II K 267/23 · Sąd powszechny

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Sygn. akt II Ka 356/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 sierpnia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agata Kowalska Protokolant: p. o. sekr. sąd. Olga Wojtczuk przy udziale prokuratora Patrycji Klimiuk-Romaniuk po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2022 r. sprawy D. D. oskarżonego o czyn z art. 254a§1 kk w zw. z art. 18§1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 31 stycznia 2022 r. sygn. akt II K 953/21 Uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 356/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. II K 953/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny – pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę orzeczenia, a to w kwestii poczynienia przez Sąd ustaleń, że społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, poprzez zdawkowe odniesienie się do kwantyfikatora motywacji i stwierdzenie, iż działania oskarżonego były „reakcją na nieuczciwe zachowanie pokrzywdzonego”, z jednoczesnym pominięciem pozostałych kwantyfikatorów określonych enumeratywnie w art. 115 § 2 kk, a które powinny być zbadane i wyczerpująco umotywowane w niniejszej sprawie. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy podziela stanowisko pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, wyrażone we wniesionej apelacji, odnoszące się do braku dostatecznego uwzględnienia przez Sąd I instancji wszystkich kodeksowych kwantyfikatorów społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego D. D.. Uchybienie to miało istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie w postaci umorzenia przez Sąd Rejonowy postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 1 § 2 kk, co nastąpiło niesłusznie. Odnosząc się do redakcji zarzutu sformułowanego przez skarżącego, do którego wadliwości szeroko odniósł się obrońca oskarżonego w złożonej odpowiedzi na apelację, nadmienić należy, że kwestią tą zajął się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. III KK 49/21, w którym orzeczono, iż uchybienia przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu mogą przybierać dwojaką postać, tj. obrazy prawa materialnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Błąd co do prawa materialnego występuje wówczas, gdy przy ocenie stopnia karygodności czynu pominięto okoliczności (lub okoliczność) wymienione w art. 115 § 2 kk lub wzięto pod uwagę okoliczności (lub okoliczność) niewyszczególnione w tym przepisie. Błąd w ustaleniach faktycznych występuje natomiast wtedy, gdy okolicznościom z art. 115 § 2 kk przydano zbyt dużą lub zbyt małą rangę. (LEX nr 3358972). Niezależnie jednak od tego, jak zredagowano zarzut we wniesionej apelacji, Sąd Odwoławczy każdorazowo winien się odnieść do esencji zarzucanego uchybienia. W kontekście argumentów podnoszonych przez obie strony, zacząć należało od tego, że popełnienie przestępstw umotywowanych chociażby posiadaniem przez sprawcę przekonania, że ma on rację w sporze cywilnym, nie służy temu, aby skonfliktowane ze sobą strony rozstrzygały swoje roszczenia o charakterze cywilnym przy pomocy sądu karnego. W procesie karnym sąd skupia się na zarzucie stawianym oskarżonemu i wyczerpaniu przez niego znamion konkretnego przestępstwa opisanego w kodeksie karnym. W sprawie niniejszej oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa art. 254a kk w zw. z art. 18 § 1 kk. Zgodnie z art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych obowiązków i stopień ich naruszenia. Ferując wyrok Sąd Rejonowy ograniczył się natomiast do stwierdzenia, że stopień społecznej szkodliwości czynów D. D. był znikomy, ponieważ była to reakcja na nieuczciwe zachowanie pokrzywdzonego. W tym stwierdzeniu mieściło się i quasi rozstrzygnięcie sporu cywilnego (do czego sąd karny nie jest uprawniony) i pominięcie kodeksowych kwantyfikatorów społecznej szkodliwości, o których stanowi wyżej przytoczony przepis art. 115 § 2 kk. Jednocześnie wskazać należało, iż w kodeksie karnym brak jest kontratypu dotyczącego „nieuczciwego zachowania pokrzywdzonego”, co niejako legalizowałoby działanie sprawcy przestępstwa penalizowanego przez ów kodeks. Ustawodawca, kształtując w regulacji art. 115 § 2 kk normatywne przesłanki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu, sformułował zamknięty katalog okoliczności, z których każda charakteryzuje się prawną doniosłością. Nieskorzystanie w ocenie z którejkolwiek z nich oraz formułowanie przez Sąd I instancji własnych okoliczności, różnych od ustawowych i nadawanie im zasadniczego znaczenia było w sprawie niniejszej uchybieniem mających negatywny wpływ na treść zaskarżonego wyroku o umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk w z. z art. 1 § 2 kk. Wszak nie sposób uznać za prawidłowe ferowanie oceny stopnia społecznej szkodliwości, jakim nacechowane ma być dane zachowanie, wyłącznie o ocenę cząstkową, opartą na pojedynczych elementach, w sposób jaki dokonał tego Sąd wydając wyrok. W sprawie niniejszej Sąd Rejonowy oceniając stopień społecznej szkodliwości pominął elementy podmiotowe czynu, rodzaj zamiaru, motywację oskarżonego, fakt, że jest on przedsiębiorcą – profesjonalistą w swojej dziedzinie, który zna zasady działania sieci, skutki jej uszkodzenia i przewidywał ewentualne szkody, które mogło spowodować przypisane mu działanie. W sytuacji istniejącego konfliktu oczekiwać od niego należało zachowania zgodnego z prawem, tym bardziej, że ma on świadomość możliwości i sposobu dochodzenia swoich roszczeń w sposób uregulowany w przepisach prawa. Oskarżony zdawał sobie sprawę, że poprzez swoje zachowanie, poza szkodą materialną i wizerunkową wyrządzoną pokrzywdzonemu, pozbawia mieszkańców osiedla przy ul. (...) w S. dostępu do sieci telekomunikacyjnej. Jednocześnie cechował go brak refleksji, jakie skutki dla tychże osób może mieć jego postępowanie. Zamiar bezpośredni oskarżonego w tej sprawie miał kluczowe znaczenie. D. D. wiedział, że dostawcą Internetu dla mieszkańców bloku jest firma (...), na co wskazuje rozmowa jednego z zatrudnianych przez niego pracowników z B. C., która poinformowała go o zawartej już umowie na usługi internetowe. O motywacji oskarżonego świadczy wydane po tejże rozmowie i odmowie zmiany dostawcy na firmę (...), polecenie przecięcia kabla, co spowodowało natychmiastowe zakłócenie funkcjonowania sieci. Rozmiarów wyrządzonej lub grożącej szkody w tej sprawie nie należy przeceniać, aczkolwiek brak było również podstaw do stwierdzenia, iż odnośnie do czynu penalizowanego w art. 254a kk była ona na tyle atypowa, aby przyjmować ją jako element składowy znikomego stopnia społecznej szkodliwości. Sposób i okoliczności popełnienia czynu, właściwie czynów oskarżonego, bo do czynienia nie mieliśmy z jednostkowym zachowaniem, również nie przemawiał na korzyść podsądnego. Działanie oskarżonego cechowało się nieustępliwością i premedytacją. D. D. nie dążył do rozstrzygnięcia sporu stricte cywilnego na drodze prawnej, lecz subiektywnie ujmowaną sprawiedliwość wziął we własne ręce, angażując w to swoich pracowników i wydając im konkretne polecenia, tym samym pozbawiając mieszkańców osiedla przy ul. (...) w S. dostępu do sieci telekomunikacyjnej. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy takie działanie jest zgodne z wartościami akceptowanymi przez społeczeństwo. Rację miał skarżący wskazując, że dla rozpoznania niniejszej sprawy nie miało znaczenia na jakim odcinku doprowadzenia światłowodu doszło do jego uszkodzenia, czy to w samej studzience, czy też w dalszej, odchodzącej od niej infrastrukturze. Znamieniem przestępstwa z art. 254a kk przypisanego oskarżonemu jest uszkodzenie sieci telekomunikacyjnej ze skutkiem zakłócenia funkcjonowania, niezależnie od tego, gdzie do tego doszło. Dla uznania znikomości stopnia społecznej szkodliwości czynu, co do zasady nie jest konieczne, aby owa znikomość była obustronna, tzn. aby dotknęła zarówno strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Rzecz w tym, iż w ocenie Sądu Okręgowego, akurat w sprawie niniejszej nie dotykała żadnej z nich. Jednocześnie uwzględnić należało, że nie wpływają na stopień społecznej szkodliwości czynu okoliczności dotyczące samego sprawcy, charakteryzujące jego dotychczasowy tryb życia, warunki osobiste, właściwości i karalność. Te mogą mieć znaczenie jedynie w kontekście złagodzenia kary. Puentując powyższe rozważania, jeżeli w art. 1 § 2 kk mówi się o znikomej społecznej szkodliwości czynu, to wymóg znikomości dotyczy społecznej szkodliwości ocenianej kompleksowo, nie zaś jej poszczególnych faktorów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.10.2016 r., sygn. V KK 250/16, LEX nr 2152411). Niepełna oraz niewłaściwa ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego dokonana przez Sąd Rejonowy doprowadziła w efekcie do bezzasadnego zastosowania przez ów Sąd przepisu art. 1 § 2 kk, z najdalej idącym skutkiem w postaci umorzenia postępowania. Wniosek - o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zakaz orzekania na niekorzyść ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zgodnie z regułą ne peuis z art. 454 § 1 kpk, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Procedując po raz kolejny, Sąd I instancji szczegółowo rozważy kwestie wskazane w niniejszym uzasadnieniu. Następnie dokona wszechstronnej, wnikliwej, wieloaspektowej oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, zgodnie z wytycznymi z art. 115 § 2 kk. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------------------- 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana

Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 430/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem.

Sygn. akt II Ka 922/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska (spr.) Sędziowie: SO Dariusz Półtorak SO Jerzy Kozaczuk Protokolant: sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale prokuratora Przemysława Rycaka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. sprawy M. R. (1) i K. S. oskarżonych z art. 310 §2kk w zb. z art. 286 §1kk w zw. z art. 11 §2kk w zw. z art. 12 §1kk w zw. z art. 64 §1kk na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego K. S. i obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II K 656/20 I. wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r.pr. M. R. (2) i r.pr. Ł. S. po 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu oskarżonych w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonych M. R. (1) i K. S. od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ustalając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 922/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 28 września 2021 r., sygn. II K 656/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Zarzuty z apelacji obrońcy oskarżonego K. S. 1) naruszenie art. 439 § 1 pkt. 11 kpk (sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa), gdyż oskarżony nie brał udziału w postępowaniu karnym, w którym jego obecność była obowiązkowa, skoro Sąd pierwszej instancji wzywał oskarżonego na rozprawy, 2) obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku polegającą na nieprawidłowym uznawaniu przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowo doręczaną korespondencję wysyłaną do oskarżonego dotyczącą czynności procesowych, podczas gdy brak było do tego podstaw, 3) błędy w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że oskarżony miał świadomość, że M. R. (1) płacił pieniędzmi nie stanowiącymi środków płatniczych, a nadto iż K. S. miał zamiar wspólnie i w porozumieniu z M. R. (1), w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w sklepie (...) przy ul. (...), a następnie w sklepie (...) przy ul. (...), puścić w obieg dwa podrobione banknoty o nominale 200 zł każdy, wprowadzając kasjerki w obu sklepach w błąd co do autentyczności banknotów, płacąc w wymienionych sklepach za zakupy, czym miał doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie po 200 zł, podczas gdy oskarżony nie miał takiego zamiaru, a materiał dowodowy tego nie potwierdza, 4) naruszenie art. 5 kpk, art. 6 kpk i art. 7 kpk poprzez: - rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego wbrew zasadzie domniemania niewinności, - pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, - nieprawidłową ocenę zeznań świadków: J. C., A. Z., A. L., oraz wyjaśnień obu oskarżonych, 1) naruszenie art. 310 § 2 kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk przez ich bezpodstawne zastosowanie, 2) naruszenie art. 440 kpk, gdyż orzeczenie wobec oskarżonego jest rażąco niesprawiedliwe w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z drobnym czynem, a kara jest nadmiernie surowa, a także naruszenie art. 53 kk poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stopień winy sprawcy, stopień społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa a także potrzeby w zakresie prewencji ogólnej oraz orzeczenia kary sprawiedliwej uzasadniają orzeczenie wobec oskarżonego kary aż 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, 3) naruszenie art. 310 § 3 kk i art. 286 § 3 kk poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, kiedy czyn opisany w zarzucie może co najwyżej stanowić wypadek mniejszej wagi z uwagi na wartość 400 zł oraz na tzw. drobny czyn, a także brak kosztów społecznych czynu, 4) naruszenie art. 310 § 3 kk poprzez jego niezastosowanie, w tym niezastosowanie wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary i orzeczenia kary wolnościowej w postaci kary ograniczenia wolności w minimalnym wymiarze. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty obrońcy, poza tym, że były bezzasadne, zostały sformułowane w sposób wadliwy, sztucznie powielony, zupełnie nierespektujący wzajemnych zależności między poszczególnymi względnymi przesłankami odwoławczymi z art. 438 pkt 1-4 kpk. Od profesjonalnego podmiotu jakim jest skarżący można wymagać, aby w sposób należyty rozróżniał istotę oraz charakter poszczególnych rodzajów zarzutów określonych w art. 438 kpk (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. II AKa 354/18, KZS 2019 nr 6, poz. 98, Legalis Numer 2123095). Zarzuty apelacyjne powinny sprowadzać się do konkretnych uchybień, w myśl zasady jedno uchybienie – jeden zarzut. We wniesionej apelacji tego zabrakło. Sąd Okręgowy w niniejszych rozważaniach aby nie dublować kolejnych rubryk uzasadnienia, kilkukrotnie omawiając te same kwestie, starał się, o ile to możliwe, zachować porządek rozważań w odpowiedzi na środek odwoławczy, w którym porządek kategorii podniesionych zarzutów i ich wzajemnych zależności pozostawał zaburzony. Skarżący jako pierwszy podniósł zarzut dotyczący zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej, o której stanowi art. 439 § 1 pkt 1 kpk (zarzut z pkt 1), aczkolwiek kwestie braku uczestnictwa oskarżonego w rozprawach Sądu Rejonowego i tym samym ograniczenia prawa oskarżonego do obrony pojawiły się również w pkt 2 apelacji i pkt 4. tiret czwarty, przy zarzucie obrazy przepisów procesowych. W tym miejscu, niezależnie od kwestii prawidłowości kwalifikacji zarzutu lub jej braku, Sąd Okręgowy omówi wprost dlaczego poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej nie stwierdził, aby zmaterializowała się w/w bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 kpk i dlaczego nie doszło do naruszenia prawa oskarżonego do obrony. Rozpoznanie sprawy pod nieobecność oskarżonego, jako uchybienie o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, odnosi się do tych sytuacji, w których ustawa przewiduje obowiązkowy udział oskarżonego w czynności procesowej. Rzeczony obowiązek - w przypadku rozpoznania sprawy na rozprawie głównej w postępowaniu zwyczajnym - dotyczy wyłącznie spraw o zbrodnie i tylko co do czynności otwarcia przewodu sądowego oraz przesłuchania oskarżonego, na co jednoznacznie wskazuje brzmienie art. 374 § 1a kpk (por. postanowienie SN z 26.10.2021 r., II KK 287/21, LEX nr 3335592). Zgodnie z art. 374 § 1 zdanie 2 kpk, przewodniczący lub sąd mogą uznać obecność oskarżonego za obowiązkową. W przedmiotowej sprawie obecność oskarżonego nie była obowiązkowa z mocy ustawy. Zarzucany mu czyn nie stanowił zbrodni. Z akt sprawy również nie wynikało, aby Sąd I instancji zdecydował w tej sprawie inaczej. Rozprawę pod nieobecność oskarżonego, którego udział w rozprawie nie był obowiązkowy można prowadzić tylko wówczas, gdy został on prawidłowo, a więc w sposób zgodny z treścią przepisów zawartych w rozdziale 15 KPK, zawiadomiony o jej czasie i miejscu. Nieprawidłowe powiadomienie, polegające m.in. na skierowaniu zawiadomienia pod niewłaściwy adres, jest z kolei równoznaczne z niepowiadomieniem o terminie rozprawy i w rezultacie zawsze rodzi konieczność zaniechania jej przeprowadzenia. W przedmiotowej sprawie oskarżonemu nie doręczono wprawdzie w sposób prawidłowy zawiadomienia o pierwszym terminie rozprawy wyznaczonej na 8 października 2020 r., jednak należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania przed Sądem Rejonowym nastąpiła zmiana Przewodniczącego z uwagi długotrwałe zwolnienie lekarskie sędziego (k. 324). Postępowanie toczyło się zatem od początku i wówczas K. S. został zawiadomiony o rozprawie w sposób zgodny z przepisami. Co prawda przepis art. 132 § 4 kpk wyklucza doręczenie zawiadomienia o terminie pierwszej rozprawy głównej poprzez domowników, administrację domu, dozorcę domu lub sołtysa - jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi (art. 132 § 2 kpk), a także za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej (art. 132 § 3 kpk), bądź też poprzez pozostawienie pisma osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata (art. 133 § 3 kpk), niemniej jednak art. 132 § 4 kpk nie wyłacza doręczenia zastępczego poprzez tzw. awizo, czyli pozostawienie pisma w skrzynce do doręczenia korespondencji, bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pozostawiono pismo oraz, że pismo należy odebrać w ciągu 7 dni (por. postanowienie SA w Katowicach z 11.05.2016 r., II AKz 219/16, LEX nr 2087731). Rzecz w tym, aby doręczenie nastąpiło na adres podany przez oskarżonego, co miało miejsce w tej sprawie. Przepisy KPK powinny być stosowane kompleksowo, a zatem w tym miejscu stosownym jest odesłać do art. 139 § 1 kpk, zgodnie z którym, jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. K. S. został pouczony o treści art. 139 kpk, co potwierdził swoim własnoręcznym podpisem (k. 82), otrzymując druk pouczenia, w którym wskazano, iż „niewskazanie adresu może również uniemożliwić złożenie wniosku, zażalenia lub apelacji z powodu upływu terminów”. Zdaniem Sądu Okręgowego, w powyższym kontekście, nie może powoływać się na ograniczenie realizacji jego prawa do obrony, ten kto sam z nich rezygnuje, w następstwie swoich działań lub zaniechań. Przechodząc do zarzutu z pkt 3 apelacji – zamiar oskarżonego K. S. Sąd Rejonowy ustalił prawidłowo nie tylko w oparciu o jego wyjaśnienia, w których ów kwestionował, ale mając na względzie całokształt okoliczności z których należało go wyprowadzić. Zamiar sprawcy jakkolwiek jest faktem natury psychicznej, to dowodzenie tego faktu następuje na podstawie domniemań faktycznych, natomiast podstawą tego domniemania mogą być wszelkie okoliczności, na podstawie których można wyprowadzić wniosek dotyczący świadomości oskarżonego odnośnie do posłużenia się sfałszowanym banknotem i tym samym puszczenia go w obieg. Zamiar, choć istnieje tylko w świadomości sprawcy, jest faktem psychologicznym, podlega więc identycznemu dowodzeniu, jak okoliczności ze sfery przedmiotowej, z zastosowaniem odpowiednich zasad dowodzenia bądź wnioskowania i jeśli sprawca nie wyraził swego zamiaru słowami, wnioskuje się o nim z okoliczności zajścia. W przedmiotowej sprawie wspólne zakupy K. S. i M. R. (1) zostały zarejestrowane na nagraniu z monitoringu i nawet jeśli Sąd Rejonowy nie odtworzył tego zapisu na rozprawie, to protokół jego oględzin został ujawniony w sposób określony w art. 405 § 2 kpk. Z uwagi na charakter dowodu mógł zapoznać się z nim również Sąd Okręgowy. W przedmiotowej sprawie na zamiar kierunkowy oskarżonych wskazywały również okoliczności poprzedzające sam czyn. Oskarżeni – osoby prowadzące wędrowny tryb życia otrzymały od nieznanych sobie osób znaczną dla nich sumę pieniędzy, aby zupełnie za darmo zakupić dla siebie i tychże osób papierosy i alkohol. Mężczyźni ci nie poszli sami do sklepu i nie poczęstowali oskarżonych. Jak wskazał M. R. (1) – „obaj zgodziliśmy się z S., że pójdziemy po te zakupy (…), za zakupy płacił S., ja je pakowałem (k. 75). Ten fragment wyjaśnień oskarżonego przemawiał za uznaniem, iż działali wspólnie i w porozumieniu. Wszystkie te okoliczności Sąd Rejonowy ocenił prawidłowo, w sposób zgodny z art. 7 kpk. Znamiona przypisanego obu oskarżonym czynu mieściły się w świadomości sprawców i były objęte ich wolą. Sąd I instancji poczynił w tym względzie prawidłowe ustalenia w zakresie niesłusznie kwestionowanym przez obrońcę. Bezzasadny był również zarzut dotyczący obrazy przepisów postępowania art. 5 kpk, art. 6 kpk i art. 7 kpk. Sąd Rejonowy w sposób logiczny i zgodny z doświadczeniem życiowym ocenił wyjaśnienia obu oskarżonych oraz zeznania świadków J. C., A. Z., A. L., wyciągając z nich jedyne właściwe i racjonalne wnioski, które spotkały się z akceptacją Sądu Okręgowego. W zeznaniach w/w świadków pojawiło się jedynie przedstawienie w sposób obiektywny faktów, które mogli oni zaobserwować: samej płatności za zakupy przez oskarżonych, ich zachowania, wybranego przez nich towaru, wydanej sumy i tego, że po ich wyjściu ujawniono, że pochodzące od oskarżonych banknoty nie są prawdziwe, przejrzenia zapisu z monitoringu, przekazania tych informacji właścicielowi sklepu oraz zatrzymania oskarżonych po krótkich samodzielnych poszukiwaniach. W uzasadnieniu wniesionej apelacji obrońca nie wskazał żadnych przekonujących argumentów, a jedynie, że w/w świadkowie źle ocenili sytuację, właściwie bez wskazania dlaczego z treści ich zeznań należy wyprowadzić inne wnioski niż te, które w sposób jednoznaczny i logiczny poczynił Sąd Rejonowy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz w doktrynie od dawna pozostaje ugruntowane stanowisko, iż zarzuty naruszenia art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk (zasada in dubio pro reo) wzajemnie się wykluczają i ich jednoczesne podnoszenie w apelacji jest działaniem wewnętrznie sprzecznym. Zarzut z pkt 5 dotyczył obrazy przepisów prawa materialnego art. 310 § 2 kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 64 § 1 kk - poprzez ich zastosowanie. Sąd Okręgowy nie mógł oprzeć się wrażeniu, iż wniesiony środek odwoławczy skonstruowany był w nader cywilistyczny sposób, bez dostrzeżenia odrębności odwoławczego postępowania karnego płynącej m.in. z odmiennej budowy zarzutów w petitum i wzajemnych zależności względnych przesłanek odwoławczych z art. 438 kpk. Gdy przyjęta kwalifikacja czynu odpowiada dokonanym ustaleniom faktycznym, stawiany orzeczeniu zarzut obrazy prawa materialnego jest oczywiście bezzasadny. Zasadniczo zarzut obrazy prawa materialnego może być stawiany w sytuacji, gdy nie są kwestionowane ustalenia faktyczne, zaś w przedmiotowej sprawie skarżący dokładnie to uczynił. Zarzutów odwoławczych nie powinno się multiplikować lecz należy stawiać jedynie zarzut pierwotny, a jego skutki wykazywać w uzasadnieniu, jako istotne dla wykazania wpływu uchybienia na treść wyroku. W sprawie niniejszej wystarczającym będzie wskazanie, że zdaniem Sądu Okręgowego, w składzie orzekającym w tej sprawie, nastąpiła prawidłowa subsumpcja poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych pod konkretne przepisy prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu z pkt 6 - obrazy przepisu art. 440 kpk, podkreślić należy, iż nieskorzystanie z regulacji określonej w tym przepisie nie stanowi w ogóle naruszenia prawa, jest bowiem wyrazem przekonania sądu o sprawiedliwości wyroku. W wydaniu autora apelacji obraza art. 440 kpk to rażąca niesprawiedliwość orzeczenia sprowadzająca się zakwestionowania orzeczonej w I instancji kary i twierdzeniu, że jest ona niewspółmiernie surowa. Jeśli już, argumenty w tym względzie powinny być podniesione na samym końcu. Przede wszystkim dlatego, że to określona kwalifikacja prawna popełnionego przez oskarżonego czynu wyznacza granice kary możliwej do orzeczenia przez Sąd, od-do czyli w ustawowych „widełkach” z konkretnego przepisu prawa materialnego. Obrońca z kolei w następnych zarzutach podważa kwalifikację prawną zachowania oskarżonego jakiej wyrazem był zaskarżony wyrok, co w tej chronologii zarzutów pozostaje nielogiczne. Jak orzekł Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. II AKa 270/17 żądanie apelacji zastosowania art. 440 kpk jest wynikiem nieporozumienia. Przepis ten adresowany jest do sądu, nakazując mu zbadanie wyroku poza granicami zarzutów, nie stanowi zaś samodzielnej podstawy odwoławczej. Wyraża powinność sądu odwoławczego zbadania sprawy nie tylko w granicach środka odwoławczego ale i niezależnie od tych granic w celu stwierdzenia, czy nie zachodzi "rażąca niesprawiedliwość" (KZS 2018, nr 3, poz. 17, LEX). Odnośnie do art. 440 kpk w formularzu uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego UK2 przewidziano osobną rubrykę 4 „Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu”, biorąc jednak pod uwagę, że skarżący podniósł zarzut dotyczący obrazy tego przepisu, Sąd Okręgowy kwestię tą omówił w tym miejscu. Zarzuty z pkt 7 i 8 apelacji są tożsame, zostały także oparte to ten sam przepis art. 310 § 3 kk. Skarżący postulował uznanie, aby zachowanie oskarżonego zakwalifikować jako wypadek mniejszej wagi, z naturalną pożądaną przez niego konsekwencją w postaci złagodzenia kary wymierzonej w I instancji. Sąd Okręgowy nie podzielił argumentów obrońcy wyrażonych w apelacji, a przemawiających w jego ocenie za tego rodzaju rozstrzygnięciem. Uznanie danego czynu za wypadek mniejszej wagi powinno opierać się na kompleksowej ocenie wszystkich okoliczności związanych z jego popełnieniem, zarówno obiektywnych, jak i subiektywnych. Decydujące znaczenie mają tutaj elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe, a więc te dotyczące samego sprawcy, przedsiębranego przez niego sposobu działania, stopnia natężenia złej woli, itp. Wypadek mniejszej wagi jest to bowiem postać czynu o znamionach przestępstwa typu podstawowego, charakteryzująca się przewagą elementów łagodzących o charakterze przedmiotowo-podmiotowym (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 9 października 1996 r. , sygn. V KKN 79/96, OSNKW 1997/3-4 poz. 27). W rozpoznawanej sprawie uwzględnić należało, iż brak było okoliczności, które umniejszały winę oskarżonego działającego w zamiarze kierunkowym wprowadzenia w błąd, należącego do znamion oszustwa. K. S. był już kilkukrotnie karany za przestępstwa przeciwko mieniu. W tej sytuacji, oceniając całokształt rozpoznawanej sprawy, Sąd Okręgowy zaaprobował zarówno kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu, jak i w wymierzoną mu karę. Wskazać należało, dlaczego karę wymierzoną oskarżonemu w I instancji uznano za współmierną do jego skonkretyzowanej sytuacji. Zagrożeniem ustawowym czynu z art. 310 § 2 kk jest kara pozbawienia wolności od 1 roku do lat 10. Wobec oskarżonego orzeczono karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, a zatem karę zdecydowanie zbliżoną do dolnej granicy zagrożenia ustawowego. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze skonfrontowana z argumentami obrońcy, doprowadziła Sąd Okręgowy do przekonania, że Sąd I instancji miał w polu widzenia wszystkie najistotniejsze okoliczności, decydujące o karze, zarówno te obciążające, jak też łagodzące, we właściwych proporcjach je uwzględnił, czym sprostał wymaganiom dyrektyw sędziowskiego wymiaru kary przewidzianym w art. 53 kk. Rozstrzygnięcie o karze wymierzonej oskarżonemu jest rozstrzygnięciem surowym, aczkolwiek brak było podstaw do uznania, iż „rażąco surowym” w rozumieniu art. 438 pkt 4 kpk, uprawniającym Sąd II instancji do ingerencji w rozstrzygnięcie o karze. Wniosek 1) o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu; 2) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w zaskarżonym zakresie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądowi pierwszej instancji; 3) ewentualnie o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie przez przyjęcie, że przestępstwo popełnione przez oskarżonego stanowi wypadek mniejszej wagi o którym mowa w art. 310 § 3 kk w zb. art. 286 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a następnie o orzeczenie wobec oskarżonego kary wolnościowej, 4) nie obciążanie oskarżonego kosztami postępowania za II instancję; 5) zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego Ł. S. w S. kosztów obrony oskarżonego K. S. z urzędu za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji (wniesienie apelacji to czynność za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji) oraz za postępowanie przed Sądem drugiej instancji, w obu przypadkach według norm przepisanych plus podatek VAT; kosztów tych nie uiszczono mi ani w całości ani w części, ani za I ani za II instancję. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność wniosków 1-3. Wnioski z pkt 4 i 5 Sąd Okręgowy uwzględnił, jako dotyczące wynagrodzenia obrońcy z urzędu i zwolnienia oskarżonego z poniesienia kosztów postępowania z uwagi na jego trudną sytuację materialną. Lp. Zarzut 2. Zarzuty z apelacji obrońcy oskarżonego M. R. (1) 1. naruszenie art. 53 § 1 kk, poprzez jego błędną wykładnię a przez to niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że stopień winy oskarżonego, społeczna szkodliwość czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze kary oraz sprawiedliwość społeczna uzasadniają orzeczenie wobec oskarżonego kary bezwzględnego pozbawienia wolności na okres 1 roku i 4 miesięcy za czyn „puszczenia w obieg dwóch banknotów 200 zł, podczas gdy w okolicznościach tej sprawy w oparciu o zasadę sprawiedliwości społecznej orzeczona kara jest rażąco wygórowana i nieuzasadniona także z uwagi na koszty społeczne jakie wywołuje. 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 310 § 3 kk oraz art. 286 § 3 kk w zw. z art. 115 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk, poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że dotychczasowa karalność sprawcy wyklucza uznanie popełnionego czynu za wypadek mniejszej wagi. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty obrońcy tego oskarżonego zmierzały do zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu i tym samym złagodzenia kary wymierzonej mu w I instancji. Oczywistym pozostaje, że aby ocenić współmierność kary należy ją rozważać w granicach określonych przez ustawodawcę w konkretnym przepisie prawa materialnego- od tego należało zatem zacząć i to uczynić punktem wyjścia do dalszych rozważań, tym bardziej, że także w apelacji tego obrońcy zaburzona pozostawała chronologia podniesionych zarzutów. Wszystkie argumenty, dlaczego czyn oskarżonego nie mógł zostać uznany za wypadek mniejszej wagi Sąd Okręgowy omówił już w rubryce 3.1. Sytuacja obu podsądnych nie różniła się i wszystkie rozważania dotyczące K. S. przystawały do sytuacji oskarżonego M. R. (1). Czynienie w ich sytuacji różnic co do kwalifikacji prawnej przypisanego im czynu, Sąd Okręgowy uznał by za rażącą niesprawiedliwość. Odpowiadając obrońcy wprost - uprzednia karalność oskarżonego nie tyle wykluczała uznanie danego czynu za wypadek mniejszej wagi, natomaist w tej konkretnej sprawie był to kolejny argument przeciwko zastosowania postulowanej kwalifikacji prawnej. W ocenie Sądu Okręgowego, zarzut z pkt 1 apelacji obrońcy M. R. (1) powinien być sformułowany jako czwarta względna przesłanka odwoławcza – rażąca niewspółmierność kary – co pozostawałoby adekwatne do tego co chciał osiągnąć i tego jak ów zarzut uzasadnił. Zarzut obrazy prawa materialnego nie może dotyczyć dyrektyw sądowego wymiaru kary zawartych w art. 53 § 1 kk i art. 54 § 1 kk oraz okoliczności uwzględnianych przy wymiarze kary lub środków karnych wymienionych w art. 53 § 2 k.k. w zw. z art. 56 k.k. Przepisy te nie mają charakteru norm stanowczych, bo nie zobowiązują Sądu do określonego zachowania, a pozostawiają swobodę orzekania co do zastosowanego stopnia represji karnej (por. wyrok SA w Krakowie z 4.03.2020 r., II AKa 243/19, KZS 2020, nr 5, poz. 36). Wyrokując w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy zasadnie uznał , iż w realiach niniejszej sprawy, karą adekwatną do przypisanego oskarżonemu czynu będzie kara pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 4 miesięcy. Odpowiada ona prawno-karnej ocenie czynu oskarżonego oraz osobistym cechom sprawcy działającego w warunkach recydywy. Kara ta uwzględnia także fakt uprzedniej karalności oskarżonego. Wniosek 1. o zmianę kwalifikacji prawnej czynu poprzez uznanie czynu oskarżonego za wypadek mniejszej wagi; 2. orzeczenie wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności w wymiarze nie wyższym nie 3 miesiące polegającego na świadczeniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie; 3. obciążenie Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Siedlcach opłatą za pomoc prawną udzieloną temu oskarżonemu w postępowaniu przed Sądem II instancji wedle stawki wynikającej z treści Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powiększonej o należny podatek VAT; 4. nieobciążanie oskarżonego kosztami postępowania wywołanego wniesioną apelacją. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów1 i 2 kwestionujących zaskarżony wyrok warunkowała bezzasadność wniosków 1 i 2. Wnioski z pkt 3 i 4 Sąd Okręgowy uwzględnił. Lp. Zarzut 3. Zarzuty z apelacji osobistej oskarżonego K. S.: - nie był świadomy i nie wiedział, że uczestniczy w jakimkolwiek przestępstwie: - nie wiedział, że M. R. (1) ma jakiekolwiek podrobione pieniądze; - nie był w posiadaniu fałszywych pieniędzy i nie robił zakupów; - czuje się pokrzywdzony wyrokiem, gdyż odbyła się sprawa dotycząca jego osoby, w której nie uczestniczył w związku z czym został pozbawiony prawa do obrony. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wszystkie zarzuty z apelacji osobistej oskarżonego pokrywały się z zarzutami jego obrońcy, które omówiono już powyżej w rubryce 3.1. Wniosek - o uniewinnienie; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność wniosku głównego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionych apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie § 4 ust. 1 i § 17 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz r.pr. M. R. (2) i r.rp. Ł. S. po 516,60 zł, w tym 96,60 zł podatku VAT, za obronę oskarżonych w postępowaniu odwoławczym. III. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonych od wydatków za II instancję, stwierdzając, że poniesie je Skarb Państwa. Za rozstrzygnięciem tej treści przemawia trudna sytuacja materialna oskarżonych. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego K. S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego M. R. (1) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację Oskarżony K. S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana