III RC 285/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt: III RC 285/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2022 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie, III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Marta Węglewska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. w Pruszkowie na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych sprawy z powództwa S. M. (1) przeciwko W. M. o obniżenie alimentów oraz z powództwa wzajemnego W. M. przeciwko S. M. (1) o podwyższenie alimentów 1. Oba powództwa oddala, 2. Koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie znosi.

UZASADNIENIE

Do Sądu Rejonowego w Pruszkowie dnia 4 sierpnia 2021 r. wpłynął pozew S. M. (1) przeciwko W. M. o obniżenie alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt III RC 579/17 zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 maja 2019 r. z kwoty 1100zł miesięcznie do kwoty 500zł miesięcznie, płatnych z góry do rąk matki W. M. do 15. dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat, począwszy od dnia wniesienia pozwu. W uzasadnieniu wskazane zostało, że S. M. (1) z uwagi na wiek i stan zdrowia nie jest w stanie znaleźć pracy, a usprawiedliwione potrzeby W.

M. winny być z wiekiem mniejsze. k.3-5 W dniu 8 listopada 2021 r. W. M. wniosła odpowiedź na pozew wraz z pozwem wzajemnym o podwyższenie alimentów. W. M. zażądała oddalenia powództwa o obniżenie alimentów oraz zasądzenia alimentów w podwyższonej wysokości po 1600zł miesięcznie, płatnych do rąk W. M. z góry do 10. dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi w razie opóźnienia w zapłacie którejkolwiek w rat. W uzasadnieniu W. M. wskazała, że ojciec w dacie poprzedniego orzekania również powoływał się na problemy zdrowotne, które nie zostały udowodnione, a w rzeczywistości to stan zdrowia A.

W. i W. M. uległ pogorszeniu. Jej potrzeby wzrosły. Podkreśliła, iż spadły dochody jej matki zatrudnionej w (...) z uwagi na pandemię, S. M. (1) zaś może pracować i pracuje.k.27-28 Odpowiedzi na pozew wzajemny z dnia 1 lutego 2022 r. S. M. (1) wniósł o oddalenie powództwa o podwyższenie alimentów. k.70-73 W piśmie zawierającym ostateczne stanowisko w sprawie pełnomocnik S. M. (1) poparł powództwo o obniżenie alimentów. k.158-159 Pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r. pełnomocnik W. M. wniósł o oddalenie powództwa o obniżenie alimentów i poparł powództwo o ich podwyższenie do kwoty 1600zł miesięcznie. k.161-165 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W. M. urodzona (...) pochodzi ze związku małżeńskiego A. W. i S. M. (1) rozwiązanego przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia (...). w sprawie IV C 1543/10. Ostatni raz obowiązek alimentacyjny S. M. (1) na rzecz córki został orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt III RC 579/17 zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie VI Ca 433/18 w kwocie 1100zł miesięcznie. W dacie poprzedniego orzekania W. M. miała (...)lat i uczęszczała do drugiej klasy gimnazjum.

Uczęszczała na korepetycje z języka angielskiego, matematyki i języka polskiego. Małoletnia wówczas W. M. jeździła konno, co pociągało za sobą koszty 150 zł miesięcznie. Chodziła na zajęcia z siatkówki dwa razy w tygodniu (koszt 100 zł miesięcznie). Miała kontakt telefoniczny z ojcem. Spotykała się z nim dwa razy w miesiącu bez nocowania. Na święta dostawała od ojca prezenty. Usprawiedliwione potrzeby W. M. wynosiły ok. 2200 zł miesięcznie i składały się na nie: żywność 400 zł, edukacja 120 zł, rozrywka 50 zł, kieszonkowe 50 zł, zajęcia dodatkowe (język angielski, język polski, korepetycje z matematyki) 450 zł, jazda konna 100 zł, siatkówka 100 zł ubranie i obuwie 150 zł, chemia i kosmetyki 100 zł, koszty mieszkaniowe 340 zł, zdrowie 100 zł, wypoczynek 250 zł.

Obecnie W. M. ma (...)lat. Uczy się w drugiej klasie (...). Z uwagi na zmianę szkoły powtarza klasę przez różnice programowe. W. M. uczęszcza na korepetycje z języka angielskiego i na zajęcia sportowe. (...)r. przeszła(...). Ponadto leczy trądzik do dermatologa. Używa maści (65 zł - na 1,5 miesiąca). Ma wskazania do założenia aparatu ortodontycznego. Chciałaby zrobić prawo jazdy. W. M. nie posiada żadnego majątku. Otrzymuje tylko kieszonkowe. W wakacje 2021 r. dorabiała w (...) i (...). Zarobiła około 2000zł netto. Nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie.

W. M. zapisała się na kurs prawa jazdy, którego koszt to 2800 zł. Do tej pory zapłaciła 1000 zł. Połowę tej kwoty otrzymała od matki, a połowę od ciotki. Miewa problemy (...). Na usprawiedliwione potrzeby W. M. składają się: wyżywienie 600-700zł, telefon 45 zł, opłaty mieszkaniowe 430zł, ubrania, buty 200zł, rozrywka 100zł, kosmetyki 100zł, karta miejska 90 zł, edukacja 50-100zł, kieszonkowe 100zł, język angielski 220zł, leczenie 100zł, wypoczynek 100zł. Kwoty te są na minimalnym poziomie i nie uwzględniają takich wydatków jak zrobienie prawa jazdy, niespodziewane płatne badania czy założenia aparatu ortodontycznego.

W. M. mieszka z matką, porusza się komunikacją miejską. A. W. ma (...)lat. Pracuje w(...) w oparciu o umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony na stanowisku (...). Nie ma oszczędności. Uzyskuje wynagrodzenie netto w kwocie 4147,92 zł miesięcznie. Spłaca pożyczkę z (...). Ponosi miesięczne koszty mieszkaniowe: czynsz 472 zł, gaz 120 zł, prąd 130 zł, kablówkę 140 zł. Spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 1471 zł. Oprócz córki nie ma nikogo więcej na utrzymaniu. W dacie poprzedniego orzekania A. W. pracowała w (...) w W..

Mieszkała z córką W. M. i z synem, którego utrzymywała. Zarabiała 8164, 45 zł. brutto miesięcznie plus czasami dorabiała w (...). Posiadała kawalerkę o pow. 19 m ( 2). Mieszkanie wymagało remontu celem ewentualnego wynajęcia. Poza mieszkaniem, w którym zamieszkiwała i kawalerką nie posiadała innych nieruchomości ani oszczędności. Spłacała kredyt hipoteczny, którego rata wynosiła 2042 zł miesięcznie. Został zaciągnięty na spłatę długów, które powstały jeszcze w okresie trwania małżeństwa. Posiadała wraz z byłym mężem dług u siostry M.

W. w kwocie 100 000,00 zł, której musiała zwrócić połowę kwoty. S. M. (1) ma (...)lat. Mieszka u żony A. M. w W.. Pobrali się dwa lata temu. Mają rozdzielność majątkową. S. M. (1) pracuje dorywczo. Nie rozlicza dochodów w urzędzie skarbowym. Nie posiada umowy. Przez około dwa lata prowadził działalność gospodarczą związaną z (...). Działalność jest wykreślona Pracował w (...). Zarabiał 4000-6000zł. Zarejestrowany jest w urzędzie pracy od (...)r. jako osoba bezrobotna. Nie posiada prawa do zasiłku. S. M. (1) po śmierci ojca w maju 2021 r. odziedziczył udział w nieruchomości w R., który darował żonie A.

M. w (...). Następnie nieruchomość została sprzedana za kwotę około 460000zł. w (...). S. M. (1) posiada dług wobec siostry byłej żony. Toczy się postępowanie egzekucyjne. S. M. (1) od około dwóch lat nie ma kontaktów z córką. Od sierpnia 2021 r. przelewa jej tytułem alimentów kwotę 500zł miesięcznie. Nie ma innych osób na utrzymaniu. Od młodych lat ma problemy z (...)). U S. M. (1) została zdiagnozowana (...). Ma zakaz dźwigania, powinien przejść zabieg operacyjny. Ponadto lekarz zalecił mu ograniczenie spożywania alkoholu, palenia papierosów, zdrową dietę, regularny wysiłek fizyczny i zredukowanie masy ciała.

Przyjmuje leki i stosuje rehabilitację. Nie stara się o rentę, twierdzi, że nie ma czasu. W dacie poprzedniego orzekania S. M. (1) miał (...)lat, mieszkał w W. z obecną żoną. Nie posiadał nieruchomości. Od (...)roku prowadził działalność gospodarczą, w ramach której świadczył (...). S. M. (1) leczył się już z powodu dolegliwości (...). Posiadał zaległość w płaceniu alimentów za 2 miesiące. Ponadto miał zadłużenie w ZUS z tytułu nieopłaconych składek z tytułu działalności gospodarczej powstałe w latach 2007-2008 w kwocie (...).

Nie spłacał tego zadłużenia. Był winien szwagierce 60.000 zł. Dług powstał jeszcze, gdy pozostawał w małżeństwie z A. W.. Został wystawiony tytuł wykonawczy i była prowadzona egzekucja. Posiadał debet na karcie w kwocie 10 000 zł. Zaciągnął pożyczkę w (...) Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o następujące dowody: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k.6-9, wezwanie do zapłaty należności k.10-11, wyrok I C 630/14 k.12, zajęcie wierzytelności k.13, zaświadczenie k.14, 35, wydruk KW k.29-33, faktura k.34, 141-143, potwierdzenie przelewu k.36-37, 86-89, dokumentacja medyczna k.38-42, 78-82, 118, 131-140 wydruk z CEiDG k.43, korespondencja k.74-77, przesłuchanie A.

W. k.121v-122, nagranie k.124, przesłuchanie W. M. k.122-123, nagranie k.124, przesłuchanie świadka A. M. k.145-146, nagranie k.148, przesłuchanie S. M. (1) k.146-146v, nagranie k.148. Sąd dodatkowo opierał się na ustaleniach poczynionych w sprawie III RC 579/17. Ustalenia Sądu znajdują uzasadnienie w przeprowadzonych dowodach, które zostały powołane przy ustalaniu podstawy faktycznej w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że dokumenty złożone do sprawy przez strony nie budziły wątpliwości Sądu.

Sąd zważył, co następuje:

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd, na podstawie art. 15 zzs2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), wobec przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2022 roku zamknął rozprawę i wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią przepisu art. 133 kro na obydwojgu rodzicach ciąży obowiązek łożenia na utrzymanie dzieci, które nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.

Zakres tego obowiązku, stosownie do przepisu 135 kro, wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, z drugiej zaś zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji, ale także takie, które stworzą uprawnionemu normalne warunki bytowania odpowiadające jego wiekowi, stanowi zdrowia, wykształceniu i statusowi rodziców. Stosownie do treści przepisu art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Zmiana stosunków może zatem prowadzić do podwyższenia albo obniżenia alimentów wówczas, gdy po uprawomocnieniu się orzeczenia ustalającego wysokość alimentów ulegną zmianie potrzeby uprawnionego lub możliwości zarobkowe lub majątkowe zobowiązanego. W niniejszym postępowaniu Sąd rozstrzygał dwa przeciwstawne żądania. S. M. (1) wniósł o obniżenie obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki W. M. zaś W. M. zażądała podwyższenia alimentów do kwoty 1600zł miesięcznie. Należało zbadać czy od czasu uprawomocnienia się poprzedniego orzeczenia w przedmiocie alimentów, tj. od 28 maja 2019 r. doszło do zmiany sytuacji którejkolwiek ze stron uzasadniającej podwyższenie albo obniżenie wysokości obowiązku alimentacyjnego S. M. (1) wobec W.

M.. Oba powództwa były bezzasadne i jako takie zostały oddalone. Mimo upływu czasu nie zaistniały przesłanki uzasadniające zmianę wysokości obowiązku alimentacyjnego. W pierwszej kolejności odnosząc się do sytuacji W. M. wskazać należy, iż nie uczęszcza już na jazdę konną, korepetycje z matematyki i języka polskiego. Jednakże z pewnością doszło do zwiększenia się innych usprawiedliwionych potrzeb powódki wzajemnej z uwagi na wzrost cen i usług oraz na wiek W. M.. Usprawiedliwione potrzeby W. M. są na poziomie przewyższającym 2200zł miesięcznie, doszło do zmiany poszczególnych kosztów, a część z nich się zdezaktualizowała.

W. M. uczęszcza nadal na korepetycje z języka angielskiego i do dermatologa. Powódka wzajemna nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Kontynuuje naukę w pięcioletnim(...). Ma możliwość podjęcia pracy dorywczej wyłącznie w wakacje i skorzystała z tej możliwości w ubiegłym roku. Pozyskane w ten sposób środki może przeznaczać na wypoczynek czy ponadstandardowe wydatki jak kurs prawa jazdy. Powódka wzajemna nie posiada majątku, który generowałby dochody pozwalające na utrzymanie się. Uzyskuje wyłącznie kieszonkowe od matki oraz pomoc finansową od ciotki.

Dochody matki małoletniej spadły, lecz nie utrzymuje już ona dorosłego syna. Po stronie S. M. (1) Sąd również nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających uwzględnienie powództwa o obniżenie wysokości obowiązku alimentacyjnego. Jego możliwości majątkowe i zarobkowe nie zmieniły się. Powód w czasie poprzedniego orzekania powoływał się już na problemy zdrowotne. Niemożliwym jednak było dokładne ustalenie wysokości dochodów S. M. (1), ponieważ nie rozlicza ich w urzędzie skarbowym. Podkreślenia wymaga, iż schorzenia obciążające pozwanego nie eliminują go z rynku pracy.

W poprzednich latach mimo (...)pracował jako pracownik (...). Obecnie dorabia jako (...). Istotna jest sytuacja majątkowa powoda. Po śmierci ojca w maju 2021 r. S. M. (2) odziedziczył udział w nieruchomości w R., który darował żonie A. M.. Następnie nieruchomość została sprzedana. Mimo tego, że od sierpnia 2021 r. zamiast 1100zł powód łożył tytułem alimentów na rzecz W. M. kwotę 500zł miesięcznie, S. M. (1) nie dokonał wyrównania świadczenia alimentacyjnego, lecz jak zostało zadeklarowane spłacił inne długi. Jakkolwiek S. M. (1) w toku postępowania nadal powoływał się na te same zobowiązania.

Brak zatem informacji na co zostały przeznaczone wyżej wskazane środki. Kwota alimentów w wysokości 1100zł miesięcznie na rzecz W. M. jest wystarczająca do zagwarantowania pokrycia jej usprawiedliwionych potrzeb, a także nie spowoduje nieuzasadnionego uszczerbku po stronie pozwanego. Kwota ta odpowiada obecnie mniej niż połowie usprawiedliwionych potrzeb W. M.. Rodzice nadal są zobowiązani do ich pokrywania. Podkreślenia wymaga, że S. M. (1) w pierwszej kolejności winien realizować obowiązek alimentacyjny względem córki. Zamiast tego pozwany wyzbył się majątku w celu uniknięcia egzekucji.

Art. 136 kro stanowi, że jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniami świadczeń alimentacyjnych osoba, która była do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 138 i 136 kro Sąd orzekł jak w punkcie 1. W wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc wobec nieuwzględnienia zadań stron.