Legislator Case Law & Legislation
II AKa 272/23 AI generated

II AKa 272/23 · Sąd powszechny

Case Number II AKa 272/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

art.410 kpk w zw. z art.7 kpk poprzez pominięcia, iż wnioskodawca wyraźnie wskazał, że: a) nie miał wiedzy o rocznym terminie do złożenia wniosku o zadośćuczynienie, b) w powyższym zakresie nie otrzymał żadnego pouczenia ani ze strony organów wydających postanowienie kończące sprawę, ani ze strony reprezentującego go wówczas prawnika, 2. art.31 ust. 1 Konstytucji R. w zw. z art.41 ust. 5 Konstytucji R. oraz art.5 ust. 5 EKPC, zgodnie z którym „każdy, kto został pokrzywdzony przez niezgodne z treścią tego artykułu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo do odszkodowania”, zgodnie z którym wolność człowieka podlega ochronie prawnej zaś każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania, które nie powinno zawierać ograniczenia czasowego w przypadku braku wiedzy zainteresowanego i stosownych pouczeń ze strony Państwa, które winno stać na straży ochrony obywateli R., 3. art.322 a contrario kpk w zw. z art.410 kpk w zw. z art.555 kpk poprzez pominięcie, iż postanowienie o umorzeniu postępowania karnego doręczonego S. N. nie zawierało żadnego pouczenia o terminach do skorzystania z uprawnienia do dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę związaną z oczywiście niesłusznym tymczasowym aresztowanie, zaś sam wnioskodawca nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że jego obrońca w postępowaniu (...) Prokuratury Okręgowej w P. nie pouczył go o przedmiotowym fakcie.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art.31 ust. 1 Konstytucji; II AKa 272/23 · Sąd powszechny: Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.

Keywords

AI generated
challenge of factual findings implausible account of facts substantive argument unproven judicial bias deficiencies in evidence inconsistent testimony

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art.31 ust. 1 Konstytucji
art.31 ust. 1 Konstytucji R.
art.41 ust. 5 Konstytucji
z art.41 ust. 5 Konstytucji R.
art.31 ust. 3 Konstytucji
Prawo do odszkodowania za niesłuszne aresztowanie nie ma charakteru absolutnego, a zatem po spełnieniu wymogów wynikających z zasady proporcjonalności (art.31 ust. 3 Konstytucji) istnieje możliwość, by ustawodawca uregulował sposób korzystania z tego prawa i ograniczył korzystanie z niego.

Cited Case Law

AI generated
V KK 194/14
Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 16 września 2013 r., oddalił wniosek J.
IV KK 406/07
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8.11.2007r., IV KK 406/07 ).
IV KK 172/02
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.07.2002r., IV KK 172/02; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 3.08.2016r., II AKa 134/16 ).
AI generated
II K 76/24
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem.
II Ka 942/21
Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 27 września 2021 r.
VII Ka 95/22
Formularz UK 2 Sygnatura akt VII Ka 95/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II Ka 793/22
Sygn. akt II Ka 793/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia /del./ Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Renaty Duszczyk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy Z. G. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt II K 1320/21 uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę oskarżonego przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 793/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 8 września 2022 r. w sprawie II K 1320/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 kpk – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a kpk – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 kpk, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 kpk ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ----------------------------------- ------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. I. obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia w postaci: - art. 2 § 2 kpk, art. 4 kpk, art. 7 kpk oraz art. 410 kpk poprzez całkowite zaniechanie poddania analizie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego Z. G., wybiórczą a przez to zupełnie dowolną interpretację zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji zanegowanie możliwości ustalenia prawdy materialnej co skutkowało niesłusznym uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu; - art.167 kpk poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z zeznań świadka - funkcjonariusza Policji, który w dacie zdarzenia pełnił funkcję dyżurnego Komisariatu Policji w H. oraz nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu akustyki celem wyostrzenia niezrozumiałego fragmentu nagrania, które to dowody stanowiły podstawę wydania wyroku; czego następstwem był II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu przez Sąd mylnego poglądu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie w sposób nie budzący wątpliwości, że Z. G. dopuścił się przestępstwa jazdy w stanie nietrzeźwości ciągnikiem rolniczym po drodze publicznej, podczas gdy prawidłowa i wnikliwa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - po przeprowadzeniu kontroli odwoławczej, Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że Sąd meriti dopuścił się obrazy przepisów postępowania, co w efekcie doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych. W ocenie Sądu Odwoławczego, tok rozumowania zaprezentowany na łamach pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku jest dowolny, a zatem błędny. - bezspornym jest, że pomiędzy oskarżonym, a świadkiem J. O. istnieje konflikt. Jednakże nie mógł on apriorycznie podważać wartości dowodu z zeznań świadka J. O.. W tym miejscu należy zauważyć, że pomówienie, czyli obciążanie innej osoby odpowiedzialnością za przestępstwo, jest w ujęciu prawa karnego procesowego dowodem podlegającym swobodnej ocenie na równi z innymi dowodami. Nie może być więc z góry traktowane z nieufnością, uznawane za dowód niepełnowartościowy i ograniczane do pojęcia fałszywego oskarżenia (postanowienie SN z 20.05.2022 r., II KK 578/21, LEX nr 3440185). Pisemne uzasadnienie Sądu I instancji potwierdza, iż ocena dowodu z zeznań świadka J. O. obarczona była dowolnością. Jego relacja znajdowała odzwierciedlenie, m.in. w zeznaniach świadka J. S. oraz świadka P. S.. W toku postępowania przygotowawczego świadek J. S. zeznał następująco: „Gdy wchodziłem już na posesję O. to G. wjeżdżał na jezdnię asfaltową, czyli na drogę przy autostradzie, z tego co mi się zdaje jest to ul. (...). On zawrócił tym ciągnikiem na jezdni, następnie wjechał na swoją posesję i zatrzymał się przy narożniku ogrodzenia posesji O. " (k. 29v). Świadek widział tylko raz jak oskarżony wjeżdżał i zawracał ciągnikiem na ulicy, w momencie jego przybycia do świadka O.. Na rozprawie w dniu 01 marca 2022 r. zeznał: „ Przy mnie pan G. tego dnia przejechał po drodze raz (...) Ja go widziałem tylko wtedy, gdy ja przyjechałem tym rowerem" (k. 62). Z kolei świadek P. S. zeznał, iż J. O. przekazał jemu oraz drugiemu funkcjonariuszowi, tj. M. B., że jego sąsiad, czyli oskarżony w niniejszej sprawie ok. godz. 14:00 jeździł ciągnikiem rolniczym marki U. po terenie swojej posesji przy czym wjeżdżał na drogę publiczną, tak zwaną serwisową. Według zgłaszającego takie manewry zawracania na ulicy ciągnikiem wykonywał kilkakrotnie, przy czym mógł być w stanie po użyciu alkoholu (k. 31v). Na rozprawie w dniu 01 marca 2022 r. P. S. zeznał analogicznie, a nadto podniósł, że „ rejon posesji pana O. posiada monitoring (...) Ja widziałem osobiście ten monitoring. Widziałem jak ciągnik wyjeżdża na drogę publiczną (...) Na drodze było widać zabrudzenie drogi błotem, prawdopodobnie przez ciągnik (...) Świadkowie twierdzą, że pan G. wyjeżdżał na drogę, monitoring potwierdził to" (k. 60v-61). Warto odnotować, że M. B. zeznał, iż prawdopodobnie było tak, że oskarżony był ubrudzony błotem (k. 84). Kontynuując, świadek J. O. składał zeznania jeszcze tego samego dnia, w niedużym odstępie czasowym od zgłoszenia, tj. kontakcie z dyżurnym Komisariatu Policji w H.. Jego relacja składana w toku postępowania sądowego odnośnie jazdy oskarżonego po drodze publicznej pod wpływem alkoholu, ilości wykonanych manewrów była spójna z tą przedstawioną przez niego w fazie postępowania przygotowawczego. Nadto dodał, że doszło do sytuacji, w której to nadjeżdżający pojazd o jasnym kolorze lakieru zatrzymał się z uwagi na obecność ciągnika na drodze publicznej kierowanego przez oskarżonego. W świetle tych ustaleń nie sposób było uznać, jak zrobił to Sąd I instancji, iż dowód z zeznań J. O. stanowi bezpodstawne pomówienie. Zauważa się bowiem konsekwencję w jego zeznaniach, które to znajdują potwierdzenie w innych dowodach. Nie wydaje się również, aby były one nieprawdopodobne. Należy przypomnieć, że przy dowodzie z pomówienia nie jest konieczne, aby relacje pomawiającego były potwierdzone innymi dowodami co do każdego opisywanego przez niego zdarzenia. Potwierdzenie innymi dowodami co najmniej części przestępstw opisywanych przez pomawiającego daje podstawy do pozytywnego zweryfikowania pozostałych jego relacji dotyczących innych przestępstw popełnionych przez tego samego sprawcę, a także przestępstw popełnionych przez inne osoby (wyrok SA w Warszawie z 8.10.2018 r., II AKa 462/17, LEX nr 2626136). Idąc dalej, fakt, że świadek J. O., w rozmowie z dyżurnym Komisariatu Policji w H. nie podał, iż oskarżony jeździł po drodze publicznej, nie świadczy o tym, że do takiego zdarzenia nie doszło. Nie należy tracić z pola widzenia, iż po przyjeździe na miejsce funkcjonariuszy Policji wskazał na taką okoliczność. Uszkodzenie słupka nie ma znaczenia w kontekście jazdy oskarżonego po drodze publicznej, gdyż zarówno świadek J. O., jak i świadek J. S. podnieśli, że jeździł również po terenie swojej posesji, wzdłuż działki tuż przy samej siatce. W związku z tym przywoływanie argumentacji przez Sąd Rejonowy o niemożności uszkodzenia ogrodzenia po wykonaniu manewru zawracania na drodze publicznej było zbędne. Nie jest to bowiem okoliczność, która negowałaby sprawstwo zarzucanego oskarżonemu czynu. Fakt, iż w dniu 29 listopada 2022 r. nie został zabezpieczony monitoring od J. O. (k. 73), nadto, iż świadek J. O. nie wskazał na okoliczność przeglądania monitoringu przez funkcjonariusza Policji nie powoduje, że zeznaniom świadka P. S. należało, niejako z góry, odmówić waloru wiarygodności. Wobec powyższych ustaleń, za nieprawidłową należało uznać ocenę zeznań świadków J. S., P. S. oraz M. B.. Są to osoby obce dla oskarżonego. Nie miały żadnego powodu, ażeby relacjonować odmiennie, aniżeli miało to miejsce w rzeczywistości. Mieli oni świadomość konsekwencji jakie niesie za sobą składanie fałszywych zeznań, nadto funkcjonariusze zdawali sobie sprawę, iż mogą w takim wypadku odpowiadać dyscyplinarnie. J. S. nie był skonfliktowany z oskarżonym, wobec czego brak było powodu, ażeby nie uznać jego zeznań za wiarygodnych. - przechodząc do oceny wyjaśnień oskarżonego. Owszem, oskarżony nie jest zobowiązany do dostarczania dowodów na swoją niekorzyść. Jest to jego prawo, zagwarantowane m.in. w Konstytucji RP. Jednakże, jeżeli decyduje się na złożenie wyjaśnień, ich ocena powinna zostać dokonana, tak jak każdy inny dowód, w konfrontacji z ich treścią. Nie mogą być natomiast oceniane w oderwaniu od wymowy pozostałego materiału dowodowego. Wartość takiego dowodu weryfikuje się również poprzez aspekt jego wewnętrznej spójności. Oskarżony wskazywał w toku postępowania przygotowawczego, że pił wcześniej alkohol z J. S.. Później pił alkohol, ale na swojej posesji (k. 19). Z kolei na rozprawie w dniu 01 marca 2022 r. podał, że w dniu kiedy doszło do zdarzenia, tj. 29.11.2021 r. nie spożywał alkoholu przed zajściem z sąsiadem, spożywał dopiero alkohol po tym zajściu, a tuż przed przybyciem Policji. Wskazał, iż tego dnia wypił mniej więcej 200 ml alkoholu (k. 60-60v). Należy podkreślić, że wraz z upływem czasu następuje eliminacja zawartości alkoholu z organizmu. Wobec następujących wyników pomiarów: godz. 15:00 – wynik 1,14 promila, godz. 15:03 – wynik 1,06 promila, godz. 15:34 – wynik 1,03 promila, godz. 16:06 – wynik 0,96 promila stwierdzić trzeba, że następowała eliminacja alkoholu. Oznacza to, że stan nietrzeźwości w czasie czynu był jeszcze wyższy. Na marginesie należy podnieść, że w literaturze podnosi się, że dorosły człowiek o wadze od 70 do 75 kg osiąga stan po użyciu alkoholu (od 0,2 do 0,5‰) po wypiciu kieliszka wódki, lampki wina lub dużego kufla (0,5 l) piwa, a poziom około 0,6‰ alkoholu we krwi osiąga się po wypiciu trzech takich porcji (A. Święcicki, Podstawowe wiadomości o alkoholu i alkoholizmie, Warszawa 1977, s. 12). Co więcej, świadek J. S. zeznał, że tego dnia nie rozmawiał z oskarżonym, nie był na terenie jego posesji i nie spożywał z nim alkoholu. Z kolei obydwaj świadkowie, tj. J. O. oraz J. S. wskazali na okoliczności świadczące o stanie nietrzeźwości oskarżonego. Bezspornym jest, iż znajdował się w takim stanie, co potwierdziły wskazane powyżej badania (k. 2). Te fakty w ocenie Sądu Okręgowego, powinny zwiększyć poziom ostrożności oceny wyjaśnień oskarżonego. De facto podważały je. Tymczasem Sąd Rejonowy obdarzył przymiotem wiarygodności jego wyjaśnienia na podstawie tego, że zgłoszenie świadka J. O. nie zawierało stwierdzenia, iż oskarżony poruszał się ciągnikiem rolniczym po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości. Jak to już zostało wcześniej wskazane, nie świadczy to o tym, że do czynu nie doszło. W sytuacji kiedy istniały dowody, na poparcie wersji przedstawionej przez świadka J. O., obdarzenie wiarą depozycji oskarżonego, w tle innych dowodów sprawy, było decyzją błędną, sprzeczną z dyrektywami określonymi w art. 7 kpk - co do dowodów z dokumentów, ocena Sądu I instancji była słuszna, podobnie zresztą, jak ocena zeznań świadków A. S. i K. R., którzy nie posiadali wiedzy o tym, czy oskarżony kierował ciągnikiem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Nie zmienia to jednak faktu, że całościowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego była błędna, a zatem zarzut prokuratora zasługiwał na uwzględnienie. - w zakresie postulatu prokuratora, iż w sprawie istniała potrzeba przeprowadzenia z urzędu dowodu z zeznań funkcjonariusza Policji – dyżurnego Komisariatu Policji w H. oraz z opinii biegłego z zakresu fonoskopii (w zakresie transkrypcji nagrań), Sąd Okręgowy uważa, iż przeprowadzenie tych dowodów nie było konieczne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jakość nagrania była dostateczna, ażeby usłyszeć zarówno świadka J. O., jak i dyżurnego funkcjonariusza Policji Komisariatu Policji w H.. Na marginesie można dodać, że z nagrania wynika, iż funkcjonariusz Policji, chcąc uzyskać informacje od zgłaszającego przerywa mu, uniemożliwiając mu kontynuowanie składania zgłoszenia. Z tego też powodu właśnie J. O. mógł nie zgłosić faktu prowadzenia ciągnika na drodze publicznej w stanie upojenia alkoholowego przez oskarżonego. Jednakże, mając na względzie racjonalizację kosztów postępowania, powoływanie biegłego w celu poprawienia jakości nagrania, byłoby zabiegiem zbędnym. - w związku z tym, że treść dokonanych ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd meriti nie odpowiadała zasadom rozumowania, a błąd ten miał wpływ na treść orzeczenia, następczy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, jawił się jako uzasadniony. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. częściowa zasadność podniesionych zarzutów implikowała uwzględnienie wniosku z jakim wystąpił skarżący. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 kpk Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ☒ art. 454 § 1 kpk Zwięźle o powodach uchylenia materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, oceniony zgodnie z dyrektywami art. 7 kpk, stanowi podstawę do uznania winy oskarżonego w zakresie zarzuconego mu czynu. Jednakże z uwagi na ustawowy zakaz wyrażony w przepisie art. 454 § 1 kpk, Sąd Okręgowy nie mógł skazać oskarżonego z uwagi na treść zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Sąd Rejonowy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przeprowadzi postępowanie dowodowe w całości w sposób zgodny z dyrektywami wyrażonymi w art. 7 kpk, przykładając należną uwagę do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie jazdy oskarżonego w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej, w szczególności ustali co widział świadek P. S. na monitoringu, wobec jego skasowania poprzez nadpisanie, tj. czy widział oskarżonego jeżdżącego po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, czy widział sytuację z kobietą, która zatrzymała swój pojazd, o jasnym lakierze podwozia na tejże drodze, wskutek wykonywania na niej manewrów przez oskarżonego, gdzie to widział, co to było za urządzenie rejestrujące obraz. Nadto zajmie jasne stanowisko, czy wersja przedstawiana przez oskarżonego, stanowi przyjętą linię obrony i czy znajduje odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym sprawy. Przeprowadzając ponownie postępowanie, dostosuje się do niniejszych wskazań, następnie wyciągnie wnioski, czy oskarżonemu można przypisać sprawstwo zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, w każdym przypadku, swoje stanowisko rzetelnie uzasadni. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- Z uwagi na kasatoryjny charakter wydanego wyroku Sąd Okręgowy nie orzekł o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
IV Ka 349/23
Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 349/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 272/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia (...)( (...) ) 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1.

Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1.

Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu .

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut I. Rażące naruszenie przepisów postępowania, która miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:

1. art.410 kpk w zw. z art.7 kpk poprzez pominięcia, iż wnioskodawca wyraźnie wskazał, że:

a) nie miał wiedzy o rocznym terminie do złożenia wniosku o zadośćuczynienie, b) w powyższym zakresie nie otrzymał żadnego pouczenia ani ze strony organów wydających postanowienie kończące sprawę, ani ze strony reprezentującego go wówczas prawnika, 2. art.31 ust. 1 Konstytucji R. w zw. z art.41 ust. 5 Konstytucji R. oraz art.5 ust. 5 EKPC, zgodnie z którym „każdy, kto został pokrzywdzony przez niezgodne z treścią tego artykułu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo do odszkodowania”, zgodnie z którym wolność człowieka podlega ochronie prawnej zaś każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania, które nie powinno zawierać ograniczenia czasowego w przypadku braku wiedzy zainteresowanego i stosownych pouczeń ze strony Państwa, które winno stać na straży ochrony obywateli R., 3. art.322 a contrario kpk w zw. z art.410 kpk w zw. z art.555 kpk poprzez pominięcie, iż postanowienie o umorzeniu postępowania karnego doręczonego S. N. nie zawierało żadnego pouczenia o terminach do skorzystania z uprawnienia do dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę związaną z oczywiście niesłusznym tymczasowym aresztowanie, zaś sam wnioskodawca nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że jego obrońca w postępowaniu (...) Prokuratury Okręgowej w P. nie pouczył go o przedmiotowym fakcie.

II. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku a sprowadzający się do mylnego uznania, że:

1. skutecznie podniesiono zarzut przedstawienia ( tak w oryginale – dop (...) ), choć prokurator nie jest do tego uprawnionym, 2. podniesienie zarzutu przedawnienia, w postępowaniu karnym nie narusza art.5 kc, w sytuacji gdy wnioskodawca nigdy nie by pouczony o terminie do złożenia wniosku, a zatem wykorzystanie tego faktu i podniesienie tegoż zarzutu przez prokuratora, który nie może być traktowany jako statio fisci Skarbu Państwa uznać należy za jawne naruszenie wspomnianego przepisu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy z dnia (...) okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym.

Mając na uwadze treść apelacji wypada przypomnieć, że w myśl art.555 kpk roszczenia przewidziane w rozdziale 58 przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku tymczasowego aresztowania - od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w razie zaś zatrzymania - od daty zwolnienia. Nie budziło wątpliwości, że sąd meriti prawidłowo ustalił, że istotne dla sprawy postanowienie Prokuratora o umorzeniu postępowania z dnia (...) uprawomocniło się(...)Od tego też dnia sąd ten liczył termin przedawnienia wskazany powyżej, trafnie przyjmując, że upłynął on w dniu (...) Niesporne było też i to, że wniosek o zadośćuczynienie datowany (...) (vide: k.4).

Oznacza to, że czynność ta miała miejsce 5 miesięcy i 29 dni (180 dni) po terminie wskazanym w art.555 kpk. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że fakt, iż wnioskodawca nie miał dostatecznej wiedzy lub błędne wyobrażenia co do rzeczywistego terminu przedawnienia jego roszczenia nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy. Uwaga ta odnosi się także do zastrzeżeń skarżącego o braku pouczenia ww. w tym zakresie. Oczywistym jest zatem, że zarzut rzekomego naruszenia przepisów postępowania ( pkt I.1-3 apelacji ) nie mógł znaleźć akceptacji sądu odwoławczego.

Sąd Apelacyjny bynajmniej nie kwestionuje prawa do odszkodowania (analogicznie zadośćuczynienia) określonego zarówno w Konstytucji R., czy też w EKPC, jednakże nie ma ono charakteru bezwzględnego i podlega ograniczeniom. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika żaden przepis prawa nie nakłada na organ prowadzący postępowanie karne obowiązku informowania podejrzanego o terminach przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. Także wskazany w apelacji art.322 kpk. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że jeżeli postępowanie nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, a nie zachodzą warunki określone w art.324 kpk, umarza się śledztwo bez konieczności uprzedniego zaznajomienia z materiałami postępowania i jego zamknięcia ( § 1 ).

Ustawodawca wskazał kategorycznie, że postanowienie o umorzeniu śledztwa powinno zawierać, oprócz danych wymienionych w art.94 kpk, dokładne określenie czynu i jego kwalifikacji prawnej oraz wskazanie przyczyn umorzenia ( § 2 ). Jeżeli umorzenie następuje po wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów albo przesłuchaniu osoby w charakterze podejrzanego, postanowienie o umorzeniu powinno zawierać także imię i nazwisko podejrzanego oraz w razie potrzeby inne dane o jego osobie ( § 3 ). W tej sytuacji czynienie zarzutu braku pouczenia oczekiwanego przez pełnomocnika nie znajduje akceptacji, zwłaszcza że wnioskodawca posiadał w tym czasie obrońcę zapewniającego fachową pomoc prawną.

Jak już wspomniano powyżej prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia jest ograniczone m.in. przez terminy przedawnienia. Odmienny pogląd skarżącego wyrażony w pkt I.2 apelacji nie jest więc słuszny. Wynika to m.in. z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11.10.2012r. (SK 18/10), który wskazywał, że przewidziane w art.555 kpk terminy zgłoszenia roszczeń odszkodowawczych są cywilnoprawnymi terminami przedawnienia i mają do nich zastosowanie rozwiązania przewidziane w art.117 kc […] Roszczenia przewidziane w art.552 kpk mają charakter cywilnoprawny.

Wynika z tego, że termin przedawnienia nie może być skracany ani przedłużany przez jakąkolwiek czynność prawną (art.119 kc) […] Konstytucyjny charakter prawa do odszkodowania za bezprawne pozbawienie wolności (art.41 ust.5 Konstytucji) nie zwalnia uprawnionych z powinności respektowania przepisów regulujących sposób realizacji tego prawa, począwszy od terminowego dochodzenia roszczenia, które ulega przedawnieniu, ciężaru dowodzenia itd. Dochodząc tych roszczeń, uprawniony powinien stosować się do całości regulacji prawnych, a nie może poprzestać na twierdzeniu, że odszkodowanie mu się należy, zatem powinien je otrzymać, zaś rzeczą organów państwa jest znaleźć sposób, by to wykonać ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 16.06.2003r., sygn. akt II AKa 137/03 ).

Prawo do odszkodowania za niesłuszne aresztowanie nie ma charakteru absolutnego, a zatem po spełnieniu wymogów wynikających z zasady proporcjonalności (art.31 ust. 3 Konstytucji) istnieje możliwość, by ustawodawca uregulował sposób korzystania z tego prawa i ograniczył korzystanie z niego. Ograniczenie takie musi spełnić test określoności i nie może naruszać istoty prawa do odszkodowania. Trybunał Konstytucyjny, oceniając termin przedawnienia uregulowany w art.555 kpk, stwierdził, że ustawodawca spełnił wymóg formalny zasady proporcjonalności przez wprowadzenie terminu przedawnienia roszczenia w formie ustawy.

Rozwiązanie takie realizuje konstytucyjny cel, jakim jest stabilność systemu. Wprowadzony termin przedawnienia nie jest nadmiernie uciążliwy. […] Wykładnia taka, aprobowana przez Sąd Najwyższy i sądy powszechne, jest w zgodzie z Konstytucją”. Stanowisko to Sąd Apelacyjny w P. w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i akceptuje. Uwaga ta odnosi się także do utrwalonych w orzecznictwie okoliczności uzasadniających przekroczenie terminu przedawnienia z art.555 kpk. Rację ma niewątpliwie Sąd Apelacyjny w G., który w uzasadnieniu wyroku z dnia (...)( (...) ) przekonywująco przedstawił, że do tego typu okoliczności można przykładowo zaliczyć: długotrwałą obłożną chorobę, całkowity upadek sił powodujący konieczność zapewnienia opieki osoby trzeciej w sprawach codziennej egzystencji, chorobę psychiczną, ubezwłasnowolnienie, długotrwały pobyt za granicą, połączony z niemożnością nawiązania kontaktu z krajem, a zatem okoliczności całkowicie niezależne od woli wnioskodawcy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22.10.2014r., sygn.

V KK 194/14), natomiast sam fakt podniesienia zarzutu przedawnienia może być uznany za nadużycie prawa zupełnie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.06.2001r., sygn. II CKN 604/00). Do takich okoliczności natomiast nie można zaliczyć np. przekroczenia terminu do wystąpienia z roszczeniem z powodu braku wiedzy o nim, braku informacji w tym zakresie ze strony sądu (za wyjątkiem sytuacji, w których doszło do błędnego pouczenia ze strony organu procesowego), braku wykształcenia prawniczego, czy inaczej - nieznajomości prawa.

Nawet z treści uzasadnienia apelacji pełnomocnika nie wynika by, którakolwiek z ww. sytuacji miała miejsce w realiach niniejszej sprawy. Przeczą im także zeznania samego wnioskodawcy na k.31-33, który przyznał, że miał w tym zakresie błędne wyobrażenia: „… ja byłem przekonany, że mam 3 lata na złożenie wniosku […] dostałem taką książkę do przeczytania i nawet tego nie przeczytałem […] ja myślałem, że w związku z tym, że w tym samym czasie odbywałem karę to mi nic nie przysługuje. Potem w zakładzie karnym dowiedziałem się, że kolega dostał takie odszkodowanie i też wystąpiłem”.

Pełnomocnik pozostaje też w błędzie dowodząc, że w realiach niniejszej sprawy nie doszło do skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia. Pogląd ten jest błędny z dwóch powodów. Swoje stanowisko skarżący oparł na negacji uprawnień procesowych prokuratora, wywodząc, że prawo takie przysługuje wyłącznie Skarbowi Państwa. Z treści art.554 § 2a kpk wynika, że stronami postępowania w przedmiocie odszkodowania lub zadośćuczynienia są wnioskodawca, prokurator oraz Skarb Państwa. Fakt, że prokurator nie jest przedstawicielem Skarbu Państwa (vide: art.554 § 2b kpk) nie świadczy jeszcze, że nie ma możliwości podniesienia istotnego dla sprawy zarzutu.

Jest on rzecznikiem interesu społecznego, którego zadaniem jest m.in. „reprezentowanie interesu społecznego w kształtowaniu sprawiedliwego i trafnego rozstrzygnięcia” ( vide: uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej art.554 kpk). Jego uprawnienia procesowe wynikają także z art.2 i 5 ustawy o prokuraturze. Ten ostatni przepis wprost określa, że prokurator może uczestniczyć na prawach strony w każdym postępowaniu prowadzonym przez organy władzy i administracji publicznej, sądy i trybunały, chyba że ustawy stanowią inaczej.

Także w doktrynie dominuje stanowisko, że „ zważywszy na fakt, że obecnie prokurator jest stroną procesową, to także może podnieść zarzut przedawnienia, niezależnie od tego, czy uczyni to również podmiot reprezentujący Skarb Państwa” ( vide: Dudka Katarzyna (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. III, Opublikowano: WKP 2023, analogicznie także Świecki Dariusz (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024 ). Sąd Apelacyjny nie miał więc żadnych wątpliwości, że prokurator mógł w dniu 26.06.2023r. ( vide: k.32 ) tego rodzaju zarzut podnieść.

W trakcie postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny dostrzegł nadto, że sąd I instancji zawiadamiając Skarb Państwa naruszył dyspozycję art.554 § 2b pkt 1 kpk. W myśl cyt. przepisu organem reprezentującym Skarb Państwa jest prezes sądu, w którym wydano ostatnie orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej, stosowania środka zapobiegawczego, środka zabezpieczającego lub zatrzymania. W realiach niniejszej sprawy ostatnim orzeczeniem dot. stosowania środka zapobiegawczego było jednak niewątpliwie postanowienie Sądu Apelacyjnego w P. z dnia (...)( (...)), którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) W pełni zgodzić się należy z poglądami doktryny, że „ ostatnim orzeczeniem wydanym w przedmiocie środka zapobiegawczego , o którym mowa w art.554 § 2b pkt 1 kpk, jest niesłuszne tymczasowe aresztowanie (art.552 § 4 kpk), gdy ten środek zapobiegawczy nie został zaliczony na poczet kary w związku z wydaniem prawomocnego wyroku uniewinniającego lub umarzającego, lub warunkowo umarzającego postępowanie albo gdy umorzono postępowanie przygotowawcze.

W takim układzie procesowym o „właściwości” prezesa sądu nie decyduje orzeczenie kończące postępowanie, bo nie stanowi ono podstawy dochodzenia odszkodowania, ale ostatnie prawomocne postanowienie o zastosowaniu albo przedłużeniu tymczasowego aresztowania; gdy wydał je sąd pierwszej instancji i nie zostało poddane kontroli odwoławczej – wówczas organem reprezentującym jest prezes tego sądu, a gdy orzekał sąd drugiej instancji i tymczasowe aresztowanie nie zostało uchylone, wówczas organem reprezentującym jest prezes tego sądu” (vide:

Świecki Dariusz (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany. Opublikowano: LEX/el. 2024). Oznacza to, że organem, o którym mowa w cyt. przepisie powinien być w rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu Apelacyjnego w P. a nie Prezes Sądu Okręgowego w P.. Mając powyższe na uwadze sąd odwoławczy – zgodnie z treścią art.554 § 3 kpk – zawiadomił właściwego przedstawiciela Skarbu Państwa. Na rozprawie w dniu (...) podniósł on (w ślad za analogicznym wnioskiem prokuratora) zarzut przedawnienia roszczenia wnioskodawcy (vide: k.225v).

Ustawodawca nie ograniczył bynajmniej możliwości podniesienia tego rodzaju zarzutu wyłącznie do postępowania przed sądem I instancji. Oznacza to, że mógł on skutecznie zostać podniesiony także przed sądem odwoławczym. Jest to więc drugi powód, dla którego zarzut zawarty w pkt II.1 apelacji pełnomocnika jest chybiony. Nie można podzielić także dywagacji apelującego wyrażonych w pkt II.2 co do naruszenia art.5 kc poprzez uwzględnienie zarzutu przedawnienia. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika żadnych przekonywujących okoliczności uzasadniających zastosowanie art.5 kc wnioskodawca nie przedstawił.

Uwaga ta odnosi się także do samego skarżącego. Próżno ich także szukać w uzasadnieniu apelacji z dnia (...) W tym zakresie należy odwołać się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia (...) że ewentualne zastosowanie art.5 kc w razie zgłoszenia przez prokuratora lub organ reprezentujący Skarb Państwa zarzutu przedawnienia ma dopiero otworzyć drogę do merytorycznego zbadania wniosku, nie przesądzając o wyniku sprawy, a nie ją kończyć. Sygnalizowana przez stronę niewątpliwa niesłuszność tymczasowego aresztowania, poczucie krzywdy czy niesprawiedliwości nie stanowią wystarczających przesłanek do uznania, że podniesiony przez prokuratora zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (...).

W przeciwnym wypadku, jak podkreślał to już Sąd Najwyższy, sama zasadność wniosku o odszkodowanie lub zadośćuczynienie musiałaby zawsze skutkować uznaniem zgłoszonego przez prokuratora zarzutu przedawnienia jako naruszającego zasady współżycia społecznego ( vide: np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8.11.2007r., IV KK 406/07 ). Ku temu brak jest natomiast podstaw w obowiązujących przepisach prawa. W orzecznictwie sądowym od lat już wskazuje się, że do okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi wskazanemu w art.555 kpk zalicza się takie, które są całkowicie niezależne od woli wnioskodawcy : długotrwałą obłożną chorobę, całkowity upadek sił powodujący konieczność zapewnienia opieki osoby trzeciej w sprawach codziennej egzystencji, chorobę psychiczną, ubezwłasnowolnienie, długotrwały pobyt za granicą połączony z niemożnością nawiązania kontaktu z krajem.

Sąd Apelacyjny w P. w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela też pogląd wyrażony m.in. w uzasadnieniu cyt. powyżej postanowienia, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest korzystaniem przez prokuratora (lub reprezentanta Skarbu Państwa) z przysługującego mu prawa. Twierdzenie wnioskodawcy, iż skorzystanie z tego prawa jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, wymaga wskazania, jakie konkretne zasady współżycia społecznego zostały przez to naruszone oraz udowodnienia faktów uzasadniających ten zarzut.

Nie wystarczy, zatem ogólne i lakoniczne powołanie się na naruszenie powyższej normy i odesłanie do ogólnych zasad słuszności. W realiach niniejszej sprawy zarówno S. N., jak i jego pełnomocnik takich ekstraordynaryjnych okoliczności nie wskazali. Autor apelacji nie podołał ( vide: s.4 ) obowiązkowi wykazania jakie zasady współżycie społecznego w niniejszej sprawie miałyby zostać naruszone i na czym miałoby to polegać. S. N. swoje roszczenie zgłosił dopiero w dniu (...)a więc po upływie aż 5 miesięcy i 29 dni od dnia, w którym upłynął już istotny dla sprawy termin ustawowy.

Swoje roszczenie winien zgłosić maksymalnie do (...) W takich okolicznościach, jak prawidłowo wskazał Sąd Okręgowy, aby móc uznać, że zgłoszenie przez prokuratora zarzutu przedawnienia nastąpiło w warunkach określonych w art.5 kc, muszą zachodzić szczególne okoliczności po stronie wnioskodawcy, których wystąpienie powoduje, że podniesienie zarzutu przedawnienia nie może korzystać z ochrony prawnej. Nie można ich sprowadzać do tego, czego zdaje się oczekiwać autor apelacji i osoba przezeń reprezentowana, że wystarczy, iż samo roszczenie wnioskodawcy jest subiektywnie zasadne, a oddalenie wniosku spowoduje, że ewentualna szkoda lub krzywda związana ze stosowanym wobec wnioskodawcy środkiem zapobiegawczym nie zostaną naprawione.

Powyższej oceny nie zmienia także to, że organy rozpoznające sprawę karną wnioskodawcy nie informowały go o terminie przedawnienia, zwłaszcza, że jak uprzednio już wskazano miał zapewnioną pomoc prawną. Brak udzielenia takiej informacji na zakończenie postępowania karnego nie stanowi przeszkody w złożeniu wniosku o odszkodowanie lub zadośćuczynienie ( vide: np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.07.2002r., IV KK 172/02; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 3.08.2016r., II AKa 134/16 ). Z powyższych powodów podniesiony przez prokuratora a następnie przez organ reprezentujący Skarb Państwa zarzut przedawnienia nie mógł być uznany za naruszający zasady współżycia społecznego.

Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz S. N. kwoty 100.000 zł; z tytułu oczywiście niesłusznego tymczasowego aresztowania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy 0.1Wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) ((...)) Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Brak skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1.

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6.

Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art.554 § 4 kpk, obciążając nimi Skarb Państwa.

7. PODPIS P. G. M. Ś. P. M.