II K 166/24 · Sąd powszechny

Sygn. akt II Ka 601/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Paweł Mądry Protokolant: sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale prokuratora Krzysztofa Czyżewskiego po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. sprawy L. K. oskarżonego z art. 300 § 2 kk w zw. z art. 12 kk na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 14 lutego 2022 r. sygn. akt II K 515/19 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że z opisu czynu eliminuje zapis dotyczący ukrycia przez oskarżonego pieniędzy pochodzących z wynajmu mieszkania oraz przyjmuje, że przypisanego mu przestępstwa dopuścił się w okresie od 14 marca 2012r. do 20 lipca 2012r.; II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 190 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze; IV. zwalnia oskarżycielkę posiłkową od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze określając, że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 601/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 6.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 14 lutego 2022r. w sprawie II K 515/19 6.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 6.3. Granice zaskarżenia 6.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 6.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 6.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 6.5. Ustalenie faktów 6.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------------- --------------------------------------------------------- ------------- -------------- 6.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. -------------------- --------------------------------------------------------- ------------- --------------- 6.6. Ocena dowodów 6.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 6.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Zarzut z pkt 1 apelacji obrońcy: - zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenie art. 7 kpk przejawiające się w dowolnej oraz niezgodnej z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania ocenie dowodów, a także naruszenie art. 4 kpk oraz art. 410 kpk przez nierozważnie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności tych, które przemawiały na korzyść oskarżonego, czego wyrazem było: a. bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, iż wyjaśnienia oskarżonego L. K. są niewiarygodne, w zakresie jakim oskarżony nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i przedstawił w jakich okolicznościach doszło w 2012 roku do rozporządzenia przez niego składnikami jego majątku oraz wyjaśnił jak wyglądała sytuacja związana z wynajmem mieszkania w M., a także wyjaśnił kwestię samochodu, którym obecnie się porusza, w sytuacji gdy zeznania oskarżonego były spójne, logiczne i konsekwentne, a ponadto znajdowały pokrycie w dowodach z dokumentów ujawnionych w toku niniejszego postępowania, tj. w aktach sprawy I Nc 886/15 prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe, aktach sprawy IV Ca 1937/17 prowadzonej przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, aktach sprawy I C 833/18 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Węgrowie, a także we wniosku o wystąpienie ze skargą nadzwyczajną skierowanym do Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 14 czerwca 2021 roku; b. nieuprawnione przyjęcie przez Sąd, iż spójne i logiczne zeznania świadka S. G. są niewiarygodne w części w jakiej świadek ten wyjaśniał, iż oskarżony korzystał i korzysta z aut stanowiących własność świadka, mimo że wiarygodność wspomnianych zeznań nie została skutecznie podważona, a ponadto świadek dysponowałam dowodami potwierdzającymi własność użyczanych oskarżonemu aut oraz ubezpieczał wspomniane auta i wykonywał w nich przeglądy techniczne; c. nieuzasadnione obdarzenie przez Sąd walorem wiarygodności zeznań świadków R. A., K. A. oraz S. K., w zakresie jakim świadkowie ci wskazywali, iż oskarżony rozporządził swoimi składnikami majątku w 2012 roku w celu udaremnienia orzeczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy P. z dnia 22 marca 2017 roku oraz w zakresie jakim wspomniani świadkowie wskazywali, iż oskarżony ukrywał pieniądze pochodzące z wynajmu mieszkania w M., podczas gdy zeznania wspomnianych świadków składają się w opisanym powyżej zakresie jedynie z przypuszczeń, domysłów i nie potwierdzonych insynuacji świadków, jak również pozostają w oczywistej sprzeczności z dowodami z dokumentów ujawnionymi w wtoku postępowania w postaci akt sprawy I Nc 886/15, IV Ca 1937/17 oraz I C 833/18, a także wniosku o wystąpienie ze skargą nadzwyczajną z dnia 14 czerwca 2021 roku; d. pominięcie przez Sąd zasadniczych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, wynikających z ujawnionych w toku postępowania przez Sąd dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy I Nc 886/15, IV Ca 1937/17 oraz I C 833/18 oraz wniosku o wystąpienie ze Skargą Nadzwyczajną z dnia 14 czerwca 2021 roku, z których to dowodów wynika, iż: - oskarżony w toku sprawy o podział majątku (sprawy Nc 886/35, IV Ca 1937/17) zgłaszał uzasadnione żądania finansowe względem pokrzywdzonej R. A. z tytułu podziału majątku wspólnego, które po ich uwzględnieniu wiązałyby się z obowiązkiem spłaty na jego rzecz od pokrzywdzonej; - oskarżony złożył apelację od niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe oraz w dalszym ciągu dąży do podważenia wspomnianego orzeczenia poprzez zainicjowanie postępowania przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich; - Sąd Rejonowy w Węgrowie w sprawie I C 83368 oddalił roszczenie R. A. w zakresie skargi pauliańskiej, co wskazuje. iż czynność prawna w postaci darowizny nieruchomości dokonanej przez oskarżonego L. K. na rzecz M. J. w dniu 20 lipca 2012 roku nie została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela R. A.; e. pominięcie przez Sąd zasadniczych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań uznanych za wiarygodne zeznań świadka S. K., iż oskarżony w okresie objętym zarzutem nie był niewypłacalny, mimo zbycia części składników swojego majątku, bowiem nadal pozostawał współwłaścicielem mieszkania w M. przy ul. (...), jak również oczekiwał na spłatę należnych mu od osób trzecich wierzytelności; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - podnosząc przytoczone powyżej zarzuty, obrońca w uzasadnieniu swej apelacji odniósł się w pierwszej kolejności do znaczenia przebiegu sprawy cywilnej o podział majątku wspólnego prowadzonej z wniosku R. A. z udziałem oskarżonego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zdaniem obrońcy, postępowanie o podział majątku wspólnego pomiędzy oskarżonym a R. A. trwało latami, zaś obie strony w toku postępowania cywilnego modyfikowały swe stanowiska procesowe. Odnosząc się do tego stwierdzenia obrońcy należy uznać, że na gruncie tej sprawy nie znajduje uzasadnienia teza obrońcy, iż zamiar oskarżonego należy rekonstruować wyłącznie na podstawie postawy procesowej oskarżonego w procesie cywilnym. Zgadzając się z obrońcą co do tego jaką postawę prezentował oskarżony przed sądem cywilnym, należy dodać, że na podstawie innych dowodów, w tym relacji świadków należało uznać, że postawa oskarżonego w tamtym postępowaniu nie wynikała z przekonań oskarżonego co do swoich racji, lecz była jedynie emanacją przyjętej przez oskarżonego postawy procesowej wobec finansowych roszczeń byłej żony. Innymi słowy, z całokształtu materiału dowodowego wynika, że oskarżony, kierując się wolą podjęcia wszelkich działań zmierzających do pozbawienia byłej żony możliwości zaspokojenia jej roszczeń majątkowych wobec niego, podejmował wszelkie działania zmierzające do przedłużenia postępowania cywilnego, a następnie do utrudnienia wyegzekwowania z jego majątku roszczeń finansowych R. A.. Obrońca w apelacji stwierdził, że oskarżony zgłaszał roszczenia finansowe w toku postępowania cywilnego, zaś dopiero po dacie 17 maja 2018r. mógł być pewien, że jest dłużnikiem R. A.. W ten sposób poza rozważaniami obrońcy pozostają znamienne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody, w tym zeznania R. A.. Otóż pokrzywdzona zeznając w dniu 08 listopada 2018r. przypomniała sytuację z 2000r., gdy świadek znalazła akt notarialny, z którego wynikało, że działka położona w T. stanowi odrębny majątek oskarżonego. Z zeznań świadka wynika, że działka została zakupiona za wspólne środki pieniężne pozyskane przez małżonków w czasie trwania małżeństwa. Dodatkowo świadek dokonywała nakładów na tę nieruchomość w kolejnych latach. Jak wynika z relacji świadka, w 2001r. lub 2002r. rozmawiała z członkami rodziny oskarżonego na temat jej roszczeń finansowych co do tej nieruchomości i otrzymała zapewnienie, że nie zostanie „ pokrzywdzona”. Oskarżony miał zatem świadomość istnienia uzasadnionych roszczeń byłej żony już na etapie wszczęcia postępowania o dział majątku wspólnego, a okoliczność, że zaprzeczał istnieniu tych roszczeń w oficjalnych pismach stanowiła wyraz przyjętego sposobu działania. - zdaniem obrońcy, oskarżony nie przypuszczał, że była żona otrzyma od niego dodatkową spłatę w sytuacji, gdy przejęła składnik majątku wspólnego w postaci nieruchomości położonej przy ul. (...) w W.. Odnosząc się do tej tezy należy stwierdzić, że pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy. Pomijając dowody osobowe, w tym kontekście istotna jest treść samego orzeczenia Sądu Rejonowego wydanego w sprawie I Ns 886/15. Z sentencji prawomocnego postanowienia wynika, że R. A. dokonała nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w kwocie ponad 250 tys. zł oraz spłaciła wspólne długi na kwotę prawie 65 tys. zł. Powyższe kwoty nie stanowią zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (wówczas wysokość takiej kwoty zależna jest nie tylko od dowodów, lecz zależna jest od sądowego uznania), lecz stanowią sumę konkretnych kwot pieniężnych pochodzących z majątku odrębnego R. A., zatem nie ma wątpliwości co od świadomości oskarżonego o wydatkowaniu tych kwot przez jego ówczesną żonę. Nadto należy wskazać na pismo procesowe pełnomocnika L. K. (wówczas L. A.) z dnia 31 stycznia 2005r., w którym pełnomocnik wskazał wprost, iż na majątek dorobkowy oskarżonego składał się, obok nieruchomości położonej w W., jedynie nakład poczyniony na majątek odrębny położony we wsi T. (5.000 zł) oraz nakład w postaci własnej pracy (k. 567). W tego procesowego stanowiska wynika wprost, że nie było materialnych podstaw do przyjęcia przez oskarżonego przekonania, że to jego była żona będzie finalnie zobowiązana do dokonania spłaty na jego rzecz. Twierdzenie zatem, że oskarżony nie miał postaw do przypuszczenia, że będzie zobowiązany do spłaty żony, jest pozbawione uzasadnienia wobec wymowy zgromadzonych dowodów. - zdaniem obrońcy, w zakresie postępowania o podział majątku wspólnego istnieją „ mocne podstawy do zakwestionowania prawomocnych rozstrzygnięć”, zaś oskarżony zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o wystąpienie ze skargą nadzwyczajną. W ocenie Sądu Okręgowego, okoliczność złożenia przez obrońcę oskarżonego wniosku o wystąpienie ze skargą nadzwyczajną skierowanego do Rzecznika Spraw Obywatelskich (pismo z dnia 14 czerwca 2021r.) nie stanowi faktu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim instytucja skargi nadzwyczajnej obowiązuje w polskim porządku prawnym od 03 kwietnia 2018r., a mimo to wniosek o złożenie skargi został sformułowany po upływie 3 lat od wydania prawomocnego postanowienia w sprawie IV Ca 1937/17. Dodatkowo przedmiotowy wniosek został sporządzony w czasie, gdy toczyło się już w I instancji postępowanie karne w przedmiotowej sprawie, gdy L. K. był już oskarżonym o czyn z art. 300 § 2 kk. Zbieżność dat sporządzenia wniosku oraz wniesienia aktu oskarżenia w tej sprawie wskazuje, że wniosek ten nie stanowi wyrazu przekonania oskarżonego co do swych roszczeń majątkowych wobec R. A., a jedynie stanowi realizację przyjętej w tej sprawie linii obrony. Gdyby istotnie oskarżony przekonany był do swoich racji w postępowaniu o podział majątku wspólnego to wówczas nie zwlekałby ze złożeniem takiego wniosku aż trzy lata. - zdaniem obrońcy, Sąd I instancji wyrokując w tej sprawie pominął obiektywne dowody zawarte w aktach spraw cywilnych, z których wynika, że oskarżony nie mógł w 2012r. działać w celu udaremnienia orzeczenia sądu, które zapadło w 2018r. Podnosząc ten zarzut obrońca nie wskazał jednak konkretnych dowodów, zawartych w aktach postępowań cywilnych, uzasadniających tezę apelacji. Zdaniem Sądu Okręgowego, w aktach spraw cywilnych nie zgromadzono takich dowodów, zaś pisma procesowe składane w tamtych postępowaniach przez pełnomocników oskarżonego stanowią jedynie wyraz postawy procesowej oskarżonego wobec roszczeń majątkowych byłej żony. - zdaniem obrońcy, Sąd Rejonowy w Węgrowie w sprawie I C 833/18 oddalił roszczenie R. A. w zakresie skargi pauliańskiej, a ta okoliczność ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że z faktu wydania przez Sąd Rejonowy w Węgrowie postanowienia z dnia 10 września 2020r. w sprawie I C 833/18 o oddaleniu powództwa R. A. o uznanie umowy darowizny z dnia 20 lipca 2012r. za bezskuteczną wobec powódki (k. 835) nie należy wywodzić wniosków przemawiających za uniewinnieniem oskarżonego. Otóż przede wszystkim Sąd Rejonowy w Węgrowie uznał, że w sprawie cywilnej upłynął 5 letni termin do złożenia takiego powództwa określony w art. 534 kc, zaś w sprawie nie zaistniał wyjątkowy wypadek nieuwzględnienia upływu terminu zawitego z powołaniem się na zasady współżycia społecznego. Dodatkowym argumentem dla Sądu Rejonowego było przyjęcie, iż roszczenia R. A. mogą być zaspokojone z innych składników majątku pozwanego. Wobec takiej argumentacji sądu cywilnego, nie sposób uznać powołanego przez obrońcę faktu wydania powyższego postanowienia jako argumentu przemawiającego za uznaniem, że oskarżony swym zachowaniem nie działał w celu pokrzywdzenia R. A. w przedmiotowej sprawie. Na marginesie należy jedynie dodać, że Sąd Rejonowy w swym orzeczeniu wskazał, że R. A. może zaspokoić się z wierzytelności przysługującej oskarżonemu od S. K. w sprawie I Ns 153/15 w wysokości 58.381,50 zł w sytuacji, gdy oskarżony już 04 lipca 2018r. zawarł z M. J. umowę przelewu na jej rzecz przysługującej mu wierzytelności (o czym szerzej poniżej). - zdaniem obrońcy, Sąd I instancji pominął okoliczność, iż oskarżony po sprzedaży udziału w nieruchomości położonej w J. i dokonaniu darowizny nieruchomości położonej w T. wciąż dysponował ½ udziału w mieszkaniu położonym w M., zaś z tej nieruchomości można było prowadzić egzekucję w przypadku niewypłacalności oskarżonego. Odnosząc się do tego zarzutu należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom obrońcy, oskarżony nie traktował swego udziału we własności mieszkania położonego w M. jako istotnego składnika swego majątku, co dobitnie wynika z treści jego oświadczenia złożonego w toku postępowania cywilnego o sygnaturze III RC 198/13. Otóż na rozprawie w dniu 19 listopada 2013r. oskarżony podał, że mieszkanie w M. „ jest ono zajęte przez komornika i wkrótce zostanie sprzedane” (k. 85). Następnie na rozprawie w dniu 11 lipca 2017r. podał, że „ mieszkanie było licytowane, ale czy zostało zlicytowane, tego nie wiem. Sprawę prowadzi komornik W. z W.” (k. 229v). Oskarżony był zatem pogodzony z tym, że jego udział we własności mieszkania przypadnie jego drugiej żonie S. K., a zatem nie traktował tego udziału jako istotnego składnika swego majątku, a zwłaszcza istotnego dla możliwości zaspokojenia roszczeń finansowych pierwszej żony. I istotnie, mocą postanowienia Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 06 luteg0 2018r. wydanego w sprawie I Ns 153/15 spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w M. przeszło na rzecz S. K., a postanowienie stało się prawomocne z dniem 05 czerwca 2018r. (k. 47). - w ty miejscu warto dodać, że o złej woli oskarżonego świadczy także jego działanie podjęte po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu Rejonowego w sprawie I Ns 886/15. Mianowicie oskarżony pismem z dnia 02 lipca 2018r. zawiadomił S. K., iż w dniu 04 lipca 2018r. zawarł z M. J. umowę przelewu jego wierzytelności wynikającej z postanowienia Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 06 lutego 2018r. w sprawie I Ns 153/15 w wysokości 58.381,50 zł i oświadczył, aby S. K. dokonała zapłaty należnej mu kwoty na rzecz M. J. (k. 59, k. 29, k. 22-23). W sposób oczywisty oskarżony dokonał przelewu swej wierzytelności na rzecz siostry w celu uniemożliwienia zajęcia tej kwoty przez komornika działającego na rzecz R. A.. Nie był w realiach tej sprawy żadnych przeszkód, aby oskarżony kwotę 58.381,50 zł należną mu z mocy orzeczenia wydanego w sprawie I Ns 153/15 wykorzystał w celu spłaty kwoty 51.187,31 zł przysługującej R. A. na mocy orzeczenia wydanego w sprawie I Ns 88615. Oczywiście działanie oskarżonego w tym zakresie nie zostało ujęte w opisie przypisanego mu czynu, ale stanowi kolejny znamienny dowód na to, iż oskarżony kolejne czynności rozporządzające swoim majątkiem podejmował wyłącznie w celu uniemożliwienia zaspokojenia z jego majątku roszczeń finansowych R. A.. - w ocenie obrońcy, zeznania świadków R. A., K. A. i S. K. nie są wiarygodne i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż żaden z tych świadków nie miał w okresie objętym zarzutem „ styczności z oskarżonym ani z osobami z jego otoczenia”, zatem świadkowie nie mogli wiedzieć o przyczynach rozporządzenia przez oskarżonego jego majątkiem, zaś świadkowie, a zwłaszcza S. K., są osobami skonfliktowanymi z oskarżoną. Sąd Okręgowy nie zgadza się z poglądem obrońcy, że zeznania S. K. nie są wiarygodne, gdyż świadek jest skonfliktowana z oskarżonym. Zdaniem Sądu Okręgowego, świadek w czasie trwania małżeństwa z oskarżonym cieszyła się jego zaufaniem, zatem informacje podawane przez nią zasługują na walor wiarygodności. A należy przypomnieć, że właśnie S. K. zeznała na rozprawie w dniu 04 marca 2020r., iż oskarżony „ wszędzie się chwalił”, że „ załatwi wszystko, że nikt nic od niego nie dostanie” (k. 443). Dodatkowo z zeznań tego świadka wynika, że oskarżony zamieszkuje na nieruchomości podarowanej swej siostrze (k. 913v), co wskazuje na to, iż oskarżony nie zamierzał rezygnować z korzystania z tej nieruchomości, a jedynie formalnie przeniósł własność tej nieruchomości na siostrę, aby uniknąć zlicytowania tej nieruchomości przez komornika w celu wyegzekwowania roszczeń R. A.. Dodatkowo, zgromadzone w sprawie materiały dowodowe uzupełniają zeznania złożone przez pokrzywdzoną czy jej syna, zatem zasadnie Sąd I instancji uznał te dowody za wiarygodne. - odnośnie korzystania przez oskarżonego z samochodu S. G. obrońca stwierdził, że okoliczność ta pozostaje bez związku z czynem zarzuconym oskarżonemu. Zdaniem Sądu Okręgowego, należy zgodzić się ze skarżącym, iż okoliczność ta, wobec treści zeznań S. G., nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej jednak, podstawą skazania oskarżonego były inne wiarygodne dowody zgromadzone w sprawie, zatem uwzględnienie zarzutu obrońcy w tym niewielkim zakresie nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. - na zakończenie apelacji obrońca stwierdził, że prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dawała żadnych podstaw do przypisania oskarżonemu winy za popełnienie czynu z art. 300 § 2 kk. Odnosząc się do tego stwierdzenia, Sąd Okręgowy w tym składzie podziela te poglądy wyrażane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, z których wynika, iż dla uznania realizacji znamion występku z art. 300 § 2 kk nie jest wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego wykonanie sprawca chce udaremnić. Należy uznać, że przestępstwa tego można dopuścić się także wtedy, gdy egzekucja dopiero grozi, a więc kiedy wierzyciel w sposób dwuznaczny daje do zrozumienia, że postanowił dochodzić swojej pretensji majątkowej w drodze sądowej. Nie musi w tym wypadku formalnie istnieć orzeczenie organu państwowego, a składniki majątku są zagrożone zajęciem, jeśli istnieje obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia, a więc takie niebezpieczeństwo, z którym należy się liczyć. - przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że oskarżony działając w sposób umyślny, w celu udaremnienia wykonania postanowienia wydanego w postępowaniu o podział majątku wspólnego, uszczuplił swego wierzyciela ze sprawy I Nc 886/15 R. A. w ten sposób, że sprzedał udział w nieruchomości położonej w J. oraz darował własność nieruchomości położonej w T., zatem zbył zagrożone zajęciem składniki swego majątku. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że oskarżony w okresie od 2012r. do 2021r. nie miał innych składników majątku, z których możliwe byłoby egzekwowanie roszczeń majątkowych R. A. (za wyjątkiem zajętego przez komornika mieszkania), zatem mając na względzie pozorny charakter jego roszczeń w postępowaniu działowym oskarżony miał świadomość grożącej mu egzekucji komorniczej wynikającej z roszczeń jego byłej żony, a zatem świadomość, że objęte egzekucją zostaną jego nieruchomości (wobec braku oszczędności czy stałego źródła dochodu). Warto przypomnieć, że oskarżony na posiedzeniu Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 19 listopada 2013r. w sprawie III RC 198/13 podał, że nie jest w stanie płacić alimentów, gdyż jego dochód miesięczny to kwota 120 zł uzyskiwana z wynajmu mieszkania w M., zajętego przez komornika sądowego na poczet zadłużenia alimentacyjnego. Oskarżony dodał wówczas, że siostra wymeldowała z nieruchomości położonej w T., zaś oskarżony zamieszkuje w kurniku (k. 85). Dalej, oskarżony w pisemnym oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 26 stycznia 2015r. podał, że nie posiada żadnego majątku poza prawem do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w M. objętego egzekucją komorniczą i utrzymuje się z przydomowej hodowli kur, z czego osiąga dochód 200 zł miesięcznie (k. 87-89). W oświadczeniu majątkowym z 05 maja 2016r. podał, że utrzymuje się z dzierżawy, za którą otrzymuje 500 zł miesięcznie, posiada mieszkanie położone w M. i zadłużenie w kwocie ok. 80.000 zł w trakcie postępowania egzekucyjnego (k. 160-164). Z pisma komornika sądowego z dnia 05 października 2021r. wynika, że oskarżony na dzień udzielenia informacji przez komornika nie posiadał rachunków bankowych, ruchomości (w tym pojazdów), nie był zatrudniony, w miejscu zamieszkania nie posiadał żadnych przedmiotów przedstawiających wartość handlową, w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie Km 1057/21 posiada zadłużenie ok. 50.000 zł, dodatkowo prowadzone wobec niego są dwa inne postępowania egzekucyjne: z wniosku Wójta Gminy M. i postępowanie o egzekucję świadczeń alimentacyjnych z wniosku A. K. i S. K. (k. 910). Powyższe dokumenty pozostają zatem w oczywistej sprzeczności z niewiarygodnymi wyjaśnieniami oskarżonego złożonymi na rozprawie w dniu 31 stycznia 2022r. (k. 940), w których oskarżony stwierdził, że w 2012r. przysługiwały mu wierzytelności na kwotę 300 tys. zł. Nieprawdziwe są także zapewnienia oskarżonego, że w okresie objętym aktem oskarżenia nie miał zadłużenia wobec S. K. oraz że to on złożył wniosek do sądu cywilnego o podział majątku wspólnego z udziałem pokrzywdzonej. Wbrew jego twierdzeniom, w żadnym z pism oskarżony nie żądał od R. A. spłaty w kwocie 280-290 tys. zł. Zdaniem Sądu Okręgowego, niewiarygodne są także zapewnienia oskarżonego dotyczące powodów przeniesienia własności obu nieruchomości. Nieudowodnione pozostaje w sprawie twierdzenie oskarżonego o tym, że to wspólnik „ zmusił go” do sprzedaży udziału w nieruchomości położonej w J., zaś sprzeczne z zasadami logicznego myślenia i doświadczeniem życiowym uzasadnienie przeniesienia własności nieruchomości położonej we wsi T.. Zdaniem oskarżonego, dokonał tej darowizny, gdyż w 2012r. był bardzo chory, po trzech operacjach, zaś jego siostra była jedyną osobą poza rodzicami, która pomagała mu, gdy był w areszcie. Zdaniem oskarżonego, gdyby mu stało się cokolwiek złego, wówczas mógłby liczyć na jej pomoc. W ocenie Sądu Okręgowego, tłumaczenie jest pozbawione logicznego tłumaczenia, zwłaszcza że sam oskarżony przyznał, że po darowaniu siostrze tej nieruchomości, siostra sprzedała część tej nieruchomości (ok. 2,5 ha) firmie (...) w celu dalszego prowadzenia kopalni żwiru. Sąd Okręgowy nie znajduje żadnego logicznego i ekonomicznego uzasadnienia dla podjęcia decyzji o darowaniu nieruchomości siostrze, aby ta następnie sprzedała tę nieruchomości, w sytuacji gdy oskarżony mógł osobiście sprzedać część lub całą działkę bez pośrednika w postaci siostry. - Sąd Okręgowy w tym składzie prezentuje stanowisko, iż nieuprawnione jest stosowanie wykładni przepisu z art. 300 § 2 kk w taki sposób, aby ograniczyć krąg potencjalnych sprawców tego czynu tylko do osób, wobec których istnieje już prawomocne lub wykonalne orzeczenie sądu (lub innego organu państwowego) otwierające drogę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd Okręgowy nie zgadza się z argumentacją, iż przepis art. 300 § 2 kk, chroniąc powagę orzeczeń organów państwowych, obejmuje jedynie ochroną jedynie te wydane. Zresztą sformułowanie to nie jest ostre w swym znaczeniu, gdyż w innej sytuacji znajduje się dłużnik w przypadku istnienia orzeczenia nieprawomocnego, od którego złożył środek odwoławczy, a w innej sytuacji, gdy orzeczenie to z uwagi na swą prawomocność lub nadany rygor podlega wykonaniu. Sąd Okręgowy w tym składzie przychyla się do takiej wykładni przepisu art. 300 § 2 kk, która zakłada, że sprawcą tego czynu jest osoba, która na czas działania nie jest dłużnikiem w rozumieniu prawa cywilnego. Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w jednym z najnowszych orzeczeń dotyczących tej problematyki: „w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest wszak trafny pogląd, że "warunkiem karalności na podstawie art. 300 § 2 kk jest istnienie roszczenia wierzyciela oraz świadomość sprawcy, że wierzyciel przystąpił lub ma poważny zamiar, w ten czy inny sposób ujawniony, przystąpić do egzekucji tego roszczenia (...). Nie jest natomiast takim warunkiem istnienie samego orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, którego wykonanie dłużnik zamierza udaremnić. Przedmiotem przestępnych zabiegów dłużnika może być zarówno orzeczenie już zapadłe, jak i orzeczenie, które ma dopiero zapaść" (wyrok z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie V KK 178/21, LEX nr 3352086). Status takiej osoby jako dłużnika oceniany jest bowiem na czas wydania orzeczenia otwierającego drogę do egzekucji, zaś z oczywistych względów sprawca podejmując działania objęte zakresem z art. 300 § kk nie ma statusu dłużnika w tym czasie. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego L. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów procesu na podstawie art. 632 pkt 2 kpk ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutów apelacji warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosków apelacji 3.2. zarzut z pkt 2 apelacji obrońcy: - zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, będącego następstwem naruszeń przepisów postępowania opisanych powyżej, polegającego na przyjęciu, że oskarżony L. K. w okresie od stycznia 2012 roku do czerwca 2018 roku w W., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu udaremnienia orzeczenia Sądu z dnia 22 marca 2017 roku, dokonał w dniu 14 marca 2012 roku sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości J. oraz w dniu 20 lipca 2012 roku darował na rzecz swojej siostry M. J. działkę rolną o nr Księgi Wieczystej (...), a także ukrył pieniądze pochodzące z wynajmu mieszkania mieszczącego się w M. przy ul. (...), wskutek czego zbył zagrożone zajęciem składniki swojego majątku podczas gdy zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalają na ustalenie, iż oskarżony rozporządzając częścią swojego majątku w 2012 roku mógł mieć świadomość, że w 2017 roku zapadnie niekorzystne dla niego orzeczenie, z którym będzie wiązać się konieczność dokonania spłaty na rzecz pokrzywdzonej R. A. bowiem miał wszelkie podstawy by sądzić, iż to on w wyniku sprawy o podział majątku otrzyma spłatę, a tym samym dokonywane przez oskarżonego czynności prawne nie mogły mieć nic wspólnego z chęcią udaremnienia wykonania wspomnianego orzeczenia Sądu, dotyczącego podziału majątku z pokrzywdzoną, jednocześnie oskarżony nigdy nie ukrywał pieniędzy z wynajmu mieszkania zlokalizowanego w M. bowiem wspomniane dochody były niewielkie i zostały przeznaczone w dużej mierze na spłatę zadłużenia związanego z użytkowaniem mieszkania przez żonę oskarżonego S. K., a następnie wspomniane mieszkanie zostało przejęte przez S. K., która sama czerpała korzyści finansowe z jego wynajmu ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - wobec bezzasadności zarzutów apelacji dotyczących sfery gromadzenia i oceny materiału dowodowego przez Sąd I instancji, za bezzasadny należało także uznać wtórny zarzut dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych. Jak wskazano wyżej, materiał dowodowy był dostateczny do zrekonstruowania zamiaru oskarżonego w czasie rozporządzania przez niego w 2012r. majątkiem zagrożonym postępowaniem egzekucyjnym. Działania oskarżonego opisane w zarzucie aktu oskarżenia miały miejsce i były ukierunkowane na uszczuplenie wierzyciela w osobie R. A.. Sąd Okręgowy dokonał jedynie niewielkiej modyfikacji ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a w konsekwencji opisu czynu przypisanego oskarżonemu, w zakresie dochodów osiąganych przez oskarżonego z wynajmu mieszkania położonego w M.. Z wyjaśnień oskarżonego, zeznań K. P., zeznań R. K. czy zeznań S. K. wynika, iż w tym mieszkaniu do czasu przyznania prawa własności tego lokalu S. K. (a zatem w czasie gdy współwłaścicielem był oskarżony) zamieszkiwał K. P., który przebywał tam na podstawie umowy najmu. Dodatkowo w aktach sprawy znajdują się kopie dwóch kolejnych umów najmu, w których jako wynajmujący wskazany jest oskarżony. Na tej podstawie należy uznać, że wprawdzie K. P. przekazywał pieniądze tytułem czynszu do rąk M. J., to jednak finalnie pieniądze te otrzymywał współwłaściciel mieszkania, czyli oskarżony. Jednakże te ustalenia nie stanowią podstawy do przyjęcia za aktem oskarżenia, iż oskarżony w okresie od stycznia 2012r. do czerwca 2018r. ukrywał pieniądze pochodzące z wynajmu mieszkania. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową oskarżonego należy racjonalnie przyjąć, że oskarżony wydał otrzymywane środki na bieżące potrzeby życiowe, zwłaszcza w sytuacji, gdy z żadnego dowodu przedstawionego w sprawie nie wynika, iż oskarżony gromadził w jakikolwiek sposób środki pieniężne otrzymywane z najmu mieszkania. Z tych powodów Sąd Okręgowy wyeliminował z opisu czynu stwierdzenie o tym, że oskarżony w ramach przypisanego mu czynu ukrył pieniądze z najmu, a w konsekwencji Sąd Okręgowy ograniczył czas popełnienia przedmiotowego czynu do okresu pomiędzy zawarciem pierwszego i drugiego aktu notarialnego. Mimo jednak zmiany czasu popełnienia zarzuconego czynu nie doszło w sprawie do przedawnienia karalności czynu. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego L. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów procesu na podstawie art. 632 pkt 2 kpk ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutu warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosków apelacji 3.3. zarzuty z apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej: 1. zarzut rażącej niewspółmierności kary orzeczonej w pkt I wyroku, wymiar kary nie ma dla oskarżonego charakteru odstraszającego, kara nie spełnia wymagań określonych w art. 53 § 1 kk dotyczących celów zapobiegawczych i wychowawczych, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa; 2. zarzut rażącej niewspółmierności kary orzeczonej w pkt I wyroku przez orzeczenie kary w dolnych granicach zagrożenia, gdy oskarżony nie czynił jakichkolwiek starań o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie; oskarżony mimo upływu wielu lat, nie zawarł z pokrzywdzoną żadnego porozumienia w zakresie spłaty, nie wykonał wyroku nawet w najmniejszej części; czynienie starań w zakresie spłaty zadłużenia, mogłoby uzasadniać orzeczenie wyroku w dolnych granicach zagrożenia zgodnie z art. 53 § 2 i § 3 kk, w przedmiotowej sprawie mamy sytuację odwrotną ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy w przedmiotowej sprawie nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonej kary pozbawienia wolności, gdyż Sąd Rejonowy właściwie ocenił i uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego. Wprawdzie oskarżony nie przyznał się do winy i nie podjął żadnych działań zmierzających do spłaty zadłużenia wobec byłej żony, to jednak wymierzenie oskarżonemu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze większym niż minimalnym będzie adekwatne do ustalonego stopnia winy i szkodliwości społecznej przypisanego czynu oraz realizować cele w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej Wniosek wniosek o zmianę wyroku w pkt I i orzeczenie kary w górnych granicach ustawowego zagrożenia ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutu warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosku apelacji 3.4. zarzut z pkt 3 apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej: - zarzut naruszenia art. 46 § 1 kk przez niezastosowanie środka kompensacyjnego obowiązku naprawienia szkody lub nawiązki na rzecz pokrzywdzonej, gdy w okolicznościach sprawy jest oczywiste, że dochodzenie od oskarżonego ww. kwot na drodze cywilnej okazało się i pozostanie całkowicie nieskuteczne; pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej na rozprawie w dniu 17 marca 2021 roku złożył do protokołu wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w wysokości 53.887 zł na podstawie znajdującej się w aktach dokumentacji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny zarzut bezzasadny wobec istnienia w porządku prawnym tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego wydanego w sprawie I Nc 886/15 Wniosek wniosek o zmianę wyroku i dodanie punktu dotyczącego orzeczenia obowiązku naprawienia szkody ewentualnie nawiązki zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutu warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosku apelacji 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 6.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy cały wyrok poza zmianami w opisie czynu Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność zarzutów obu apelacji i brak okoliczności, uwzględnianych przez sąd odwoławczy z urzędu uzasadniających zmianę lub uchylenie wyroku 6.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany zmiana opisu czynu poprzez usunięcie zapisu o ukryciu przez oskarżonego pieniędzy pochodzących z wynajmu mieszkania i doprecyzowanie czasu popełnienia przestępstwa Zwięźle o powodach zmiany powody zmiany wyroku zostały przedstawione wyżej 6.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 6.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 6.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III obie apelacje okazały się bezzasadne, zatem oskarżony oraz oskarżycielka posiłkowa ponoszą koszty postępowania odwoławczego w równych częściach (art. 627 kpk w zw. z art. 633 kpk i art. 634 kpk). Z tych powodów Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego kwotę 190 zł. Na zasądzone koszty składa się opłata w kwocie 180 zł (art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych) oraz kwota 10 zł tytułem części wydatków (ryczałt za doręczenia pism sądowych w postępowaniu odwoławczym). Sąd Okręgowy obciążył oskarżonego kosztami sądowymi w pełnej wysokości, gdyż wobec oskarżonego nie zachodzą podstawy do zwolnienia go od zapłaty kosztów sądowych. IV Sąd Okręgowy zwolnił oskarżycielkę posiłkową od opłaty za wniesienie bezzasadnej apelacji oraz od zapłaty kwoty 10 zł należnej od niej tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze uznając, że za taką decyzją przemawiają względy słuszności 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja rozstrzygnięcie o karze i środku kompensacyjnym 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 61/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Sygn. akt II Ka 832/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Sędziowie: SR (del.) Paweł Mądry (spr.) SO Agnieszka Karłowicz Protokolant: sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale prokuratora Marcina Ignasiaka po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. sprawy B. W. (1) oskarżonego z art. 177 § 2 kk w zb. z art. 177 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. akt II K 72/22 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych D. G. i K. G. kwoty po 840 złotych tytułem kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 420 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 832/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 6.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 25 lipca 2023r. w sprawie II K 72/22 6.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 6.3. Granice zaskarżenia 6.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 6.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 6.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 6.5. Ustalenie faktów 6.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ----------------- -------------------------------------------------------- ------------ --------------- 6.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------ --------------------------------------------------------- ------------ --------------- 6.6. Ocena dowodów 6.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 6.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. 1) zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co prowadziło do pominięcia w części dowodu z pisemnej opinii biegłych z Politechniki L. rekonstrukcji wypadków drogowych, a także zeznań świadka O. W. k. 33-34 i protokół przesłuchania z dnia 21 kwietnia 2022 r. wskazujących na nieprawidłowości w zachowaniu E. G. (1) w okresie zbliżania się do skrzyżowania i bezpośrednio poprzedzającym wykonanie manewru w lewo Aleję (...), a także nieustąpienia pierwszeństwa pojazdowi V. kierowanemu przez O. W. i nieustąpienia pierwszeństwa pojazdowi A. kierowanemu przez B. W. (2), a tym samym przyczynienia się do powstania wypadku drogowego, a także art. 5 § 2 kpk nie rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości w zakresie zachowania E. G. (1) dotyczących naruszenia przepisu art. 25 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym; 2) zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej wobec B. W. (2) kary 5 lat pozbawienia wolności i środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 15 lat, przy której wymiarze Sąd Rejonowy dostrzegł wprawdzie występujące okoliczności łagodzące takie jak: uprzednia niekaralność oskarżonego, wyrażenie skruchy, przeproszenia rodziny pokrzywdzonego, jednakże pominął okoliczność nieprawidłowości w zachowaniu E. G. (1) w okresie zbliżania się do skrzyżowania i bezpośrednio poprzedzającym wykonanie manewru w lewo Aleję (...), a także nieustąpienia pierwszeństwa pojazdowi V. kierowanemu przez O. W. i nieustąpienia pierwszeństwa pojazdowi A. kierowanemu przez B. W. (2), a tym samym przyczynienia się do powstania wypadku drogowego, a także młodego wieku oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - obrońca w swej apelacji sformułował dwa zarzuty, lecz z uwagi na ich wspólną treść zasadne było łączne odniesienie się do tych zarzutów z uwagi na tożsamą argumentację. - obrońca formułując zarzuty apelacji przyjął za udowodnione następujące fakty: „ nieprawidłowości w zachowaniu E. G. w okresie zbliżania się do skrzyżowania i bezpośrednio poprzedzającym wykonanie manewru skrętu w lewo”, „nieustąpienie pierwszeństwa pojazdowi V. kierowanemu przez O. W.” i „nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu pojazdowi A. kierowanemu przez B. W. (1)” i stwierdził, że na podstawie tych ustaleń należy uznać, że pokrzywdzony przyczynił się do powstania wypadku drogowego. W tym zakresie obrońca odwołał się do dowodów w postaci: opinii biegłych z Politechniki L. oraz zeznań O. W., zatem w tym zakresie swe rozważania przeprowadzi także Sąd Okręgowy uznając ustalenia i rozważania Sądu I instancji w pozostałym zakresie za niekwestionowane. - w uzasadnieniu apelacji, w zakresie rzekomych nieprawidłowości w zachowaniu E. G. (1) w okresie zbliżania się do skrzyżowania i bezpośrednio poprzedzającym wykonanie manewru skrętu w lewo w Aleję (...), obrońca wskazał na to, że obowiązkiem pokrzywdzonego w czasie dojeżdżania do skrzyżowania z drogą z pierwszeństwem przejazdu było zachowanie szczególnej ostrożności i ustąpienie pierwszeństwa przejazdu O. W. oraz B. W. (1). W tym zakresie obrońca odwołał się do oczywistego stwierdzenia, że w ustawowej definicji zasady ustąpienia pierwszeństwa jest wprost zawarty nakaz oceny prędkości pojazdu jadącego z pierwszeństwem przejazdu, zaś obowiązek ustąpienia pierwszeństwa przejazdu istnieje niezależnie od prawidłowego czy też nieprawidłowego poruszania się kierującego pojazdem z pierwszeństwem przejazdu. Zdaniem skarżącego, działania podjęte przez E. G. (1), który nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu O. W. i skoncentrował swoją uwagę w pierwszej fazie wjazdu na skrzyżowanie na uniknięciu kolizji z pojazdem V. nadjeżdżającym z prawej strony, determinowały i miały istotne znaczenie na naruszenie reguły szczególnej ostrożności i obowiązku dokonania oceny prędkości pojazdu B. W. (1) i oceny własnego dalszego postępowania po wjechaniu na skrzyżowanie. Obrońca podnosząc te zarzuty odnośnie techniki i taktyki jazdy pokrzywdzonego odwołał się do ustaleń biegłych cytując wybrane fragmenty ich pisemnej opinii. I tak, skarżący zacytował zdanie zawarte na stronie 25 opinii, w którym biegli stwierdzili, że sytuacja drogowa w jakiej był pokrzywdzony wjeżdżając na skrzyżowanie „ mogła determinować sposób prowadzenia przez niego obserwacji otoczenia po obu stronach”. Zdaniem Sądu Okręgowego, uwaga poczyniona przez biegłych w powyższym zdaniu jest dość oczywista, gdyż pokrzywdzony był zobowiązany do dostosowania swojej decyzji o wjechaniu na drogę z pierwszeństwem przejazdu do sytuacji drogowej, w tym powinien uwzględnić ruch pojazdów poruszających się z pierwszeństwem przejazdu. Nie jest zatem niczym odkrywczym stwierdzenie biegłych, podkreślone przez obrońcę, że pokrzywdzony był zobowiązany do jednoczesnego obserwowania ruchu pojazdów z lewej i prawej strony drogi z pierwszeństwem przejazdu, zaś planowany przez niego manewr związany był z przecięciem toru ruchu kolumny pojazdów poruszających się w stronę L., a następnie ewakuacją z tego obszaru. Natomiast z opinii biegłych, na którą obszernie powołuje się skarżący, nie wynika, aby decyzja pokrzywdzonego o wykonaniu manewru skrętu w Aleję (...) była podjęta pochopnie, była błędna czy dokonana z naruszeniem przepisów prawa ruchu drogowego, zaś pokrzywdzony przed rozpoczęciem tego manewru niewłaściwie obserwował drogę i w ten sposób nie zachował szczególnej ostrożności. Biegli we wnioskach końcowych opinii zajęli jednoznacznie stanowisko, iż E. G. (1) uzyskał obiektywną możliwość zauważenia samochodu A. na ok. 1,6 sekundy przed zderzeniem pojazdów. Możliwość wcześniejszego zauważenia samochodu A. niemożliwa była nie tylko z powodu tego, że widoczność otoczenia po prawej stronie E. G. (1) była ograniczona przez nieznane i nieustalone pojazdy poruszające się w kierunku L., ale przede wszystkim z powodu tego, że w chwili gdy kierujący samochodem D. rozpoczął wjeżdżanie z ul. (...) na jezdnię Al. (...) pojazd oskarżonego znajdował się w odległości ok. 154 m przed miejscem zderzenia i poruszał się z prędkością około 206 km/h (str. 23 opinii). Plastycznie ten moment zdarzenia został przedstawiony w załączniku nr 4 do opinii, gdzie na planie drogi oznaczono pozycję samochodu oskarżonego jako „1D”. Z tego załącznika wynika, że w momencie rozpoczęcia wjazdu przez pokrzywdzonego na skrzyżowanie samochód oskarżonego znajdował się przed poprzednim skrzyżowaniem, tj. skrzyżowaniem Al. (...) z ul. (...). Zatem w tak ustalonych warunkach drogowych pokrzywdzony nie miał żadnych podstaw do zaniechania wykonania manewru wjazdu na Al. (...), gdyż pokrzywdzony ustąpił pierwszeństwa przejazdu pojazdom jadącym w kierunku L., zaś pojazd oskarżonego znajdował się daleko, tj. jeszcze za drugim skrzyżowaniem patrząc w prawą stronę z punktu widzenia pokrzywdzonego. Trafnie zatem biegli wskazują, że prędkość z jaką poruszał się wówczas swym samochodem oskarżony (ok. 206 km/h w terenie zabudowanym, w ścisłym centrum miasta) „ mogła mieć wpływ na ocenę sytuacji drogowej przez E. G. (1)”, który nie miał podstaw przypuszczać, że samochód znajdujący się jeszcze za drugim skrzyżowaniem w czasie 2,6 sekundy uderzy w jego pojazd, w czasie gdy będzie włączał się do ruchu na Al. (...), zwłaszcza że pokrzywdzony uzyskał możliwość dostrzeżenia samochodu oskarżonego w czasie ok. 1,6 sekundy od zderzenia. Sąd Okręgowy zgadza się z biegłymi, iż „ był to zbyt krótki czas na ocenę tak dynamicznie zmienioną sytuację drogową i uniknięcie znalezienia się w pozycji kolizyjnej względem A.”, zaś pomiędzy nieprawidłowym zachowaniem oskarżonego a zaistnieniem wypadku, obejmującym też fazę przygotowania się przez E. G. (1) do wykonania zamierzonego manewru, istnieje związek przyczynowo – skutkowy. Z tych powodów Sąd Okręgowy, wbrew sugestiom obrońcy, nie uznał, aby faktem udowodnionym w sprawie były „ nieprawidłowości w zachowaniu E. G. w okresie zbliżania się do skrzyżowania i bezpośrednio poprzedzającym wykonanie manewru skrętu w lewo”. - dalej, obrońca w swej apelacji starał się wykazać, że pokrzywdzony E. G. (1) wjeżdżając na skrzyżowanie nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu pojazdowi V. kierowanemu przez O. W.. W tym zakresie skarżący odwołał się do fragmentu opinii biegłych oraz zeznań O. W.. Oceniając zarzut obrońcy, tytułem wstępu należy przypomnieć że, biegli ustalili, iż zachowanie E. G. (1) w początkowej fazie wypadku, czyli wtedy gdy wjechał na skrzyżowanie na pas ruchu pojazdów poruszających się w kierunku L., nie było nieprawidłowe, ponieważ analiza zeznań O. W. i zapisu monitoringu wykazała, że manewr rozpoczęty przez pokrzywdzonego nie wywołał konieczności wykonywania przez kierującego V. nagłych i gwałtownych manewrów obronnych (str. 25 opinii). Tymczasem obrońca, odwołując się do zeznań świadka, wskazał, że pokrzywdzony nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu O. W., gdyż ten został zmuszony do przyhamowania (k. 33v). Zdaniem Sądu Okręgowego, zachowanie E. G. (2) zasadnie nie zostało ocenione jako naruszające pierwszeństwo przejazdu samochodowi O. W., gdyż zgodnie z przepisem art. 2 pkt 23 PRD „ ustąpienie pierwszeństwa to powstrzymanie się od ruchu, jeżeli ruch mógłby zmusić kierującego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany prędkości”. Odnosząc tę definicję do okoliczności sprawy należy uznać, że trafnie biegli, a nawet sam świadek, stwierdzili, że kierujący V. nie został zmuszony do gwałtownych manewrów obronnych, a jedynie „ delikatnie przyhamował” (k. 395v), zatem po stronie kierującego V. nie doszło do istotnej zmiany prędkości czy zmiany pasa ruchu. Tym samym Sąd Okręgowy uznał za bezpodstawne twierdzenie obrońcy, iż w sprawie doszło do wymuszenia pierwszeństwa przejazdu przez E. G. (2) względem pojazdu kierowanego przez O. W.. Na zakończenie tego aspektu sprawy należy dodać, że uwagi biegłych o tym, iż „ sytuacja w jakiej znalazł się E. G. (1) po rozpoczęciu wjeżdżania na ul. (...) (…) i przed wjechaniem na pas ruchu przeznaczony dla poruszających się w kierunku centrum G., mogły determinować sposób prowadzenia przez niego obserwacji otoczenia po obu stronach pojazdu oraz wpływać na decyzję o wykonaniu określonych manewrów” nie sposób traktować jako podstawy do przypisania E. G. (2) przyczynienia się do zaistnienia wypadku, gdyż jak wykazano, pokrzywdzony nie popełnił żadnych błędów w czasie dojeżdżania do skrzyżowania, nie wymusił pierwszeństwa przejazdu na O. W., ani nie naruszył obowiązku ustąpienia pierwszeństwa przejazdu pojazdowi B. W. (1) (o czym poniżej). - ostatnim z rzekomych nieprawidłowości zachowania E. G. (2) w czasie zdarzenia miało być, zdaniem obrońcy, „nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu pojazdowi A. kierowanemu przez B. W. (1)”. Tymczasem biegli w swej opinii wskazali wprost, że gdyby oskarżony kierował samochodem z dozwolona prędkością 50 km/h wówczas E. G. (1) miałby możliwość bezpiecznego włączenia się w potok pojazdów poruszających się w kierunku centrum G., bez konieczności wykonywania przez B. W. (1) manewrów obronnych (str. 25 opinii). Nadto pokrzywdzony na ok. 1,6 sekundy przed zderzeniem uzyskał obiektywną możliwość zauważenia A., które znajdowało się na odcinku pomiędzy skrzyżowaniami al. (...) z ul. (...) oraz ul. (...). Zdaniem biegłych, a ocenę tę podziela Sąd Okręgowy, było to czas zbyt krótki na ocenę tak dynamicznie zmienionej sytuacji drogowej i uniknięcie znalezienia się w pozycji kolizyjnej względem A.. W tym miejscu można zauważyć, że obrońca stawia pokrzywdzonemu zarzut nieuwzględnienia realnej prędkości, z jaką poruszał się oskarżony (formułując na tej podstawie zarzut nieustąpienia pierwszeństwa przejazdu), gdy tymczasem z zeznań O. W. wynika wprost, że świadek zauważył samochód A. dopiero po zderzeniu pojazdów mimo, że jechał na wprost w stosunku do toru jazdy samochodu oskarżonego. Zdaniem Sądu Okręgowego, ustalenia biegłych prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż bezpośrednią przyczyną wypadku było nieprawidłowe zachowanie B. W. (1) (str. 28 opinii), zaś E. G. (2) nie przyczynił się do zaistnienia tego wypadku, chociaż „ formalnie” wjechał na tor ruchu, po którym poruszał się oskarżony. - odnosząc się natomiast do zarzutu obrońcy dotyczącego rzekomej rażącej niewspółmierności kary i środka karnego orzeczonych wobec B. W. (1) należy stwierdzić, że w sprawie nie istniały i nie ujawniły się żadne okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że wymiar kary pozbawienia wolności czy też wymiar środka karnego był rażąco surowy. Wiek sprawcy nie może być najważniejszym czynnikiem determinującym wymiar kary, zaś Sąd Rejonowy nadał odpowiednie znaczenie dla wymiaru kary wszystkim okolicznościom łagodzącym istniejącym po stronie oskarżonego. Z tych względów w sprawie nie zaistniała podstawa do ingerencji sądu odwoławczego w treść zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie kary czy też jej podwyższenie. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I poprzez wymierzenie oskarżonemu B. W. (2) kary pozbawienia wolności 1 roku i 6 miesięcy oraz w pkt II poprzez orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 8 lat ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutów apelacji warunkowała brak podstaw do zmiany wyroku 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 6.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy cały wyrok Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność zarzutów apelacji obrońcy i brak okoliczności uwzględnianych z urzędu uzasadniających zmianę wyroku 6.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 6.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ---------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II obie apelacje okazały się bezzasadne, zatem Sąd Okręgowy o kosztach procesu orzekł na podstawie art. 633 kpk w zw. z art. 636 § 2 kpk. Z uwagi na to, iż apelacja obrońcy dotyczyła całości wyroku, zaś apelacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych jedynie nieznacznej części wyroku, Sąd Okręgowy mając na względzie zasady słuszności uznał, że to oskarżony winien ponieść koszty procesu w całości, w tym koszty pomocy prawnej przeciwnej strony. Z tych względów Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek pełnomocnika i zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych kwoty po 840 zł tytułem zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. Wysokość zasądzonej kwoty ustalono na podstawie § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800) III zasądzono na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego wydatki postępowania odwoławczego (20 zł) oraz opłatę (art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych: 400zł), gdyż wobec oskarżonego nie zachodzą podstawy do zwolnienia go od zapłaty kosztów sądowych w całości. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

i rozporządzenia Ministra (...) i Finansów z dnia 8 czerwca 2017 r.

Sygn. akt VI Ka 254/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Joanna Szmel przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Artura Idziego po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025r. sprawy M. C. ur. (...) w T. s. W., L. z domu B. oskarżonego z art. 244 kk w zw. z art. 64 § 1 kk z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt II K 772/24 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego M. C.; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. K. kwotę 840 złotych tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz dalsze 193,20 złotych tytułem podatku od towarów i usług; III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 254/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 22 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt II K 772/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ -------------------------------------------------- ---------------- --------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ -------------------------------------------------- -------------- --------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrońca oskarżonemu zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: nielogiczne rozumowanie oraz błędną ocenę dowodów, które doprowadziły do błędnych ustaleń faktycznych, iż oskarżonemu doręczono w dniu 17.01.2019 pismo Starostwa Powiatowego w P. zawierające informacje o wydaniu decyzji ( o zatrzymaniu prawa jazdy) a zatem, że wiedział iż taka decyzja dotyczyć go będzie 23 VI 2022 roku; że pewne dla niego było, że za prowadzenie pojazdu w takich warunkach orzeczony zostanie zakaz o którym mowa w art. 42a § 1 pkt 1 kk; że po przesłuchaniu 14.12.2022 r. zostanie skierowany akt oskarżenia, a ostatecznie wydany będzie wyrok, w którym taki środek karny zostanie orzeczony; że oskarżony po grudniu 2022 r. liczył się, że kierując samochodem może naruszać zakaz orzeczony za czyn popełniony 23 VI 2022 r.; że taka świadomość musiała mu towarzyszyć 23. II. 2024 r., ostatecznie, że w dniu 23. V. 2024 r., a więc czasie popełnienia zarzucanego czynu, co najmniej godził na to, że obowiązuje go taki zakaz. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja nie była zasadna. Analiza akt sprawy, pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia prowadzi do uznania, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest trafne. Nie ulega wątpliwości, że próba kwestionowania świadomości oskarżonego, co do orzeczenia wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zmierzała do podważenia okoliczności istotnej z punktu widzenia winy oskarżonego, dążeniem apelującego pozostawało podważenie słuszności ustalenia poczynionego przez Sąd I instancji, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 244 k.k. umyślnie z zamiarem ewentualnym. Podniesiony zarzut należało jednak uznać za chybiony. W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutom apelacji Sąd meriti dokonał oceny wszystkich dowodów zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.k. i ocena ta pozostaje pod ochroną tego przepisu. Była to ocena wszechstronna, swobodna i przede w wszystkim odzwierciedlała zasady prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego. Przekonują o tym pisemne motywy zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy w sposób logiczny przedstawił przeprowadzony proces myślowy dokonany przy ocenie poszczególnych dowodów i następnie wyprowadzając na tej podstawie właściwe wnioski. Wykazał również przekonywująco dlaczego odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w części w jakiej dążył on do wykazania nieświadomości odnośnie obowiązującego go orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W rozpoznawanej sprawie istotne znacznie miały dowody z dokumentów, które poddane starannej ocenie z uwzględnieniem zasad logiki i prawidłowego rozumowania prowadziły jednoznacznie do wykazania, że oskarżony w inkryminowanym czasie przewidywał możliwość popełnienia zarzucanego mu czynu zabronionego i się na to godził. Podkreślić należy, że występek z art. 244 k.k. ma charakter umyślny i może zostać popełniony zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i z zamiarem ewentualnym. Umyślny charakter tego występku oznacza, że w chwili czynu sprawca musi mieć świadomość istnienia prawomocnego orzeczenia, na mocy którego nałożono na niego określony obowiązek lub zakaz (wyrok SN z 17.01.2003 r., WA 75/02; wyrok SN z 11.03.2004 r., III KK 341/03; postanowienie SN z 5.02.2009 r., II KK 254/08, LEX nr 486550). W ocenie Sądu Okręgowego z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie wnioskować należy, że okoliczność taka zaistniała w przedmiotowej spawie. Sąd Rejonowy oceniając dowody trafnie dostrzegł szereg powiązanych okoliczności wynikających z dokumentów włączonych na poczet materiału dowodowego w niniejszej sprawie, szczegółowo przedstawiając dokonany proces myślowy, który należy zaaprobować. Na marginesie zauważyć należy, że Sąd Rejonowy najpewniej w wyniku omyłki nadmienił w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia o świadomości oskarżonego odnośnie orzeczonego zakazu w dniu 23 lutego 2024 r. podczas gdy datą popełnienia czynu pozostawał 23 maja 2024 r. Omyłka ta nie podważa jednak prawidłowości poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych. Podkreślić należy, że oskarżony przed datą popełnienia innego przestępstwa kwalifikowanego z art. 180a k.k. za które został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 14 lutego 2023 r. w sprawie sygn. akt II K 818/22 i w której to sprawie został orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat odbierał korespondencję ze Starostwa Powiatowego w P. i został skutecznie poinformowany o zapadłej decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień w zakresie kierowania pojazdami. W chwili popełnienia wskazanego przestępstwa z art. 180a k.k. miał zatem pełną świadomość odnośnie cofnięcia uprawnień zezwalających na kierowanie pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym. Analiza akt sprawy Sądu Rejonowego w Pile o sygn. akt II K 818/22 wskazuje co prawda, że oskarżony nie był obecny na rozprawie w trakcie wydania wyroku skazującego, jednak w realiach niniejszej sprawy nie jest to okoliczność wskazująca na brak umyślności po jego stronie w inkryminowanym czasie. Nie ulega wątpliwości, że oskarżony wiedział o toczącym się niniejszym postępowaniu karnym, dwukrotnie składał wyjaśnienia, był świadomy ciążącego na nim zarzutu. Nie można tracić z pola widzenia, że oskarżony był uprzednio wielokrotnie karany, doskonale znał zatem rygory procedury karnej i konsekwencje marerialnoprawne związane z prowadzonym postępowaniem. Podkreślenia wymaga fakt, że przestępstwo stypizowane w art. 180ak.k. w obecnym stanie prawnym wiąże się z obligatoryjnym orzekaniem środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w oparciu o art. 42 § 1a pkt 1 k.k., co oskarżony wobec którego kilkakrotnie orzekany był środek karny o którym mowa w tym przepisie, z pewnością wiedział. Oskarżony był świadomy, że kolejny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych zostanie z wobec niego orzeczony we wskazanej wyżej sprawie Sądu Rejonowego w Pile o sygn. akt II K 818/22. Prowadzi to do przekonania że oskarżony kierując samochodem w inkryminowanym czasie przewidywał możliwości popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. i godził się na to. Zauważyć należy również, że przyjęcie stanowiska prezentowanego przez apelującego prowadziłoby do sytuacji, w której o konsekwencjach prawomocnego wyroku dla skazanego nieobecnego przy jego ogłoszeniu, decydowałoby zależne od jego woli zapoznanie się z treścią zapadłego rozstrzygnięcia. Poglądu takiego w realiach niniejszej sprawy nie można zaakceptować, zwłaszcza w kontekście wspomnianych okoliczność wskazujących na świadomość oskarżonego w zakresie niemożności prowadzenia pojazdu. Trafnie Sąd Rejonowy dostrzegł - zważywszy na powyższe okoliczności i całą argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - że po stronie oskarżonego spełniony został wymógł przewidywania możliwości popełnienia przestępstwa i godzenia się na to. Ustalenie, że oskarżony działał umyślnie w zamiarze ewentualnym nie buzi zastrzeżeń Sądu Okręgowego, wynika bowiem z prawidłowej oceny dowodów czyniącej zadość wszelkim wymogom wskazanym w art. 7 k.p.k., w szczególności zgodnej z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego. Czyni to stawiany w apelacji zarzut nietrafnym. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego czynu ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej zarzut apelacji należało uznać za niezasadny. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżonego wyroku wobec oskarżonego M. C.. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy W sytuacji, gdy zarówno ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwają zastrzeżeń co do ich prawidłowości, gdy wątpliwości nie budzi prawidłowość przyjętej przez Sąd Rejonowy kwalifikacji prawnej, trafnie bowiem wyeliminowany został art. 64 § 1 k.k. , co w sprawie nie było kwestionowane, a orzeczona kara i środki karne nie są rażąco surowe, zaskarżony wyrok jako prawidłowy należało zgodnie z art. 437 § 1 k.p.k. utrzymać w mocy. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. Zasada ne peius ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------- ------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 29 ustawy – Prawo o adwokaturze Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego z urzędu adw. K. K. kwotę 840 złotych tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym powiększoną o kwotę 193,20 złotych należnego podatku od towarów i usług. III. Uwzględniając sytuację materialną oskarżonego, który nie posiada stałego zatrudnienia Sąd Okręgowy kierując się względami słuszności na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolnił M. C. od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Przyjęcie winy i sprawstwa oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana