rozstrzygnięcie uniewinniające w/w oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 286 § 1 kk „wspólnie i w porozumieniu” z byłym partnerem, a ojcem jej dziecka oskarżonym M. S.. Do stwierdzonej obrazy wskazanych przez prokuratora przepisów Sąd Okręgowy dodałby jeszcze obrazę przepisu art. 8 § 1 kpk i zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, albowiem Sąd Rejonowy w Łukowie w sposób nieuprawniony oparł swoje rozstrzygnięcie na postanowieniu Prokuratury Rejonowej w Tychach z dnia 24 maja 2021 r. o umorzeniu dochodzenia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 i w ten sposób, zdaniem Sądu Okręgowego, należało w istocie zakwalifikować wskazywane przez oskarżyciela publicznego uchybienie. Zgodnie z art. 8 § 1 kpk sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Na krytykę zasługuje teza o prawie sądów do uczynienia częścią swojego uzasadnienia - uzasadnienia w innej sprawie chociażby, tak jak w niniejszej sprawie, dotyczyło to przestępstwa o tożsamej kwalifikacji prawnej z art. 286 § 1 kk. Dokonana ocena dowodów w innej sprawie karnej zakończonej umorzeniem w postępowaniu przygotowawczym nie może mieć żadnego przełożenia na ocenę dowodów w sprawie niniejszej. Sąd co do zasady nie jest związany żadnym wyrokiem wydanym w innej sprawie karnej i tym bardziej nie jest związany orzeczeniem wydanym przez prokuratora. Z faktu wydania w/w postanowienia sygn. akt PR 1 Ds. 1810.2020 Sąd Rejonowy mógł zresztą wyciągnąć zupełnie inne wnioski niż tego dokonał, w sposób nieuprawniony zagłębiając się w jego treść i okoliczności zupełnie innego oszustwa. Przechodząc do meritum, Sąd Rejonowy w Łukowie nie pochylił się w ogóle nad prostą chronologią czasową postępowań prowadzonych przeciwko M. S. i tego jaką świadomość co do ich istnienia, charakteru sprawczych czynności i wykorzystanych oszukańczych zabiegów i sposobów miała K. R.. Postanowienie Prokuratury Rejonowej w Tychach powinno bowiem zostać doręczone oskarżonej na kilka tygodni przed popełnieniem czynu w sprawie niniejszej (a/o – 28 czerwca 2021 r.). Jeszcze wcześniej musiało dojść do postawienia K. R. zarzutów w sprawie PR 1 Ds. 1810.2020 Prokuratury Rejonowej w Tychach o czyn popełniony w dniu 4 listopada 2020 r. A to z kolei wskazuje na doniosłą okoliczność - mianowicie to, że oskarżona w dacie czynu z a/o w tej sprawie zdawała sobie sprawę z przestępczej działalności oskarżonego i mogła zapobiec użyciu przez niego jej rachunku bankowego, który jak wskazał prokurator - założyła na odległość w dniu 7 maja 2021 r. i na który oprócz przelewu od pokrzywdzonego W. S., wpływały także inne przelewy od M. S.. W przekonaniu Sądu Okręgowego, powyższe okoliczności warunkowały konieczność rozważenia przez Sąd Rejonowy przypisania oskarżonej działania w warunkach pomocnictwa do oszustwa. Udostępnienie innej osobie danych dostępowych do rachunku bankowego może bowiem ułatwić sprawcy dokonanie oszustwa poprzez dokonanie wpłaty na ten rachunek przez pokrzywdzonego kwoty wyłudzonej przez sprawcę głównego. Zajęcie komornicze jest tylko jedną z możliwych przyczyn, dla których sprawca główny nie chce korzystać z własnego rachunku. Niewątpliwie korzystanie z rachunku innej osoby w dokonanym oszustwie utrudnia dotarcie do sprawcy głównego. Sąd I instancji nie rozważył, czy oskarżona udostępniając oskarżonemu dane do logowania posiadała świadomość, że może być wykorzystany do celów niezgodnych z prawem, a od tego zdaniem Sądu Okręgowego, należało wyjść oceniając jej deklaracje – nie bezkrytycznie jak dokonał tego Sąd Rejonowy – lecz analizując je przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a zatem w sposób zgodny z art. 7 kpk, czego należało od tegoż Sądu oczekiwać. Pamiętać należało także, iż dla przypisania odpowiedzialności za pomocnictwo do przestępstwa oszustwa nie ma znaczenia, czy pomocnik posiadała szczegółową wiedzę na temat planowanego przestępstwa i okoliczności związanych z jego popełnieniem. Istotą działania w tej formie zjawiskowej jest bowiem jedynie ułatwienie innej osobie popełnienia czynu zabronionego przy świadomości, że dokonane przez pomocnika działania, tutaj udostępnienie danych dostępowych do rachunku bankowego, stwarza możliwość jego popełnienia. Sad Najwyższy również prezentuje stanowisko, iż w ramach pomocnictwa do przestępstwa oszustwa możliwe jest działanie z zamiarem ewentualnym (postanowienie SN z dnia 3.11.2021 r., sygn. III KK 320/21, LEX nr 3275322). Odróżniając sytuację procesową oskarżonego M. S. i oskarżonej K. R. dodać można, iż przestępstwo z art. 286 § 1 kk jako charakteryzujące się celem w postaci osiągnięcia korzyści majątkowej należy do tzw. przestępstw kierunkowych i może być popełnione tylko z zamiarem bezpośrednim. Natomiast w przypadku formy zjawiskowej pomocnictwa do tego przestępstwa sprawca może działać również z zamiarem ewentualnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.03.2013 r., III KK 308/12, LEX nr 1308127). Sąd Rejonowy w Łukowie uniewinniając oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu, w sposób nieuprawniony, bez wyczerpania inicjatywy dowodowej i z naruszeniem obowiązków Przewodniczącego z art. 366 § 1 kpk, dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Prokurator zasadnie wskazał, iż Sąd ten w sposób wybiórczy i tendencyjny ocenił wyjaśnienia oskarżonej i pisemne stanowiska obojga oskarżonych, które dodatkowo w przypadku oskarżonego M. S. uznał za jego pisemne wyjaśnienia, zastępujące ustne wyjaśnienia w tracie czynności przesłuchania, a zatem bez spełnienia standardów przesłuchania w charakterze podejrzanego/oskarżonego. Treść art. 176 § 1 kpk jest jednoznaczna i w ocenie Sądu Okręgowego nie powinna stwarzać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu przygotowawczym oskarżonemu należy, na jego żądanie lub jego obrońcy, umożliwić w toku przesłuchania złożenie wyjaśnień na piśmie. Przesłuchujący podejmie w tym wypadku środki zapobiegające porozumieniu się oskarżonego z innymi osobami w czasie spisywania wyjaśnień. W w/w przepisie wyraźnie mowa zatem o postępowaniu przygotowawczym, a nie o sądowym. W orzecznictwie również kategorycznie wskazuje się, iż wyjątek wskazany w art. 176 kpk nie może zostać rozciągnięty na postępowanie przed sądem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15.04.2015 r., sygn. II AKa 78/15, LEX nr 1680076). W świetle powyższej regulacji, podejrzany może złożyć wyjaśnienia na piśmie verba legis „w toku przesłuchania", co oznacza, że winny być one sporządzone w trakcie ustnego przesłuchania. Wówczas wyjaśnienia składane przez podejrzanego w formie pisemnej nie mają samoistnego bytu, ale stanowią załącznik do protokołu przesłuchania podejrzanego (zob. art. 176 § 4 kpk). Nie jest zatem możliwe złożenie pisemnych wyjaśnień bez sporządzenia protokołu przesłuchania. Pisemne stanowisko oskarżonego, czy też oskarżonej, powinno być zatem potraktowane przez Sąd I instancji jako informacja o dowodzie, a nie dowód sensu stricte. Informacja o dowodzie powinna skutkować przesłuchaniem oskarżonego w celu umożliwienia mu złożenia wyjaśnień, w czasie których w sprawach obszernych podsądni mogą korzystać ze wcześniej sporządzonych notatek. Sprawa niniejsza nie należała jednak do obszernych, dotyczyła bowiem sprzedaży 1 przedmiotu - Thermomixa, tj. sprzętu ADG za pośrednictwem internetowej platformy sprzedażowej. Z tego też względu, Sąd Okręgowy nie widział racjonalnych przyczyn, aby odstępować od zasady bezpośredniości. Na zakończenie dodać można, iż obraza art. 399 § 1 kpk ze strony Sądu I instancji wynikała z braku rozważenia możliwości skazania oskarżonej za pomocnictwo do oszustwa. Był to jednak zarzut skutkowy, a zatem Sąd Okręgowy nie czuł się zobligowany do jego omawiania, przy jednoczesnym omówieniu uchybień pierwotnych, z których wynikały dalsze nieprawidłowe decyzje procesowe Sądu Rejonowego w Łukowie. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonej K. R. i przekazanie w tej części sprawy Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zakaz orzekania na niekorzyść ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zgodnie z regułą ne peuis z art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Rozpoznając przedmiotową sprawę po raz kolejny, Sąd Rejonowy w Łukowie przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie wskazane przez Sąd Odwoławczy, a pominięte lub niedostrzeżone poprzednio. Sąd Rejonowy zażąda również akt dochodzenia sygn. PR 1 Ds. 1810.2020 Prokuratury Rejonowej w Tychach lub akt sprawy sądowej, celem zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności wyjaśnieniami obojga oskarżonych oraz protokołami tychże czynności, a także w razie potrzeby zażąda od Prokuratury Rejonowej w Tychach kopii elektronicznego dowodu doręczenia K. R. odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia i także w oparciu o powyższe dokumenty, przy rozważeniu prostej chronologii zdarzeń, wyciągnie wnioski dotyczące działania lub zaniechania oskarżonej, tj. strony podmiotowej. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok w części dotyczącej K. R. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Sygn. akt II Ka 372/21 sprostowano postanowieniem z dn. 12.07.2021r. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lipca 2021r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak (spr.) Sędziowie: SSO Agnieszka Karłowicz SSO Jerzy Kozaczuk Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Patrycji Klimiuk – Romaniuk po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy M. L. (1) oskarżonego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 280 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 57a § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 2 kk, art. 209 § 1a kk w zw z art. 11 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt II K 1474/20 I. wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. A. M. 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem wynagrodzenia za obronę wykonywaną z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonego od opłaty za II instancję oraz wydatków postępowania odwoławczego, które przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 372/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 marca 2021 roku wydany w sprawie o sygnaturze akt II K 1474/20. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 2. Zarzuty wywiedzione przez obrońcę oskarżonego w zakresie czynu z pkt I zaskarżonego wyroku: Obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku, tj. art. 410 kpk, poprzez pominięcie istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wynikających z dowodu z oględzin materiału zdjęciowego, obrazującego miejsce zdarzenia, podczas gdy ze zdjęć znajdujących się w aktach (k. 20) wynika, iż czyn został popełniony bez świadków w zaułku ulicy miejskiej; Błąd w ustaleniach faktycznych, będący wynikiem mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy w/w przepisów postępowania, polegający na bezpodstawnym uznaniu, że oskarżony popełnił czyn publicznie oraz okazał swoim zachowaniem rażące lekceważenie porządku prawnego, podczas gdy oskarżony nie działał publicznie, gdyż do zdarzenia doszło w zaułku ulicy miejskiej, samego zdarzenia nie widziała żadna osoba postronna, ponadto wyrazem rażącego lekceważenia podstawowych zasad porządku prawnego są zwłaszcza działania drastycznie nieprzyzwoite, działania polegające na znęcaniu się, ocenianie jako wyraz brutalności, czy nawet bestialstwa, a zachowaniu oskarżonego nie sposób przypisać takich cech;` ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty wywiedzione przez obrońcę i oskarżonego okazały się pozbawione zasadności. Ustosunkowując się do zarzutów apelacji obrońcy: Na wstępie zauważyć należy, iż autor apelacji nie dość trafnie sformułował i zakwalifikował stawiany przez siebie zarzut, pozornie wskazując jakoby pewne okoliczności – i to rzekomo znamienne dla rozstrzygnięcia sprawy - zostały przez Sąd merytoryczny pominięte (co de facto nie miało miejsca), a w istocie wyrażając obiekcje co do przyjętej w pierwszoinstancyjnym orzeczeniu kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego jego klientowi w punkcie pierwszym aktu oskarżenia. Wszak, nie budzi wątpliwości, iż Sąd Rejonowy wszystkie ujawnione w toku procesu dowody w sposób dogłębny ocenił i przeanalizował – co tyczy się także przywołanego przez skarżącego protokołu oględzin miejsca zdarzenia, w skład którego wchodziły fotografie z tegoż zajścia – a w konsekwencji wyprowadził słuszne wnioski na podstawie których obiektywnie odtworzył konwencję zdarzeń z dnia 27 października 2020 roku, czego wyraz dał w pisemnych motywach do zaskarżonego orzeczenia. Co więcej – na żadnym etapie wspomnianego uzasadnienia wyroku Sąd Rejonowy nie wskazał, jakoby w oparciu o przywołaną dokumentację fotograficzną ustalił, iż inkryminowany incydent miał miejsce w obecności świadków, wobec czego na próżno szukać logiki w hipotezie apelującego jakoby Sąd Rejonowy przy tworzeniu ustaleń faktycznych tę okoliczność pominął. Wręcz przeciwnie - okoliczność tę Sąd merytoryczny uwzględnił i wskazał w części dotyczącej przyjętej przezeń kwalifikacji prawnej, lecz nie nadał jej takiego znaczenia jak życzyłby sobie tego autor apelacji. Niemniej jednak zaistniała sytuacja nie mogła zostać poczytywana jako pominięcie pewnych okoliczności w rozumieniu art. 410 kpk. Nawiasem mówiąc, ów fakt, iż zdarzeniu stanowiącemu przedmiot niniejszego procesu nie towarzyszyli postronni świadkowie, nie może niejako automatycznie wykluczać, że jego sprawca nie dopuścił się występku o charakterze chuligańskim – lecz o tym szerzej w akapitach poniżej. Tym samym, nawiązując do rzeczywistego zarzutu skarżącego na wstępie należy zgodzić się z jego przekonaniami, iż dla uznania, że dane przestępstwo stanowi występek o charakterze chuligańskim niezbędne jest ziszczenie się szeregu przesłanek płynących z treści art. 115 §21 kk. Zaistnienia większości z nich na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie zakwestionował, zatem niecelowe byłoby pogłębianie tej materii, zwłaszcza iż stanowiska Sądu Rejonowego i Instancji Odwoławczej w tym zakresie są tożsame. Wprawdzie, i ta kwestia stała się już przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji, niemniej, na tym etapie rozważań dążąc do rozwiania wszelkich wątpliwości skarżącego wskazać należy, iż istotnie niegdyś pewne kontrowersje wywoływało znamię publicznego charakteru działania sprawcy występku o charakterze chuligańskim. Dylemat ów sprowadzał się – ujmując go z pewnym uproszczeniem – do odpowiedzi na pytanie, czy o realizacji tego znamienia decyduje przede wszystkim miejsce działania, czy też możliwość jego spostrzeżenia przez bliżej nieokreśloną grupę osób. Aktualnie w doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd, że działanie jest podjęte publicznie, jeżeli następuje w takich warunkach (dotyczących zwłaszcza czasu, miejsca i okoliczności), że jest lub może być ono spostrzeżone przez niedającą się określić liczbę bliżej niezidentyfikowanych osób. Jednocześnie podkreśla się, że działanie w miejscu publicznym to nie to samo co działanie publiczne, gdyż – nawet jeśli w większości przypadków oba te pojęcia będą łącznie charakteryzować zachowanie sprawcy – nie da się wykluczyć możliwości krzyżowania się ich zakresów. Jak zauważył Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 września 1973 roku działanie publicznie [...] zachodzi wówczas, gdy bądź ze względu na miejsce działania, bądź ze względu na okoliczności i sposób działania sprawcy jego zachowanie się jest lub może być dostępne (dostrzegalne) dla nieokreślonej liczby osób, przy czym sprawca mając świadomość tej możliwości co najmniej na to się godzi (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 2013 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt SDI 21/13). Z kolei miejsce jest publiczne, jeżeli jest dostępne bez specjalnego zezwolenia bliżej nieokreślonemu kręgowi osób. Znamię publicznie wskazuje zatem nie tyle na miejsce, ile na sytuację, której jednak nie należy traktować in abstracto, lecz każdorazowo in concreto. Innymi słowy, okoliczność, iż czynu dokonano w miejscu publicznym, sama przez się nie rozstrzyga jeszcze o tym, że czyn taki został popełniony publicznie. Wszakże, publicznie można również działać w miejscu niepublicznym, jeżeli działanie takie dotrze do indywidualnie nieoznaczonych osób. Przenosząc te uwagi o charakterze ogólnym na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności raz jeszcze podkreślić należy, iż fakt, że incydent inkryminowany zainicjowany przez oskarżonego nie objawił się szerszej publiczności, nie może być z góry poczytywany jako niedziałanie sprawcy w warunkach publicznych. Tak wyprowadzone przez organ procesowy wnioski byłyby zdecydowanie przedwczesne i powierzchowne. Oczywiście, działanie napastnika na oczach niezidentyfikowanych osób trzecich w nieokreślonej liczbie byłoby bez wątpienia działaniem publicznym w rozumieniu kodeksowej definicji występku o charakterze chuligańskim. Jednakże, nie należy tracić z pola widzenia, iż obecność publiczności nie stanowi jedynego kryterium kwalifikującego czyn przestępny jako publiczny. Z tego tytułu, ferujący zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd był zobligowany do dokładnego zbadania czy pozostałe okoliczności przedmiotowego zdarzenia wskazywały na publiczny charakter działania M. L. (1) czy też nie, czy jego zachowanie potencjalnie mogło objawić się osobom postronnym w ilości trudnej do przewidzenia oraz czy obejmował on taką możliwość swoim zamiarem, choćby ewentualnym. Wszak, to również wyartykułowane w zdaniu poprzedzającym okoliczności, i to w równym stopniu co sama obecność świadków, przesądzają o działaniu sprawcy w warunkach publicznych. I tak, Sąd Rejonowy analizując wskazane powyżej przesłanki przez pryzmat okoliczności niniejszej sprawy wyprowadził prawidłowe wnioski uznając, że oskarżony M. L. (1) działał w warunkach występku o charakterze chuligańskim, a jego zachowanie miało charakter publiczny. Pomimo, iż to nie objawiło się szerszej publiczności to ewentualność taka występowała, a jej ziszczenie się było w wysokim stopniu prawdopodobne, przy czym sprawca obejmował ją swoim zamiarem. Wszak, jako nad wyraz realnym jawiło się, że postępowanie oskarżonego dostrzeże któryś z potencjalnych przechodniów lub osób zamieszkujących w okolicy, w sytuacji gdy do incydentu doszło na drodze miejskiej w dość bliskim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych. W tej sytuacji, tak naprawdę tylko zbieg okoliczności, którego M. L. (1) nie mógł przewidzieć, zadecydował, iż zajścia tego nikt nie zauważył. Puentując tę część rozważań uzupełniająco dodać należy, iż poprzez publiczne działanie z oczywiście błahego powodu, w sposób przyjęty w zaskarżonym orzeczeniu, oskarżony bez wątpienia zlekceważył porządek prawny. Wszak, trudno w sposób odmienny zakwalifikować irracjonalne działanie sprawcy, który na drodze miejskiej z niezrozumiałych pobudek zaczepia starszego mężczyznę, tylko po to, by następnie użyć wobec niego przemocy. Jednocześnie, w oczach Instancji Odwoławczej, była to okoliczność na tyle oczywista i jednoznaczna, że nie wymagała szerszego omówienia w pisemnych motywach pierwszoinstancyjnego orzeczenia. Stąd, zarzut skarżącego jakoby Sąd meriti niedostatecznie pochylił się nad tą kwestią uznać należy za oczywiście bezpodstawny. Rzecz jasna, wskazane przez apelującego w treści zarzutu działania ewentualnego sprawcy stanowiłyby przejawy rażącego lekceważenia porządku prawnego, jednakże są to tylko nieliczne i dokładnie dobrane przez obronę przykłady, a przecież katalog tego typu działań nie jest zamknięty i mieszczą się w nim zachowania różnego typu, w tym także te prezentowane przez M. L. (1) w dniu 27 października 2020 roku. Bacząc na treść wywodów zawartych we wcześniejszych fragmentach niniejszego uzasadnienia, stwierdzić zatem winno się, iż zarzut apelującego, jakoby przebieg zdarzeń w niniejszej sprawie był odmienny od tego ustalonego przez Sąd pierwszej instancji w żadnym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w pełni zaaprobował stanowisko Sądu niższej instancji, iż oskarżony M. L. (1) swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przypisanego mu czynu. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z: 1. Opisu czynu, iż oskarżony działał publicznie i z oczywiście błahego powodu, okazując rażące lekceważenie dla porządku prawnego; 2. Kwalifikacji prawnej czynu oraz z jego podstawy prawnej orzeczenia o karze art. 57a §1 kk; W konsekwencji czego: 3. Obniżenie wymierzonej oskarżonemu kary jednostkowej za zarzucany mu czyn do roku pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów na uwzględnienie nie zasłużył żaden z wniosków apelacyjnych. Lp. Zarzut 3. Zarzut wywiedziony przez obrońcę oskarżonego w zakresie czynu z pkt I zaskarżonego wyroku: Rażąca niewspółmierność kary w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, która to kara nie uwzględnia występujących w sprawie okoliczności łagodzących takich jak złożenie przez oskarżonego wyjaśnień, chęć naprawienia szkody oraz przeproszenie pokrzywdzonego. Uwzględnienie tych okoliczności przez Sąd winno spowodować orzeczenie oskarżonemu znacznie łagodniejszej kary pozbawienia wolności. Zarzut wywiedziony przez obrońcę oskarżonego w zakresie czynu z pkt II zaskarżonego wyroku: Rażąca niewspółmierność kary w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności, która to kara nie uwzględnia występujących w sprawie okoliczności łagodzących takich jak złożenie przez oskarżonego wyjaśnień, przyznanie się do winy, stosunkowo krótkiego czasu braku zapłaty świadczeń alimentacyjnych oraz obiektywnie znacznych trudności w znalezieniu pracy przez osobę wielokrotnie karaną i uzależnioną od szeregu środków psychoaktywnych; W osobistej apelacji oskarżony również kwestionował wymiar kar orzeczonych za oba przestępstwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wobec faktu, iż przedstawione powyżej zarzuty pozostają w zasadzie niemalże tożsame, Sąd Okręgowy chcąc zachować przejrzystość i przystępność niniejszych pisemnych motywów wyroków, uznał za celowe, by ustosunkować się do nich w sposób łączny. Żaden w wywiedzionych przez obrońcę zarzutów nie okazał się zasadny. Tytułem wstępu do tej części niniejszych rozważań wskazać należy, iż przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wówczas, jeżeli z punktu widzenia nie tylko zainteresowanej strony procesowej, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość. Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, czyli niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza zatem znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw sądowego wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności nadmienić należy, iż w ocenie Sądu Odwoławczego nie sposób podzielić przekonań obrony i oskarżonego, jakoby jednostkowe kary zasądzone wobec M. L. (1) cechowała rażąca niewspółmierność. Wszak, wymierzając je oskarżonemu Sąd pierwszej instancji uwzględnił wszystkie dyrektywy, płynące z treści art. 53 kk, bacząc jednocześnie na wszelkie okoliczności dotyczące osoby sprawcy, a także właściwie zważył stopień jego winy oraz społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów. Zasądzone kary są jednocześnie odpowiednie do tego, by podziałać na oskarżonego powstrzymująco i uświadomić mu nieuchronność poniesienia odpowiedzialności karnej za kolejne naruszenie porządku prawnego. Nadto, są to kary sprawiedliwe, które zachowują właściwe proporcje pomiędzy funkcją represyjną i wychowawczą, a w szczególności winny przyczynić się do uświadomienia oskarżonemu naganności prezentowanych przezeń dotychczas zachowań oraz uczynić zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości dowodząc braku bezkarności dla tego typu incydentów. Słusznego stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie zdołały podważyć dość lakoniczne twierdzenia zawarte w apelacji, jakoby za złagodzeniem zastosowanej sankcji karnej przemawiać winny okoliczności takie jak złożenie przez oskarżonego wyjaśnień, przyznanie się do winy, czy przeproszenie pokrzywdzonego. Wprawdzie przesłanki wskazywane przez obronę można byłoby ewentualnie rozpatrywać na korzyść oskarżonego (choć nie nadając im takiej rangi jak życzyłby sobie tego skarżący), jednakże w odmiennej sytuacji procesowej, np. gdyby sprawca po raz pierwszy wszedł w konflikt z prawem, a co za tym idzie nie zaistniały przesłanki obligujące Sąd do obostrzenia wymierzonej sankcji karnej a prognoza kryminologiczna względem jego osoby była pozytywna. Tymczasem, oskarżony wielokrotnie łamał obowiązujący porządek prawny, popełniając przestępstwa różnego rodzaju, częstokroć z dość niskich pobudek. Co więcej - pierwszy z czynów stanowiących przedmiot niniejszego postępowania został popełniony w warunkach recydywy i to jednocześnie stanowiąc występek o charakterze chuligańskim charakteryzujący się znacznym stopniem społecznej szkodliwości – co niewątpliwie musiało znaleźć odbicie w rodzaju i wymiarze kary orzeczonej na gruncie przedmiotowej sprawy. Wszak, ze względu na przepisy zaostrzające jej wymiar wobec oskarżonego, organ procesowy został pozbawiony możliwości wymierzenia mu kary innej niż izolacyjna. Ponadto, analizując postawę oskarżonego, trudno uznać, aby proces resocjalizacyjny związany z orzeczonymi względem niego uprzednio karami był zakończony i skuteczny. Wobec tak sformułowanych wniosków, tok dedukcji obrońcy, który konsekwentnie wskazywał, iż pomimo, że kary już orzeczone a nawet wykonane w odrębnych postępowaniach nie przyniosły oczekiwanych rezultatów i nie podziałały na osobę oskarżonego na tyle, by ustrzec go przed kolejnym wejściem w konflikt z prawem, to nie należy wymierzać mu kary zbliżonej do górnej granicy ustawowego zagrożenia. W istocie jednak wymierzenie M. L. (1) kary pozbawienia wolności w niższym wymiarze bez wątpienia okazałoby się niewystarczające by spełnić swe ustawowe cele. Stąd, uznać należy, iż wyrażone w treści wniosków rozstrzygnięcie powodowałoby stan rażącej łagodności sankcji karnej, nie stanowiłoby dla oskarżonego realnej dolegliwości, a w zamian umocniłoby jedynie przekonanie, iż w zasadzie pozostaje bezkarny, gdyż dla rozstrzygnięcia w zakresie kary bez znaczenia pozostaje chociażby jego dotychczasowa nieodpowiednia postawa. W odniesieniu stricte do kary wymierzonej oskarżonemu za czyn przypisany mu w punkcie drugim zaskarżonego orzeczenia dodać wypada, iż Sąd Okręgowy również nie podzielił obiekcji obrony co do słuszności zapadłego rozstrzygnięcia. Za argumenty przemawiające za złagodzeniem orzeczonej względem M. L. (1) kary nie mogą zostać uznane przekonania skarżącego, jakoby czasookres, w jakim ten dopuścił się przestępstwa niealimentacji był stosunkowo krótki, a nieczynienie zadość prawomocnie orzeczonemu obowiązkowi alimentacyjnemu wynikało z trudu znalezienia pracy przez oskarżonego, który jest osobą wielokrotnie karaną i uzależnioną od szeregu substancji psychoaktywnych. Przede wszystkim, skarżący w żaden sposób nie dowiódł, ażeby rzeczywiście oskarżony podjął próby podjęcia zatrudnienia, które jednakże – ze względu na wskazane okoliczności – pozostawałyby daremne, poprzestając na gołosłownych hasłach natury ogólnej. W rzeczywistości bowiem być może część pracodawców podchodzi do osób karanych z pewną ostrożnością, lecz z całą pewnością nie są one pozbawione możliwości podjęcia pracy. Na rynku funkcjonują bowiem podmioty zatrudniające niemalże tylko tego typu osoby. Co więcej – fakt, iż oskarżony jest osobą wielokrotnie karaną nie może być przez Sąd poczytywany na jego korzyść. Ścieżka, którą podążał dotychczas M. L. (1) jest jego dobrowolnym wyborem, którego winien on ponosić konsekwencje. W sposób analogiczny należy ustosunkować się do problemów oskarżonego wynikających z uzależnienia od substancji psychoaktywnych, zwłaszcza, iż zarówno on sam i jak i jego obrońca w żaden sposób nie wykazali, ażeby M. L. (1) dążył do zwalczenia nałogu, chociażby poprzez podjęcie stosownej terapii. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez przyjęcie, iż aktualnie wymierzone przez Sąd pierwszej instancji jednostkowe kary w realiach niniejszej sprawy są karami rażąco niewspółmiernie surowymi i tym samym zachodzi potrzeba ich złagodzenia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów na uwzględnienie nie zasłużył żaden z wniosków apelacyjnych. Lp. Zarzut 4. 5. Zarzuty wywiedzione przez obrońcę oskarżonego w zakresie czynu z pkt II zaskarżonego wyroku: Obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 kpk, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań D. L. przez przyjęcie, iż zachowanie oskarżonego naraziło pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb, podczas gdy pokrzywdzeni wraz z D. L. utrzymują się ze świadczeń, które w sumie wynoszą 5.600 złotych, D. L. nie pracuje, a dwoje pokrzywdzonych w osobie A. L. oraz M. L. (2) w inkryminowanym okresie przebywało w ośrodku wychowawczym; Błąd w ustaleniach faktycznych, będący wynikiem mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy w/w przepisów postępowania, polegający na bezprawnym uznaniu, że oskarżony naraził pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż doszło do konkretnego narażenia osób uprawnionych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut okazał się pozbawiony zasadności. W tym miejscu zauważyć wypada, iż ustanowiony obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko Sądu orzekającego, bowiem także odwołujący, podnoszący ów zarzut, nie może ograniczyć się do prostego, subiektywnego zanegowania oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności nie powinny być obdarzone dowody niekorzystne dla oskarżonego. Ta metoda kwestionowania trafności zaskarżonego orzeczenia nie może być uznana za wystarczającą. Obowiązkiem skarżącego każdorazowo jest bowiem skuteczne wykazanie jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd meriti w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie materiału dowodowego. Uwiarygodnienie zarzutu dowolnej oceny dowodów wymaga zatem wykazania, w oparciu o fakty i ich pogłębioną logiczną analizę, że rzeczywiście Sąd pominął dowody istotne (nie jakiekolwiek, lecz istotne) dla rozstrzygnięcia o sprawstwie i winie, że włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, że uchybił regułom prawidłowego logicznego rozumowania, że uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2012 roku w sprawie o sygn. akt II AKa 67/12). Na względzie mieć bowiem wypada, iż sama tylko okoliczność, że oceniono poszczególne dowody, w aspekcie ich wiarygodności, nie w taki sposób, jak życzyłby sobie tego oskarżony czy jego obrońca, nie jest tożsama ze stwierdzeniem, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguły płynącej z treści art. 7 kpk. Rzecz jasna, odmienna ocena dowodów - korzystna dla oskarżonego – jest naturalnym prawem tak jego jak i jego obrońcy, jednakże nie wynika z niej samo przez się, by analiza dokonana w niniejszej sprawie charakteryzowała się dowolnością. Tymczasem, na kanwie przedmiotowej sprawy skarżący nie był w stanie skutecznie przekonać Instancji Odwoławczej o słuszności swoich przekonań wyrażonych w treści zarzutów, bowiem te nie zostały w logiczny i racjonalny sposób uargumentowane. Wprawdzie, kwestionując prawidłowość pierwszoinstancyjnego postępowania, apelujący wskazał jakich rzekomych uchybień w zakresie oceny dowodów tenże Sąd miałby się dopuścić, jednakże wywody te nie mogły znaleźć uznania w oczach Sądu Okręgowego. W uzasadnieniu do wywiedzionego środka zaskarżenia skarżący zaprezentował jedynie własną – tendencyjną ocenę dowodu z zeznań pokrzywdzonej, przedstawioną przy tym z pominięciem pewnych okoliczności wskazywanych przez D. L. a działających na niekorzyść oskarżonego i nastawioną na wyeksponowanie, w oderwaniu od tła sytuacyjnego zdarzenia, faktów mających wybrzmieć z korzyścią dla niego. Jednocześnie, skarżący podnosząc, iż niesłusznie Sąd pierwszej instancji bezwiednie zawierzył depozycjom D. L. w żaden sposób nie uprawdopodobnił, jakoby ta zeznawała niezgodnie z prawdą, poprzestając w zasadzie na przywołaniu tożsamych co świadek okoliczności, które, co więcej, Sąd Rejonowy dostrzegł i uwzględnił przy czynieniu ustaleń faktycznych. Wobec faktu, iż w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd merytoryczny przywołał istotę przestępstwa z art. 209 §1a kk, a skarżący dokonanej przez ów organ procesowy wykładni przepisu nie podważył, Sąd Okręgowy nie chcąc mnożyć tożsamych treści, pominie czynienie wtórych wywodów w tym zakresie odnośnie do znamienia uporczywości, koncentrując się na okolicznościach wskazywanych przez skarżącego oraz ich randze i znaczeniu dla zapadłego rozstrzygnięcia. I tak, powracając do realiów przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż Sąd Rejonowy uwzględnił okoliczności wskazywane przez skarżącego w treści wywiedzionego zarzutu, których jednakże nie należy utożsamiać z niewyczerpaniem przez oskarżonego ustawowych znamion przypisanego mu czynu. Rzecz jasna, prawdą jest, iż na zasadzie surowszej odpowiedzialności karnej nie może odpowiadać ojciec uchylający się od regulowania zasądzonych na rzecz dziecka świadczeń, jeśli jego działania nie będą pozostawały znamienne dla poziomu jego życia, który to poziom, choćby ze względu na sytuację materialną matki, będzie stosunkowo wysoki. W przedstawionej alternatywnie sytuacji nie byłoby bowiem mowy o ziszczeniu się przesłanki popadnięcia przez małoletniego w niedostatek. Jednakowoż, sytuacja finansowa D. L. i wspólnych dzieci stron pozostawała zgoła odmienna niż ta hipotetyczna, opisana powyżej. Wprawdzie, nie budziło wątpliwości, iż D. L. w czasookresie objętym zarzutem korzystała ze świadczeń socjalnych – co sama przyznała na kolejnych etapach przedmiotowego postępowania wskazując jednocześnie kwotę uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, którą pierwotnie obliczyła w sposób błędny, by następnie dokonać poprawnych wyliczeń w tym zakresie i stosownej korekty. Finalnie zadeklarowana przez nią przed Sądem Rejonowym kwota uzyskiwanych świadczeń socjalnych pokryła się ze wskazaną następnie w treści zarzutu, przy czym, co obrońca zdawał się zignorować, D. L. wiarygodnie wykazała na co pieniądze te przeznaczała, wskazując iż były to podstawowe opłaty i koszty utrzymania siebie oraz dzieci. Poza sporem pozostawała też okoliczność, iż dwójka z dzieci stron w inkryminowanym okresie przebywała w publicznych ośrodkach opieki – co również pokrzywdzona szczerze przyznała. Tutaj jednakże nie należy pomijać, co najwyraźniej uczynił skarżący, iż pobyt w tego typu placówkach nie był bezpłatny. W istocie jego koszt wynosił blisko 500 złotych w stosunku miesięcznym w przeliczeniu na jedno dziecko, do czego dochodziły dodatkowe wydatki związane z ich utrzymaniem jak chociażby zakup kart telefonicznych umożliwiających kontaktowanie się dzieci z matką. Okoliczności pobytu dzieci we wspomnianych instytucjach nie należało zatem poczytywać w pewnym sensie jako zmniejszenia przeznaczanych przez matkę na ich utrzymanie funduszy. Wręcz przeciwnie – całościowy koszt związany z umieszczeniem dzieci w tych miejscach był zbliżony do tego, jaki poniosłaby D. L., gdyby dzieci na stałe pozostawały z nią. Wreszcie, faktem jest, iż pokrzywdzona nie pracowała zawodowo, co najpewniej wynika z faktu, iż na co dzień opiekowała się minimum czwórką dzieci (przy założeniu, że dwójka z nich ze względu na pobyt w ośrodkach publicznych bezpośredniej opieki matki nie wymagała), z których jedno miało niespełna dwa i pół roku wobec czego wymagało permanentnej obecności rodzica, zaś drugie potrzebowało specjalistycznej opieki zdrowotnej. Konieczność rehabilitacji dziewięcioletniego syna wiązała się przy tym z dodatkowymi kosztami, których świadczenie rehabilitacyjne na pewno w całości nie pokrywało. W ocenie Sądu Okręgowego, wskazane obowiązki rodzicielskie, w sposób obiektywny utrudniały, jeśli nawet nie uniemożliwiały pokrzywdzonej podjęcia pracy zawodowej, co jednakowoż skarżący zdawał się pomijać, podnosząc jakoby brak było podstaw, dla których D. L. nie podjęła stałego zatrudnienia. Poza tym, pokrzywdzona, wobec braku wystarczających do utrzymania środków finansowych, pomimo konieczności sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi, zadeklarowała chęć podjęcia pracy w przyszłości. Mając na względzie powyższe wywody stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ocenił wiarygodność deklaracji złożonych przez D. L., nie dostrzegając w jej relacji niekonsekwencji, niespójności oraz nierzetelności. Wręcz przeciwnie – zauważyć należy, iż pokrzywdzona przedstawiła fakty takimi jakie były, nie zatajając ani nie marginalizując żadnych okoliczności, nawet tych które obrona mogłaby próbować (i próbowała) interpretować na jej niekorzyść. W ocenie Sądu Okręgowego, relacja D. L. była na tyle szczera i przekonująca, iż nie zdołały jej podważyć tezy zaprezentowane w apelacji, które w żaden sposób nie dowiodły, ażeby ta na którymkolwiek etapie postępowania zeznawała niezgodnie z prawdą. W istocie bowiem skarżący próbował nie tyle wskazać na nieścisłości i sprzeczności płynące z depozycji świadka co dokonać tendencyjnej i intencjonalnej interpretacji szczerze wskazanych przez nią okoliczności, tak by te wybrzmiały z korzyścią dla jego klienta. Nie mniej jednak, próba ta okazała się daremna, bowiem w świetle całości tak jednoznacznego w swojej wymowie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu z art. 209 §1a kk. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z: 1. Opisu czynu, iż oskarżony naraził pokrzywdzonych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych; 2. Kwalifikacji prawnej czynu oraz z jego podstawy prawnej orzeczenia o karze art. 209§1a kk; W konsekwencji czego: 3. Zmianę wymierzonej oskarżonemu kary jednostkowej i wymierzenie kary ograniczenia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionych zarzutów na uwzględnienie nie zasłużył żaden z wniosków apelacyjnych. Lp. Zarzut Zarzut wywiedziony przez oskarżyciela publicznego: Obraza przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 13 § 1 kk w zw. z art. 280 § 1 kk wyrażająca się w niedokonaniu właściwej subsumpcji wskazanego wyżej przepisu do stanu faktycznego ustalonego w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez niezasadne wyeliminowanie z opisu czynu zarzuconego w pkt I aktu oskarżenia, iż N. L. nie usiłował dokonać kradzieży z użyciem przemocy i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że oskarżony dopuścił się czynu wyczerpującego znamiona z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 57a §1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk, w sytuacji, gdy z prawidłowo poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych wynika, iż oskarżony wyczerpał znamiona czynu z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 280 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 57a §1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. 64 § 2 kk; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut wywiedziony przez oskarżyciela publicznego okazał się niezasadny. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na nieprawidłowość postawionego zarzutu zawartego w petitum apelacji, albowiem w sytuacji, gdy podnoszony jest zarzut obrazy prawa materialnego założeniem jest niekwestionowanie samych ustaleń faktycznych. Tymczasem w przedmiotowej sprawie sąd meriti ustalił, że zamiarem oskarżonego nie było usiłowanie dokonania zaboru mienia pokrzywdzonego, co doprowadziło do odrzucenia proponowanej w akcie oskarżenia przez oskarżyciela publicznego kwalifikacji prawnej. Nie może bowiem być wątpliwości, że w kategorii ustaleń faktycznych mieszczą się również ustalenia w zakresie strony podmiotowej (zamiaru) jaki towarzyszył działaniom sprawcy, w tej konkretnej sprawie chodziło o usiłowanie dokonania kradzieży z użyciem przemocy. Dlatego prawidłowo sformułowany zarzut powinien kwestionować ustalenia faktyczne w zakresie braku przyjęcia przez Sąd I instancji usiłowania zaboru mienia z użyciem przemocy. Niemniej tego uchybienia w postaci błędnego sformułowania zarzutu w petitum apelacji musi on być rozważany w połączeniu z uzasadnieniem środka odwoławczego, z którego w oczywisty sposób wynika, że prokurator uznaje za nieprawidłowe ustalenia sądu, który nie dopatrzył się w działaniu oskarżonego usiłowania dokonania kradzieży mienia należącego do M. D.. Na wstępie tej części rozważań nadmienić należy, iż Sąd nie jest związany kwalifikacją prawną czynu przedstawioną przez oskarżyciela, gdyż nie wychodząc poza granice oskarżenia, może czyn zakwalifikować według innego przepisu. W wypadku stwierdzenia, że kwalifikacja wskazana w akcie oskarżenia jest błędna, Sąd ma obowiązek dokonać jej zmiany w wyroku przez przyjęcie prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu, zaakceptowanie bowiem błędnej kwalifikacji prawnej oznaczałoby wydanie wadliwego wyroku z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego. Określenie kwalifikacja prawna czynu oznacza przyporządkowanie danego czynu przepisowi ustawy karnej określającemu przestępstwo. Natomiast zmiana kwalifikacji prawnej jest stwierdzeniem nieadekwatności kwalifikacji dotychczasowej w porównaniu z rzeczywistym stanem rzeczy. W tym miejscu jasno dopowiedzieć należy, iż to nie sama kwalifikacja prawna jest dla Sądu wiążąca, a dokładny opis czynu, który jest przedmiotem rozpoznania. Konkludując stwierdzić należy, że nie wykraczając poza granice oskarżenia Sąd może zmienić kwalifikację prawną czynu przypisaną oskarżonemu, wszak ramy zakreślone w treści zarzutu i jego uzasadnieniu, zawarte w akcie oskarżenia, wyznaczają zakres tzw. zdarzenia historycznego, które w zależności od konkretnej sytuacji faktycznej, może być podciągnięte pod właściwy przepis prawa karnego. I tak, w toku niniejszego postępowania ustalono, iż czyn przypisany oskarżonemu w pkt I zaskarżonego orzeczenia nie nosił znamion usiłowania kradzieży z użyciem przemocy, co zobligowało Sąd Rejonowy do dokonania korekty w przyjętej przez oskarżenie kwalifikacji prawnej czynu poprzez wyeliminowanie z niej art. 13 § 1 kk w zw. z art. 280 § 1 kk oraz art. 11 § 2 kk. Swoje stanowisko w tym zakresie Sąd merytoryczny dosadnie uargumentował w stosownej części tabelarycznego uzasadnienia wyroku, gdzie przywołał istotę przestępstwa rozboju oraz różnice pomiędzy nim a występkiem przypisanym oskarżonemu, przy czym argumenty te Instancja Odwoławcza w zupełności podzieliła. Wszak, ustalenia faktyczne w tym zakresie oparte zostały w zdecydowanej mierze na relacji pokrzywdzonego, który przyznał wprost iż M. L. (1) nie żądał od niego pierwotnie pieniędzy ani papierosów, koncentrując się na irracjonalnym ataku na osobę pokrzywdzonego. W istocie, interakcję między stronami zainicjowało pytanie oskarżonego skierowane do swojej ofiary czy ta znajduje się w posiadaniu wyrobów tytoniowych, jednakże – jak wskazał sam oskarżyciel – napaść na M. D. nastąpiła dopiero, gdy ten udzielił odpowiedzi przeczącej. Wobec powyższego nie sposób konkludować, ażeby sprawca posłużył się przemocą (o groźbie jej użycia oraz doprowadzeniu do stanu nieprzytomności lub bezbronności nie było w ogóle mowy) motywowany chęcią dokonania kradzieży, co stanowi podstawową przesłankę rozboju. Wręcz przeciwnie – ta stanowiła niejako reakcję na niesatysfakcjonującą go odpowiedź ze strony pokrzywdzonego, gdyż najpewniej M. L. (1) wyimaginował sobie, że ten go okłamuje. Zupełną rację ma zatem Sąd merytoryczny kształtujący przekonanie, iż rzeczona agresja ze strony M. L. (1) nie była środkiem do osiągnięcia celu w postaci zaboru mienia, lecz bardziej wynikała z chęci zaczepki czy wyładowania agresji na przypadkowo napotkanej osobie, która nie dość że nie spełnił żądania oskarżonego, to na dodatek w jego odczuciu przekazała mu nieprawdę. Jednocześnie, przyjęcie motywacji wskazywanej przez oskarżyciela publicznego byłoby niedorzeczne. Wszak M. L. (1) doskonale wiedział, iż jego ofiara nie dysponuje przedmiotami leżącymi w kręgu jego ówczesnego zainteresowania. Nie należy nadto tracić z pola widzenia, iż jak wynika z przywołanych przez oskarżenie pierwotnych depozycji świadka pomiędzy żądaniem wydania papierosów a bezpośrednim atakiem na osobę pokrzywdzonego, napastnik przez chwilę przyglądał się rowerowi, którym podróżował S. D., co jego rzeczywiste nastawienie do potencjalnego zaboru mienia, które nie stanowiło dlań priorytetu. Argumentem przemawiającym za brakiem u oskarżonego zamiaru dokonania kradzieży jest również jego zachowanie już po pobiciu pokrzywdzonego. Jak wynika z zeznań M. D. w wyniku otrzymanych uderzeń prawie utracił przytomność i nie był w stanie odpierać dalszych ataków ze strony napastnika. Gdyby zamiarem oskarżonego faktycznie było dokonanie kradzieży mienia (a w szczególności papierosów), to nic nie stało na przeszkodzie aby po doprowadzeniu pokrzywdzonego praktycznie do stanu bezbronności sprawca kontynuował swoje działania zmierzające do zaboru mienia, poprzez na przykład obszukanie leżącego pokrzywdzonego. Tymczasem M. L. (1) bezpośrednio po pobiciu pokrzywdzonego oddalił się z miejsca zdarzenia, co świadczy o całkowitej irracjonalności jego działania polegającego na zaatakowaniu obcego mu człowieka bez żadnej ku temu przyczyny. Analiza wszystkich tych okoliczności towarzyszących zdarzeniu skutkować musiała przyjęciem, iż zamiarem oskarżonego nie było usiłowanie rozboju, co z kolei zobligowało Sąd Rejonowy do zmiany zaproponowanej przez oskarżenie kwalifikacji prawnej w taki sposób, by ta odpowiadała ustalonemu stanowi faktycznemu. Co więcej - wobec powyższego uznać należy, iż wyrażony w treści apelacji pogląd oskarżyciela publicznego na przedmiotową sprawę w tym zakresie stanowił nic innego jak tylko daleko idące i niepoparte żadnymi obiektywnymi dowodami insynuacje co do domniemanego zamiaru sprawcy, któremu w sposób jednoznaczny przeczy prawidłowo ustalona przez Sąd pierwszej instancji konwencja zdarzeń. Wobec powyższego, z oczywistych względów, dywagacje skarżącego nie mogły okazać się wystarczające, by móc skutecznie podważyć przyjętą przez Sąd Rejonowy kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I zaskarżonego orzeczenia i spowodować zmiany pierwszoisntancyjnego orzeczenia. Niezależnie od braku podstaw do zakwestionowania poczynionych przez sąd rejonowy ustaleń faktycznych zaznaczyć należy, iż wnioskowana w akcie oskarżenia kwalifikacja prawna w zakresie czynu z pkt I-ego nie była możliwa z uwagi na niemożność przyjęcia chuligańskiego charakteru przestępstwa rozboju. Wprawdzie taką możliwość widział Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 20.08.2009r. WK 13/09 (OSNKW 2009/1/1732, jednakże pogląd ten słusznie został zakwestionowany przez komentatorów (T.Bojarski, Komentarz do art. 57a kk, Komentarz do kk pod redakcją K.Buchały) jak i w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego. I tak w wyroku z dnia 11 lipca 2019r. IV KK 302/18 (OSNKW 2019/9/56) uznano, że przepis art. 115§21 kk zawiera zamknięty katalog występków, które mogą być uznane za mające charakter chuligański, zaś w katalogu tym jako występki przeciwko mieniu wymieniono jedynie umyślne niszczenie, uszkodzenie lub czynienie niezdatnej do użytku cudzej rzeczy, tj. występek z art. 288§1 kk, zatem art. 57a§1 kk nie ma zastosowania do innych występków przeciwko mieniu. Zgodnie z art. 115§1 kk te okoliczności popełnienia takiego występku, jak też motywacja sprawcy, które można potraktować jako określone w art. 115§ 21 kk (działanie publicznie i bez powodu albo oczywiście błahego powodu, okazanie rażącego lekceważenia porządku prawnego), powinny rzutować na ocenę społecznej szkodliwości czynu, a tym samym na wysokość wymierzonej sprawcy kary. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie pkt I, poprzez przyjęcie, że oskarżony M. L. (1) usiłował dokonać kradzieży z użyciem przemocy i w konsekwencji zakwalifikowanie czynu z pkt I aktu oskarżenia jako przestępstwa wyczerpującego dyspozycję art. 13 § 1 kk w zw. z art. 280 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 57a §1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. 64 § 2 kk i wymierzenie mu za ten czyn kary w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności, grzywny w rozmiarze 150 stawek po 10 złotych każda oraz kary łącznej w pkt III wyroku w rozmiarze 6 lat i 6 miesięcy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności wywiedzionego zarzutu na uwzględnienie nie zasłużył sformułowany przez prokuratora wniosek apelacyjny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 17 marca 2021 roku wydany w sprawie o sygnaturze akt II K 1474/20. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wobec bezzasadności wywiedzionego zarzutu i przy jednoczesnym braku przesłanek z art. 440 kpk, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, by podjąć ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III Sąd Odwoławczy na podstawie art. 29 ust. 2 Prawo o adwokaturze i § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2019, poz. 18) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł VAT) za obronę oskarżonego sprawowaną z urzędu w postępowaniu odwoławczym; Bacząc na sytuację materialną oskarżonego, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny względem kilkorga dzieci, a który w perspektywie ma odbycie kary pozbawienia wolności, na podstawie przepisów art. 624 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk zwolniono go od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze określając, że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS

Sygn. akt II Ka 568/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSO Karol Troć Protokolant st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Lidii Bem po rozpoznaniu w dniu 18 października 2021 r. sprawy M. S. oskarżonego z art. 286§1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 24 marca 2021r. sygn. akt II K 1161/20 I. utrzymuje wyrok w mocy; II. zasądza od oskarżonego M. S. na rzecz T. C. (1) 840 (osiemset czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 140 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 568/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 24 marca 2021r. w sprawie II K 1161/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------- ----------------------------------- -------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------------ ----------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrońca oskarżonego wyrokowi zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 286 § 1 kk poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż działanie oskarżonego wypełniało znamiona czynu z art. 286 kk, podczas gdy zachowanie oskarżonego należałoby ostatecznie traktować jako delikt cywilny; 2. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 391 § 1 kpk i art. 366 § 1 kpk na skutek poprzestania na odczytaniu, mimo braku przesłanek ku temu zeznań świadka K. S., podczas gdy zeznania te miały kluczowy charakter dla sprawy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego pozostają bezzasadne, bowiem Sąd Rejonowy procedując w niniejszej sprawie nie dopuścił się błędów na jakie wskazuje apelujący, a poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne spotkały się z całkowitą akceptacją ze strony Sądu odwoławczego. W nawiązaniu do pierwszego z zarzutów apelacji wskazać należy, iż zachowanie karalne przestępstwa z art. 286 § 1 kk skierowane jest na osobę, którą sprawca zamierza doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w niniejszym wypadku na osobę T. C. (1). Oszustwo jest złożonym działaniem lub zaniechaniem i może przybierać postać wprowadzenia w błąd tej osoby, wyzyskania błędu tejże osoby, bądź wyzyskania jej niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Elementem, którym musi się charakteryzować każdy sposób wprowadzenia w błąd jest to, iż ma ono wywołać w konkretnym podmiocie wyobrażenie o istniejącym stanie rzeczy, nie odpowiadające prawdzie. Ustawa wymaga, aby zachowanie sprawcy było ukierunkowane na określony cel, którym w przypadku oszustwa jest osiągnięcie korzyści majątkowej, co bezsprzecznie miało miejsce w niniejszej sprawie, bowiem oskarżony nie uregulował opłaty za wystawioną przez pokrzywdzoną fakturę na kwotę 14.021,63 zł. Od samego początku oskarżony nie miał zamiaru wywiązania się ze zobowiązań w stosunku do pokrzywdzonej, czemu miały służyć określone zabiegi, tj. wskazanie w zleceniu transportowym nr 110/08/219/MA pod pozycją fracht kwoty 2600 netto (płatny w PLN – kurs NBP z dnia poprzedzającego rozładunek), nie prostowanie tejże kwoty za fracht (jej waluty) w trakcie rozmów telefonicznych ze spedytorką z firmy (...).T. C. sp. j., nie podejmowanie kontaktu z firmą pokrzywdzonej do momentu upływu odroczonego terminu płatności faktury nr (...). Wskazania w tym miejscu wymaga, iż zamiar oszustwa przyjmować musi postać chęci skierowanej na zachowanie, prowadzące do wywołania błędu. Oszustwo z punktu widzenia znamion strony podmiotowej może być bowiem popełnione wyłącznie z zamiarem bezpośrednim obejmującym zarówno cel, jak i sposób działania sprawcy, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Oskarżony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej po zawarciu umowy o świadczenie usługi transportowej z firmą (...).T. C. s.j., w której to umowie kwotę frachtu określił na 2600 netto, korzystając z niedopatrzenia pokrzywdzonej jako właścicielki firmy, nie prostował, iż kwota ta w rzeczywistości powinna dotyczyć kwoty w euro, a nie w złotych, skorzystał z usług tej firmy i dopiero po upływie terminu do jej uiszczenia zgłosił pretensje odnośnie wskazanej tam kwoty za rzeczoną za usługę. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż pokrzywdzona w toku swoich zeznań wskazała na fakt, iż rzeczywista kwota za wymaganą przez firmę (...) sp. z o.o. należącą do oskarżonego usługę (z uwzględnieniem charakteru ładunku oraz odległości na jakiej miał odbyć się transport ładunku oraz miejsce docelowe tego transportu) kształtowała się wtedy na około 2600 euro, z czego zapewne oskarżony doskonale zdawał sobie sprawę. Usługa w takiej cenie, ale w złotych, byłaby dla firmy transportowej po prostu nieopłacalna, gdyż nie pokrywałaby rzeczywistych kosztów takiej usługi na którą składał się koszt paliwa, dodatek do paliwa ad blue, koszt promu, pensja kierowcy oraz amortyzacja samochodu i naczepy. Nadto kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, iż tego typu rozliczenia za usługi transportowe na terenie Europy odbywały się w euro bądź na życzenie klienta w walucie kraju docelowego, a nie w PLN. Okoliczność tę potwierdzili w toku swoich wiarygodnych zeznań świadkowie T. C. (1) i K. S.. Z widniejących w aktach faktur za usługi transportowe z krytycznego czasookresu przedstawionych poglądowo przez pokrzywdzoną wynika, iż usługi transportowe o podobnym charakterze ładunku, na podobnej trasie (Polska -Wielka Brytania) kształtowały się owym czasie w wysokości mniej więcej 2400-2800 euro za kurs. Przyjąć zatem z całą stanowczością należy, iż pokrzywdzona nie podjęłaby się wykonania usługi transportowej zleconej przez oskarżonego za wskazywaną przez niego w zleceniu kwotę 2600 zł, jako dla siebie nierentownej, a i oskarżony jako przedsiębiorca, korzystający z takich usług, miał świadomość przeciętnej ich ceny oraz tego, że same koszty transportu (bez zysku świadczącej go firmy) znacznie przekraczają rzekomo zgodnie ustaloną kwotę. Ważnym jest bowiem dla przyjęcia bytu oszustwa ustalenie, czy pokrzywdzony w ogóle zdecydowałby się na zawarcie kontraktu (uznając ekwiwalentność świadczeń wzajemnych), gdyby nie został wprowadzony w błąd, gdyby znajdował się w sytuacji umożliwiającej należyte pojmowanie przedsiębranego działania lub gdyby jego błędu nie wyzyskano ( wyrok SA w Gdańsku z 18.01.2017r., II AKa 409/16, LEX nr 2333200; wyrok SA w Katowicach z 12.08.2016r., II AKa 194/16, LEX nr 2109571). Oskarżony musiał zdawać sobie sprawę z ich nieekwiwalentności w chwili zawierania kontraktu, ale nie tylko na wykorzystaniu błędu polegało jego działanie, lecz na świadomym wprowadzeniu kontrahenta w błąd co do waluty frachtu – o czym świadczy wprost wskazanie przy kwocie sposobu przeliczenia ustalonej sumy na złote. O celowości działania świadczy też jednoczesne niewskazanie waluty przy cenie, a ukrycie jej dopiero w trzynastym punkcie szczegółowych uregulowań – choć cena jest przecież najistotniejszym punktem porozumienia. Dodatkowo także jego późniejsze zachowanie przeczy tezie o nieporozumieniu i wyłącznie cywilnoprawnym charakterze sporu – oskarżony nie zakwestionował faktury bezpośrednio po jej otrzymaniu, nie wnosił od razu o jej korektę, nie podjął żadnej próby polubownego załatwienia sprawy (co odpowiadałoby zasadom dobrej praktyki w obrocie gospodarczym). Powyższe praktyki oskarżonego miały ewidentnie na celu doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonych, przez co miał on uzyskać korzyść majątkową. Na marginesie już tylko zauważyć należy, iż wobec oskarżonego poza przypadkiem niniejszej sprawy toczą się jeszcze inne postępowania, w których stoi pod zarzutem wyłudzenia usług transportowych od różnych przewoźników, gdzie za każdym razem modus operandi pozostawał tożsamy z zachowaniem oskarżonego w stosunku do pokrzywdzonej w niniejszej sprawie. Reasumując powyższe stwierdzić należy, z bezpośrednim ukierunkowaniem do pierwszego zarzutu apelacji, że jeżeli spór ma charakter wyłącznie cywilnoprawny i dotyczy wyłącznie nienależytego wykonania umowy, to rzeczywiście powinien być rozstrzygany wyłącznie na drodze postępowania cywilnego, a nie karnego. Prawo karne stanowi bowiem w systemie prawnym ultima ratio, co oznacza, że ingerencja prawa karnego w danej dziedzinie życia powinna nastąpić wówczas, gdy inne dziedziny prawa są niewystarczające dla rozstrzygnięcia stosunków prawnych pomiędzy stronami. Zatem prawo karne powinno mieć zastosowanie tylko w takich sprawach, gdy w sposób ewidentny dochodzi do celowego wyłudzenia mienia przez sprawców przy pomocy wyzyskania błędnego przeświadczenia drugiej strony ( wyrok SA w Katowicach z 27.09.2017r. II AKa 311/17, LEX nr 2414606). Tymczasem jednak owo celowe wyłudzenie miało miejsce w niniejszej sprawie, co wykazane zostało prawidłowo przez Sąd Rejonowy, a które to stanowisko podzielił Sąd Odwoławczy, dlatego też zarzut powyższy nie mógł zostać uznany za trafny. Chybionym pozostaje także drugi z zarzutów apelacji, dotyczący odstąpienia od bezpośredniego przesłuchania świadka K. S.. Przede wszystkim oskarżony i jego obrońca wprost wyrazili zgodę na odczytanie jej zeznań na rozprawie głównej w dniu 19 marca 2021r, co znalazło odzwierciedlenie w protokole z tejże rozprawy na k. 236, wobec czego czynienie sądowi zarzutu, że mimo woli stron nie postąpił inaczej, co uniemożliwiło stronom zadawanie świadkowi pytań (których nie mieli) jest całkowicie nieuzasadnione. Ponadto wskazane przez świadka okoliczności znalazły odzwierciedlenie w innych dowodach niniejszej sprawy, wobec czego brak było wątpliwości co do kompletności jej depozycji. Wniosek O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok w całości utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność zarzutów i brak okoliczności, podlegających uwzględnieniu z urzędu powodowała bezzasadność wniosku. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 kpk i § 11 ust. 2 pkt 4 i § 15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. 2015, poz. 1800) Sąd zasądził od M. S. na rzecz T. C. (1) kwotę 840 zł tytułem zwrotu poniesionych przez nią kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze wobec oskarżonego Sąd orzekł na podstawie art. 636 § 1 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca 1973r. (Dz.U. z 1983r. Nr 49, poz. 223 t.j.). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt VI Ka 316/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli (spr) Sędzia Daniel Strzelecki Sędzia Karin Kot Protokolant Roksana Kulak przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Justyny Trybuchowskiej- Łysik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. sprawy M. G. ur. (...) w J. s. I., K. z domu L. w przedmiocie wyroku łącznego z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 19 stycznia 2023 r. sygn. akt II K 692/22 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec skazanego M. G. i na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie o wydanie wyroku łącznego; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. B. kwotę 240 złotych tytułem kosztów nieopłaconej obrony skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym w tym podatek od towarów i usług; III. stwierdza, że koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 316/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 692/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1 ------------------ --------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ ---------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 438 pkt 4 k.p.k. poprzez rażącą niewspółmierność wymierzonej wobec skazanego M. G. kary łącznej w wysokości roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności w miejsce kar jednostkowych orzeczonych wyrokami - Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z 20 listopada 2019 roku o sygn. II K 1219/19, - Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 23 czerwca 2021 roku o sygn. II K 169/21, która to kara łączna została ukształtowana na zasadzie zbliżonej do asperacji, a nie pełnej absorpcji i jako taka nie odpowiada dyrektywom wymiaru kary łącznej oraz nie uwzględnia w należytym stopniu okoliczności dotyczących osoby skazanego, a mających wpływ na ograniczenie wysokości przedmiotowej kary łącznej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 424 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. albowiem Sąd nie poddał dokładnej analizie granic wymiaru kary łącznej nie wskazując ani minimalnego jak też maksymalnego wymiaru kary, co z jednej strony uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej przedmiotowego orzeczenia, a z drugiej przemawia za nie zbadaniem przez Sąd orzekający granic wymiaru kary łącznej w ogóle. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 i Ad. 2 Apelacja obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie, choć z zupełnie innych przyczyn niż te, które podniesione zostały w argumentacji skarżącej, zawartej w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego. W ocenie Sądu Okręgowego w czasie orzekania przez Sąd I instancji w przedmiocie wydania wyroku łącznego nie było dopuszczalne połączenie węzłem kary łącznej: kary 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 20 listopada 2019r. sygn. II K 1219/19, której wykonanie nie zostało zarządzone i nie może już zostać zarządzone ze względu na upływ terminu z art. 75 § 4 k.k., oraz kary roku pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021r. w sprawie o sygn. akt II K 169/21. W sprawie II K 1219/19 Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze wydany wyrok z dnia 20.11.2019 r. uprawomocnił się 28.11.2019 r. , 2 – letni okres próby upłynął 28.11.2021 r., zaś 6 – miesięczny okres z art. 75 § 4 k.k. upłynął 28.05.2022 r. W tym czasie powyższa kara 4 miesięcy pozbawienia wolności nie została zarządzona ( Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze orzekł o niezarządzaniu kary postanowieniem z dnia 28.10.2021 r. sygn. akt II Ko 2784/21 ). Jedynie na marginesie wskazać należy, że nawet po zmianie treści art. 75 § 4 k.k. ustawą z dnia 7.07.2022 r. ( Dz.U. z 2022 r. poz. 2600 ) która weszła w życie 14.03.2023 r. ( a więc już po wydaniu zaskarżonego wyroku ) i wydłużyła do 1 roku termin możliwości zarządzenia wykonania kary licząc od dnia zakończenia okresu próby, termin ten minąłby w listopadzie 2022 r. Art. 89 k.k. w brzmieniu obecnie obowiązującym pozwala na łączenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania z karą pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym. Jednakowoż Sąd Okręgowy w wyżej wymienionym składzie stoi na stanowisku wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2013 r. III KK 401/12, OSNKW 2013/8/68, Biul.PK 2013/4/30-33, LEX nr 1353638 zgodnie z którym 1. wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie to że poszczególne kary za należące do ciągu przestępstw albo zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane; 2. przepis art. 572 k.p.k. obliguje sąd do umorzenia postępowania w wypadku braku warunków do wydania wyroku łącznego, warunki te określane są w takim wypadku szeroko i nie można ograniczać ich wyłącznie do przesłanek materialnoprawnych określonych w kodeksie karnym; 3. wydaniu wyroku łącznego sprzeciwia się sytuacja, gdy wymierzona za pozostające w zbiegu realnym przestępstwo kara w czasie orzekania w przedmiocie takiego wyroku nie mogła być już wykonana i nigdy do wykonania nie może zostać wprowadzona. Stanowisko to nie straciło na aktualności w obecnie obowiązującym stanie prawnym. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie skazanemu kary łącznej przy uwzględnieniu zasady pełnej absorpcji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek obrońcy skazanego nie zasługiwał na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd Odwoławczy z urzędu. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Rozstrzygnięcie z pkt. I części dyspozytywnej wyroku łącznego: połączenie węzłem kary łącznej kary 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 20 listopada 2019r. sygn. II K 1219/19 (której wykonanie nie zostało zarządzone i nie może już zostać zarządzone ze względu na upłynięcie okresu z art. 75 § 4 k.k. ) oraz kary roku pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021r. w sprawie o sygn. akt II K 169/21. Argumentacja w tym zakresie przedstawiona została powyżej. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Kara 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 20 listopada 2019 r. sygn. II K 1219/19 nie została zarządzona do wykonania (k. 10). Okres próby na jaki zawieszono jej wykonanie upłynął po 2 latach od uprawomocnienia się wyroku tj. w dniu 28 listopada 2021r., a zgodnie z art. 75 § 4 k.k. zarządzenie wykonania tej kary nie było możliwe po 6 miesiącach od upływu tego okresu, tj. od dnia 28 maja 2022 r. W takiej sytuacji Sąd Odwoławczy miał obowiązek, pomimo zaskarżenia wyroku w istocie jedynie co do kary, uwzględnić tą okoliczność z urzędu. Takie rozstrzygnięcie jest orzeczeniem na korzyść skazanego. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy --------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Argumentacja przedstawiona powyżej warunkowała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego w niniejszej sprawie. 4.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------ -------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II i III. Na podstawie art. 29 Ustawy Prawo o Adwokaturze Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy skazanego z urzędu – adw. A. B. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym w tym podatek od towarów i usług. Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Sąd Okręgowy stwierdził, że koszty sądowe w sprawie ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca skazanego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o karze 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Sygn. akt VI Ka 457/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Sylwia Piliszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zgorzelcu: Agnieszki Kwaśniak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2021r. sprawy M. D. (1) ur. (...) w Z. s. M., R. z domu N. oskarżonego z art. 177 § 1 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt II K 1121/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec M. D. (1); II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz M. D. (1) kwotę 840 złotych tytułem udziału obrońcy z wybory w postępowaniu odwoławczym; III. stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w części dotyczącej apelacji prokuratora ponosi Skarb Państwa i zwalnia oskarżyciela posiłkowego P. R. od ponoszenia kosztów sądowych w części dotyczącej apelacji jego pełnomocnika, obciążając także w tej części kosztami sądowymi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 457/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 10 maja 2021 r., sygn. akt II K 1121/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 1 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ------------------ --------------------------------------------------- ------------- ------------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- ------------------ --------------------------------------------------- ------------ ------------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- ​ 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut /z apelacji prokuratora/ 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez wysnucie z zebranego materiału dowodowego błędnego wniosku, iż dowody w postaci opinii biegłych z (...) w S. oraz wyjaśnienia oskarżonego i ustalone na ich postawie okoliczności faktyczne wskazują, iż główną i bezpośrednią przyczyną wypadku był nienależycie, w niedozwolonym miejscu, wykonywany przez P. R. manewr wyprzedzania z lewej strony skręcającego w lewo M. D. (1), jak też nie zachowanie przez P. R. należytej ostrożności, podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego w szczególności w postaci zakwestionowanej przez sąd opinii biegłego K. S. prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż do przedmiotowego wypadku przyczynili się oskarżony z pokrzywdzonym w stopniu jednakowym. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez uznanie opinii biegłego K. S. za niewiarygodną w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z opinią (...) ze S., podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego w pełni potwierdza wnioski wskazane w opinii K. S. i pozwala stwierdzić, iż do przedmiotowego wypadku przyczynił się w podobnym stopniu tak P. R., jak i M. D. (1). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny /z apelacji oskarżyciela posiłkowego/ 3. Rażąca obraza przepisów postępowania karnego w postaci art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 k.p.k., która miała istotny wpływ na treść wyroku, a polegała na nieobiektywnym prowadzeniu postępowania dowodowego oraz oparciu orzeczenia jedynie na części materiału dowodowego, która była korzystna dla oskarżonego, a zbagatelizowaniu dowodów przemawiających za współprzyczynieniem się M. D. (1) do wypadku z dnia 19 czerwca 2019 r., a to na skutek: a) nie uznania przez Sąd twierdzenia biegłych z (...) z zakresu medycyny sądowej i ruchu drogowego, w którym: - na str. 27 opinii wskazują, iż „zachowanie kierującego samochodem B. było zachowaniem niezgodnym z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ponadto w sposób bezpośredni zagrażało bezpieczeństwu ruchu drogowego i utrudniało innym kierującym korzystanie drogi publicznej”; - na str. 28 opinii wskazują, iż „… nieprawidłowe zachowanie kierującego samochodem marki B. M. D. (1) było jedną z przyczyn zaistnienia przedmiotowego wypadku. W/w nie zastosował się do obowiązującego w miejscu zdarzenia oznakowania pionowego i poziomego i wykonując w sposób niezgodny z przepisami manewr skrętu w lewo, nie zachował szczególnej ostrożności podczas zmiany kierunku jazdy, nieprawidłowo obserwował przestrzeń wokół pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do zajechania drogi wyprzedzającemu go motocykliście i do zderzenia się pojazdów”, w sytuacji gdy w/w okoliczności wbrew twierdzeniom Sądu meriti wskazują na współprzyczynienie się oskarżonego do spowodowania wypadku, a nie uwalniają go od odpowiedzialności za zarzucany mu czyn; b) nie przyjęcia przez Sąd Rejonowy w Zgorzelcu wniosków zespołu biegłych z (...) dot. współprzyczynienia się oskarżonego do spowodowania wypadku, nawet wówczas gdy: - na str. 36 opinii biegli stwierdzają, że „… gdyby motocyklista w chwili powstania stanu zagrożenia, jechał z prędkością administracyjną, tj. 60 km/h i nie podejmował manewru hamowania, to do wypadku i tak by doszło”, co oznacza, iż przyjęcie przez Sąd meriti jako jednej z głównych przyczyn wypadku niedostosowania prędkości jazdy do panujących warunków drogowych P. R. nie zasługuje na uwzględnienie, zwłaszcza gdy zespół biegłych wprost wskazał, że nawet gdyby motocyklista poruszał się z prędkością administracyjną, to niezależnie od tego czy podjąłby od manewr obronny w postaci hamowania czy nie, to do uderzenia w samochód B. i tak by doszło. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż oskarżony M. D. (1) swoim zachowaniem nie zrealizował znamion czynu z art. 177 § 1 k.k., podczas gdy z prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego wynika, iż oskarżony wytworzył przedmiotowy wypadek skutkiem nie zachowania szczególnej ostrożności i naruszenia zasad ruchu drogowego, co w konsekwencji doprowadziło do zajechania drogi wyprzedzającemu go motocykliście i do zderzenia się pojazdów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 3 Ponieważ pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego we wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku nie wskazał, iż dotyczy on także zarzutów podniesionych przez prokuratora, Sąd Odwoławczy na podstawie art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 423 § 1a i § 2 k.p.k. stosowanym odpowiednio ograniczył sporządzenie uzasadnienia wydanego przez siebie wyroku do odniesienia do zarzutów podniesionych w wywiedzionej przez niego apelacji. Jako że jednak obie apelacje zostały wywiedzione w tym samym kierunku, przeciwko rozstrzygnięciu o uniewinnieniu oskarżonego M. D. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu, poniższe rozważania będą odnosiły się do obu z nich. Wbrew zarzutom apelacji, cytowane przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego fragmenty opinii biegłych (...) w S. w żaden sposób nie podważają prawidłowości poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych. Co prawda nieprawidłowe wykonywanie przez M. D. (1) manewru skrętu w lewo w miejscu do tego nie wyznaczonym i nie zastosowanie się do znaku C-3 – nakaz jazdy na wprost stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i utrudniało innym uczestnikom ruchu korzystanie z drogi publicznej, jednak nie było to bezpośrednią przyczyną zaistniałego wypadku. Wniosek, iż to niebezpieczny sposób jazdy P. R. z pogwałceniem szeregu zasad ruchu drogowego stanowił bezpośrednią przyczynę wypadku, wynika nie tylko z opinii biegłych z (...) w S., ale też z logicznej i podpartej zasadami doświadczenia życiowego analizy przebiegu tego zdarzenia. Należy zwrócić uwagę, iż już z zeznań świadka P. S., który sporządzał dokumentację z przedmiotowego wypadku jako technik kryminalistyki wynika, iż chociaż wykazywał on zdziwienie wyborem miejsca, w którym oskarżony rozpoczął manewr skrętu w lewo, to stwierdził on kategorycznie, iż P. R. wyprzedzał go nieprawidłowo, w niedozwolonym miejscu (k. 194). Z wniosków końcowych powołanej opinii biegłych z (...) w S. wynika w sposób jednoznaczny, iż skoro M. D. (1) prawidłowo przygotował się do wykonania manewru skrętu w lewo i sygnalizował zamiar jego wykonania poprzez włączenie kierunkowskazu (wynika to z wyjaśnień oskarżonego złożonych przed Sądem przed ujawnieniem treści opinii biegłych), to kierujący motocyklem miał możliwość wyprzedzić taki pojazd tylko i wyłącznie z jego prawej strony i to nieprawidłowe zachowanie motocyklisty było bezpośrednią przyczyną zaistniałego wypadku drogowego, zaś nieprawidłowe zachowanie kierującego B. należałoby uznać za przyczynę pośrednią (str. 40 opinii, k. 295). Nawet jeśliby przyjąć, iż zachowaniem M. D. (1) stanowiłoby współprzyczynienie się do wypadku, to nie jest to wystarczające dla przypisania mu sprawstwa w zakresie czynu z art. 177 § 1 k.k., o popełnienie którego został oskarżony. Nieuprawnione jest przy tym stwierdzenie, iż oparcie ustaleń faktycznych na opinii sporządzonej przez biegłych (...) w S. stanowiło przyjęcie opinii korzystnej dla oskarżonego, która nie deprecjonowała wagi naruszenia przez M. D. (1) przepisów ruchu drogowego, jednak w sposób pełniejszy odpowiadała na postawione przez Sąd pytania mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Także to, iż P. R. miał status pokrzywdzonego w sprawie, nie ogranicza możliwości oceny prawidłowości jego zachowania przez Sąd i wyciągnięcie odmiennych wniosków na temat przyczyn badanego wypadku, aniżeli wstępna ocena tego zdarzenia dokonana przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze. W kontekście wniosków powołanej opinii na prawidłowość wydanego orzeczenia nie wpływa stwierdzenie, że nawet gdyby motocyklista poruszał się z prędkością administracyjną, to do uderzenia w samochód B. i tak by doszło – bo poruszał się on nieprawidłowo w obrębie „martwej strefy” i nieprawidłowo wyprzedzał samochód prowadzony przez M. D. (1) z jego lewej strony. Nadmienić należy również, iż P. R. nie mając uprawnień do kierowania pojazdami nie powinien w ogóle być uczestnikiem ruchu drogowego, a znajdowanie się przez niego pod wpływem substancji odurzających również nie pozostawało bez wpływu na możliwość oceny sytuacji na drodze. Podsumowując stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy dokonał całościowej, wszechstronnej i wnikliwej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czemu dał wyraz w pisemnych motywach wydanego orzeczenia i która jako odpowiadająca zasadom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, czyniła zadość wymogom art. 7 k.p.k. Nie sposób również doszukać się naruszenia przez Sąd I instancji art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. Odmienne stanowisko pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w tym przedmiocie stanowi nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji i wyraz subiektywnej, ale nie znajdującej potwierdzenia w zgromadzonym sprawie materiale dowodowym, opinii na temat przyczyn badanego zdarzenia drogowego. Ad. 4 Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż M. D. (1) swoim zachowaniem nie zrealizował znamion czynu z art. 177 § 1 k.k. Wbrew twierdzeniom skarżącego, niezachowanie przez oskarżonego szczególnej ostrożności i naruszenie przez niego zasad ruchu drogowego przy wykonywaniu manewru skrętu w lewo nie jest równoznaczne z wypełnieniem znamion zarzucanego mu przestępstwa. Słusznie Sąd Rejonowy zwrócił przy tym uwagę, iż postawiony M. D. (1) zarzut zawierał stwierdzenie, iż zajechał on drogę prawidłowo jadącemu motocykliście, czym doprowadził do zderzenia pojazdów. Bez wątpienia jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do poczynienia takich ustaleń. Jak już wspomniano, obaj uczestnicy przedmiotowego zdarzenia dopuścili się naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i okoliczność ta wynika z obu opinii biegłych sporządzonych w badanej sprawie. Słusznie przy tym Sąd I instancji za kluczowe uznał ustalenie, który z uczestników wypadku przyczynił się do jego zaistnienia w sposób bezpośredni, z czym związana jest kwestia odpowiedzialności karnej za spowodowanie tego zdarzenia. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że z konkluzji opinii biegłych z (...) w S. wynika, iż jeżeli manewr skrętu w lewo był sygnalizowany kierunkowskazem przez kierującego B. oskarżonego, to niewątpliwie zachowanie motocyklisty – pokrzywdzonego było bezpośrednia przyczyną zdarzenia. Na rozprawie w dniu 10.08.2021 r. oskarżony jednoznacznie wyjaśnił, że kierunkowskazem sygnalizował zamiar skrętu w lewo (k. 302) i brak jest dowodów przeciwnych, świadczących, że było inaczej. Sąd Odwoławczy podziela przy tym stanowisko Sądu Rejonowego, iż to jadący motocyklem P. R. dopuścił się większej liczby naruszeń norm ruchu drogowego i były to naruszenia poważniejszym charakterze, aniżeli nieprawidłowe wykonywanie manewru skrętu w lewo przez oskarżonego. Motocyklista nie tylko nie zastosował się do znaku B-25 o zakazie wyprzedzania na odcinku drogi, na którym doszło do wypadku, ale też niemal dwukrotnie przekroczył prędkość, która znakiem B-33 została ograniczona na tym odcinku do 60 km/h i poruszał się w obrębie tzw. „martwej strefy” wyłączonej z ruchu znakiem poziomym P-21. Ponadto prowadził on motocykl nie posiadając do tego uprawnień i będąc pod znacznym wpływem środka odurzającego w postaci marihuany. Zgodnie z cytowanymi wnioskami opinii biegłych z (...) w S., którą Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako pełną, jasną i dającą wyczerpujące odpowiedzi na zadane w niej pytania, to nieprawidłowy sposób jazdy P. R. był główną przyczyną wypadku, a nieprawidłowe wykonywanie manewru skrętu w lewo przez M. D. (1) stanowiło przyczynę pośrednią tego zdarzenia. Oczywistym jest zatem, iż w takiej sytuacji oskarżonemu nie można przypisać realizacji znamion czynu z art. 177 § 1 k.k., gdyż zachowanie M. D. (1) nie stanowiło realizacji czynności sprawczej tego typu czynu zabronionego, bo chociaż naruszył w sposób nieumyślny zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, to jednak spowodowanie wypadku, w którym P. R. odniósł obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k., przypisać należało właśnie motocykliście. Oceny tej nie zmienia także cytowane przez skarżącego orzecznictwo - w tym Sądu Najwyższego - które wydane zostało w odniesieniu do odmiennego stanu faktycznego, zaś wyrwane z kontekstu fragmenty orzeczeń nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia, które Sąd Odwoławczy w pełni aprobuje. Wniosek Zarówno prokurator, jak i oskarżyciel posiłkowy w wywiedzionych apelacjach domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy zaaprobował ustalenia faktyczne poczynione w badanej sprawie, które to stanowiły podstawę do uniewinnienia M. D. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu. Jednocześnie Sąd II instancji nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacjach wywiedzionych przez prokuratora i oskarżyciela posiłkowego, nie znajdując również podstaw do uwzględnia zawartych w nich wniosków o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec M. D. (1). Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacjach wywiedzionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, w pełni aprobując ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i leżącą u ich podstaw dokonaną w badanej sprawie ocenę materiału dowodowego, którą ocenić należało jako swobodną i czyniącą zadość wymogom zawartym w art. 7 k.p.k. Nie było również konieczności ingerowania w treść zaskarżonego wyroku z urzędu, dlatego też orzeczenie to, jako trafne i prawidłowe, podlegało utrzymaniu w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ---------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- 6 Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II III Sąd Odwoławczy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. oraz § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz M. D. (1) kwotę 840 złotych tytułem udziału obrońcy z wyboru w postępowaniu odwoławczym. Ponadto w oparciu o art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Odwoławczy stwierdził, iż koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w części dotyczącej apelacji prokuratora ponosi Skarb Państwa i na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżyciela posiłkowego P. R. od ponoszenia kosztów sądowych w części dotyczącej apelacji jego pełnomocnika, obciążając także w tej części kosztami sądowymi Skarb Państwa. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja uniewinnienie oskarżonego 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja uniewinnienie oskarżonego 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana