Legislator Case Law & Legislation
II AKa 23/23 AI generated

II AKa 23/23 · Sąd powszechny

Case Number II AKa 23/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 23/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 października 2022r. w sprawie o sygn. III K 144/22. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art.7 k.p.k; II AKa 23/23 · Sąd powszechny: – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.

Keywords

AI generated
failure to provide evidence failure to state reasons lack of prosecutorial standing unproven causation unproven judicial bias non-contestation of the facts

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art.7 k.p.k
Apelacja prokuratora: zarzut obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść wyroku, to jest art.7 k.p.k.
art. 13§ 1 k.k
pomocy medycznej, to jest popełnienia czynu z art. 13§ 1 k.k.
art. 148 § 1 k.k
AI generated
II Ka 361/22
Sygn. akt II Ka 361/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Sędziowie: SO Agata Kowalska (spr.) SO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Rafała Guza po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy P. T. oskarżonego z art. 233 § 1 kk , art. 178 a §4kk w zw. z art. 64 §1kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt II K 105/20 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. M. 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego P. T. na rzecz Skarbu Państwa 716,60 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 361/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 10 grudnia 2021 r., sygn. II K 105/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. W zakresie czynu z pkt I aktu oskarżenia Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 233 § 1 i 6 kk, poprzez przyjęcie, że działanie oskarżonego wypełniło znamiona zarzucanego mu czynu, w sytuacji, w której w przypadku P. T. upoważnienie do uprzedzenia go o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia o tym, że nie był wobec niego orzeczony przez Sąd zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie wynikało z przepisów ustawy, ale tylko rozporządzenia, a warunkiem odpowiedzialności za występek z art. 233 § 6 kk jest, aby przepis ustawy przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, co powoduje, że nie można mu tym samym przypisać sprawstwa tego występku. z ostrożności procesowej Obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku art. 7 kpk, poprzez dokonanie pobieżnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem tej części wyjaśnień oskarżonego, z której wynikało, że przed złożeniem wniosku o wydanie prawa jazdy, oskarżony zasięgał informacji dotyczących zatarcia skazania na komisariacie Policji, - co skutkowało przyjęciem, że oskarżony działał w sposób umyślny, jak również wyłączyło możliwość przyjęcia, że w niniejszej sprawie P. T. działał pod wpływem usprawiedliwionego błędu, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Za bezzasadnym uznać należy zarzut obrazy przepisów prawa materialnego art. 233 § 1 i § 6 kk, sprowadzający się do twierdzenia, iż upoważnienie do uprzedzenia P. T. o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (o tym, że nie był orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych) nie wynikało z przepisów ustawy, ale tylko z rozporządzenia, a w związku z tym powinien zostać uniewinniony. Stanowisko obrońcy jest bowiem sprzeczne ze stanem prawnym jaki istnieje w tej sprawie. Sądowi Okręgowemu w Siedlcach znany jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r., sygn. V KK 225/15 (LEX nr 1783191), w którym orzeczono, iż tryb wydawania prawa jazdy reguluje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.). Jej przepisy nie zawierają upoważnienia organu administracji do odbierania od osób wnioskujących o wydanie prawa jazdy oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych co do podlegania zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych. Co prawda, wzór wniosku o wydanie prawa jazdy przewiduje zamieszczenie w nim oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kk, że wobec osoby ubiegającej się nie obowiązuje sądowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, ale powinność złożenia oświadczenia w tej kwestii wynika nie z przepisu ustawy, lecz z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 r., poz. 1005 ze zm.). Regulacja ta, zamieszczona w akcie prawnym podustawowym, nie spełnia warunku ustawowej określoności typu przestępstwa (art. 42 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 § 1 k.k.). Powyższy wyrok SN z 2015 r., sygn. V KK 225/15 i przedstawiona w nim argumentacja dopełniała uzasadnienie apelacji w części dotyczącej obrazy przepisu prawa materialnego art. 233 § 1 i 6 kk. Rzecz w tym, iż straciła ona aktualność, a w przedmiotowej sprawie w grę nie wchodziła kolizja ustaw w czasie (na dzień popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu i na dzień procedowania) obligująca Sąd do uwzględnienia stan prawnego korzystniejszego dla oskarżonego. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami uległ bowiem zmianie z dniem 18 lipca 2018 r. Obecnie brzmi on – prawo jazdy jest wydawane osobie, która (pkt 6) uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że: a) nie został orzeczony w stosunku do niej, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych; b) nie ma zatrzymanego prawa jazdy ani pozwolenia na kierowanie tramwajem; c) nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami. Z kolei czyn oskarżonego z pkt I aktu oskarżenia został popełniony 8 sierpnia 2019 r., a zatem ponad rok po zmianie treści w/w przepisu art. 11 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Dlatego też, stanowczego podkreślenia wymagało, iż w tej konkretnej sprawie uprzedzenie oskarżonego o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia o tym, że nie był orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów, nie miało nic wspólnego ze standardową treścią formularza o wydanie prawa jazdy, wynikającą z aktu prawnego rangi rozporządzenia, jak twierdził obrońca, lecz wynikało wprost z ustawy, a dokładniej przytoczonego wyżej przepisu. Bezzasadnym był również zarzut obrazy art. 7 kpk, dotyczący działania oskarżonego w błędzie co do zatarcia skazania, z uwagi na powzięcie przez oskarżonego informacji na Komisariacie Policji. Biorąc pod uwagę, iż Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zajął stanowiska dotyczącego tej kwestii, ograniczając się do stwierdzenia, iż „Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, w których przyznał się do popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt I a/o”, bez zagłębienia się w treść tychże wyjaśnień, Sąd Okręgowy respektując art. 455a kpk uzupełni rozważania Sądu Rejonowego. W tym miejscu przypomnieć należy, iż składając wyjaśnienia po raz pierwszy (k. 163-164), oskarżony P. T. przyznał się do zarzucanego mu czynu i w swoich wyjaśnieniach nie wskazywał na uprzednie powzięcie informacji na Komisariacie Policji o nieobowiązywaniu zakazu. Również składając wyjaśnienia w dniu 17 grudnia 2020 r. na rozprawie przed Sądem Rejonowym (k. 190-190v) oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, obierając jednak linię obrony, w której wskazał, że „policjant wbił w system moje dane i powiedział, że zakaz mi się skończył, więc i ja tak zaznaczyłem w urzędzie. Później wyszyło, że zakaz trwał. (…) Potem okazało się, że jak byłem w ZK i wtedy się inaczej liczy zakaz”. Wyjaśniając po raz ostatni w dniu 19 sierpnia 2021 r.(k. 223v), oskarżony wskazał, iż „ co do zakazu to dołożyli mi 8 miesięcy z tego, co byłem w ZK, stąd wziął się ten zakaz”. W ocenie Sądu Okręgowego, obrana linia obrony nie mogła przynieść oczekiwanych rezultatów. Po pierwsze –art. 43 § 2a kk stanowi, iż okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w okresie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. Oskarżony był pozbawiony wolności w okresie od 04.04.2015 r. do 19.11.2015 r. Uwzględnić jednak należało jakiego dokładnie wyroku dotyczyło złożenie przez niego fałszywego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej – mianowicie wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 24 października 2014 r., sygn. VII K 503/14, w którym orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 01.11.2014 r. i od tego dnia obowiązywał ów 5-letni zakaz, który powinien upłynąć 01.11.2019 r. Oskarżony oświadczenie, którego dotyczył pkt I aktu oskarżenia, złożył zaś kilka miesięcy wcześniej, dokładnie w dniu 8 sierpnia 2019 r., a zatem zanim minął ów 5 letni okres, nawet bez uwzględnienia pozbawienia wolności w myśl art. 43 § 2a kk. Prosta sekwencja wydarzeń przeczyła zatem temu, co próbowano dowieść w kontekście zamiaru oskarżonego. Po drugie – twierdzenie, że oskarżony sprawdzał fakt zatarcia skazania (upływu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego w sprawie VII K 503/14) na komisariacie Policji nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione, a taka wersja wydarzeń w jego wyjaśnieniach pojawiła się dopiero na etapie postępowania sądowego, co powodowało, że należało do niej podejść z dużą dozą ostrożności. Tym bardziej, że jak już wskazano, wobec oskarżonego w dniu złożenia wniosku nadal obowiązywał zakaz 5-letni prowadzenia pojazdów mechanicznych, nawet bez uwzględnienia okresu, kiedy był on pozbawiony wolności. Zatem musiał on widnieć w stosownym rejestrze policyjnym i gdyby rzeczywiście zwrócił się do funkcjonariuszy o zweryfikowanie obowiązywania zakazu, uzyskałby odpowiedź twierdzącą. Po trzecie zaś – w ocenie Sądu Okręgowego, oskarżony nie może powoływać się na nieznajomość przepisu art. 43 § 2a kk w kontekście swojego zamiaru złożenia fałszywego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Brak przepisu art. 43 § 2a kk w polskim porządku prawnym stwarzałby sytuację, w której dolegliwość środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w czasie wykonywania kary pozbawienia wolności, kiedy inne prawa jednostki są w oczywisty sposób ograniczone z uwagi na izolację więzienną, byłaby jedynie iluzoryczna, a cele stawiane przed tymże środkiem karnym nie zostałyby zrealizowane. Zasada ingorantia iuris nocet mimo ewolucji systemów normatywnych, zwiększenia dziedzin życia regulowanych przez prawo, a także znacznego skomplikowania przepisów –jest powszechnie akceptowana. Od momentu prawidłowego ogłoszenia określonych aktów prawnych nikt nie może zasłaniać się nieznajomością zawartych w nich przepisów. Tak pojmowana zasada stanowi istotny element bezpieczeństwa i pewności obrotu prawnego. Podważenie koncepcji powszechnej znajomości prawa i przyjęcie, że określone działania lub zaniechania jednostki mogłyby być usprawiedliwiane niewiedzą w tym zakresie, prowadziłoby w konsekwencji do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej. Wniosek - o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów; - o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu, albowiem nie zostały one uiszczone w całości, ani w części; z ostrożności procesowej - w zakresie czynu z pkt I a/o zastosowanie w stosunku do oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 28 kk; - w zakresie czynu z pkt II a/o zastosowanie dobrodziejstwa instytucji z art. 37a kk i wymierzenie w stosunku do oskarżonego kary o charakterze nieizolacyjnym; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów warunkowała bezzasadność wniosku głównego o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów. Wniosek o zasądzenie kosztów obrony z urzędu Sąd Okręgowy uwzględnił. Do wniosków alternatywnych dotyczących rozstrzygnięcia o karach jednostkowych, sformułowanych z ostrożności procesowej, nie sformułowano zarzutu w tzw. petitum apelacji. W uzasadnieniu środka odwoławczego także nie ma odrębnej jednostki redakcyjnej dotyczącej tego zagadnienia. Biorąc pod uwagę, że obrońca zaskarżył wyrok pierwszoinstancyjny w części dotyczycącej winy oskarżonego za czyny zarzucane mu w pkt I i II a/o, a w niniejszej rubryce omówiono jedynie bezzasadność zarzutów dotyczących czynu z pkt I a/o (art. 233 § 1 i 6 kk), do kwestii kary Sąd Okręgowy odniesie się w dalszej części uzasadnienia. Lp. Zarzut 2. W zakresie czynu z pkt II aktu oskarżenia Obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku: - art. 5 § 2 kpk, poprzez nieuwzględnienie niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, a dotyczących obecności na miejscu zdarzenia innej osoby, która prowadziła motocykl i potrąciła oskarżonego poruszającego się na rowerze, w sytuacji, w której żaden ze świadków nie widział momentu upadku oskarżonego, z treści opinii biegłego (k. 137) wynika, że obrażenia oskarżonego mogły powstać w wyniku upadku, zarówno samoistnego, jak i wyniku potrącenia przez inny pojazd, jak też wobec faktu, że na miejscu zdarzenia został znaleziony i zabezpieczony rower, co potwierdza wiarygodność wyjaśnień oskarżonego i powoduje, że w sprawie istnieją dwie równie prawdopodobne wersje zdarzenia, tj. wersja zdarzeń oskarżonego, jak również opisana w zarzucie skierowanym przeciwko niemu, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku, a polegającym na przyjęciu, że to oskarżony poruszał się motocyklem, znajdując się przy tym pod wpływem alkoholu i uznaniem go winnym przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 4 kk w zw. z art. 64 § 1 kk; - art. 7 kpk, poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonego, które były od samego początku konsekwentne, spójne i logiczne i nie pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, w tym w szczególności z zeznaniami przesłuchiwanych w sprawie świadków, w konsekwencji czego Sąd odmówił im wiary i dokonał ustaleń faktycznych w sposób z nimi sprzeczny, co doprowadziło do uznania oskarżonego winnym zarzucanych mu czynów; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Obrońca postulował uznanie, że żaden ze świadków nie widział momentu upadku oskarżonego na motocyklu oraz że oskarżony jadąc rowerem został on potrącony przez motocykl. Do tej linii obrony Sąd Rejonowy odniósł się w sposób zgodny z przepisem art. 7 kpk, kompleksowo i szczegółowo analizując zgromadzone dowody, we wzajemnym powiązaniu, a następnie przekonująco argumentując zajęte stanowisko i ocenę dowodów, która była kanwą poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń. W uzasadnieniu wniesionej apelacji zabrakło przekonujących kontrargumentów wobec tych wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Autor apelacji skupił się na swoistym atomizowaniu dowodów, podkreślając to co było korzystne dla oskarżonego lub pozostawało obojętne dla kwestii jego winy, z jednoczesnym przemilczeniem tego, co go obciążało. Tymczasem, tylko rzetelne odniesienie się do zgromadzonych dowodów, pozwala na podjęcie rzeczowej dyskusji ze skarżącym. Zarzuty obrazy art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk zmierzały do zanegowania tego, że to oskarżony, a nie inna osoba, w dniu zdarzenia kierowała motocyklem. Sąd Rejonowy ferując wyrok dysponował jednak dowodami o charakterze osobowym, które jednoznacznie przeczyły wersji wydarzeń prezentowanej przez oskarżonego, a zatem skoro poczynienie ustaleń faktycznych uzależnione było od obdarzenia przymiotem wiarygodności jednej z dwóch grup dowodów o przeciwstawnej wymowie, w grę nie wchodziła w ogóle obraza art. 5 § 2 kpk. W doktrynie i w orzecznictwie ugruntowane pozostają poglądy o wzajemnych relacjach zarzutów opartych o przepis art. 7 kpk i art. 5 § 2 kpk. O istnieniu niedających się usunąć wątpliwości nie przesądza zaprezentowanie przez obronę alternatywnej wersji przebiegu wydarzeń, która jednak okazała się niewiarygodna (por. postanowienie SN z 27.05.2021 r., V KK 189/21, LEX nr 3245185). Zasada in dubio pro reo nie polega na obowiązku automatycznego wyboru najkorzystniejszej wersji wynikającej z wyjaśnień i innych dowodów mających niejednakowy walor dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest więc sprzeczny z tą zasadą wybór wersji mniej korzystnej dla oskarżonego, oczywiście jeśli tylko znajduje ona oparcie w przeprowadzonych w sprawie dowodach, jeżeli w przeciwieństwie do korzystniejszej, to właśnie one pasują do obrazu zdarzenia jako logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym dopełnienie, gdy pozostałe elementy zdarzenia nie są nawet w ogóle kwestionowane (por. postanowienie SN z 12.03.2021 r., I KK 160/20, LEX nr 3158087). Sąd Rejonowy w rubryce 2.1 w części dotyczącej l.p. faktu 3 (k. 245) wskazał, iż bezpośrednimi świadkami zdarzenia z udziałem oskarżonego były M. I. i A. W.. Przedstawiona na k. 245-245v ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Rejonowy stanowiła odpowiedź na zarzuty obrońcy, a biorąc pod uwagę, że rolą Sądu Odwoławczego nie jest powielanie uzasadnienia pierwszoinstancyjnego, do wskazanych wyżej kart należało odesłać skarżącego. W przedmiotowej sprawie nie doszło do zderzenia się dwóch pojazdów. Prawidłowo wskazani przez Sąd Rejonowy świadkowie jednoznacznie zeznali, że na motocyklu brawurowo na jednym kole poruszała się jedna osoba, która po tym, gdy usłyszeli charakterystyczny huk, upadła i to tej osobie (oskarżonemu) była udzielana pomoc medyczna, po wezwaniu na miejsce służb medycznych. Po przybyciu na miejsce upadku motocyklisty świadków A. W. i M. I., leżał tam oskarżony i zielony motocykl, nie było żadnej innej osoby, nie było także żadnego roweru. W międzyczasie rzeczywiście na miejsce zdarzenia pojawił się rower wraz z umową jego zakupu (z datą dzień przed zdarzeniem), a zielony motocykl został zabrany przez nieznane osoby, co miało miejsce w ogólnym zamieszaniu i obecności tłumu gapiów. Taka sekwencja wydarzeń nie mogła implikować bezkarności oskarżonego. Nie wywołała też powstania wątpliwości o jakich stanowi art. 5 § 2 kpk ani po stronie Sądu I, ani Sądu II instancji. Zarówno T. G., jak i M. I. w swoich depozycjach odnotowały, że dwóch nieznanych im mężczyzn zabrało motocykl z miejsca zdarzenia (k. 87v, 84v-85, 224v-225). Także rower, który zabezpieczono w tej sprawie, a którego zdjęcia znajdowały się w aktach sprawy, nie był zniszczony wskutek uderzenia. Opinia sądowo-lekarska, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wykluczała winy oskarżonego i Sąd Rejonowy nie dokonał jej nadinterpretacji w powiązaniu z wyjaśnieniami P. T., tracąc z pola widzenia treść innych dowodów o charakterze osobowym, wręcz przeciwnie – u podstaw wyroku wydanego w tej sprawie leżało uwzględnienie przez Sąd Rejonowy wzajemnych relacji i zależności pomiędzy zgromadzonymi dowodami i wnioskami z nich płynącymi z jednoczesnym uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Wniosek - o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów; - o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu, albowiem nie zostały one uiszczone w całości, ani w części; z ostrożności procesowej - w zakresie czynu z pkt I a/o zastosowanie w stosunku do oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 28 § 2 kk; - w zakresie czynu z pkt II a/o zastosowanie dobrodziejstwa instytucji z art. 37a kk i wymierzenie w stosunku do oskarżonego kary o charakterze nieizolacyjnym; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ustawodawca nie ustanowił wymogu sporządzania środków odwoławczych na formularzach, gdzie każdy zarzut miałby swój odpowiednik we wniosku apelacyjnym, w myśl zasady: zarzut-wniosek, zarzut-wniosek. W stosownym rozporządzeniu nie przewidziano również wzoru tabelarycznego uzasadnienia stanowiącego odpowiedź na apelację, w której sformułowano wiele zarzutów i jeden wniosek apelacyjny, co powoduje, że przepis art. 99a § 1a kk i budowa standardowego formularza uzasadnienia odwoławczego UK2 z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie wzorów formularzy uzasadnień wyroków oraz sposobu ich wypełniania (Dz.U.2019.2349 z dnia 2019.12.03) nakładała na sąd odwoławczy wymóg dublowania tego samego wniosku (wniosków) w kolejnych rubrykach. W tej konkretnej sprawie Sąd Okręgowy nie widział jednak potrzeby powielania tych samych rozważań i skonkretyzowanych odpowiedzi na podniesione w apelacji kwestie. Niniejsze uzasadnienie należało bowiem odczytywać jako spójną całość, czyniąc założenie, iż spełnienie przez Sąd Okręgowy wymagań z art. 457 § 3 kk możne zostać zrealizowane niezależne od tego, w której dokładnie rubryce omówiono dane zagadnienie, oby omówiono wszystkie zarzuty i wnioski obrońcy. W ocenie Sądu Okręgowego, mając na uwadze dotychczasowy wywód, w tym miejscu wystarczającym będzie wskazanie, że bezzasadność wszystkich zarzutów obrońcy w części dotyczącej winy oskarżonego odnośnie do czynów z pkt I i II a/o warunkowała bezzasadność najdalej idącego wniosku o uniewinnienie oskarżonego. Do ewentualnego działania oskarżonego w warunkach błędu, o jakim stanowi art. 28 kk, Sąd Okręgowy odniósł się w rubryce 3.1 przytaczając powody tej konstatacji. W efekcie – bezzasadnym był również wniosek o nadzwyczajne złagodzenie kary za ten czyn. Bezzasadnym był również wniosek w zakresie czynu z pkt II a/o odnośnie do zastosowania dobrodziejstwa instytucji z art. 37a kk i wymierzenia w stosunku do oskarżonego kary o charakterze nieizolacyjnym. Wniosek ów mógł zostać rozpatrywany jedynie pod kątem rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, zaś tej Sąd Okręgowy nie stwierdził w zaskarżonym wyroku ani w odniesieniu do kar jednostkowych (7 i 8 miesięcy pozbawienia wolności), ani kary łącznej (1 roku pozbawienia wolności). Wszystkie argumenty obrońcy z uzasadnienia wniesionej apelacji mogące mieć znaczenie w kontekście złagodzenia kary (przy braku zarzutu z art. 438 pkt 4 kpk) były nietrafne, co omówiono już powyżej. W przekonaniu Sądu Okręgowego, stopień dolegliwości orzeczonych w I instancji kar jednostkowych w odniesieniu do skonkretyzowanej sytuacji podsądnego P. T., odpowiadał dyrektywom wymiaru kary, a wszelkim przesłankom łagodzącym i obciążającym tego oskarżonego nadano właściwą rangę i znaczenie. Współmiernością cechowało się również rozstrzygnięcie o karze łącznej z zastosowaniem zasady asperacji. W sytuacji oskarżonego, orzeczenie przez Sąd Rejonowy świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10.000 zł było obligatoryjne. Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów dożywotnio – również. Jednocześnie, na zakończenie dodać jedynie można, że przepis art. 84 § 2a kk nie przekreśla całkowicie możliwości uzyskania przez P. T. prawa jazdy w przyszłości. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. z dnia 29 lipca 2019 r., Dz. U. z 2019 r., poz. 1513) Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. M. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tej kwoty na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. z dnia 30 listopada 2018 r., Dz. U. z 2019 r., poz. 18). III. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk oraz art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 716,60 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Kwota ta składa się z: 180 zł opłaty, 20 zł ryczałtu za doręczenie pism w postępowaniu apelacyjnym oraz 516,60 zł wynagrodzenia obrońcy z urzędu. 7. PODPIS
IV Ka 189/25
zarzuty mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazy przepisów postępowania, tj.
II Ka 416/23
Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 02 marca 2023 r.
VI Ka 181/22
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
II Ka 79/23
Sygn. akt II Ka 79/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Jolanty Świerczewskiej-Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. sprawy J. L. oskarżonego z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II K 126/22 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii (...) 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu sprawowaną w toku postępowania odwoławczego; III. zwalnia oskarżonego J. L. od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 79/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. II K 126/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Rażąca niewspółmierność: - orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, przy wymiarze której Sąd nie uwzględnił okoliczności łagodzących w postaci występujących u oskarżonego zaburzeń osobowości, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego rażąco niewspółmiernej kary, która nie spełnia dyrektyw kary określonych w art. 53 kk, a których prawidłowe zastosowanie powinno skutkować orzeczeniem kary w dolnych graniach ustawowego zagrożenia; - orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 15.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, przy wymiarze którego Sąd nie uwzględnił możliwości zarobkowych i majątkowych oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie rażąco wygórowanej; - obraza art. 624 kpk, przez nie zwolnienie oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, w sytuacji gdy istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację majątkową i wysokość osiąganych dochodów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy poddając zaskarżony wyrok kontroli instancyjnej nie dostrzegł przesłanek racjonalizujących twierdzenie o wymierzeniu J. L. represji karnej rażąco, niewspółmiernie surowej. Rzeczywiście pozostaje ona surowa, aczkolwiek bez wartościującej cechy surowości „rażącej”. Zarzut rażącej niewspółmierności kary może być uznany za trafny i zasadny wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to istotna, wyraźna "bijąca wręcz po oczach" różnica pomiędzy karą orzeczoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary. Drugi z nich to stwierdzenie przez Sąd II instancji naruszenia dyrektyw wymiaru kary, które określa art. 53 kk, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności w tym wypadku o charakterze łagodzącym lub też gdy wprawdzie tego rodzaju okoliczności formalnie uwzględniono, ale nie nadano im właściwego znaczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9.02.2022 r., sygn. II AKa 232/21, LEX nr 3324690). Żeby dyskutować o surowości rozstrzygnięcia o karze, przypomnienia wymaga to, w jakich dokładnie granicach Sąd I instancji ferował wyrok. Zgodnie z Kodeksem Karnym sprawca czynu z art. 178a § 4 kk podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Sąd Okręgowy kontrolując rozstrzygnięcie o karze wymierzone podsądnemu w I instancji oceniał zatem dostosowanie przez Sąd a quo stopnia wykorzystania w/w granic kary do skonkretyzowanej sytuacji oskarżonego J. L.. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (rubryka 4) prawidłowo wymienił okoliczności obciążające i prawidłowo stwierdził brak okoliczności łagodzących. Apelujący próbował przeforsować tezę, że za okoliczność łagodzącą należało przyjąć to, iż u oskarżonego stwierdzono zaburzenia osobowości. Jednakże tego argumentu Sąd Okręgowy nie podzielił. Oskarżony był badany przez lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii wskazali, że w dacie czynu oskarżony miał zachowaną zarówno zdolność rozpoznania jego znaczenia, jak również pokierowania swoim postępowaniem. Wniosków tejże opinii sądowo-psychiatrycznej i oparcia na niej wyroku skazującego przez Sąd Rejonowy skarżący nie kwestionował. Wyrazem aktualnej filozofii karania jest systematyka obecnie obowiązującego Kodeksu Karnego, a jej jądro w największym skrócie ująć można następująco: traktuj karę jako środek ostateczny (ultima ratio) i bacz, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, a po surowszy środek represji karnej sięgaj tylko wtedy, gdy za pomocą łagodniejszego nie da się osiągnąć w stosunku do sprawcy przestępstwa zapobiegawczych i wychowawczych celów kary bądź zadośćuczynić należycie potrzebom w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23.08.2022 r., sygn. II AKa 366/21, LEX nr 3446772). Jak wynika z Karty Karnej dotyczącej oskarżonego, dotychczas stosowane wobec niego kary nie przyniosły rezultatu i nie wdrożyły go w przestrzeganie porządku prawnego. Jego przestępcze czyny pozostają nader zbliżone do siebie rodzajowo, prawidłowym był zatem wniosek Sądu Rejonowego, iż pozytywna prognoza kryminologiczna nie zachodzi i Sąd ten w pełni uprawniony był do sięgnięcia po karę najsurowszą rodzajowo, powyżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego czynu przypisanego podsądnemu. Okoliczności przesądzające o sprawstwie, a należące do znamion określonego przestępstwa, mogą być przyjmowane jako okoliczności obciążające tylko wtedy, gdy podlegają stopniowaniu lub nagromadzeniu. W sprawie niniejszej oskarżony kilkukrotnie przekroczył stan uznawany przez ustawodawcę za nietrzeźwość (0,5 promila alkoholu we krwi lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) – I próba wynosiła 1,17 mg/l, zaś II próba – 1,19 mg/l. Dodatkowo owo stężenie alkoholu u oskarżonego rosło, a nie malało, co wskazywało na to, że zdecydował się wsiąść do samochodu jako kierowca, krótko po tym, gdy skończył spożywanie alkoholu. Powodem zatrzymania oskarżonego rzeczywiście była rutynowa kontrola funkcjonariuszy Policji, aczkolwiek z ich zeznań wynikało, że oskarżony nie utrzymywał prostego toru jazdy, jechał tzw. wężykiem. Stwarzał zatem realne, a nie abstrakcyjne zagrożenie na drodze. Oskarżony podał zresztą, że w tym samym dniu w ciągu ostatnich 24 godzin, spożywał alkohol w postaci wódki w ilości 1 litra około godziny 5 rano (protokół, k. 2 verte akt sprawy). Zatrzymano go przed godz. 11, przy czym w dniu zdarzenia w ogóle nie powinno być go na drodze publicznej, albowiem miał zatrzymane prawo jazdy. Pouczony o swoich prawach i obowiązkach, po wręczeniu wezwania na przesłuchanie na dzień następny oskarżony wulgarnie oświadczył, że nic go to nie interesuje, a cytatu z tej wypowiedzi Sąd Okręgowy w niniejszym uzasadnieniu nie przytoczy, w dbałości o język pism sądowych, odsyłając do akt sprawy (k. 6 verte). Orzeczona kara musi uwzględniać sposób działania sprawcy, stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, jak też zachowanie po jego dokonaniu, aby można było uznać ją za sprawiedliwą oraz karę, która spełni stawiane przed nią cele wychowawcze oraz zapobiegawcze. W ocenie Sądu Okręgowego, rozstrzygniecie o karze zasadniczej powyższe wektory jak najbardziej uwzględniło. Dodatkowo, wymiar kary pozbawienia wolności (1 rok) orzeczonej w I instancji nie wyklucza złożenia przez oskarżonego wniosku o odbycie tejże kary w systemie dozoru elektronicznego (art. 43la kkw). W przekonaniu Sądu Okręgowego, współmierne były także orzeczone w I instancji środki karne: dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 15.000 złotych. Dyrektywy wymiaru kary stosowane są do środków karnych odpowiednio na mocy art. 56 kk, a zatem powyższe rozważania odnoszą się także do orzeczonych w I instancji środków karnych i nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania. Co do dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów Sąd I instancji nie miał zresztą luzu decyzyjnego. Zastosowanie przepisu art. 42 § 4 kk było obligatoryjne. Ratio legis świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomoc Postpenitencjarnej jest in concreto potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zwiększenie dolegliwości całości represji karnej oraz pomoc tym osobom, które cierpią skutek przestępstw popełnianych przez nietrzeźwych kierowców. Zła sytuacja materialna sprawcy nie może każdorazowo determinować orzeczenia w/w środka karnego w najniższej możliwej granicy, albowiem de facto oznaczałoby, że wszystkie pozostałe dyrektywy nie mają znaczenia, a do tego doprowadziłoby w istocie podzielenie zasadności zarzutu obrońcy przez Sąd Okręgowy w części dotyczącej w/w świadczenia pieniężnego. Jak już wskazano, w świetle art. 56 kk zasady i dyrektywy sądowego wymiaru kary stosowane powinny być również w odniesieniu do środków karnych, a skoro tak to jest oczywistym, iż muszą łączyć się z konkretnym sprawcą, konkretnego przestępstwa. Sąd Okręgowy nie stwierdził również w zaskarżonym wyroku obrazy przepisu art. 624 kpk. Przepis ten, regulujący zasady zwalniania od zapłaty kosztów sądowych, decyzję w tym zakresie pozostawia uznaniu Sądu. Koszty postępowania pierwszoinstancyjnego w sprawie niniejszej (ponad 2 tys. złotych) wywołane były przestępczym zachowaniem oskarżonego. W postępowaniu wykonawczym będzie możliwe ich rozłożenie na raty, o ile oskarżony złoży tego rodzaju wniosek i dopiero, gdy nie będzie możliwości ich skutecznej egzekucji komorniczej, zostaną one umorzone. Zasadą jest ponoszenie przez podsądnego kosztów postępowania w sytuacji wydania wyroku skazującego, a stosunkowo młody wiek oskarżonego (ur. (...)) pozwalał na przyjęcie, iż poddany resocjalizacji może zmienić swoje życie, a jego stan zdrowia może ulec poprawie w sytuacji, gdy oskarżony będzie o niego dbać. W przekonaniu Sądu Okręgowego prowadzenie przez oskarżonego trybu życia, który po raz kolejny doprowadził go na salę sądową, wymaga zdecydowanych kroków i w całokształcie dolegliwości wymagających ze skazaniem, musi skutkować u J. L. kategorycznym przekonaniem o nieopłacalności łamania prawa pod każdym względem. Wniosek - o wymierzenie oskarżonemu kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przewidzianego za przypisane mu przestępstwo; - o obniżenie wymiaru zasądzonego w pkt III świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; - o zwolnienie w całości oskarżonego J. L. od ponoszenia kosztów sądowych za I instancję; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność wszystkich podpunktów zarzutu obrońcy determinowała bezzasadność wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy W zaskarżonej części, tj. co do kary i środka karnego oraz obowiązku poniesienia przez oskarżonego kosztów postępowania za I instancję, wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy oskarżonego została ustalona na podstawie przepisów § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 roku, poz. 18) przy uwzględnieniu, że wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku, SK 78/21 odnosi się do kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przygotowawczym i przed Sądem I instancji. III. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk oraz art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zwolniono oskarżonego od opłaty i wydatków za postępowanie odwoławcze, mając na uwadze jego sytuację materialną oraz dolegliwość finansowych skutków wyroku wydanego w I instancji. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie o karze zasadniczej i środku karnym 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 23/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 października 2022r. w sprawie o sygn. III K 144/22. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. --- --- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. --- --- Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp.

Zarzut 3.1. Apelacja prokuratora: zarzut obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść wyroku, to jest art.7 k.p.k. polegającej na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez nietrafną ocenę materiału dowodowego sprawy, co skutkowało uznaniem D. Z. (1) za winnego popełnienia zarzucanej zbrodni ze zmianą, że oskarżony działał w zamiarze ewentualnym, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów wskazuje na działanie oskarżonego z zamiarem bezpośrednim pozbawieniem życia V.

D.. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut podniesiony w apelacji prokuratora okazał się w istotnej mierze zasadny. Zdaniem sądu odwoławczego, sąd I instancji generalnie prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, słusznie kwestionując część wyjaśnień oskarżonego, i właściwie przyjmując za podstawę ustaleń faktycznych zeznania świadków, wymienionych w uzasadnieniu, w tym zeznania pokrzywdzonego, dowody z opinii biegłych, dokumentów i zapisu monitoringu.

Jednakże dla ustalenia postaci zamiaru działania oskarżonego, sąd zbyt małą wagę nadał okolicznościom wynikającym wprost z zapisu monitoringu, który obrazował cały przebieg zajścia. Zatem, uznając, że sąd I instancji nie dopuścił się istotnych błędów w zakresie oceny dowodów pod kątem ich wiarygodności, stwierdzić trzeba, że nie ustrzegł się ich na etapie analizy tychże dowodów w kontekście formułowania wniosków, mających znaczenie dla ustaleń służących zrekonstruowaniu zamiaru zachowania oskarżonego. W przekonaniu sądu apelacyjnego, sąd okręgowy dokonał nieprawidłowego ustalenia postaci zamiaru oskarżonego, który jak słusznie wskazuje oskarżyciel publiczny działał z zamiarem bezpośrednim, a nie ewentualnym pozbawienia życia pokrzywdzonego.

W tym zakresie w zarzucie apelacji oskarżyciela publicznego zasadnie podniesiono naruszenie przepisów art. 7 k.p.k. Stwierdzić należy, że sąd okręgowy w sposób, co najmniej marginalny, odniósł się do tego, że zdarzenie z udziałem oskarżonego i pokrzywdzonego miało dwa etapy, przy czym w pierwszym etapie pokrzywdzony i oskarżony wzajemnie zadawali sobie ciosy rękoma i nogami, a będące tam kobiety próbowały ich rozdzielić. Co więcej zdaniem sądu apelacyjnego, na tym etapie to V. D. był osobą atakującą oskarżonego, na co słusznie uwagę zwraca obrona.

Gdyby wówczas oskarżony, broniąc się, użył wobec pokrzywdzonego noża, wówczas nie tylko można by rozważać kwestię obrony koniecznej i jej przekroczenia, ale także możliwe byłoby przyjęcie zamiaru ewentualnego działania sprawcy. Jednakże w sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją, gdy po zakończeniu pierwszej fazy zdarzenia, a więc wtedy, gdy pokrzywdzony i oskarżony przestali zadawać sobie ciosy, V. D. oddalił się od towarzystwa, a D. Z. (1) podążył za nim. Wówczas, po krótkiej wymianie zdań, oskarżony nagle i z zaskoczenia, zaatakował pokrzywdzonego, zadając mu kilka szybkich ciosów nożem.

Taki właśnie stan faktyczny wynika z wnikliwej analizy materiału dowodowego, w tym przede wszystkim zarejestrowanego na monitoringu zapisu przebiegu zdarzenia, któremu to dowodowi sąd meriti nie nadał właściwego znaczenia. W rozpatrywanej sprawie, ewidentne jest to, że oskarżony zabrał z sobą nóż, mimo że towarzyszący mu Y. B. chciał mu go odebrać, na co ten nie zgodził się, twierdząc, że na spotkaniu może być dużo osób, a bracia D. będą chcieli go zabić. Zatem już w tym momencie, a więc idąc na spotkanie, D. Z. (1) przewidywał, że użyje noża.

Następnie podczas drugiego etapu zajścia, a więc po zakończeniu zadawania sobie ciosów przez pokrzywdzonego i oskarżonego, ten ostatni, nie bacząc na własne obrażenia, jakich chwilę wcześniej doznał, użył noża, zadając co najmniej 6 szybkich ciosów w istotne dla życia ludzkiego organy, to jest w żuchwę, okolice pachowe oraz w śródbrzusze. Zważyć trzeba na to, że każdy z wyprowadzonych przez oskarżonego ciosów, mógł okazać się śmiertelny. Stąd też rację ma prokurator twierdząc, że w okolicznościach niniejszej sprawy ustalić trzeba, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonego.

Właściwości użytego przez oskarżonego noża, mającego ostrze o długości 12 cm, ze swej natury niebezpiecznego, były bez wątpienia oskarżonemu znane. W dalszej kolejności należy wziąć pod uwagę okoliczność, że oskarżony zadał pokrzywdzonemu kolejno po sobie następujące, szybkie ciosy . Nie poprzestał na jednym ciosie, co mogłoby wskazywać ewentualnie na element chaotycznego, niekontrolowanego działania. Oskarżony raz za razem, wbijał nóż w ciało człowieka, następnie nóż ten wyjmował i w dalszym toku swoich poczynań powtórzył łącznie co najmniej 6 - krotnie taką sekwencję czynności.

Niewątpliwie działo się to szybko i gwałtownie, co jednak nie pozbawia znaczenia samego faktu powielania ciosów, które wbrew twierdzeniom obrony nie nosiły znamion chaotycznego wymachiwania nożem. Każdy, nawet średnio rozgarnięty człowiek wie, że używając noża o długości 12 cm i kierując go w okolicę głowy, pach, czy w brzuch ofiary, może doprowadzić do śmierci. Fakt powtarzania ciosów, w kontekście umiejscowienia obrażeń pokrzywdzonego, świadczy również o tym, iż oskarżony nie mógł nie mieć orientacji, w jaką część ciała człowieka one trafiały.

Spowodowane przez niego rany kłuto-cięte okolic pachowych i śródbrzusza, skutkujące między innymi krwawieniem w jamie opłucnej, stanowią uszkodzenia ciała świadczące o niemałej sile ciosów. Tak więc rację ma prokurator, podnosząc, że całość działań oskarżonego D. Z. (1) stanowi podstawę wnioskowania o bezpośrednim zamiarze zabójstwa V. D.. Odnosząc się do zapatrywań sądu I instancji, podkreślić trzeba, że kwestię zamiaru należy rozstrzygać kompleksowo, a więc, nie można ograniczać się do stwierdzenia, że skoro oskarżony, będąc atakowanym przez pokrzywdzonego i przewracając się, nie użył noża, to nie działał z zamiarem bezpośrednim.

Owszem w tym momencie oskarżony nie powziął takiego zamiaru, gdyż powstał on chwilę później, w trakcie kolejnego zwarcia z pokrzywdzonym, który oddalił się od towarzystwa, a oskarżony podążył za nim, by zaatakować. W takiej sytuacji, mając na względzie rodzaj użytego narzędzia, okoliczności zdarzenia, nagły i szybki sposób działania oskarżonego oraz intensywność oraz samą powtarzalność ciosów, a nadto ich umiejscowienie, przyjąć trzeba, że oskarżony chciał zabić pokrzywdzonego i swoim zachowaniem bezpośrednio do tego dążył.

Niewątpliwe, na początku, w pierwszej fazie zajścia, w czasie konfliktu pomiędzy nietrzeźwymi mężczyznami, w momencie, gdy interweniowały inne osoby, oskarżony nie użył noża, ale przecież po chwili, to jest po oddaleniu się pokrzywdzonego, udał się za nim, po to, by będąc w tym momencie sam na sam, użyć noża. Taki sposób działania oskarżonego przybrał formę usiłowania zabójstwa. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że oskarżony, jako dorosły i doświadczony życiowo mężczyzna, wiedział, z czym wiąże się użycie noża, a zadając, w opisany powyżej sposób, ciosy w głowę (a dokładnie w żuchwę), pachy i brzuch pokrzywdzonego, dążył i chciał pozbawić go życia.

Zamiaru bezpośredniego nie eliminuje fakt, że po zadaniu ciosów, gdy pokrzywdzony zorientował się i krzyknął, że oskarżony ma nóż, ten ostatni nie kontynuował ataku, oddalając się z miejsca zdarzenia. Owszem mógł on dalej atakować pokrzywdzonego i spowodować poważniejsze obrażania, ale tego nie zrobił. Całokształt prawidłowo ustalonych okoliczności postępowania oskarżonego D. Z. (1), gdy atakował nożem pokrzywdzonego, to nic innego jak bezpośrednie dążenie do zrealizowania podjętego zamiaru zabójstwa. Reasumując, sąd odwoławczy podziela zapatrywania oskarżyciela publicznego, że w sprawie niniejszej oskarżony działając z pełną świadomością, w sposób celowy zmierzał bezpośrednio do zabicia człowieka, a celu swojego nie osiągnął z uwagi na szybkie udzielenie pokrzywdzonemu pomocy.

Wniosek Wniosek o uznanie, że oskarżony D. Z. (1) dopuścił się tego, w dniu 12 września 2021r. przy ul (...) w S., usiłował dokonać zabójstwa V. D. w ten sposób, że działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia V. D. zadał jemu ciosy nożem w żuchwę, pachy, brzuch, czym spowodował u tego pokrzywdzonego ranę kłuto - ciętą okolicy podżuchwowej prawej, trzy rany kłuto - cięte w okolicy przedniej linii pachowej lewej, jedną ranę kłuto - ciętą w okolicy pachy prawej oraz jednej rany kłuto ciętą w okolicy śródbrzusza, w wyniku czego rozwinęła się u pokrzywdzonego odma płucna lewostronna z towarzyszącą rozedmą podskórną oraz krwią w jamie opłucnej lewej, które to obrażenia spowodowały u V.

D. chorobę realnie zagrażającą życiu jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na niezwłoczne udzielenie V. D. pomocy medycznej, to jest popełnienia czynu z art. 13§ 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 156 §1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11§ 2 k.k. i wymierzenie oskarżonemu za to przestępstwo na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. kary 25 lat pozbawienia wolności oraz o zasadzenie od oskarżonego kosztów sądowych i opłaty. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Sam wniosek oskarżyciela o ustalenie, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonego, sąd odwoławczy uznał za słuszny i zmienił w tym kierunku zaskarżony wyrok. Natomiast sąd nie podzielił stanowiska oskarżyciela odnośnie konieczności wymierzenia oskarżonemu surowej kary 25 lat pozbawienia wolności, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. 3.2. Obrońca zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych (błąd braku) poprzez nieustalenie w stanie faktycznym sprawy okoliczności wskazujących na fakt, że pokrzywdzony w momencie przyjęcia do szpitala posiadał ok.1,2 promila alkoholu we krwi tj. identyczne lub wyższe musiał posiadać w trakcie zdarzenia, pomimo, że dane te wprost wynikały dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy, co miało wpływ na wydane orzeczenie bowiem, zachowanie pokrzywdzonego jako osoby agresywnej potęgowane było spożytym alkoholem; - błąd w ustaleniach faktycznych (błąd braku) poprzez nieustalenie w stanie faktycznym sprawy okoliczności, że to nie oskarżony a właśnie pokrzywdzony dążył do przemocowego rozwiązania sprawy, manifestując agresywną postawę podczas pierwszej fazy spotkania, co skutkowało tym, że musiał być powstrzymywany przez kobiety, które znajdowały się na miejscu zdarzenia, a nadto okoliczności, że to pokrzywdzony jako pierwszy zadał cios, oraz okoliczności że oskarżony początkowo uciekał przed goniącym go pokrzywdzonym, a wynika to z nagrania monitoringu znajdującego się w aktach sprawy i miało znaczenie dla ustalenia, kto zaczął przedmiotową bójkę oraz rozróżnienia, kto atakował i kto bronił się; - błąd w ustaleniach faktycznych (błąd braku) poprzez nieustalenie w stanie faktycznym sprawy okoliczności, że oskarżony doznał od pokrzywdzonego obrażeń pod postacią złamania kości nosowych i przegrody nosa, urazu głowy skutkującego krwawieniem w mózgowiu, rozcięcia dłoni skutkującego szyciem, siniaków i zadrapań w okolicy głowy i oczodołu, urazów kolana i łokcia, co powinno mieć wpływ na wymiar kary orzeczonej oskarżonemu, a nadto przemawiało za tym, że oskarżony bronił się przed pokrzywdzonym; - naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenie, że to oskarżony telefonował do pokrzywdzonego celem wywarcia nacisków na spotkanie pod Ż. wbrew innym dowodom znajdującym się w aktach sprawy, to jest pominięcie okoliczności, że pokrzywdzony wraz z bratem sam telefonował do oskarżonego dążąc do spotkania i grożąc pobiciem, co wprost wynika z wyjaśnień oskarżonego, zeznań A.

B. , zeznań K. K. oraz analizy kryminalistycznej telefonów pokrzywdzonego i oskarżonego, oraz protokołu oględzin telefonu, a przede wszystkim z treści ugody zawartej pomiędzy stronami, co miało znaczenie dla ustalenia zamiaru oskarżonego i przyczyn przedmiotowej bójki. - naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez odmowę wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w takim zakresie, w jakim jest to sprzeczne z treścią innych dowodów, bez poddania wyjaśnień oskarżonego szczegółowej analizie w korelacji z zeznaniami innych świadków w sprawie, w szczególności sprzeczności zeznań K.K., A.

D.,Y. B., V. D., co miało znaczenie dla ustalenia przyczyn zajścia, jego przebiegu, motywacji sprawcy, jego zamiaru i okoliczności zdarzenia; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu , że oskarżony miał zamiar zabójstwa pokrzywdzonego w sytuacji, gdy zamierzał on jedynie unieszkodliwić atakującego go napastnika. - naruszenie prawa materialnego tj. art. 25 par 1 i 2 i 3 k.k. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy i dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego, nagrania monitoringu wynika, że to oskarżony był osobą atakowaną, albowiem to nie on pierwszy zadał cios podczas zdarzenia, otrzymywał ciosy w momencie upadku na ziemię, a nadto uciekał przed pokrzywdzonym, a co więcej nie używał w pierwszej fazie pobicia noża, a nadto nóż zabrał na miejsce w obawie o swoje życie i zdrowie, gdyż pokrzywdzony i jego brat deklarowali wcześniej przez telefon , że go zabiją.

☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty apelacji obrońcy nie mogą być uwzględnione, choć częściowo obrona słusznie podnosi, że sąd pominął ustalenie, że oskarżony na skutek działań pokrzywdzonego doznał obrażeń oraz, że pokrzywdzony zachowywał się w sposób agresywny i dążył do konfrontacji z oskarżonym. Nie było jednak tak jak w uzasadnieniu zarzutów apelacyjnych, podnosi obrońca, że sąd zaniechał ustalenia stanu trzeźwości pokrzywdzonego oraz wobec faktu nieustalenia, czy znajdował się on pod wpływem substancji psychoaktywnych, pominął wpływ takich środków nie tylko na samo zachowanie pokrzywdzonego, ale i na zdolność zapamiętania przez niego zdarzeń, co z kolei według skarżącego uzasadniało konieczność zastosowania art. 5 § 2 k.p.k.

Odnosząc się do tego, sąd odwoławczy zauważa, że zasada in dubio pro reo, wyrażona w art. 5 § 2 k.p.k. ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy istotne dla sprawy ustalenia faktyczne nie mogą być poczynione w sposób pewny, to jest bez wypełniania rozumowania niekorzystnymi dla oskarżonego domniemaniami. W przypadku zaś, gdy sąd jest w stanie oprzeć się o analizę dostępnych dowodów i może ocenić ich wiarygodność, nie można stosować przepisu art. 5 § 2 k.p.k. Podkreślić z całą stanowczością trzeba, że złamanie dyrektywy zawartej w art. 5 § 2 k.p.k. nie występuje w sytuacji, w której sąd dokonując oceny dwóch przeciwstawnych wersji, wybiera jedną z nich i, stosownie do wymogów art.7 k.p.k. i art.410 k.p.k., wybór swój uzasadnia.

O naruszeniu powołanego przepisu można by mówić dopiero wtedy, gdyby sąd orzekający powziął wątpliwości, co do treści ustaleń faktycznych i mimo braku możliwości dowodowych prowadzących do ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, bądź wówczas, gdy takie wątpliwości powinien był powziąć. Mówiąc inaczej sąd jest zobowiązany stosować zasadę wskazaną w art.5 § 2 k.p.k., gdy na podstawie przeprowadzonych dowodów ocenionych zgodnie z art. 7 k.p.k. możliwe jest przyjęcie różnych, przeciwstawnych, aczkolwiek tak samo wiarygodnych ustaleń faktycznych.

W kontekście powyższych uwag, sąd odwoławczy nie zgadza się z zapatrywaniami obrońcy, że w sprawie doszło do powołanych przez niego błędnych ustaleń faktycznych. Wnikliwa analiza poczynionych przez sąd ustaleń, opisanych w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jednoznacznie przekonuje, iż w sprawie nie występują podstawy do stosowania art.5 § 2 k.p.k. Sąd okręgowy dokonał jednoznacznej oceny dowodów, przemawiającej za przyjęciem tylko jednej wersji zdarzenia. Obrona odnośnie zaniechania dokonania przez sąd ustaleń faktycznych, poza kwestia ustalenia stanu nietrzeźwości pokrzywdzonego zarzuca, że był on pod wpływem narkotyków.

Ostatnia z okoliczności rzeczywiście nie została ustalona, ale fakt, że tak oskarżony, jak i pokrzywdzony byli nietrzeźwi jest oczywisty. Sąd okręgowy, wbrew zapatrywaniom obrony, przyjął, że w dniu zdarzenia, zarówno oskarżony, jak i pokrzywdzony spożywali alkohol, co więcej, w trakcie samego zajścia obaj byli nietrzeźwi, ale okoliczność ta nie podważa prawidłowości skarżonych ustaleń faktycznych. Sam fakt pozostawania w stanie nietrzeźwości, nie może być bowiem, tak jak chce obrońca, uznany za podstawę do zakwestionowania wiarygodności relacji pokrzywdzonego.

Otóż zważyć należy, że najistotniejszym dowodem w sprawie jest zapis monitoringu, choć zeznania świadków, z których część była również nietrzeźwa, i wyjaśnienia oskarżonego też mają znaczenie. Z dowodów tych wynika, że tak oskarżony, jak i pokrzywdzony byli nietrzeźwi, a spożyty alkohol wpływał nie tylko na zachowanie pokrzywdzonego, ale również oskarżonego, co z kolei obrońca w nieuzasadniony sposób pomija. Zatem pierwszy zarzut apelacji, uznać trzeba za całkowicie nieuzasadniony. Sąd odwoławczy podkreśla, że obrońca zarzucając kolejne błędy w ustaleniach faktycznych (vide zarzut nr 2, 3 i 8), a nadto naruszenia przepisów art. 7 k.p.k. (vide zarzut 4, 7) skupia się na pierwszej fazie zdarzenia, akcentując to, że wówczas oskarżony był atakowany przez pokrzywdzonego i doznał obrażeń ciała, oraz podnosząc, że całe zdarzenie zostało zainicjowane przez pokrzywdzonego, który wraz z bratem telefonował do oskarżonego.

Ponadto obrońca zarzuca, iż sąd zaniechał dokonania właściwej analizy wyjaśnień oskarżonego i nie ocenił ich w kontekście zeznań świadków, zwłaszcza K. K., A. D. i Y. B. oraz relacji samego pokrzywdzonego. Odnosząc się do tych zarzutów, stwierdzić trzeba, że owszem sąd nie dokonał szczegółowej analizy stanowiska świadków zdarzenia, ale ocenił wyjaśnienia oskarżonego, uznając je za wiarygodne jedynie w części, w której zgadzają się z ustaleniami faktycznymi, w ramach których wszakże odwołał się do poszczególnych dowodów, w tym do zeznań świadków, opinii, dokumentów oraz zapisów monitoringu.

Rzeczywiście, sąd meriti nie omówił szczegółowo poszczególnych dowodów, ale przecież, zgodnie z treścią art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. nie musiał tego robić, gdyż uzasadnienie winno zawierać „zwięzłe” wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Pisemne motywy skarżonego wyroku, spełniają te wymogi. W rozpatrywanej sprawie, obrońca w swej apelacji, skupia się na pierwszej fazie zdarzenia i akcentuje doznane przez oskarżonego obrażenia oraz podnosi, że to pokrzywdzony dążył do konfrontacji.

Zdaniem sądu odwoławczego, sama chronologia rozmów telefonicznych, jakie przed zdarzeniem były prowadzone, nie ma znaczenia dla ustalenia okoliczności samego zajścia związanego z użyciem noża. Niewątpliwe jest to, że pokrzywdzony i oskarżony kłócili się, najpierw telefonicznie. W ramach kłótni umówili się na spotkanie i do spotkania tego doszło. Zatem całkiem bezzasadny jest zarzut, że sąd nie ustalił, iż to pokrzywdzony wymusił na oskarżonym spotkanie, pod groźbą pobicia tego ostatniego. Przecież, gdyby rzeczywiście oskarżony czuł się zagrożony, nie musiał iść na miejsce spotkania.

D. Z. (1) podjął decyzję o konfrontacji, na którą udał się wraz z kolegą B.. Oskarżony na miejsce zdarzenia przyszedł z nożem, przewidując, że może dojść do dalszej kłótni i starcia z pokrzywdzonym. Wprawdzie twierdził, że nóż wziął w obawie przed przewagą przeciwników, ale wszakże widząc, kto przyszedł, na żądanie kolegi narzędzia tego nie oddał. Miał go przy sobie, będąc atakowanym przez pokrzywdzonego i rzeczywiście wtedy nie użył tego narzędzia, choć mógł to zrobić. Okoliczność ta jednak nie ekskulpuje oskarżonego, choć logiczne jest to, że gdyby w momencie, przypadającego na pierwszą fazę zdarzenia ataku oskarżony bronił się, nawet przy użyciu noża, możliwe byłoby rozważanie instytucji obrony koniecznej, w tym jej przekroczenia.

Jednakże sytuacja taka w sprawie niniejszej nie miała miejsca. Sąd odwoławczy zgadza się ze stwierdzeniem obrony, że oskarżony na skutek działań pokrzywdzonego doznał obrażeń ciała. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości, choć nie została ona w należyty sposób zaakcentowana w ustalonym przez sąd I instancji stanie faktycznym. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że fakt odniesienia przez D. Z. (1) obrażeń wiązać trzeba z pierwszą fazy zajścia, zaś atak nożem na pokrzywdzonego miał miejsce później, co obrona pomija. Z zapisu monitoringu wynika, że oskarżony po zakończeniu starcia z atakującym go pokrzywdzonym, gdy ten odszedł, udał się za nim i po wymianie zdań, szybko zaczął zadawać mu ciosy nożem.

Ciosy te nie były chaotyczne, o czym była mowa powyżej. Najistotniejsze jest to, że używając noża D. Z. (1) nie był atakowany, a zatem nie istniało zagrożenie dla jego życia. Podążając tym tokiem rozumowania, dojść trzeba do wniosku, że użycie przez oskarżonego noża było odwetem na pokrzywdzonym. Z tego też powodu, całkiem niesłuszny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 25 k.k., Reasumując powyższe, sąd odwoławczy uznał, że dokonane przez sąd I instancji ustalenia faktyczne są właściwe, a same nieścisłości związane z tym, że pokrzywdzony spowodował u oskarżonego obrażenia ciała, oczywiście nie wszystkie, bo nieobejmujące obrażeń dłoni, pochodzących noża, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z całą pewnością nie doszło w sprawie do złamania zasady swobodnej oceny dowodów. Zasada ta oznacza wolność wewnętrznego przekonania sądu, jako organu procesowego w kwestii oceny dowodów i wyciągania z nich racjonalnych wniosków, a tym samym wolność od schematycznych skrępowań w tym zakresie. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną prawa procesowego, gdy jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy, stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz, gdy jest logicznie, choć w myśl art. 424 § 1 k.p.k. zwięźle, z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu orzeczenia.

Podzielić należy stanowisko Sądu Najwyższego, iż ustalenia faktyczne nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prowadzi do sędziowskiego przekonania, odzwierciedleniem którego powinno być uzasadnienie orzeczenia. Poza powyższym zwrócić trzeba uwagę także na to, że obrońca stawiając w uzasadnieniu apelacji zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 5 § 2 k.p.k. w swej istocie miał na uwadze, o czym przekonuje treść uzasadnienia apelacji, nie tę normę prawa procesowego, lecz to, że dokonano niewłaściwej oceny dowodów i w konsekwencji to, że dokonano błędnych ustaleń faktycznych.

Kształtując w ten sposób zarzuty, obrońca nie wykazał jednak wątpliwości, które zostałyby rozstrzygnięte na niekorzyść oskarżonego, bo takowych nie ma, zaś w świetle całokształtu dowodów w sprawie niniejszej zgromadzonych, ustalić można tylko jedną wersję zdarzenia. Zdaniem sądu odwoławczego, sąd I instancji po prawidłowym przeprowadzeniu przewodu sądowego poddał zgromadzony materiał dowodowy analizie, a tok swego rozumowania przedstawił w uzasadnieniu wyroku. Na podstawie dowodów zebranych w sprawie sąd I instancji ustalił przebieg zdarzenia, z którym należy zgodzić się, oczywiście poza omówioną wcześniej kwestią zamiaru działania oskarżonego, który przyjął postać zamiaru bezpośredniego, a nie ewentualnego, o czym była mowa powyżej.

Odnosząc się do środka odwoławczego wniesionego przez obrońcę oskarżonego w zakresie dotyczącym błędu w ustaleniach faktycznych zauważyć należy, iż oceniany środek odwoławczy nie zawiera takich okoliczności, które mogłyby podważać prawidłowe wnioski sądu orzekającego, co do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w tym, co do przyjętej oceny zeznań świadków oraz wyjaśnień oskarżonego. W tym zakresie sąd odwoławczy miał na względzie, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku może być tylko wtedy skuteczny, gdy zasadność ocen i wniosków dokonanych przez sąd I instancji nie odpowiada przesłankom logicznego rozumowania bądź wskazaniom doświadczenia życiowego, a tego obrońca oskarżonego nie wykazał.

Treść ocenianej apelacji sprowadza się do polemiki z ocenami sądu orzekającego i nie wskazuje, jakich to konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd okręgowy. Samo przeciwstawienie się przyjętym ocenom i wyrażenie odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez ten sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Zauważyć przy tym należy, iż apelujący uzasadniając omawiany zarzut odwołał się do części materiału dowodowego, czyli do fragmentów dowodów (dotyczących pierwszej fazy zdarzenia) przy jednoczesnym eksponowaniu okoliczności poprzedzających użycie przez oskarżonego noża, co przemawiać miało za dokonaniem innych niż przyjęto ustaleń faktycznych.

Tak argumentując odwołujący się nie dostrzegł, że jego stanowisko nie jest prawidłowe. Wniosek Wniosek apelacji obrońcy o uniewinnienie oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji obrońcy, w sprawie nie wchodzi w rachubę uniewinnienie oskarżonego. Oskarżony, tak jak ustalił sąd I instancji, dopuścił się zarzucanego mu czynu, ale działał w zamiarze bezpośrednim pozbawienia V.

D. życia, co przełożyło się na częściową zmianę zaskarżonego wyroku. 3.3. Apelacja obrońcy, zarzut: - naruszenia prawa materialnego tj. art. 60 § 2 pkt l i 2 k.k. oraz art. 53 § 3 k.k. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy wskazywał, że pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonym doszło do przebaczenia, pojednania, ustalenia sposobu zrekompensowania szkody, a w końcu i zrekompensowania szkody w postaci zapłaty 20.000 zł, co miało wpływ na przyjęty przez sąd wymiar kary; - rażąca niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu, przy której wymierzaniu nie uwzględniono ani dobrego sprawowania oskarżonego w miejscu pracy, pozytywnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania oskarżonego, uprzedniej niekaralności sprawcy zarówno w Polsce jak i na Ukrainie, oraz okoliczności dobrowolnego odstąpienia od zadawania ciosów nożem.

Apelacja prokuratora wraz z wnioskiem o orzeczenie kary 25 lat pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Przedstawiony przez obrońcę zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 60 § 2 pkt 1 i 2 k.k. w powiązaniu z art. 53 § 3 k.k. jest zdaniem sądu apelacyjnego całkowicie bezzasadny, a nadto stwierdzić trzeba, że jest on wadliwie skonstruowany. Z kolei sam zarzut naruszenia przepisu art. 53 § 3 k.k. jest bezpodstawny, gdyż sąd okręgowy, orzekając w sprawie miał na względzie pojednanie stron oraz fakt ustalenia i wypłaty zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, opisany w punkcie 5 apelacji obrońcy byłby uprawniony jedynie wówczas, gdyby organ procesowy posiadał bezwzględny obowiązek zastosowania określonej instytucji, czyli gdyby wbrew obligatoryjnemu charakterowi normy prawnej, nie zastosował jej, bądź też wówczas, gdyby skorzystał z przepisu, który w konkretnej sytuacji zastosowania nie znajduje, bądź nawet wprost obejmuje go procesowy zakaz. Tymczasem art. 60 § 2 pkt 1 i 2 k.k. przewiduje fakultatywne, objęte swobodą orzeczniczą, nadzwyczajne złagodzenie kary, o czym przekonuje zawarty w tym przepisie zwrot "sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary".

Wyłącznie dla porządku odnotować wypada, iż w istocie jedną z przesłanek sięgnięcia do dyspozycji tego przepisu stanowi pojednanie się pokrzywdzonego ze sprawcą, czy też dążenie sprawcy do naprawienia szkody, albo zapobieżenie jej powstaniu, ale przecież nawet jeśli do tego dojdzie, to nadzwyczajne złagodzenie kary nie następuje automatycznie, sytuacja taka nie rodzi jeszcze sama przez się procesowego nakazu zastosowania przedmiotowego dobrodziejstwa i konieczności jego uwzględnienia w procesie doboru represji karnej. W przedmiotowej sprawie oczywiste jest to, że doszło do pojednania i zrekompensowania pokrzywdzonemu krzywdy, jaką oskarżony wyrządził, a pokrzywdzony przyjął przeprosiny.

Jednakże, zdaniem sądu odwoławczego są to okoliczności, jakie powinny mieć przełożenie na orzeczenie wobec oskarżonego kary w najniższym jej ustawowym wymiarze, co też w sprawie niniejszej, mimo zmiany ustaleń, co do postaci zamiaru oskarżonego, miało miejsce. Odnosząc się do apelacji obrońcy, sąd odwoławczy podkreśla również, że samo pojednania się pokrzywdzonego i oskarżonego, stanowi tylko jedną z przesłanek do nadzwyczajnego złagodzenia kary. Nie sposób pominąć tego, że w myśl art. 60 § 1 k.k. drogę do nadzwyczajnego złagodzenia kary otwiera dopiero stwierdzenie istnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie żadną miarą nie sposób mówić o spełnieniu tego warunku, jako że nie tylko minimum ustawowe nie stwarza dla oskarżonego tego stanu, ale z pełną aprobatą sądu apelacyjnego spotyka się rozstrzygnięcie o karze zasadniczej zawarte w zaskarżonym wyroku. Kara ukształtowana przez sąd okręgowy na poziomie 8 lat pozbawienia wolności nie razi niewspółmiernością, nadzwyczajną represyjnością, nieuzasadnioną dolegliwością, ale okazuje się ze wszech miar wyważona, by nie rzec, że po prostu łagodna.

Kara wymierzona oskarżonemu za przypisaną mu zbrodnię jest adekwatna do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz prawidłowo uwzględnia okoliczności korzystne, jak i niekorzystne dla D. Z. (1). Zgodnie z art.53 § 1 k.k. sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę. Tak więc sądowi I instancji ustawodawca pozostawił swobodę w kształtowaniu indywidualnego wymiaru kary, co jest jedną z konsekwencji realizowanej jedynie przed sądem zasady bezpośredniości. Sąd odwoławczy jedynie wówczas ma podstawy do ingerencji w tę część zaskarżonego wyroku, kiedy stwierdzi, że orzeczona kara jest niewspółmierna do wszelkich występujących w sprawie okoliczności, przy czym niewspółmierność ta wystąpić musi w stopniu rażącym.

Rażąca niewspółmierność kary zachodzi wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, mających zasadniczy wpływ na wymiar kary można byłoby przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej przy zastosowaniu dyrektyw jej wymiaru. Istotnym jest, że nie chodzi tu o każdą ewentualną różnicę w ocenach, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę wymierzoną przez sąd pierwszej instancji można byłoby nazwać karą rażąco niewspółmierną, co oznacza niewspółmierność w stopniu nie dającym się zaakceptować.

Kara rażąco niewspółmierna jest taką karą, której wysokość i sposób ukształtowania ustalono wprawdzie w granicach ustawowego zagrożenia, to jednak nie uwzględniono we właściwy sposób dyrektyw ustalania jej wysokości. Do postawienia takiego wniosku w niniejszej sprawie podstaw nie ma. Lektura pisemnego uzasadnienia wyroku wskazuje, że orzekając karę 8 lat pozbawienia wolności, sąd okręgowy wziął pod uwagę szereg okoliczności, przemawiających głównie na korzyść D. Z. (1), czyli jego niekaralność, dobrą opinię, szczere wyrażenie skruchy, fakt przeproszenia ofiary oraz zadośćuczynienia jej krzywdom.

Z drugiej strony, sąd zważył na okoliczności obciążające, w postaci rozległości obrażeń pokrzywdzonego, jawnego działania wbrew obowiązującym normom i to w miejscu publicznym. Wszystkiego te okoliczności są bardzo istotne, a osobowość oskarżonego, który wszakże także doznał od pokrzywdzonego obrażeń, uzasadnia, zdaniem sądu odwoławczego, uznanie, że wymierzona kara 8 lat pozbawienia wolności jest sprawiedliwą konsekwencją naruszenia przez oskarżonego, działającego w zamiarze bezpośrednim, prawa. Rzeczywiście sprawa niniejsza wskazuje, że zachowanie oskarżonego miało charakter incydentalny, zatem mimo niekorzystnej zmiany wyroku, poprzez przyjęcie zamiaru bezpośredniego, sam wymiar kary został przez sąd odwoławczy utrzymany.

Odnosząc się do wniosku obrony o orzeczenie łagodniejszej, nadzwyczajne złagodzonej kary, nie można pominąć tego, że oskarżony działał niejako w sposób zawzięty i kilkukrotnie ugodził pokrzywdzonego niebezpiecznym narzędziem w postaci noża. Oskarżony nie wahał się podjąć ataku w miejscu publicznym, na oczach innych osób, obojętne było mu ewentualne łatwe zdemaskowanie i ujęcie. W istocie rzeczy, działania oskarżonego to nic innego jak odwet na pokrzywdzonym. Z tego powodu, stwierdzić trzeba, że wymierzona kara pozbawienia wolności nie mogła być niższa.

Co więcej, wbrew zapatrywaniom obrony, a także i prokuratora, żądającego orzeczenia kary 25 lat pozbawienia wolności, odpowiada ona zasadom określonym w art. 53 k.k. Kara ta stanowi sprawiedliwą odpłatę społeczną, gwarantuje realizację wszystkich celów represji karnej, w szczególności skuteczne wdrożenie oskarżonego do przestrzegania porządku prawnego. Kara 8 lat pozbawienia wolności, z uwagi na swą wysokość, spełnia stawiane przed nią zadania w zakresie prewencji szczególnej i ogólnej. Tym samym osiągnięte zostają jedne z najistotniejszych elementów kary, a polegających na jej odstraszającym oddziaływaniu, oddziaływaniu mającym wpływ zarówno na oskarżonego jak i na środowisko, w którym żyje i do którego wróci po odbyciu tejże kary.

Wysokość kary unaoczni oskarżonemu, że zachowania będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, nie są akceptowane przez społeczeństwo, a także nie są adekwatne do stawianych przez nie wymagań. W przekonaniu sądu odwoławczego kara wymierzona oskarżonemu spowoduje, że zmieni on swoje postępowanie, znając jego konsekwencje i w przyszłości nie będzie wchodzić w konflikt z prawem. Tym samym osiągnięte zostaną wychowawcze i zapobiegawcze cele kary. Reasumując, sąd odwoławczy uznał, że wymierzonej oskarżonemu karze 8 lat pozbawienia wolności, nie można przypisać waloru rażącej niewspółmierności.

Stanowisko powyższe znajduje swe potwierdzenie w dowodach zebranych w toku rozpoznania sprawy i wnioskach zeń wynikających. Sąd I instancji dostrzegł i właściwie ocenił wszelkie okoliczności, mające wpływ na ustalenie wysokości kary pozbawienia wolności, a jego zapatrywań nie zmienia fakt przyjęcia przez sąd odwoławczy, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim. Wniosek Wniosek apelacji obrońcy o wymierzenie oskarżonemu kary 4 lat pozbawienia wolności. Wniosek apelacji oskarżyciela publicznego o wymierzenie oskarżonemu kary 25 lat pozbawienia wolności.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Żądane przez obronę nadzwyczajne złagodzenie kary jest nieuzasadnione, albowiem wymierzona kara nie jest rażąco surowa. Wniosek apelacji obrońcy o złagodzenie kary do 4 lat pozbawienia wolności, nie może być uwzględniony, także z tego powodu, że sąd odwoławczy uwzględnił zarzut apelacji oskarżyciela publicznego i nastąpiła zmiana zaskarżonego wyroku, poprzez przyjęcie, iż oskarżony działał w zamiarze bezpośrednim.

Zmiana ta nie stwarza podstawy do obniżenia kary pozbawienia wolności poniżej wymiaru orzeczonego przez sąd pierwszej instancji, choć z drugiej strony nie czyni koniecznym jej orzeczenie w surowszym, niż przyjął sąd okręgowy, wymiarze. Tym samym wniosek prokuratora o karę 25 lat pozbawienia wolności nie może być uwzględniony. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. --- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy Pozostały w mocy rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2, 3 i 4 zaskarżonego wyroku, dotyczące zaliczenia okresu pozbawienia wolności na poczet katy (pkt 2 ), dowodów rzeczowych (pkt 3 ) oraz koszów sądowych (pkt 4).

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Nie ujawniły się żadne okoliczności, ze względu na które powyższe rozstrzygnięcia sądu I instancji wymagałyby korekty. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, przyjmując, iż oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia V. D.. Zwięźle o powodach zmiany Powyższa zmiana wyroku stanowi efekt uwzględnienia apelacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego, co zostało szerzej uzasadnione z części 3.1 uzasadnienia.

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. --- --- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --- 5.3.1.4.1. --- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --- --- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania --- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --- --- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III.

Sąd obciążył oskarżonego wydatkami za instancję odwoławczą i obciążył go opłatą w kwocie 600 zł, uznając, że sytuacja materialna oskwarzonego umożliwia mu uiszczenie kosztów sądowych. PODPIS SSO del. Arleta Wawrzynkiewicz SSA Maciej Żelazowski SSA Piotr Brodniak Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin Zachód w S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt III K 144/22 dotyczącego oskarżonego D.

Z. (1) 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego D.

Z. (1) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt III K 144/22 dotyczącego oskarżonego D. Z. (1) 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.

☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana