Legislator Case Law & Legislation
II Ka 209/24 AI generated

II Ka 209/24 · Sąd powszechny

Case Number II Ka 209/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt II Ka 209/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: sekr. sąd. Kinga Ambroziak vel Mrozowicz przy udziale Prokuratora Jolanty Niewęgłowskiej po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2024 r. i 17 maja 2024 r. sprawy J. C. oskarżonego z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II K 504/23 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego J. C. na rzecz Skarbu Państwa 140 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 209/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 23 stycznia 2024 r. w sprawie II K 504/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------ --------------- ---------------------------------------------------------------------- ------------------------ -------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------- ----------------- --------------------------------------------------------------------- ------------------------ --------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------------- ---------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na nieuznaniu, że wymierzenie kary grzywny wobec oskarżonego na podstawie art. 37a § 1 k.k. spełniłoby cel kary w zakresie prewencji ogólnej oraz szczególnej i byłoby odpowiednią karą, w sytuacji gdy postawa oskarżonego wyrażona zarówno wobec funkcjonariuszy Policji bezpośrednio po zatrzymaniu, jak i w toku postępowania, podjęte przez oskarżonego działania ku przemianie swojego życia (podjęte leczenie, utrzymywanie abstynencji), jego dobra opinia w lokalnym środowisku a także okoliczności w postaci niewielkiego prawdopodobieństwa powrotu oskarżonego do przestępstwa oraz tego, że na jego utrzymaniu znajduje się żona wraz trójką małoletnich dzieci wskazują, że sąd nieprawidłowo przyjął, że cele kary zarówno w zakresie prewencji ogólnej jak i szczególnej nie byłyby osiągnięte przy orzeczeniu kary grzywny - co doprowadziło do niesłusznego niezastosowania art. 37a § 1 k.k. i skazania oskarżonego na karę pozbawienia wolności, a nie karę grzywny; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na braku uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający zastosowanie wobec oskarżonego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary na podstawie art. 69 § 1 i 4 k.k., podczas gdy z materiału dowodowego ocenionego przez sąd jako wiarygodny wynika, że oskarżony w chwili czynu nie był skazany na karę pozbawienia wolności, wymierzona mu kara została orzeczona w wymiarze 6 miesięcy, a jednocześnie oskarżony już po popełnieniu zarzucanego mu czynu podjął terapię odwykową, a z przeprowadzonego dowodu z opinii biegłych wynika, że nie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że popełni on ponownie przestępstwo, a zatem należało uznać, że zasadne jest warunkowe zawieszenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności - co doprowadziło do niezasadnego niezastosowania art. 69 § 1 i 4 k.k. i skazania oskarżonego na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na braku uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami pozwalający na orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres krótszy niż dożywotnio, o którym mowa w art. 42 § 3 in fine k.k., w sytuacji, gdy z materiału dowodowego ocenionego przez sąd jako wiarygodny wynika, że postawa oskarżonego wyrażona zarówno wobec funkcjonariuszy Policji bezpośrednio po zatrzymaniu, jak i w toku postępowania, podjęte przez oskarżonego działania ku przemianie swojego życia (leczenie odwykowe, utrzymywanie abstynencji], jego dobra opinia w lokalnym środowisku a także okoliczności w postaci niewielkiego prawdopodobieństwa powrotu oskarżonego do przestępstwa oraz tego, że na jego utrzymaniu znajduje się żona wraz trójką małoletnich dzieci, wskazują, że należało uznać, że istnieje możliwość zastosowania art. 42 § 3 in fine k.p.k. i odstąpienia od orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów i wymierzenie tego zakazu w wymiarze kilku lat; 4. rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego wyrażającą się w wymierzeniu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w łącznym wymiarze sześciu miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji gdy, biorąc pod uwagę cele kary w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej oraz przede wszystkim jej wychowawcze oddziaływanie na oskarżonego, orzeczenie wobec J. C. kary grzywny lub ewentualnie kary pozbawienia wolności z zastosowaniem warunkowego zawieszenia jej wykonania będzie wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa; 5. rażąca niewspółmierność środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów polegającą na wymierzeniu tego środka dożywotnio, w sytuacji gdy z materiału dowodowego uznanego za wiarygodny wynikało, że postawa oskarżonego wyrażona zarówno wobec funkcjonariuszy Policji bezpośrednio po zatrzymaniu, jak i w toku postępowania, podjęte przez oskarżonego działania ku przemianie swojego życia (leczenie odwykowe, utrzymywanie abstynencji), jego dobra opinia w lokalnym środowisku a także okoliczności w postaci niewielkiego prawdopodobieństwa powrotu oskarżonego do przestępstwa oraz tego, że na jego utrzymaniu znajduje się żona wraz trójką małoletnich dzieci, wskazują, że należało uznać, że istnieje możliwość zastosowania art. 42 § 3 in fine k.k. (błędnie wskazano k.p.k.) i odstąpienia od orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów i wymierzenie tego zakazu w wymiarze kilku lat. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczące rażącej, jej zdaniem, niewspółmierności kary oraz środka karnego orzeczonego wobec J. C. oraz błędnych ustaleń faktycznych w zakresie zaistnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego zastosowanie wobec oskarżonego łagodniejszej sankcji karnej były niezasadne i nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, iż rażąca niewspółmierność kary (środka karnego), uzasadniająca uwzględnienie zarzutu z art. 438 pkt 4 k.p.k., występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (vide: m.in. Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2023 r., II AKa 166/23, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., II DOW 15/21). W przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji uwzględnił prawidłowo wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla wymiaru sankcji karnej, nadając im odpowiednią rangę i znaczenie, co skutkowało słusznym rozstrzygnięciem w zakresie objętym zarzutami odwoławczymi. W związku z tym nie popełnił zarzuconych w apelacji uchybień odnoszących się do błędów w ustaleniach faktycznych. Skarżąca zaś, argumentując swoje stanowisko, przecenia przywoływane okoliczności, w sytuacji gdy ich znaczenie w sprawie było marginalne, w szczególności na tle okoliczności obciążających. Analizując rodzaj i wymiar kary oraz orzeczonego środka karnego w kontekście możliwości orzeczenia czasowego zakazu prowadzenia pojazdów, należało przede wszystkim rozważyć kwestię społecznej szkodliwości czynu i wziąć pod uwagę to, że swym nagannym zachowaniem oskarżony stwarzał poważne i jednocześnie realne zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Oskarżony poruszał się samochodem ciężarowym, w obszarze zabudowanym, w dniu powszednim i w porze o zwiększonym natężeniu ruchu, będąc w znacznym stanie nietrzeźwości. Te wszystkie czynniki złożyły się na przyjęcie, iż zagrożenie nie było jedynie hipotetyczne, a wysoce prawdopodobne do urzeczywistnienia się. Oskarżony był ponadto świadomy obowiązującego wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (za wyjątkiem pojazdów, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. C+E) i pomimo tego, nie zważając na poprzednie orzeczenie Sądu, powtórnie dopuścił się podobnego czynu, co świadczy o jego lekceważącej postawie do obowiązującego porządku prawnego. Uprzednio wymierzono wobec oskarżonego karę grzywny, która jak należy wnioskować, nie spełniła swoich celów w aspekcie wychowawczym i prewencyjnym, podobnie jak wspomniany powyżej środek karny, orzeczony wówczas na okres 5 lat. Biorąc pod uwagę powyższe, trudno doszukiwać się w tych okolicznościach podobnej rangi do znaczenia tych, wskazywanych przez obrońcę, jak m.in. dobra opinia w lokalnym środowisku, podejmowanie prac dorywczych w celu utrzymania rodziny, czy podjęcie terapii uzależnień. Wniosek zamieszczony w opinii sądowo-psychiatrycznej, iż na dzień sporządzenia opinii nie zachodziło wysokie prawdopodobieństwo, że oskarżony popełni ponownie czyn zabroniony, ponieważ odbył terapię odwykową i aktualnie zachowywał abstynencję, nie powodowało automatycznie zasadności zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary. Jak wynika z tej opinii oraz wyjaśnień oskarżonego, podejmował on terapię już wcześniej, jak również przebywał na oddziale detoksykacyjnym, a mimo to ponownie popełnił przestępstwo. Podobnie, fakt przyznania się oskarżonego do winy i złożenia szczegółowych wyjaśnień, nieutrudniania postępowania, nie miał tak dużego znaczenia w sprawie, jakie przypisuje temu obrońca, zważywszy chociażby na okoliczności ujawnienia przestępstwa. Materiał dowodowy zebrany w postępowaniu był wyczerpujący i dostatecznie wyjaśnił wszelkie zaistniałe okoliczności, a sprawstwo oskarżonego ustalone na jego podstawie nie budziło żadnych wątpliwości. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą zasadności zastosowania dobrodziejstw płynących z art. 69 § 1 i 4 k.k., art. 37a § 1 k.k. czy art. 42 § 3 k.k., dotyczących zarówno tych, związanych z rozstrzygnięciem o karze, jak i orzeczonego środka karnego, które miałyby złagodzić konsekwencje prawne wobec oskarżonego należy zauważyć, że ich zastosowanie ma charakter fakultatywny. Wymienione przez skarżącą przesłanki formalne wskazują, że taka możliwość zastosowania byłaby prawnie dopuszczalna, jednakże prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie, jednoznacznie przemawia za tym, że zastosowanie ich byłoby w niniejszym postępowaniu niewątpliwie bezpodstawne. Ustawa karna nie zawiera katalogu w którym wymieniono okoliczności uznane za szczególnie uzasadnione wypadki w rozumieniu art. 69 § 4 k.k. jak też wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 42 § 3 k.p.k. Decyduje zatem o tym swobodna ocena sądu. W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy słusznie nie stwierdził, aby prognoza kryminologiczna wobec oskarżonego była pozytywna i wskazywała, że warunkowe zawieszenie wykonania kary będzie wystarczające, aby wdrożyć go do przestrzegania porządku prawnego, co wynika z okoliczności przytoczonych wyżej. Nie zachodzi też wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, do orzeczenia okresowego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów. Ustalenia w zakresie istnienia lub braku "wyjątkowego wypadku, uzasadnionego szczególnymi okolicznościami" w rozumieniu art. 42 § 3 k.k., powinny być dokonywane na gruncie konkretnej sprawy karnej, z uwzględnieniem całokształtu jej niepowtarzalnych realiów faktycznych i procesowych, dyrektyw wymiaru kary oraz okoliczności wpływających na ten wymiar, a zatem powinny dotyczyć zarówno charakteru popełnionego przestępstwa, jak i osoby sprawcy (vide: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., III KK 234/21). Zgodnie z tym co już wykazano powyżej, w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki ku stwierdzeniu jego wystąpienia. Z podobnych względów, nie można było także dopatrzeć się przesłanek przemawiających za zasadnością zastosowania instytucji z art. 37a k.k., w brzmieniu przepisów ustawy karnej obowiązującej w chwili popełnienia czynu, tj. przed nowelizacją w 2023 r., która w przypadku sprawców czynu z art. 178a § 4 k.k. całkowicie taką możliwość wykluczyła. Podsumowując niniejsze rozważania należy podkreślić, iż Sąd Okręgowy nie stwierdził, aby orzeczenie o karze i środku karnym wymierzonym J. C. przez Sąd Rejonowy nosiło cechy rażącej surowości, a zatem brak było podstaw do przychylenia się do wniosków obrońcy odnoszących się do modyfikacji rozstrzygnięcia na korzyść oskarżonego co do rodzaju kary, jej wymiaru, czy też warunkowego zawieszenia jej wykonania, a także w zakresie orzeczonego dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. W przedmiotowym postępowaniu, kierując się dyrektywami zawartymi w art. 53 k.k., uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu, stopień winy sprawcy, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego, wyrok Sądu Rejonowego należało uznać za słuszny. Przy orzekaniu o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, Sąd na podstawie art. 42 § 3 k.k. był zobligowany do takiego rozstrzygnięcia, które trwale wyeliminuje oskarżonego z ruchu drogowym w charakterze kierowcy. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary grzywny, ewentualnie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na kilka lat, a nie dożywotnio. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wniosek apelacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie, co szczegółowo zostało rozważone we wcześniejszej części uzasadnienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok w zaskarżonej części. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Z uwagi na nieuwzględnienie apelacji, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., zgodnie ze stawkami określonymi w art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 140 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 42 § 3 k.k; II Ka 209/24 · Sąd powszechny: Sygn. akt II Ka 209/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: sekr. sąd. Kinga Ambroziak vel Mrozowicz przy udziale Prokuratora Jolanty Niewęgłowskiej po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2024 r. i 17 maja 2024 r. sprawy J. C. oskarżonego z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II K 504/23 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego J. C. na rzecz Skarbu Państwa 140 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 209/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 23 stycznia 2024 r. w sprawie II K 504/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------ --------------- ---------------------------------------------------------------------- ------------------------ -------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------- ----------------- --------------------------------------------------------------------- ------------------------ --------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------------- ---------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na nieuznaniu, że wymierzenie kary grzywny wobec oskarżonego na podstawie art. 37a § 1 k.k. spełniłoby cel kary w zakresie prewencji ogólnej oraz szczególnej i byłoby odpowiednią karą, w sytuacji gdy postawa oskarżonego wyrażona zarówno wobec funkcjonariuszy Policji bezpośrednio po zatrzymaniu, jak i w toku postępowania, podjęte przez oskarżonego działania ku przemianie swojego życia (podjęte leczenie, utrzymywanie abstynencji), jego dobra opinia w lokalnym środowisku a także okoliczności w postaci niewielkiego prawdopodobieństwa powrotu oskarżonego do przestępstwa oraz tego, że na jego utrzymaniu znajduje się żona wraz trójką małoletnich dzieci wskazują, że sąd nieprawidłowo przyjął, że cele kary zarówno w zakresie prewencji ogólnej jak i szczególnej nie byłyby osiągnięte przy orzeczeniu kary grzywny - co doprowadziło do niesłusznego niezastosowania art. 37a § 1 k.k. i skazania oskarżonego na karę pozbawienia wolności, a nie karę grzywny; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na braku uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający zastosowanie wobec oskarżonego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary na podstawie art. 69 § 1 i 4 k.k., podczas gdy z materiału dowodowego ocenionego przez sąd jako wiarygodny wynika, że oskarżony w chwili czynu nie był skazany na karę pozbawienia wolności, wymierzona mu kara została orzeczona w wymiarze 6 miesięcy, a jednocześnie oskarżony już po popełnieniu zarzucanego mu czynu podjął terapię odwykową, a z przeprowadzonego dowodu z opinii biegłych wynika, że nie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że popełni on ponownie przestępstwo, a zatem należało uznać, że zasadne jest warunkowe zawieszenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności - co doprowadziło do niezasadnego niezastosowania art. 69 § 1 i 4 k.k. i skazania oskarżonego na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na braku uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami pozwalający na orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres krótszy niż dożywotnio, o którym mowa w art. 42 § 3 in fine k.k., w sytuacji, gdy z materiału dowodowego ocenionego przez sąd jako wiarygodny wynika, że postawa oskarżonego wyrażona zarówno wobec funkcjonariuszy Policji bezpośrednio po zatrzymaniu, jak i w toku postępowania, podjęte przez oskarżonego działania ku przemianie swojego życia (leczenie odwykowe, utrzymywanie abstynencji], jego dobra opinia w lokalnym środowisku a także okoliczności w postaci niewielkiego prawdopodobieństwa powrotu oskarżonego do przestępstwa oraz tego, że na jego utrzymaniu znajduje się żona wraz trójką małoletnich dzieci, wskazują, że należało uznać, że istnieje możliwość zastosowania art. 42 § 3 in fine k.p.k. i odstąpienia od orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów i wymierzenie tego zakazu w wymiarze kilku lat; 4. rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego wyrażającą się w wymierzeniu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w łącznym wymiarze sześciu miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji gdy, biorąc pod uwagę cele kary w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej oraz przede wszystkim jej wychowawcze oddziaływanie na oskarżonego, orzeczenie wobec J. C. kary grzywny lub ewentualnie kary pozbawienia wolności z zastosowaniem warunkowego zawieszenia jej wykonania będzie wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa; 5. rażąca niewspółmierność środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów polegającą na wymierzeniu tego środka dożywotnio, w sytuacji gdy z materiału dowodowego uznanego za wiarygodny wynikało, że postawa oskarżonego wyrażona zarówno wobec funkcjonariuszy Policji bezpośrednio po zatrzymaniu, jak i w toku postępowania, podjęte przez oskarżonego działania ku przemianie swojego życia (leczenie odwykowe, utrzymywanie abstynencji), jego dobra opinia w lokalnym środowisku a także okoliczności w postaci niewielkiego prawdopodobieństwa powrotu oskarżonego do przestępstwa oraz tego, że na jego utrzymaniu znajduje się żona wraz trójką małoletnich dzieci, wskazują, że należało uznać, że istnieje możliwość zastosowania art. 42 § 3 in fine k.k. (błędnie wskazano k.p.k.) i odstąpienia od orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów i wymierzenie tego zakazu w wymiarze kilku lat. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczące rażącej, jej zdaniem, niewspółmierności kary oraz środka karnego orzeczonego wobec J. C. oraz błędnych ustaleń faktycznych w zakresie zaistnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego zastosowanie wobec oskarżonego łagodniejszej sankcji karnej były niezasadne i nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, iż rażąca niewspółmierność kary (środka karnego), uzasadniająca uwzględnienie zarzutu z art. 438 pkt 4 k.p.k., występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (vide: m.in. Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2023 r., II AKa 166/23, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., II DOW 15/21). W przedmiotowej sprawie, Sąd I instancji uwzględnił prawidłowo wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla wymiaru sankcji karnej, nadając im odpowiednią rangę i znaczenie, co skutkowało słusznym rozstrzygnięciem w zakresie objętym zarzutami odwoławczymi. W związku z tym nie popełnił zarzuconych w apelacji uchybień odnoszących się do błędów w ustaleniach faktycznych. Skarżąca zaś, argumentując swoje stanowisko, przecenia przywoływane okoliczności, w sytuacji gdy ich znaczenie w sprawie było marginalne, w szczególności na tle okoliczności obciążających. Analizując rodzaj i wymiar kary oraz orzeczonego środka karnego w kontekście możliwości orzeczenia czasowego zakazu prowadzenia pojazdów, należało przede wszystkim rozważyć kwestię społecznej szkodliwości czynu i wziąć pod uwagę to, że swym nagannym zachowaniem oskarżony stwarzał poważne i jednocześnie realne zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Oskarżony poruszał się samochodem ciężarowym, w obszarze zabudowanym, w dniu powszednim i w porze o zwiększonym natężeniu ruchu, będąc w znacznym stanie nietrzeźwości. Te wszystkie czynniki złożyły się na przyjęcie, iż zagrożenie nie było jedynie hipotetyczne, a wysoce prawdopodobne do urzeczywistnienia się. Oskarżony był ponadto świadomy obowiązującego wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (za wyjątkiem pojazdów, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. C+E) i pomimo tego, nie zważając na poprzednie orzeczenie Sądu, powtórnie dopuścił się podobnego czynu, co świadczy o jego lekceważącej postawie do obowiązującego porządku prawnego. Uprzednio wymierzono wobec oskarżonego karę grzywny, która jak należy wnioskować, nie spełniła swoich celów w aspekcie wychowawczym i prewencyjnym, podobnie jak wspomniany powyżej środek karny, orzeczony wówczas na okres 5 lat. Biorąc pod uwagę powyższe, trudno doszukiwać się w tych okolicznościach podobnej rangi do znaczenia tych, wskazywanych przez obrońcę, jak m.in. dobra opinia w lokalnym środowisku, podejmowanie prac dorywczych w celu utrzymania rodziny, czy podjęcie terapii uzależnień. Wniosek zamieszczony w opinii sądowo-psychiatrycznej, iż na dzień sporządzenia opinii nie zachodziło wysokie prawdopodobieństwo, że oskarżony popełni ponownie czyn zabroniony, ponieważ odbył terapię odwykową i aktualnie zachowywał abstynencję, nie powodowało automatycznie zasadności zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary. Jak wynika z tej opinii oraz wyjaśnień oskarżonego, podejmował on terapię już wcześniej, jak również przebywał na oddziale detoksykacyjnym, a mimo to ponownie popełnił przestępstwo. Podobnie, fakt przyznania się oskarżonego do winy i złożenia szczegółowych wyjaśnień, nieutrudniania postępowania, nie miał tak dużego znaczenia w sprawie, jakie przypisuje temu obrońca, zważywszy chociażby na okoliczności ujawnienia przestępstwa. Materiał dowodowy zebrany w postępowaniu był wyczerpujący i dostatecznie wyjaśnił wszelkie zaistniałe okoliczności, a sprawstwo oskarżonego ustalone na jego podstawie nie budziło żadnych wątpliwości. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą zasadności zastosowania dobrodziejstw płynących z art. 69 § 1 i 4 k.k., art. 37a § 1 k.k. czy art. 42 § 3 k.k., dotyczących zarówno tych, związanych z rozstrzygnięciem o karze, jak i orzeczonego środka karnego, które miałyby złagodzić konsekwencje prawne wobec oskarżonego należy zauważyć, że ich zastosowanie ma charakter fakultatywny. Wymienione przez skarżącą przesłanki formalne wskazują, że taka możliwość zastosowania byłaby prawnie dopuszczalna, jednakże prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie, jednoznacznie przemawia za tym, że zastosowanie ich byłoby w niniejszym postępowaniu niewątpliwie bezpodstawne. Ustawa karna nie zawiera katalogu w którym wymieniono okoliczności uznane za szczególnie uzasadnione wypadki w rozumieniu art. 69 § 4 k.k. jak też wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 42 § 3 k.p.k. Decyduje zatem o tym swobodna ocena sądu. W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy słusznie nie stwierdził, aby prognoza kryminologiczna wobec oskarżonego była pozytywna i wskazywała, że warunkowe zawieszenie wykonania kary będzie wystarczające, aby wdrożyć go do przestrzegania porządku prawnego, co wynika z okoliczności przytoczonych wyżej. Nie zachodzi też wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, do orzeczenia okresowego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów. Ustalenia w zakresie istnienia lub braku "wyjątkowego wypadku, uzasadnionego szczególnymi okolicznościami" w rozumieniu art. 42 § 3 k.k., powinny być dokonywane na gruncie konkretnej sprawy karnej, z uwzględnieniem całokształtu jej niepowtarzalnych realiów faktycznych i procesowych, dyrektyw wymiaru kary oraz okoliczności wpływających na ten wymiar, a zatem powinny dotyczyć zarówno charakteru popełnionego przestępstwa, jak i osoby sprawcy (vide: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., III KK 234/21). Zgodnie z tym co już wykazano powyżej, w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki ku stwierdzeniu jego wystąpienia. Z podobnych względów, nie można było także dopatrzeć się przesłanek przemawiających za zasadnością zastosowania instytucji z art. 37a k.k., w brzmieniu przepisów ustawy karnej obowiązującej w chwili popełnienia czynu, tj. przed nowelizacją w 2023 r., która w przypadku sprawców czynu z art. 178a § 4 k.k. całkowicie taką możliwość wykluczyła. Podsumowując niniejsze rozważania należy podkreślić, iż Sąd Okręgowy nie stwierdził, aby orzeczenie o karze i środku karnym wymierzonym J. C. przez Sąd Rejonowy nosiło cechy rażącej surowości, a zatem brak było podstaw do przychylenia się do wniosków obrońcy odnoszących się do modyfikacji rozstrzygnięcia na korzyść oskarżonego co do rodzaju kary, jej wymiaru, czy też warunkowego zawieszenia jej wykonania, a także w zakresie orzeczonego dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. W przedmiotowym postępowaniu, kierując się dyrektywami zawartymi w art. 53 k.k., uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu, stopień winy sprawcy, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego, wyrok Sądu Rejonowego należało uznać za słuszny. Przy orzekaniu o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, Sąd na podstawie art. 42 § 3 k.k. był zobligowany do takiego rozstrzygnięcia, które trwale wyeliminuje oskarżonego z ruchu drogowym w charakterze kierowcy. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary grzywny, ewentualnie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na kilka lat, a nie dożywotnio. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wniosek apelacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie, co szczegółowo zostało rozważone we wcześniejszej części uzasadnienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok w zaskarżonej części. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Z uwagi na nieuwzględnienie apelacji, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., zgodnie ze stawkami określonymi w art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 140 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Keywords

AI generated
unproven judicial bias lack of witness credibility inconclusive evidence proof of negative facts failure to state reasons non-contestation of the facts

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art. 439 k.p.k
art. 42 § 3 k.k
art. 69 § 4 k.k
art. 42 § 3 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
AI generated
II Ka 609/24
Sygn. akt II Ka 609/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska (spr.) Sędziowie: SO Agnieszka Karłowicz SO Marek Korczyński Protokolant: sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale Prokuratora Leszka Soczewki po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy skazanego P. S. na skutek apelacji wniesionej przez skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r. sygn. akt II K 25/24 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. S. 295,20 złotych (w tym 55,20 złotych podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu skazanego w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze ustalając, że ponosi je Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 609/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r. w sprawie II K 25/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Skazany nie sformułował zarzutów określonych w art. 439 § 1 kpk i art. 438 pkt 1-4 kpk, jednakże w świetle art. 427 § 2 a contrario kpk nie miał takiego obowiązku. W apelacji osobistej skazany podniósł, iż: - nie popełnił czynu, który mu przypisano wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 22 listopada 2022 r. w sprawie II K 255/17, - Sąd Rejonowy prowadził przedmiotową sprawę, pomimo wniosku skazanego o odroczenie rozprawy, a następnie wydał wyrok łączny, mimo, że skazany chciał cofnąć wniosek o jego wydanie, - zachodzi rażąca niewspółmierność orzeczonej zaskarżonym wyrokiem kary łącznej, z uwagi na nieuwzględnienie w należytym stopniu jego sytuacji osobistej, finansowej, zdrowotnej oraz rodzinnej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie w sprawie o wydanie wyroku łącznego było w pełni prawidłowe. Zgromadzony w sprawie, kompletny materiał dowodowy, został poddany rzetelnej i obiektywnej ocenie, zgodnej z dyrektywami określonymi w art. 7 kpk. Nadto nie budziło wątpliwości, w świetle pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że sytuacja P. S., w szerokim jej ujęciu, została uwzględniona, w myśl art. 85a kk, przy ferowaniu wymiaru kary łącznej. Zastrzeżeń Sądu odwoławczego nie budziły ustalenia Sądu I instancji co do zaistnienia w sprawie warunków do wydania wyroku łącznego i możliwości orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 85 § 1 kk, tj. zaistnienia realnego zbiegu przestępstw, za które orzeczono kary tego samego rodzaju. Należy w tym miejscu podnieść, że procedowanie Sądu Rejonowego w tej sprawie mimo złożenia przez skazanego oświadczenia o cofnięciu wniosku o wydanie wyroku łącznego, nie stanowiło uchybienia, bowiem w postępowaniu tego rodzaju nie obowiązuje zasada skargowości. Zgodnie z treścią art. 570 kpk, Sąd może procedować w tym przedmiocie zarówno na wniosek skazanego jak też z urzędu. W myśl obowiązującej w polskiej procedurze karnej zasady odwoływalności oświadczeń woli stron, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej albo nie wystąpiły okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności, czynności procesowe są odwoływalne, jeżeli same w sobie są fakultatywne. Niewątpliwie do tego rodzaju oświadczeń należy wniosek o wydanie wyroku łącznego. Wniosek o wydanie wyroku łącznego może zatem zostać cofnięty. Jednak oświadczenie o cofnięciu wniosku nie powoduje od razu skutku w postaci umorzenia postępowania, gdyż sąd wydaje również wyrok łączny z urzędu. Oznacza to, że nie jest związany cofnięciem wniosku, bowiem w razie stwierdzenia podstaw do orzeczenia kary łącznej zobowiązany jest wydać wyrok łączny. Przenosząc tę uwagę na grunt postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że w sytuacji gdy skazany P. S. cofnął wniosek o wydanie wyroku łącznego, obowiązkiem sądu było dalsze procedowanie i wydanie decyzji procesowej kończącej postępowanie, co też Sąd uczynił prawidłowo. Na pełną akceptację Sądu II instancji zasługiwało również ustalenie, że konieczne było zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa materialnego o karze łącznej, obowiązujących po wejściu w życie nowelizacji kodeksu karnego z dnia 24 czerwca 2020 r. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo oznaczył granice wymiaru kary łącznej możliwej do orzeczenia w stosunku do skazanego, w oparciu o przepisy art. 86 § 1 kk oraz art. 89 § 1b kk, uwzględniając ponadto wszystkie okoliczności jakie miały wpływ na wymiar kary łącznej. Decyzja Sądu Rejonowego o wymierzeniu skazanemu kary łącznej bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, nie stanowiła obrazy obowiązujących przepisów, gdyż zgodnie z treścią art. 89 § 1 kk w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary łącznej w wymiarze nieprzekraczającym roku, przy spełnieniu dodatkowych, wskazanych w tym przepisie warunków. Mając na uwadze, że wymiar kary łącznej, najniższej jaka mogła być orzeczona w myśl art. 86 § 1 kk wynosił ponad rok, nie było możliwości skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie sposób też przyjąć, aby wymierzona zaskarżonym wyrokiem kara łączna 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, była niewspółmierna i to w stopniu rażącym. Należy zauważyć, że granice możliwej do wymierzenia kary łącznej wynosiły w myśl art. 86 § 1 kk od 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności (najwyższa z kar podlegających łączeniu – kara orzeczona w sprawie II K 255/17 powiększona o co najmniej jedną jednostkę jej wymiaru), do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (suma kar orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim w sprawach II K 255/17 i II K 458/22,przy przyjęciu, że miesiąc kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania równa się 15 dniom kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a więc z uwzględnieniem treści art. 89 § 1b kk). Zatem, Sąd Rejonowy orzekł karę w najniższym możliwym wymiarze, czego zdaje się nie dostrzegać skazany. Sąd I instancji prawidłowo ocenił wszystkie okoliczności mające wpływ na wymiar kary łącznej orzeczonej wobec P. S., które określa art. 85a kk, w tym te wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo, dotyczące właściwości i warunków osobistych skazanego, które w tej sprawie wynikały z treści wywiadu środowiskowego, bliski związek podmiotowo-przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami (wynikający chociażby z tego, że były skierowane podobnym dobrom chronionym prawem), w kontekście dostosowania wymiaru kary łącznej do realizacji celów w zakresie prewencji indywidualnej. Ustalenia odnoszące się do okoliczności wynikających z treści wywiadu sporządzonego przez kuratora sądowego, na które wskazuje również skazany w środku odwoławczym, wobec dostrzeżenia jego prawidłowej postawy w środowisku lokalnym, a także w obliczu niewchodzenia przez niego na ścieżkę przestępczą od czasu popełnienia czynów, przypisanych mu w/w wyrokami, zdecydowały o wymiarze kary łącznej. Te ustalenia miał w polu widzenia Sąd orzekający, dokonując prawidłowej oceny postawy skazanego w procesie jego resocjalizacji, co wprost wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd a quo, w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego nie był uprawniony do ponownego rozważania tych samych okoliczności, które legły u podstaw wymiaru kar jednostkowych podlegających łączeniu. W postępowaniu o wydanie wyroku łącznego Sąd nie bada kwestii sprawstwa i winy, gdyż zostało ono już stwierdzone prawomocnym orzeczeniem. W związku z tym kwestionowanie przez skarżącego na obecnym etapie postępowania faktu popełnienia czynu przypisanego mu wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim w sprawie II K 255/17 nie znajduje uzasadnienia i nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości wydanego orzeczenia. Sąd odwoławczy nie stwierdził również, aby w toku prowadzonego postępowania doszło do naruszenia prawa do obrony skazanego. Okoliczności, o których wspomina na łamach wywiedzionej przez niego apelacji, odnoszące się do jego sytuacji osobistej, materialnej, zdrowotnej, a także rodzinnej, stały się podstawą do przyznania mu obrońcy z urzędu (k. 88), który reprezentował go na wszystkich terminach rozprawy głównej (k. 113, 122-122v). Skazany został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, wyznaczonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 6 maja 2024 r. (k. 121). W sytuacji obecności obrońcy skazanego na tym terminie rozprawy głównej, przy jednoczesnym uznaniu przez Sąd Rejonowy stawiennictwa skazanego za nieobowiązkowe, dalsze procedowanie przez Sąd pod nieobecność skazanego było prawidłowe z uwagi na treść art. 117 § 3 a kpk, który umożliwia prowadzenie czynności procesowej niezależnie od przyczyny niestawiennictwa strony, gdy została należycie zawiadomiona o jej terminie, jeżeli stawił się jej obrońca, chyba, że udział strony w tej czynności jest obowiązkowy, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Wniosek Z uwagi na treść apelacji należało przyjąć, że skazany wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec niego kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, ewentualnie kary łącznej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek nie był zasadny ze względów wskazanych w rubryce 3.1. i nie zasługiwał na uwzględnienie. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r. w sprawie II K 25/24 – w całości Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji oraz brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II, III. Sąd Odwoławczy na podstawie § 17 ust. 5 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. S. kwotę 295,20 złotych (w tym 55,20 zł podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu skazanego w postępowaniu odwoławczym. Wprawdzie apelacja skazanego okazała się w całości niezasadna i na podstawie art. 636 § 1 kpk winien on ponieść w całości wydatki za postępowanie odwoławcze, jednakże w oparciu o art. 624 § 1 kpk z uwagi na sytuację materialną skazanego, Sąd Okręgowy zwolnił go od obowiązku ich uiszczenia, ustalając, że ponosi je Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację skazany Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
II Ka 281/24
Obrazę przepisu art. 46 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i zaniechanie orzeczenia w przedmiocie obowiązku naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowego; Naruszenie przepisu art. 627 k.p.k. poprzez zaniechanie orzeczenia o zwrocie wydatków poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego w postaci wynagrodzenia jego pełnomocnika zgodnie z wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 18 stycznia 2023 r. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się w całości niezasadna, natomiast apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego okazała się zasadna w części dotyczącej braku zasądzenia od oskarżonego zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika.
III Ka 428/21
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt III Ka 428/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 935/21
Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 października 2021 roku, wydany w sprawie o sygn.
IV Ka 9/22
Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 9/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text