I Ns 295/22 · Sąd powszechny

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że przez ostatnie co najmniej 20 lat życia spadkodawca miał swoje centrum życiowe w USA – tam przebywał z zamiarem stałego pobytu, tam też było jego zwykłe miejsce pobytu w chwili śmierci. Art. 21 ust 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 650/2012 z dnia 4 lipca 2012r w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych, dotyczących dziedziczenia oraz w spawie ustanowienia europejskiego poświadczenie spadkowego wskazuje, że prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo tego państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci.

Jest to zatem w niniejszej sprawie wskazanie na zastosowanie prawa amerykańskiego - Stanu Illinois czyli prawa państwa trzeciego w rozumieniu przepisów Rozporządzenia. Zgodnie z art. 34 ust 1 Rozporządzenia „ stosowanie prawa jakiegokolwiek państwa trzeciego – wskazanego przez niniejsze rozporządzenie oznacza stosowanie przepisów prawa obowiązującego w tym państwie w tym jego przepisów prawa prywatnego międzynarodowego w zakresie w jakim przepisy te odsyłają do:

a) prawa danego państwa członkowskiego, lub b) prawa innego państwa trzeciego, które stosowałoby swoje własne prawo. Z informacji pozyskanej z Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie norm kolizyjnych prawa amerykańskiego wynika, że zgodnie z orzecznictwem i doktryną prawa amerykańskiego dla dziedziczenia nieruchomości stosuje się prawo miejsca położenia rzeczy (lex rei sitae), a w przypadku majątku ruchomego zasadę domicylu – normy te nie są skodyfikowane- obejmują wszystkie stany USA i wynikają z precedensów. Z przedstawionej informacji, a także tłumaczenia fragmentu opracowania „Internationales Erbrecht” Ferid Frisching, Lichtenberg Verlag – CH Beck w zakresie norm prawa kolizyjnego przy dziedziczeniu ustawowym wynika, że do ustawowego dziedziczenia nieruchomości zastosowanie mają przepisy prawa właściwego dla miejsca położenia nieruchomości – ustalenie tego miejsca a w konsekwencji idącego za nim prawa jest oczywiste i nie powoduje żadnych trudności interpretacyjnych.

Analizując te informacje w ocenie Sądu nie ulega żadnych wątpliwości, że w niniejszej sprawie do dziedziczenia praw rzeczowych na wchodzącej w skład spadku nieruchomości położnej w Jaśle zastosowanie będą miały przepisy polskiego prawa spadkowego – kodeksu cywilnego.