Legislator Case Law & Legislation
III C 635/22 AI generated

III C 635/22 · Sąd powszechny

Case Number III C 635/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Powód – (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. pozwem datowanym na dzień 30 września 2022 roku i złożonym w Sądzie dnia 3 października 2022 roku, wniósł o nakazanie pozwanemu V. S. opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w S., w stanie wolnym od rzeczy i osób, a ponadto o zasądzenie o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powód wskazał w uzasadnieniu, że pozwany zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny, po śmierci najemcy J.

Legislator headnote

AI generated

art. 222 § 1 k.c, art. 691 § 1 k.c, art. 98 k.p.c; III C 635/22 · Sąd powszechny: Powództwo okazało się zasadne. Roszczenie (...)u znajduje swoje oparcie w treści art. 222 § 1 k.c. Zgodnie ze wskazanym przepisem właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą (nieruchomością), ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Pozwani w niniejszej sprawie nie dysponują skutecznym względem właściciela uprawnieniem do władania lokalem w oparciu o zawartą umowę najmu lokalu lub na podstawie innego tytułu.

Keywords

AI generated
inviolability of the home allocation of family home legacy of property of another leased property tenant protection access to property

Cited Legislation

AI generated
art. 222 § 1 k.c
Roszczenie (...)u znajduje swoje oparcie w treści art. 222 § 1 k.c.
art. 691 § 1 k.c
W razie śmierci najemcy w stosunek najmu wchodzą osoby wymienione w art. 691 par.
art. 98 k.p.c
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w stosunku do pozwanego, którego objęto orzeczeniem eksmisyjnym oparto o treść art. 98 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Cited Case Law

AI generated
AI generated
I C 375/22
Powód S. K. wniósł do Sądu Rejonowego w Sopocie pozew przeciwko pozwanej Gminie M. S., żądając ustalenia, że powód wstąpił z dniem 19.03.2022 r. w stosunek najmu części lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...), jako podstawę prawną żądania wskazano art. 691§1 k.c. (pozew k. 4-14) W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwana w uzasadnieniu pozwu wskazała, że powód jest byłym zięciem zmarłego najemcy, wobec czego nie wpisuje się w hipotezę normy art 691 k.c. (odpowiedź na pozew k. 225-226) Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
I C 834/12
Powód K. K.w pozwie wniesionym w dniu 29 marca 2012 r. domagał się ustalenia, że łączy go stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...)położónego w J.przy Alei (...), a będącego w zasobach mieszkaniowych Gminy (...) oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż najemcą przedmiotowego lokalu mieszkalnego była jego matka, zaś nieprzerwanie od 09 stycznia 1984 r. zamieszkiwał w lokalu razem z matką aż do jej śmierci w dniu 24 sierpnia 2011 r..
I C 1299/17
Powód J. F. wniósł pozew przeciwko Gminie M. G. domagając się ustalenia, że wstąpił z mocy prawa w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w G. przy ul. (...) po śmierci najemcy D. F. (1) z dniem 19 czerwca 2017r. W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż jest synem D. F. (1), która na podstawie umowy o najem lokalu mieszkalnego z dnia 1 listopada 1963r. zmienionej aneksem nr (...) z dnia 22 stycznia 2014r. była najemcą lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w G. przy ul. (...). W chwili śmierci najemczyni powód zamieszkiwał wraz z nią w przedmiotowym lokalu. W chwili obecnej powód nadal zamieszkuje w tym lokalu i jest tam zameldowany. W związku ze śmiercią najemczyni powód złożył wniosek o uzyskanie tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, a w dniu 24 sierpnia 2017 r. otrzymał od pozwanego pismo, w którym pozwany zakwestionował fakt zamieszkiwania przez powoda z najemczynią w chwili jej śmierci oraz prowadzenia wspólnie z nią gospodarstwa domowego.
I C 4086/17
Powódka M. D. (1) w pozwie przeciwko Gminie Ś. wniosła o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) w miejsce swojego ojca J. D. (1), zmarłego w dniu (...) W uzasadnieniu swojego żądania wskazała, że sporny lokal pozostający w zasobach mieszkaniowych strony pozwanej już po wojnie został zajęty przez rodzinę powódki- najpierw przez dziadków, a następnie przez jej rodziców. Ostatnia umowa najmu została zawarta pomiędzy stroną pozwaną, a ojcem powódki w dniu 27 lipca 2009r. Powódka od urodzenia jest zameldowana w w/w lokalu i stanowi on jej centrum życiowe, a od 2001r. również centrum życiowe córki powódki. Z uwagi na to, że lokal był zadłużony, po wejściu Polski do Unii Europejskiej powódka podjęła pracę poza granicami kraju i regularnie przesyłała rodzicom, a po śmierci matki- ojcu, pieniądze na utrzymanie lokalu i spłatę zadłużenia. W lipcu 2017r. zachorował ojciec powódki a opiekę nad nim w ostatnich miesiącach w tzw. hospicjum domowym przejęła powódka. W dniu 20 lipca 2017r. ojciec powódki złożył do strony pozwanej wniosek o sprzedaż lokalu, który został zaakceptowany, a powódka miała sfinansować koszty zakupu lokalu i aktu notarialnego, do podpisania którego nie doszło z uwagi na śmierć J. D. (1) w dniu 2 września 2017r. W ocenie powódki wszystkie przesłanki opisane w art. 691 kc pozwalające jej na wstąpienie w stosunek najmu spornego lokalu po zmarłym ojcu- najemcy zostały spełnione.
I C 2169/19
Sygn. akt I C 2169/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03.02.2021r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Dominik Bednarski Protokolant: ------------------------------ po rozpoznaniu w dniu 30.11.2020r. w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa (...) z siedzibą w G. przeciwko K. R. oraz M. R. o eksmisję działając na podstawie art. 15 zzs(2) ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) na posiedzeniu niejawnym I. nakazuje pozwanej K. R., aby opuściła, opróżniła i wydała powodowi lokal mieszkalny nr (...) położony przy ul. (...) w G.; II. orzeka, że pozwanej K. R. przysługuje prawo do lokalu socjalnego; III. w stosunku do pozwanego M. R. powództwo oddala; IV. nakazuje wstrzymanie wykonania eksmisji w stosunku do pozwanej K. R., do czasu złożenia jej przez (...) oferty najmu lokalu socjalnego; V. zasądza od pozwanej K. R. na rzecz powoda kwotę 457zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 2169/19 UZASADNIENIE Strona powodowa – (...) w G. wniosła przeciwko pozwanemu W. R. (1) pozew o nakazanie opróżnienia i opuszczenia lokalu mieszkalnego nr (...), położonego przy ul. (...) w G. wraz ze wszystkimi rzeczami do niego należącymi,jak również o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu żądania wskazano, że strona pozwana zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Dnia 9 października 2018 roku strona powodowa podjęła decyzję o braku możliwości zawarcia umowy najmu ww. lokalu mieszkalnego przez pozwanego W. R. (1), który po śmierci swojej matki (najemczyni zgodnie z umową najmu lokalu mieszkalnego z dnia 10 lutego 1973 r.) C. R. (1) zwrócił się z wnioskiem o przepisanie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Powód uznał jednak, że strona pozwana nie spełnia przesłanek uwarunkowujących wstąpienie w stosunek najmu po zmarłej matce, ponieważ nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, lecz mieszka z żoną pod innym adresem (k. 4-7). Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Wskazała, że mieszkanie przy ul. (...) traktuje jako lokal, do którego posiada tytuł prawny. Pozwany oznajmił, że lokal ten, zgodnie z dokumentami załączonymi przez powoda, jest lokalem zakładowym (...) w G., który został przydzielony jego mamie i jego rodzinie w 1973 roku. Pozwany wskazał, że jest zameldowanyw lokalu od 24 września 2003 roku do chwili obecnej i mieszkał w nim do czasu, kiedy nie pogorszył się jego stan zdrowia. Uiszcza wszelkie opłaty za lokal. Jednocześnie pozwany wskazał, że jest obłożnie chory i nie mógł sam sprawować opieki nad swoją mamą, co w jego przekonaniu nie powinno go wykluczać z kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłej matce (k. 45-48). Na rozprawie w dniu 30 listopada 2020 roku pełnomocnik pozwanego oświadczył, że pozwany zmarł w dniu 5 września 2020 roku i zgodnie z poświadczonym aktem dziedziczenia spadek nabyli z dobrodziejstwem inwentarza żona i syn spadkodawcy tj. K. R. i M. R. – każdy w ½ części ( vide: protokół z rozprawy z dnia 30 listopada 2020 r. – k. 90.). Wobec ww. ustaleń Sąd postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 roku postanowił w punkcie 1 na podstawie art. 174 § 1 k.p.c. postępowanie zawiesić ze skutkiem na dzień 5 września 2020 roku, w punkcie drugim podjąć postępowanie oraz w punkcie trzecim wezwać do udziału w sprawie w charakterze pozwanych K. R. oraz M. R. (k.92). Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu zwykłym. Działając na podstawie art. 15 zzs(2) ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym. Sąd ustalił, co następuje: Na podstawie umowy z dnia 10 lutego 1973 roku C. R. (1) (matka pozwanego W. R. (1)) wynajmowała lokal mieszkalny nr (...) położony przy ul. (...) w G.. Nieruchomość, w której znajduje się przedmiotowy lokal, w 2001 została wniesiona aportem do powodowego (...) w G.. Lokal mieszkalny nr (...) wchodzi obecnie w skład zasobu mieszkaniowego powoda. Osobą uprawnioną do zamieszkania w lokalu był m.in. syn C. R. (1) – pozwany W. R. (1). Umowa została zawarta na czas określony. C. R. (1) zmarła dnia 31 sierpnia 2018r. (okoliczności bezsporne, a ponadto dowód: kserokopia przydziału lokalu – k. 8v., umowa najmu wraz z załącznikami – k. 9-10, Akt notarialny, repertorium A 1656/201 – k.11-16, pismo z dnia 18.01.2018r. – k. 22) Pismem z dnia 9 października 2018 roku powód odmówił pozwanemu możliwości przepisania umowy najmu lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. (...) w G. po śmierci jego matki C. R. (2). Powód wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że pozwany nie zamieszkuje w lokalu nr 29 przy ul. (...) w G., ponieważ jego centrum życiowe mieści się przy ul. (...). Fakt zamieszkiwania pozwanego w ww. lokalu potwierdza również pismo pozwanego z dnia 15 października 2018 roku. (dowód: pismo powoda z dnia 9 października 2018 r., pismo pozwanego z dnia 15 października 2018 r., notatka służbowa z dnia 15 listopada 2018 r., pismo powoda z dnia 16 listopada 2018 r. wraz z dowodem nadania i odbioru – k. 15-19.) Pismem z dnia 8 grudnia 2018 roku pozwany został wezwany do dobrowolnego zdania lokalu mieszkalnego w terminie do dnia 14 grudnia 2018 roku. (dowód: pismo z dnia 8 grudnia 2018 r. – k. 20) W piśmie z dnia 18 grudnia 2018 roku, pozwany wskazał, że ma zamiar przeprowadzić się wraz z żoną do mieszkania przy ul. (...), ponieważ przedmiotowy lokal pozostaje jego centrum życiowym. Powód w piśmie z dnia 18 stycznia 2019 roku podtrzymał swoje stanowisko i zażądał niezwłocznego opuszczenia i opróżnienia lokalu. (dowód: pismo pozwanego z dnia 18 grudnia 2018 r. oraz pismo powoda z dnia 18 stycznia 2019 r. – k. 21-22 akt). Od 10 lat administratorem budynku poł. w G. przy ul. (...) jest J. K.. Matka W. R. (2) C. R. (1) mieszkała tam sama. Rzadko spotykała się z rodziną, mówiła o złych stosunkach m.in. z synem. W momencie, kiedy wymagała opieki, to pomagali jej sąsiedzi. (dowód: zeznania świadka J. K. – k. 58-58v.) Od 6 lat przy ul. (...) mieszka K. L.. W tym czasie C. R. (3) mieszkała tam sama. Odwiedzała ją kobieta. K. L. przez czas swego zamieszkiwania w ogóle nie widziała pozwanego W. R. (1). C. R. (1) pomagali sąsiedzi – robili drobne zakupy, wyrzucali śmieci. (dowód: zeznania świadka K. L. – k. 58v.) Od 46 lat przy ul. (...) mieszka E. S.. Nie pamięta aby pozwany W. R. (1) wraz z żoną mieszkali z C. R. (1). Pozwanego W. R. (1) widywała, jak był młody. C. R. (1) pomagała sąsiadka z dołu I. oraz E. S., która czasami wynosiła śmieci. (dowód: zeznania świadka E. S. – k. 58v.-59) C. R. (1) przed śmiercią mieszkała sama. K. R. przyniosła nieraz zakupy dla C. R. (1). I. J. robiła zakupy dla C. R., sprzątała jej, mierzyła ciśnienie, robiła kolacje. Przez 19 lat swego zamieszkiwania w budynku przy ul. (...) nigdy nie widziała pozwanego W. R. (1). (dowód: zeznania świadka I. J. – k. 90-90v.) C. R. (1) aż do samej śmierci nie zgadzała się, aby zamieszkała z nią K. R.. W chwili śmierci mieszkała sama, ponieważ W. R. (1) będąc chory mieszkał gdzie indziej. (dowód: zeznania świadka B. B. – k. 90v.-91) W. R. (1) na 6 lat przed swoja śmiercią w 2020r. był leżący, mieszkał w lokalu poł. przy ul. (...) w G.. Wcześniej też nocował w tym lokalu, jedynie gdy C. R. (1) zadzwoniła, że potrzebuje pomocy, to jechał do niej i nocował. Dopiero dwa lata temu, po śmierci C. R. wraz żoną z K. R. zamieszkał w lokalu mieszkalnym nr (...), położonym przy ul. (...). (dowód: przesłuchanie pozwanego M. R. – k. 91) Jak C. R. (1) miała złe samopoczucie, to wydzwaniała i W. R. (1) musiał do niej jechać na noc. Latem 2020r. W. R. (1) wraz z K. R. podjęli decyzje o definitywnej przeprowadzce do lokalu mieszkalnego nr (...), położonego przy ul. (...), gdzie znajduje się centralne ogrzewanie oraz szersze wejście do łazienki ułatwiające swego czasu opiekę nad chorym W. R. (1). W lokalu nr (...) przy ul. (...) obecnie zamieszkuje wyłącznie K. R.. Czynsz wynosi tam 550zł. Na (...) czynsz wynosił 600zł m-nie. Trzeba też było dokupić węgiel za 1.500-1.800zł rocznie. (dowód: przesłuchanie pozwanej K. R. – k. 91-91v.) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny, częściowo bezsporny, znalazł potwierdzenie w dowodach z dokumentów zgromadzonych w sprawie, przesłuchaniu stron oraz zeznaniach zawnioskowanych świadków. Zebrane dokumenty nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności i prawdziwości, wobec czego mogły stanowić wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych. Na mocy z art. 230 k.p.c. uznano za bezsporne te okoliczności faktyczne przytoczone w pozwie, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie. Sąd - co do zasady - dał wiarę dowodowi z przesłuchania pozwanych M. R. oraz K. R. oraz zawnioskowanych świadków, albowiem ich zeznania były spójne, jasne oraz niesprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym. Z kilkoma wszakże wyjątkami. Sąd nie dał wiary tej części zeznań świadka B. B. oraz pozwanych K. R. oraz M. R., z której miałoby wynikać, iż W. R. (1) oraz K. R. mieszkali wraz z C. R. (1) w chwili jej śmierci oraz że W. R. (1) ogólnie mieszkał z matką przed zaostrzeniem się swojej choroby. Twierdzenia te są zdecydowanie sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, a przy tym tendencyjnie korzystne dla pozwanych. Należy ocenić je jako niewiarygodne, złożone jedynie w interesie strony pozwanej. Na marginesie – świadek B. B. w budynku przy ul. (...) mieszkała jedynie do 2011r. Istota rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy to, po pierwsze: udzielenie odpowiedzi na pytanie czy W. R. (1), a także poniekąd - z uwagi na treść jej zeznań – K. R. wstąpili w stosunek najmu po zmarłej najemczyni C. R. (1). Po drugie: ewentualne udzielenie odpowiedzi na pytanie czy K. R. wstąpiła w stosunek najmu po zmarłym w trakcie procesu W. R. (1). Zgodnie z art. 691 § 1 k.c. w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. § 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Wstąpienie w prawa poprzedniego najemcy następuje z mocy prawa w sytuacji, w której spełnione zostaną przesłanki zawarte w art. 691 § 1 i 2 k.c. Pierwszą z nich jest przynależność do określonego kręgu podmiotów: małżonek, który jednak nie jest współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Drugą z przesłanek jest stałe zamieszkiwanie wymienionych osób z najemcą w lokalu do chwili jego śmierci. Żadne inne okoliczności, które zaistniały już po śmierci poprzedniego najemcy, nie mają zastosowania do oceny, czy osoba bliska weszła w stosunek najmu po zmarłym. Przesłanka stałego zamieszkiwania z najemcą (zmarłym) nie jest tożsamaz pojęciem miejsca zamieszkania i jest spełniona, jeśli lokal mieszkalny, w której mieszkał najemca i osoba ubiegająca się o status osobyz art. 691 § 1 k.c., stanowił dla niej centrum spraw życiowych (np. po śmierci najemcy osoba ta nie ma się gdzie wyprowadzić, osoba ta sprawowała opiekę nad zmarłym, życie dzieci i rodziców itp.) - tak. J. C. (red.), P. N. (red.) w: Komentarz do art. 691 k.c., opublikowanym: (...) 2019. Co więcej, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r.,I CKN 40/99 (Lex nr (...)) stałe zamieszkiwanie z najemcą osoby mu bliskiej oznacza ześrodkowanie przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy, tak by zajmowany przez tę osobę lokal stanowił jej centrum życiowe. Natomiast zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1999 r., I CKN 1031/97 (Lex nr (...)) o stałym zamieszkaniu z najemcą można mówić wówczas, gdy osoba bliska najemcy nie miała w tym czasie innego mieszkania, a lokal mieszkalny zajmowany razem z najemcą stanowił dla niej centrum spraw życiowych. W ocenie Sądu pozwany W. R. (1) nie zamieszkiwał stale z matką w chwili jej śmierci, od lat mieszkał i żył w innym miejscu, które stanowiło dla niego centrum spraw życiowych. Do przedmiotowego lokalu postanowił się przeprowadzić dopiero po śmierci najemczyni. Nie spełniał przesłanek określonych w art. 691 k.c. i to nawet przy przyjęciu, że przesłanka stałego zamieszkiwania z najemcą (zmarłym) jest tożsama z pojęciem miejsca zamieszkania (art. 25 k.c.). Oczywiście czasowe – uzasadnione określonymi przyczynami – przebywanie poza miejscem stałego miejsca zamieszkania nie oznacza, by najemca przestał mieszkać w „swoim” lokalu, by zmienił miejsce zamieszkania (wyrok SN z 20.06.2001 r., I CKN 1179/98, LEX nr (...)). Tak sytuacja w przypadku W. R. (1) jednak nie zachodziła. Zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, iż od matki wyprowadził się on na wiele lat przed śmiercią C. R. (1) oraz zaostrzeniem się swojej własnej choroby. U matki bywał stosunkowo często, ale u niej nie mieszkał. Z pewnością mieszkanie poł przy ul. (...) w momencie śmierci C. R. (1) nie stanowiło jego życiowego centrum. Podobnie należało orzec co do pozwanej K. R.. Nawet przy najbardziej życzliwej dla niej interpretacji art. 691 k.c. niepodobna uznać, iż stale zamieszkiwała z C. R. (1) w chwili śmierci tej ostatniej. Na to – jak wynika z (korzystnych dla pozwanej) zeznań świadka B. B. – nie zgadzała się aż do swojej śmierci C. R. (1). Skoro prawo najmu nie przeszło na pozwanego W. R. (1) w chwili śmierci C. R., to - tym bardziej – nie mogło ono przejść na K. R. w chwili śmierci W. R. (1). Z prostej przyczyny. Owo prawo w chwili śmierci W. R. (1) nie przysługiwało. W myśl art. 222 § 1 k.c. właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobietej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 222 § 1 k.c. i art. 675 § 1 k.c. w zw. z art. 691 § 3 k.c., Sąd w punkcie I sentencji wyroku nakazał pozwanej K. R., aby opuściła, opróżniła i wydała powodowi lokal mieszkalny nr (...) położony przy ul. (...) w G.. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy (por.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2013 r., III CZP 11/13). Orzekając w tym przedmiocie sąd bierze pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu przez osoby go zajmujące oraz ich szczególną sytuacją materialną i rodzinną (art. 14 ust. 3 ww. ustawy). W przedmiotowej sprawie było bezsporne, że czynsz najmu był regularnie opłacany i nadal jest opłacany, że mieszkanie nie jest dewastowane a pozwana chcąc polepszyć sytuację bytową schorowanego męża przeniosła się wraz z nim do przedmiotowego lokalu. Niewątpliwie po śmierci W. R. (1) pozwana pozostaje w trudnej sytuacji życiowej. Mając to na uwadze Sąd uznał, że w tym przypadku zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie pozwanej prawa do lokalu socjalnego, o czym orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 14 ust. 3 ww. ustawy. Tym samym konieczne stało się nakazanie wstrzymania wykonania eksmisji w stosunku do pozwanej K. R., do czasu złożenia jej przez (...) oferty najmu lokalu socjalnego, o czym orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku. W punkcie III sentencji z uwagi na niezamieszkiwanie przez pozwanego M. R. w lokalu mieszkalnym nr (...) położonym przy ul. (...) w G. powództwo w stosunku do ww. pozwanego zostało oddalone. O kosztach procesu w punkcie V wyroku orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Powód wygrał niniejszą sprawę w całości, ponosząc koszty procesu w wysokości 457 zł - z tytułu opłaty sądowej od pozwu w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym w wysokości 240 zł (§ 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2018r., poz. 265 ze zm.) a także opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Zwrot takiej też kwoty należał się powodowi od pozwanej, jako przegrywającej sprawę.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygnatura akt III C 635/22

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2024 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie, w Wydziale III Cywilnym, w składzie: Przewodniczący – Sędzia SR Grzegorz Szacoń Protokolant: Sekr. sąd. Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r., w S., na rozprawie, sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., przeciwko pozwanym: V. S., L. M. oraz D. S. i I. S. - małoletnim reprezentowanym przez przedstawiciekę ustawową L. M., o opróżnienie i wydanie lokalu mieszkalnego I. nakazuje pozwanym:

V. S., L. M., D. S. i I. S., aby opróżnili i wydali powodowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. w stanie wolnym od osób i rzeczy lokal mieszkalny położony przy ul. (...), w S.; II. ustala, że pozwanemu V. S. nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego; III. ustala, iż pozwanym L. M., D. S. i I. S. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego; IV. nakazuje wstrzymanie eksmisji pozwanych L. M., D. S. i I. S. do czasu złożenia przez Gminę M. S. oferty najmu lokalu socjalnego; V. zasądza solidarnie od pozwanych V.

S. i L. M. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 457 złotych (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem kosztów procesu wraz z liczonymi w stosunku rocznym odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty. Sędzia SR Grzegorz Szacoń Sygn. akt III C 635/22

UZASADNIENIE

Powód – (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. pozwem datowanym na dzień 30 września 2022 roku i złożonym w Sądzie dnia 3 października 2022 roku, wniósł o nakazanie pozwanemu V. S. opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w S., w stanie wolnym od rzeczy i osób, a ponadto o zasądzenie o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powód wskazał w uzasadnieniu, że pozwany zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny, po śmierci najemcy J.

S., która nastąpiła w dniu 14 stycznia 2022 r. W razie śmierci najemcy w stosunek najmu wchodzą osoby wymienione w art. 691 par. 1 k.c., w tym może być to osoba pozostająca we wspólnym pożyciu, jeśli zamieszkiwała z najemcą w chwili jego śmierci. Pozwany V. S. wystąpił o przyjęcie, iż wstąpił stosunek najmu po J. S.. Powód zaprzeczył tej okoliczności, bowiem nie dały do tego podstaw ustalenia z wywiadów środowiskowych. J. S. był osobą niepełnosprawną i mieszkał sam, a pozwany jedynie się nim opiekował i pomagał mu w czynnościach życia codziennego.

Nie pozostawał w żadnym związku, czy pożyciu z najemcą. V. S. zamieszkiwał od listopada 2016 roku w innym lokalu, stanowiącym pomieszczenie tymczasowe wraz z rodziną. Wobec powyższego powód nie uznał przesłanek do wstąpienia przez niego w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Pozwany – V. S. wniósł o oddalenie powództwa wskazując, że ma uprawnienie do wstąpienia w stosunek najmu lokalu przy ulicy (...), bowiem pozostawał we wspólnym pożyciu z jego najemcą J. S. (oświadczenie na rozprawie – k. 83 i odpowiedź na pozew – k. 91).

Na skutek ustalenia, że przedmiotowy lokal mieszkalny zajmują też L. M. i dzieci jej oraz V. S. – I. S. i D. S. zostali oni wezwani do udziału w sprawie w charakterze pozwanych (postanowienie – k. 122 – 123). L. M., działająca także jako przedstawiciel ustawowy małoletnich, wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że V. S. powinien mieć przyznane przedmiotowe mieszkanie, ponieważ długi czas zajmował się J. S.. Ponadto wskazała, że nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich i dzieci. Nie ma się dokąd wyprowadzić.

Pracuje jako opiekun osób starszych i zarabia ok. 3 tys. złotych miesięcznie (odpowiedź na pozew – k. 135 – 136). Zawiadomiona o procesie Gmina M. S. nie zgłosiła swojego udziału w sprawie w charakterze interwenienta ubocznego. Sąd ustalił - opierając się na niżej wskazanych dowodach - następujący stan faktyczny: Lokal mieszkalny położony w S. przy ul. (...) należy do mieszkaniowego zasobu Gminy M. S.. Jego administratorem jest (...) Sp. z o.o. w S.. Na podstawie umowy najmu lokalu zawartej w dniu 28 marca 2017 roku najemcą tego lokalu został J.

S.. J. S. prowadził gospodarstwo domowe samotnie. Wcześniej zamieszkiwał w lokalu przy ul. (...) w S.. Okoliczność niesporna, a ponadto dowód: - umowa najmu – k. 12-15. Około 2010 roku J. S. poznał V. S.. Ten przyjechał do Polski i pozostał poszukując stałego zajęcia i sposobów utrzymania. V. S. zaoferował J. S. pomoc w różnych sprawach życia codziennego. J. S. zaczął chorować. V. S. częściej przebywał w mieszkaniu przy ulicy (...). Dowód: - informacje dotyczące lokalu mieszkalnego – k. 30; - zeznanie świadka M. H.

– k. 103; - zeznanie świadka A. Ł. – k. 103; - zeznanie świadka J. Ł. – k. 103 – 104; - zeznanie świadka Z. M. – k. 104; - zeznanie świadka S. P. – k. 104; - zeznanie świadka L. U. – k. 105; - zeznanie świadka M. D. – k. 123 – 124; - zeznanie świadka G. A. – k. 140 – 141; - zeznanie świadka K. H. – k. 141 – 142; - zeznanie świadka T. W. – k. 105 – 106; - zeznanie pozwanego V. S. – k. 149 – 150. V. S. pozostawał w związku faktycznym z L. M.. Mieszkał z nią w lokalu socjalnym przy ulicy (...) w S.. Z tego związku przyszło na świat dwóch synów:

I. i D.. Dowód: - umowa najmu pomieszczenia tymczasowego – k. 32 – 34; - pismo z dnia 26 listopada 2020 r. – k. 36; - zeznanie świadka J. B. – k. 123; - uchwała nr 128/2016 r. – k. 31; - zeznanie pozwanej L. M. – k. 147 – 149 w zw. z k. 122; - zeznanie świadka T. W. – k. 105 – 106. V. S. był widywany przez sąsiadów jak często przebywa w mieszkaniu przy ulicy (...). Pomagał J. S. w robieniu zakupów. J. S. zawarł z V. S. umowę o opiekę. Przed śmiercią J. S. był poważnie chory i często nie opuszczał łóżka. Konieczne było wzywanie pogotowia ratunkowego.

Z ramienia (...) pomoc i opiekę świadczyła mu jako pracownica socjalna L. M.. Dowód: - informacja o osobach zamieszkujących – k. 28; - informacje dotyczące lokalu mieszkalnego – k. 29; - umowa o opiekę – k. 35; - zeznanie świadka M. H. – k. 103; - zeznanie świadka A. Ł. – k. 103; - zeznanie świadka J. Ł. – k. 103 – 104; - zeznanie świadka Z. M. – k. 104; - zeznanie świadka S. P. – k. 104; - zeznanie świadka J. B. – k. 123; - zeznanie świadka M. D. – k. 123 – 124; - zeznanie świadka G. A. – k. 140 – 141; - zeznanie świadka K.

H. – k. 141 – 142; - zeznanie świadka B. O. – k. 146 – 147; - zeznanie świadka L. U. – k. 105; - zeznanie pozwanej L. M. – k. 147 – 149 w zw. z k. 122. J. S. zmarł w dniu 14 stycznia 2022 roku. Po jego śmierci do mieszkania przy ulicy (...) wprowadziła się L. M. z dziećmi. Zaproponował to V. S., który zamieszkał już w nim wcześniej. Lokal ten zajmują obecnie wraz z V. S.. D. chodzi do przedszkola, a I. do szkoły. L. M. pracuje jako opiekunka osób starszych. Zarabia ok. 3 tys. złotych miesięcznie. V. S. prowadzi działalność gospodarczą w branży budowlanej.

Nie korzystają z pomocy społecznej. Mieszkanie nie jest zadłużone. Dowód: - pismo Powiatowego Urzędu Pracy w S. – k. 74; - pismo (...)u w S. – k. 78; - zeznanie pozwanej L. M. – k. 147 – 149 w zw. z k. 122; - zeznanie pozwanego V. S. – k. 149 – 150. V. S. złożył w (...) informację, iż wstąpił w stosunek najmu mieszkania przy ul. (...), bowiem pozostawał w związku faktycznym ze swoim partnerem J. S.. (...) odmówił uznania wstąpienia w stosunek najmu wskazując, że V. S. prowadził gospodarstwo domowe z konkubiną L.

M. i dziećmi. W dniu 22 marca 2022 r. (...) wezwał V. S. do opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego przy ul. (...). Dowód: - informacja – k. 17 – 18; - pismo – k. 20 – 23 i k. 26 - odpowiedź na wniosek – k. 19; - wezwania do opróżnienia lokalu – k. 24, k. 25 i k. 37; - pismo – k. 27; - zeznanie pozwanego V. S. – k. 149 – 150.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo okazało się zasadne. Roszczenie (...)u znajduje swoje oparcie w treści art. 222 § 1 k.c. Zgodnie ze wskazanym przepisem właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą (nieruchomością), ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Pozwani w niniejszej sprawie nie dysponują skutecznym względem właściciela uprawnieniem do władania lokalem w oparciu o zawartą umowę najmu lokalu lub na podstawie innego tytułu.

Pozwany V. S. powoływał się na zarzut wstąpienia w stosunek najmu lokalu przy ulicy (...) wskazując na wspólne pożycie z jego poprzednim najemcą J. S.. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zarzut wstąpienia w stosunek najmu, a więc de iure zarzut ustalenia stosunku prawnego lub prawa może być uwzględniony jedynie wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki merytoryczne: istnieje interes prawny oraz nastąpi wykazanie prawdziwości twierdzeń o tym, że dany stosunek prawny lub prawo rzeczywiście istnieje. Pierwsza z tych przesłanek warunkuje określony skutek zarzutu, decydując o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń pozwanego.

Wykazanie zaś istnienia drugiej z tych przesłanek decyduje o kwestii zasadności zarzutu. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zachodzi stan niepewności co do istnienia stosunku prawnego lub prawa, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niejasności i wątpliwości w tym zakresie i zapewni ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. O prawnym charakterze interesu decyduje obiektywnie istniejąca potrzeba ochrony sfery prawnej uprawnionego.

Sferą tą dla pozwanego V. S. miało być prawo podmiotowe, jakie według niego wynika z art. 691 § 1 k.c., który stanowi, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. W dalszej części tej normy prawnej ustawodawca wskazuje, że osoby takie wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

W razie braku takich osób stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa. Pozwany V. S. powołując się na fakt „pożycia” z najemcą, dokonuje wykładni wskazanego przepisu, przekształcając go w normę wprost i jednoznacznie contra legem. Osoba zaprzyjaźniona, czy znajomy świadcząc pomoc i udzielając opieki nie pozostaje we wspólnym pożyciu w rozumieniu omawianego przepisu. Ugruntowane, potoczne i prawne rozumienie tego zwrotu dotyczy takich aspektów wspólnego bytowania i wzajemnych relacji, jakie charakteryzują małżonków lub osoby będące w związkach faktycznych obojga płci lub jednopłciowych.

Rozciąganie tego terminu na współzamieszkiwanie osób zaprzyjaźnionych, nawet w sytuacji wzajemnej pomocy i wsparcia jest całkowicie nieuprawnione na bazie którejkolwiek z uznanych metod wykładni i interpretacji - a przede wszystkim sprzeczne z wolą ustawodawcy. Ustawodawca wprost ogranicza możliwość wstępowania w stosunek najmu osób innych, niż te, które łączył z najemcą okres wspólnego pożycia przed jego śmiercią. Zeznający w sprawie świadkowie w sposób jednoznaczny wskazywali na okoliczność, iż V. S. świadczył pomoc J.

S. i był zaangażowany w opiekę nad nim w różnych sprawach życia codziennego, ale ich spostrzeżenia nie prowadzą do uznania, że pozostawali oni we wspólnym pożyciu. Świadkowie określali tą więź jako przyjacielską, a nawet rodzinną, ale nie jest to w żadnym razie symptom stanowiący o wspólnym pożyciu w rozumieniu omawianej normy prawnej. Nie ma zatem przesłanek do ustalenia, że V. S. ma uprawnienie do uzyskania umowy najmu przedmiotowego lokalu. V. S. pozostawał we wspólnym pożyciu z pozwaną L. M., z którą ma dwójkę dzieci i z którą zamieszkiwał w lokalu tymczasowym przy ul. (...) w S. – choć jednocześnie opiekował się J.

S. i często przxebywał u niego. Mając na względzie to ustalenie należy uznać zasadność żądania eksmisji wszystkich pozwanych z przedmiotowego lokalu. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 kwietnia 2013 r. (III CZP 11/13) orzekł, że w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 oraz 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy.

Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec:

1) kobiety w ciąży, 2) małoletniego, osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 i 1981) lub ubezwłasnowolnionego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałej, 3) obłożnie chorego, 4) emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, 5) osoby posiadającej status bezrobotnego, 6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały - chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Dostarczanie osobom eksmitowanym lokali socjalnych należy do zadań własnych samorządu terytorialnego i jest to instrument przewidziany w celu przeciwdziałania zjawisku bezdomności. Obowiązek gminy w tym zakresie ma charakter publicznoprawny. Prawomocny wyrok sądowy w sprawie o eksmisję, zastrzegający prawo do lokalu socjalnego, konkretyzuje jedynie ten obowiązek wobec oznaczonej w wyroku osoby (wyrok SN z dnia 13 maja 2015 roku, sygn. V CA 2/15). Sąd powinien brać pod uwagę indywidualną sytuację danej osoby, a więc "dotychczasowy sposób korzystania z lokalu i szczególną sytuację materialną oraz rodzinną osób zobowiązanych do jego opróżnienia" (art. 14 ust. 3), z tym że nie może nie orzec o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego w stosunku do wymienionych w art. 14 ust. 4 kategorii osób.

Oceniając powyższą kwestię w pierwszej kolejności należy wskazać, że pozwany V. S. nie spełnia żadnego ze wskazanego wyżej kryterium ustawowego do przyznania mu lokalu socjalnego. Sąd ustalił, że pozwany nie jest osobą niepełnosprawną. Nie pobiera żadnych świadczeń z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S.. Prowadzi działalność gospodarczą. Ma zatem możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych na wolnym rynku mieszkań. Inaczej przedstawia się sytuacja pozwanej L. M.. Zaprzeczyła ona, aby obecnie pozostawała w związku faktycznym z pozwanym V.

S.. Zamieszkują wspólnie w lokalu przy ul. (...), ale nie prowadzą gospodarstwa domowego. L. M. pracuje jako opiekunka środowiskowa i zarabia ok. 3 tys. złotych. Ma na utrzymaniu i opiekuje się dwójką małych dzieci. Orzecznictwo przyjmuje, iż względy humanitarne i socjalne mogą stanowić w każdym przypadku przesłankę orzeczenia o lokalu socjalnym wobec osób wymagających takiego zaopatrzenia. W przypadku pozwanej L. M. i małoletnich D. i I. taka potrzeba zachodzi. Ich sytuacja bytowa, osobista i emocjonalna (także wywołana opisanymi w stanie faktycznym zdarzeniami) wymaga pomocy ze strony wspólnoty samorządowej, poprzez przyznanie lokalu socjalnego.

Mając powyższe na względzie Sąd ustalił dla tych pozwanych uprawnienie do lokalu socjalnego i wstrzymał ich eksmisję do czasu nawiązania umowy najmu na taki lokal z Gminą M. S.. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w stosunku do pozwanego, którego objęto orzeczeniem eksmisyjnym oparto o treść art. 98 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Do kosztów tych zalicza się wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, o ile reprezentował on stronę w procesie.

Pełnoletni pozwani zostali obciążeni kosztami procesu, obejmującymi wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powoda – 240 złotych oraz opłatę od pozwu – 200 złotych, a także wydatkiem na opłatę od pełnomocnictwa procesowego – 17 złotych. Wobec powyższego orzeczono, jak w formule sentencji przedmiotowego wyroku. SSR Grzegorz Szacoń