Legislator Case Law & Legislation
I C 885/22 AI generated

I C 885/22 · Sąd powszechny

Case Number I C 885/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

D. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny w G. wniósł pozew przeciwko P. K. o zapłatę kwoty 3599 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (18.08.2022r.) do dnia zapłaty, tytułem zobowiązania z umowy pożyczki, zawartej z poprzednikiem prawnym powoda ( (...) Sp. z o.o.) w dniu 19.11.2018r. nr (...). W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając brak legitymacji czynnej powoda, nieudowodnienie roszczenia co do zasady i wysokości oraz stosowanie przez pożyczkodawcę w treści umowy klauzul niedozwolonych.

Legislator headnote

AI generated

I C 885/22 · Sąd powszechny: Pozwany dokonał jedynie wpłat na łączną kwotę 5584,27 zł, tytułem spłaty rat pożyczki, w okresie od 12.12.2018r. do 23.02.2021r. Umowa przewidywała, że niespłacenie pożyczki zgodnie z harmonogramem rat spowoduje powstanie zadłużenia przeterminowanego, od którego pobierane będą odsetki za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie (§ 7 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 10). Umowa mogła być wypowiedziana ze skutkiem natychmiastowym m.in. w razie braku spłaty w terminie lub powstania zaległości w spłacie w wys. odpowiadającej dwóm ratom (§ 9 pkt 2).

Keywords

AI generated
pledge shortfall certificate promise of payment payment of judicial security repayment of loan payment of cost deposit satisfaction of claim

Cited Case Law

AI generated
AI generated
I C 460/15
Strona powodowa (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w G.
I C 688/20
Sygn. akt I C 688/20 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy w Chełmnie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Julita Preis Protokolant: ------------------- po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2021 roku w C. sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego z siedzibą w G. przeciwko G. G. o zapłatę orzeka: I. Oddala powództwo. II. Oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów procesu. Sędzia Julita Preis UZASADNIENIE W dniu 24 września 2020 r. powód – (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w G. wniósł pozew przeciwko G. G. o zapłatę kwoty 7.957,18 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że pozwana zawarła w dniu 22 września 2017 r. z poprzednikiem prawnym powoda – (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. umowę pożyczki o numerze (...). Pomimo precyzyjnie ustalonych zasad zwrotu pożyczonej kwoty, strona pozwana nie wywiązała się z warunków umowy. Z uwagi na niedokonywanie przez pozwaną spłat pożyczki zgodnie z ustaleniami umownymi, umowa została wypowiedziana i z dniem 4 listopada 2019 r. kwota stała się wymagalna. W dniu 26 września 2017 r. powód zawiadomił pozwaną o przelewie przysługującej mu od pozwanej wierzytelności. Powód wskazał , że na dochodzoną pozwem kwotę składają się: kwota 3.641,93 zł tytułem kapitału udzielonej pożyczki; kwota 121,30 zł obejmująca odsetki umowne stanowiące część odsetkową niespłaconych rat pożyczki do dnia wypowiedzenia umowy; kwota 862,05 zł obejmująca odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych naliczonych od przeterminowanych rat kapitałowych w trakcie obowiązywania umowy pożyczki oraz naliczonych od dnia następnego po wypowiedzeniu umowy pożyczki do dnia sporządzenia pozwu i kwota 3.331,90 zł stanowiąca prowizję za udzielenie pożyczki, naliczoną zgodnie z warunkami umowy. Powód nadto wnosił o uwzględnienie w oparciu o art. 505 37 § 2 k.p.c. uiszczonej opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym na poczet niniejszego pozwu (k. 1-3 akt). Sąd stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i skierował sprawę do rozpoznania w trybie postępowania uproszczonego. Sprawa została zatem zakreślona w rep. Nc i wpisana do rep. C pod niniejszą sygnaturą (k. 47 akt). W piśmie procesowym z dnia 17 grudnia 2020 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu, powód wskazał, iż umowa pożyczki wiążąca poprzednika prawnego powoda oraz pozwaną została zawarta zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r., a wysokość obliczonych pozaodsetkowych kosztów kredytu była niższa, niż ich maksymalna wysokość przewidziana w ustawie. Nadto wyszczególnił wszystkie dokonane przez pozwaną wpłaty na poczet umowy pożyczki (k. 53-54 akt). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 22 września 2017 r. pozwana G. G. ( Pożyczkobiorca) zawarła z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. ( Pożyczkodawcą ) umowę pożyczki ratalnej nr (...), na mocy której otrzymała kwotę 10.000,00 zł. W umowie przewidziano , że Pożyczkobiorca będzie zobowiązana także do zapłaty prowizji w kwocie 9995,70 zł oraz odsetek umownych 10 % w skali roku w łącznej wysokości 1.343,34 zł . Całkowita kwota do spłaty wynosiła 21339,04 zł . Okres obowiązywania pożyczki ustalono do 22 marca 2020 roku. Zgodnie z umowa prowizja stanowiła pozaodsetkowy koszt udzielenia pożyczki , który Pożyczkobiorca był zobowiązany uiścić Pożyczkodawcy , na który składały się prowizja przygotowawcza wynosząca 25 % kwoty udzielonej pożyczki i prowizja administracyjna wynosząca 30 % tej kwoty w skali roku. Zgodnie z umową prowizja administracyjna naliczana była proporcjonalnie do okresu rzeczywistego kredytowania. Prowizja przygotowawcza wynosiła 2.499,90 zł , a prowizja administracyjną – 7.495,80 zł. Pożyczka miała być spłacona w trzydziestu miesięcznych ratach, począwszy od dnia 22 października 2017 r. , dwadzieścia dziewięć rat w kwocie po 711,31 zł oraz ostatnia rata w wysokości 711,05 zł. § 7 pkt 1 umowy stanowił, iż niespłacenie pożyczki ratalnej zgodnie z harmonogramem rat powoduje powstanie zadłużenia przeterminowanego, od którego pobierane są odsetki za opóźnienie. Zgodnie z definicją zawartą w § 1 umowy odsetki za opóźnienie stanowią odsetki maksymalne za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 2 1 k.c., równe dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Umowa, w § 9 ust. 2 lit a) wskazywała na możliwość wypowiedzenia umowy pożyczki ratalnej przez Pożyczkodawcę ze skutkiem natychmiastowym w przypadku braku spłaty pożyczki ratalnej w terminie spłaty lub powstania zaległości w spłacie pożyczki ratalnej, w wysokości odpowiadającej dwóm pełnym ratom. Kwota pożyczki – 10 000,00 zł została przelana na rzecz G. G. dnia 22 września 2017 r. /Fakty uznane za prawdziwe na podstawie twierdzeń powoda przytoczonych w pozwie, a nadto dowód: umowa pożyczki – k. 16-24 akt, harmonogram spłat – k. 25 akt, tabela opłat i prowizji – k. 26 akt, potwierdzenie wykonanej operacji – k. 27-28 akt/ Dnia 26 września 2017 r. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarł z (...) Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym Niestandaryzowanym Funduszem Sekurytyzacyjnym z siedzibą w G. umowę sekurytyzacji. Na mocy powyższej umowy pierwotny wierzyciel przelał na powoda określone w zestawieniu wierzytelności. Wśród nich znajdowała się wierzytelność wobec pozwanej G. G. z tytułu zawartej umowy pożyczki nr (...), która obejmowała łącznie kwotę 21.339,04 zł wskazaną pod pozycją(...) /Fakty uznane za prawdziwe na podstawie twierdzeń powoda przytoczonych w pozwie, a nadto dowód: umowa sekurytyzacji z dnia 26 września 2017 r. wraz z wyciągiem z załącznika do umowy sekurytyzacji – k. 13-15 akt, odpis KRS powoda – k. 35-37 akt/ Pismem z dnia 6 czerwca 2019 r. powód poinformował pozwaną o przelewie wierzytelności, a w konsekwencji o zmianie wierzyciela. /Fakty uznane za prawdziwe na podstawie twierdzeń powoda przytoczonych w pozwie, a nadto dowód: zawiadomienie o przelewie wierzytelności – k. 31-32 akt/ W dniu 23 lipca 2019 r. powód skierował do pozwanej wezwanie do uregulowania zaległości wynikających z umowy pożyczki nr (...) z dnia 22 września 2017 r., na które składają się płatności datowane odpowiednio na dzień: 22 maja 2019 r. w kwocie 28,66 zł, 22 czerwca 2019 r. w kwocie 719,41 zł; 22 lipca 2019 r. w kwocie 711,57 zł. /Fakty uznane za prawdziwe na podstawie twierdzeń powoda przytoczonych w pozwie, a nadto dowód: wezwanie do uregulowania zapłaty – k. 29-30 akt/ Pismem z dnia 20 września 2019 r. powód wypowiedział pozwanej umowę pożyczki pod warunkiem wstrzymującym – dokonania spłaty całej zaległej kwoty w wysokości 7.103,03 zł w terminie do 4 października 2019 r., z powodu nieuregulowania zaległości powstałych w wyniku niewywiązywania się pozwanej z umowy pożyczki nr (...) zawartej z (...) Sp. z o.o. W dalszej części pisma, w treści tabeli zaległych płatności powód wskazał, iż pozwana zalega z płatnościami datowanymi odpowiednio na dzień: 22 maja 2019 r. w kwocie 29,31 zł, 22 czerwca 2019 r. w kwocie 734,83 zł; 22 lipca 2019 r. w kwocie 727,05 zł oraz 22 sierpnia 2019 r. w kwocie 718,96 zł. Powód poinformował także pozwaną, iż brak wpłaty w wyżej wskazanym terminie oraz kwocie spowoduje rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia, który wynosi 30 dni, a po jego upływie umowa zostanie skutecznie wypowiedziana. /Fakty uznane za prawdziwe na podstawie twierdzeń powoda przytoczonych w pozwie, a nadto dowód: wypowiedzenie umowy pożyczki – k. 33-34 akt/ Pozwana na poczet zobowiązań z tytułu zawartej z poprzednikiem prawnym powoda umowy pożyczki, spłaciła łącznie kwotę 14.231,20 zł. /Fakty uznane za prawdziwe na podstawie twierdzeń powoda zawartych piśmie procesowym z dnia 17 grudnia 2020 r. – k. 53-54 akt/ Sąd zważył, co następuje: Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o wyżej wymienione dokumenty przedłożone przez stronę powodową, którym dał w całości wiarę. Zgodnie bowiem z treścią z art. 243 2 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. W związku z faktem, że pozwana w wyznaczonym terminie nie złożyła odpowiedzi na pozew, nie ujawniły się w sprawie żadne kwestie sporne i na podstawie przepisu art. 339 § 1 k.p.c. Sąd wydał wyrok zaoczny. Mając na uwadze § 2 powołanego przepisu, Sąd przyjął za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie i piśmie procesowym bowiem, jak wyżej wspomniano, nie wzbudziły one żadnych wątpliwości co do ich zgodności z prawdziwym stanem rzeczy. Należy przy tym zaznaczyć, że uznanie za prawdziwe twierdzeń zawartych w pozwie nie zwalnia Sądu od oceny zasadności żądania opartego na tych twierdzeniach. Na Sądzie rozpoznającym sprawę, w której zaistniały przesłanki do wydania wyroku zaocznego, zawsze spoczywa obowiązek rozważenia, czy w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenia strony powodowej uzasadniają uwzględnienie żądania. W tym zakresie bowiem nie obowiązuje domniemanie z art. 339 § 2 k.p.c., negatywny zaś wynik takich rozważań powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 marca 1999 r. , sygn. akt (...), LEX nr 37430; wyroku z dnia 7 czerwca 1972 r.,(...), LEX nr 7094). W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało w całości na uwzględnienie. Powód dochodził roszczenia jako nabywca wierzytelności. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W ocenie Sądu, powód należycie wykazał swoją legitymację procesową, a także fakt nabycia wierzytelności przeciwko pozwanej. Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana przez stroną pozwaną. Powód domagał się od pozwanej zapłaty kwoty 7.957,18 zł z tytułu zawartej umowy pożyczki wskazując, iż na ww. kwotę składają się: kwota 3.641,93 zł tytułem kapitału udzielonej pożyczki; kwota 121,30 zł obejmująca odsetki umowne stanowiące część odsetkową niespłaconych rat pożyczki do dnia wypowiedzenia umowy; kwota 862,05 zł obejmująca odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych naliczonych od przeterminowanych rat kapitałowych w trakcie obowiązywania umowy pożyczki oraz naliczonych od dnia następnego po wypowiedzeniu umowy pożyczki do dnia sporządzenia pozwu i kwota 3.331,90 zł stanowiąca nieuiszczoną prowizję za udzielenie pożyczki. Po pierwsze Sąd zważył, że niewątpliwym w przedmiotowej sprawie był fakt, iż pozwana zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę pożyczki. Na mocy postanowień umowy pozwana faktycznie otrzymała do dyspozycji kwotę 10.000,00 zł, równocześnie zobowiązując się do spłaty łącznie kwoty 21.339,04 zł, zawierającej oprócz pożyczonego kapitału, opłatę przygotowawczą, opłatę administracyjną, które występowały łącznie pod nazwą „prowizja” oraz odsetki umowne. W tym miejscu należy odwołać się do właściwości stosunku łączącego powoda z pozwaną. Sensem umowy pożyczki jest, według art. 720 k.c., przeniesienie przez pożyczkodawcę własności określonej sumy pieniężnej na rzecz pożyczkobiorcy przy jednoczesnym zobowiązaniu się przez pożyczkobiorcę, iż w określonym terminie zwróci tę samą ilość pieniędzy pożyczkodawcy. Do zwyczajowych postanowień takich umów należy ponadto odpowiednie oprocentowanie kwoty pożyczki jako swoiste wynagrodzenie dla pożyczkodawcy za udzielenie środków pieniężnych. Natomiast do obowiązków dłużnika wynikających z dyspozycji art. 720 k.c., ustawa nie zalicza konieczności uiszczenia opłat dodatkowych. Obowiązek taki może być oczywiście wprowadzony do treści umowy, co wynika z zasady swobody umów zawartej w art. 353 § 1 k.c. Dodać należy, że w niniejszej sprawie do zawartej między stronami umowy pożyczki miała zastosowanie ustawa o kredycie konsumenckim z dnia z dnia 12 maja 2011 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1083 t.j.) na podstawie jej art. 3 ust. 2 pkt 1. Art. 29 i 30 ww. aktu prawnego regulują zawarcie i treść dokumentu umowy, w tym wskazują jakie dane powinna ona zawierać. Umowy konsumenckie podlegają też ocenie w świetle klauzuli generalnej z art. 385 1 § 1 k.c. w myśl którego postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Za nieuzgodnione indywidualnie uznaje się te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (§ 4). Za sprzeczne z dobrymi obyczajami uznaje się działania wykorzystujące np. niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Chodzi więc o działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania (m.in. wyrok SA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011 r, (...)). Rażące naruszenie interesów konsumenta zachodzi zaś w sytuacji, w których w rażący sposób została naruszona równowaga interesów stron umowy przez to, że jedna z nich wykorzystała swoją przewagę, formułując konkretne postanowienie umowy. Sąd analizując postanowienia wzorca umownego, przy pomocy którego zawarto umowę z pozwaną doszedł do wniosku, że znajdują się w niej klauzule abuzywne. Badaniu podlegała kwota prowizji, która w umowie i harmonogramie spłat pożyczki została podzielona na prowizję ( opłatę ) przygotowawczą (2.499,90 zł) i prowizję ( opłatę ) administracyjną (7.495,80 zł). Mimo, że strona pozwana nie ustosunkowała się do treści pozwu, więc twierdzenia powoda co do stanu faktycznego należało uznać za prawdziwe, nie wyłączało to jednak możliwości dokonania przez Sąd merytorycznej analizy żądania pozwu pod kątem spełnienia wymogu z wyżej przywołanego art. 385 1 k.c. Co do części prowizji określonej jako opłata przygotowawcza, która wynosiła 2.499,90 zł Sąd uznał, iż jest to kwota należna. Stanowiła ona 25 % kwoty udzielonej pożyczki , a więc nie była ona bowiem rażąco wygórowana w stosunku do wysokości pożyczonej kwoty. Pożyczkodawca , a w dalszej kolejności powód , w ocenie Sądu na podstawie umowy pożyczki ratalnej nr (...) mógł domagać się od pozwanej zapłaty wskazanej powyżej opłaty, która stanowiła swego rodzaju prowizję pobieraną przez pożyczkodawcę w związku z zawarciem umowy pożyczki. Oczywistym jest bowiem, że przygotowanie i udzielenie pożyczki , a dalej administrowanie pożyczką, przyjmowanie wpłat, bieżące ich kontrolowanie powoduje powstawanie kosztów pracy, materiałów biurowych, energii i kosztów lokalowych i celowi ich pokrycia w niniejszej sprawie w zupełności odpowiada w ocenie Sądu ustalona w umowie pożyczki zawartej przez pozwaną wyżej wymieniona prowizja (opłata) przygotowawcza . Jednak w świetle zasad doświadczenia życiowego i reguł obrotu gospodarczego nie sposób przyjąć, że rzetelnie prowadzona działalność gospodarcza generuje koszty związane z szeroko pojętą obsługą pożyczki na tak wysokim poziomie, jak to określił w umowie Pożyczkodawca , ustalając dalej wysokość prowizji administracyjnej na kwotę 7495, 80 zł odpowiadającą ok. 75 % kwoty udzielonej pożyczki. Uznać zatem trzeba, że przy określaniu przez całkowitych kosztów pożyczki ratalnej nr (...) doszło do rażącego zachwiania ekwiwalentności świadczeń stron, przysparzając Pożyczkodawcy korzyści nie dających się uzasadnić żadnymi racjami. Dalsze opłaty tj. prowizja administracyjna w kwocie 7.495,80 zł przewidziana w umowie w ocenie Sądu stanowiły nadużycie. Należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom strony powodowej, nawet fakt, iż łączna wysokość prowizji (opłaty administracyjnej i przygotowawczej) nie przekraczała maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu przewidzianych w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 20 lipca 2001 r., nie powodowało niemożliwości badania przez Sąd tych klauzuli pod kątem ich abuzywności. Samo określenie wysokości prowizji, czy innych opłat na poziomie nieprzekraczającym limitu z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie świadczy o tym, że zapisy umowy w tym zakresie nie mają charakteru abuzywnego. Celem ustawowego limitu kosztów kredytu nie jest bowiem wyłączenie kontroli abuzywności, lecz uniemożliwienie kredytodawcom stosowania kosztów przekraczających ten limit, chociażby postanowienia umowy przewidujące takie koszty nie stanowiły postanowień niedozwolonych (zob. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 lipca 2019 r., (...), LEX nr (...); postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2020 r. (...), LEX nr (...); wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 26 marca 2020 r., sygn. (...)). Nie powinno budzić także wątpliwości, że analizowane postanowienia umowne nie zostały uzgodnione indywidualnie z pozwaną. Zważyć bowiem należy, że w istocie do zawarcia przedmiotowej umowy doszło poprzez zaproponowanie pozwanej wzorca umowy. Powód nie udowodnił, że analizowane postanowienia umowne są wynikiem ich indywidualnego uzgodnienia. Ponadto, jak już wskazano, pozwany występował w omawianym stosunku prawnym w charakterze konsumenta (art. 22 ( 1 )k.c.). Analizowane postanowienia umowne nie stanowiły świadczenia głównego umowy pożyczki, o którym mowa w art. 385 ( 1) § 1 k.c.. Istotne dla tej umowy elementy wynikają bowiem wprost z powoływanego wyżej art. 720 k.c. Podsumowując zatem, w ocenie Sądu umowa pożyczki, w zakresie w jakim przewidywała obciążenie pozwaną opłatą w kwocie 7.495,80 zł stanowiła klauzulę abuzywną, a zatem żądanie jej zapłaty należało uznać za nienależne. Powód mógł też zgodnie z art. 359 § 1 k.c. domagać się odsetek umownych, które nie przekraczały wysokości odsetek maksymalnych, o których mowa w art. 359 § 2 1 k.c. Powód domagał się odsetek umownych do dnia wypowiedzenia umowy pożyczki nr (...) . Pismem z dnia 20 września 2019 r. powód wypowiedział pozwanej umowę pożyczki pod warunkiem wstrzymującym - dokonania spłaty całej zaległej kwoty w wysokości 7.103,03 zł w terminie do 4 października 2019 r., z zastrzeleniem , że brak wpłaty w wyżej wskazanym terminie oraz kwocie spowoduje rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia, który wynosi 30 dni, a po jego upływie umowa zostanie skutecznie wypowiedziana. Wobec powyższego Sąd przyjął , że z dniem 04 listopada 2019 r, umowa pożyczki została skutecznie wypowiedziana. Zgodnie z harmonogramem spłaty pożyczki ( k. 25 akt ) należna kwota odsetek umownych do dnia rozwiązania umowy wynosiła łącznie 1.297,01 zł . Powodowi przysługiwały także odsetki dzienne za opóźnienie w spłacie poszczególnych rat pożyczki na podstawie § 7 pkt 1 w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie w rozumieniu art. 481 § 2 1 k.c. Odsetki dzienne za opóźnienie wynosiły 0,273 zł. Według zestawienia wpłat pozwanej przedstawionych przez powoda pozwana opóźniła się w okresie od stycznia 2018 r. do czerwca 2019 r. ze spłatami poszczególnych rat łącznie o 92 dni ( k. 53-54 akt), a zatem łącznie odsetki za opóźnienia w spłacie rat stanowiły w tym okresie kwotę 25,12 zł. W ocenie Sądu, łącznie pozwana winna zatem zapłacić na rzecz powoda z tytułu umowy pożyczki nr (...) kwotę 13.822,03 zł (10.000 zł + 2.499,90 zł + 1.297,01 zł + 25,12 zł ) . Do dnia 19 lipca 2019 roku pozwana zapłaciła łącznie kwotę 14.231,20 zł, czyli spłaciła ,w ocenie Sądu całą należność z tytułu tejże pożyczki. Nastąpiło to przed dokonaniem przez powoda wypowiedzenia umowy pożyczki oraz przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie . Mając powyższe na względzie, powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. W oparciu o tę zasadę strona przegrywająca zobowiązana jest do zwrotu stronie przeciwnej poniesionych przez nią niezbędnych kosztów procesu. Zważając na to, że w rozpoznawanej sprawie powództwo zostało w całości oddalone, to pozwaną należało uznać na stronę wygrywającą, tym samym to jej przysługuje zwrot poniesionych kosztów procesu. Jednakże, jako że strona ta nie poniosła żadnych kosztów związanych z postępowaniem, Sąd oddalił wniosek powoda o zasądzenie kosztów procesu.
X C 4859/18
Powód K. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. w dniu 09.11.2018 roku wniósł do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie pozew przeciwko L. J., domagając się od niego zapłaty kwoty 14628,40 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 14239,17 zł od dnia 18.07.2018 r. do dnia zapłaty.
I C 630/22
Powód E. P. Dywidendowy Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny w G. wniósł pozew przeciwko O. S. o zapłatę kwoty 20.591 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że dochodzona przez niego wierzytelność powstała w wyniku zawarcia przez pozwanego z (...) sp. z o.o. w dniu 11 lipca 2019r. umowy pożyczki o nr (...). Pozwany złożył wniosek o zawarcie umowy za pośrednictwem platformy internetowej, a jego dane zostały potwierdzone automatycznie za pomocą usługi (...) oraz telefonicznie przez pożyczkodawcę. Kwota udzielonej pożyczki wynosiła 9.000 zł. Pozwany zobowiązał się do zwrotu pożyczki w 36 ratach, począwszy od 20 sierpnia 2018r. Całkowity koszt kredytu wraz z odsetkami wynosił 10.452,96 zł, a całkowita kwota do zapłaty 19.452,96 zł. Z uwagi na niedokonywanie spłaty pożyczki, umowa została wypowiedziana z dniem 14 lipca 2022r. W dniu 16 lipca 2019r. pożyczkodawca dokonał przelewu wierzytelności wynikającej z ww. umowy na rzecz (...), zaś w dniu 13 lipca 2020r. tenże podmiot dokonał przelewu na rzecz powoda. Według powoda łączna wartość wierzytelności wynosi 19.272,43 zł, na co składają się: suma niespłaconego kapitału w kwocie 7.925,29 zł, suma odsetek stanowiących część odsetkową niespłaconych rat pożyczki do dnia wypowiedzenia 191,35 zł, suma odsetek umownych w wysokości odsetek maksymalnych naliczonych od przeterminowanych rat kapitałowych w trakcie obowiązywania pożyczki oraz naliczonych od dnia następnego po wypowiedzeniu umowy pożyczki do dnia sporządzenia pozwu 3.427,69 zł oraz niespłacona część prowizji w kwocie 7.728,30 zł.
I C 52/25
W dniu 15 listopada 2024 r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

sygn. akt IC 885/22

UZASADNIENIE

E. D. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny w G. wniósł pozew przeciwko P. K. o zapłatę kwoty 3599 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu (18.08.2022r.) do dnia zapłaty, tytułem zobowiązania z umowy pożyczki, zawartej z poprzednikiem prawnym powoda ( (...) Sp. z o.o.) w dniu 19.11.2018r. nr (...). W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając brak legitymacji czynnej powoda, nieudowodnienie roszczenia co do zasady i wysokości oraz stosowanie przez pożyczkodawcę w treści umowy klauzul niedozwolonych.

W piśmie procesowym z dnia 11.10.2023r. powód wskazał, że w pozwie doszło do omyłki i prawidłową wartością przedmiotu sporu jest kwota 3365,34 zł, a nie 3599 zł. Powód wniósł o zasądzenie kwoty 3365,34 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu. Podała nadto, że pozwany dokonał wpłat na łączną kwotę 5584,27 zł, tytułem spłaty rat pożyczki, w okresie od 12.12.2018r. do 23.02.2021r., które to wpłaty zostały uwzględnione przy ustalaniu wartości przedmiotu sporu. Powód podniósł, że dokonywanie dobrowolnych wpłat przez pozwanego można uznać za jednoznaczne zachowanie się dłużnika, potwierdzające istnienie długu i zarazem stanowi to uznanie niewłaściwe roszczenia.

Sąd ustalił: W dniu 19.11.2018r. pozwany zawarł z (...) sp. z o.o. w W. umowę pożyczki ratalnej, nr (...), w kwocie 4000 zł, zobowiązując się do spłaty kwoty 8757,06 zł (w tym: opłata przygotowawcza w kwocie 1000,02 zł, prowizja w kwocie 2999,64 zł, odsetki w kwocie 757,40 zł), w 42 ratach po 208,51 zł, w terminie do 19.05.2022r. Umowa przewidywała, że niespłacenie pożyczki zgodnie z harmonogramem rat spowoduje powstanie zadłużenia przeterminowanego, od którego pobierane będą odsetki za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie (§ 7 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 10).

Umowa mogła być wypowiedziana ze skutkiem natychmiastowym m.in. w razie braku spłaty w terminie lub powstania zaległości w spłacie w wys. odpowiadającej dwóm ratom (§ 9 pkt 2). Dowód: umowa pożyczki ratalnej nr (...) (k-22 i nast.) potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej (k-37) formularz informacyjny (k-107-114) W piśmie z dnia 19.04.2021r. skierowanym do pozwanego, Kierownik Departamentu B. (...) w Kancelarii (...) S.A. z/s we W. A. Z., działając w imieniu powoda, wezwał pozwanego do zapłaty w terminie do 29.04.2021r. zaległych kwot, z tytułu w.w. umowy, tj. kwoty 202,39 zł, której termin wymagalności przypadał na 19.03.2021r., i kwoty 205,20 zł, z terminem płatności w dniu 19.04.2021r.

Dowód: pismo z dn. 19.04.2021r. (k-38) W dniu 9.07.2020r. nastąpiło przeniesienie wierzytelności, wynikającej z w.w. umowy na stronę powodową. Dowód: umowa sekurytyzacji z dnia 13.02.2019r. zawarta pomiędzy (...) sp. z o.o. (uprzednio (...) sp. z o.o.) i E. D. 2 (...) w G. (k-49); umowa przelewu wierzytelności z dnia 9.07.2020r. zawarta pomiędzy E. D. 2 (...) w G. i (...) w G. (k-10-21); wyciąg z listy wierzytelności do umowy przelewu wierzytelności z dnia 9.07.2020r. (k-94) potwierdzenie zapłaty ceny z umowy przelewu wierzytelności z dnia 9.07.2020r. (k-95).

W piśmie z dnia 15.05.2018r. Kierownik Departamentu B. (...) w Kancelarii (...) S.A. z/s we W. A. Z., skierowanym do pozwanej, działając w imieniu „aktualnego pożyczkodawcy” zawarł informację o zaległości w spłacie zapadłych rat pożyczki nr (...), zawartej z (...) sp. z o.o. w W. (w kwocie 135,24 zł z terminem płatności na dzień 16.03.2018r., w kwocie 135,21 zł z terminem płatności na dzień 16.04.2018r.). Wezwał do uregulowania zaległości w kwocie 270,45 zł, do dnia 25.05.2018r., pod rygorem wypowiedzenia umowy i postawienia w stan wymagalności całej pozostałej do spłacenia kwoty pożyczki.

Dowód: pismo z dn. 15.05.2018r. (k-39-40). W piśmie z dnia 10.06.2021r. skierowanym do pozwanego, Kierownik Departamentu B. (...) w Kancelarii (...) S.A. z/s we W. A. Z., działając w imieniu powoda zawarł oświadczenie o wypowiedzeniu w.w. umowy pożyczki, z powodu nieuregulowania zaległości. Dowód: pismo z dn. 10.06.2021r. (k-42), potwierdzenie nadania przesyłką poleconą (k-106).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało uwzględnieniu. Powód udowodnił, że pozwany w dniu 19.11.2018r. zawarł z jego poprzednikiem prawnym umowę pożyczki ratalnej nr (...). Na tej podstawie pozwany otrzymał do dyspozycji kwotę 4000 zł, zobowiązując się do spłaty kwoty 8757,06 zł (w tym: opłata przygotowawcza w kwocie 1000,02 zł, prowizja w kwocie 2999,64 zł, odsetki w kwocie 757,40 zł), w 42 ratach po 208,51 zł, w terminie do 19.05.2022r. Wypłata pożyczki nastąpiła na rachunek bankowy, wskazany przez pozwanego we wniosku o udzielenie pożyczki.

Pozwany dokonał jedynie wpłat na łączną kwotę 5584,27 zł, tytułem spłaty rat pożyczki, w okresie od 12.12.2018r. do 23.02.2021r. Umowa przewidywała, że niespłacenie pożyczki zgodnie z harmonogramem rat spowoduje powstanie zadłużenia przeterminowanego, od którego pobierane będą odsetki za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie (§ 7 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 10). Umowa mogła być wypowiedziana ze skutkiem natychmiastowym m.in. w razie braku spłaty w terminie lub powstania zaległości w spłacie w wys. odpowiadającej dwóm ratom (§ 9 pkt 2).

Powód udowodnił także przejście uprawnień w drodze przelewu wierzytelności (art. 6 kc w zw. z art. 509 kc i art. 511 kc). Ciężar udowodnienia spełnienia świadczenia zapłaty spoczywał na pozwanym, jako dłużniku. Pozwany nie wykazał, że spełnił świadczenie w wysokości i terminie wskazanym w umowie. Wobec tego powództwo w zakresie kwoty głównej, prowizji i odsetek, zgodnie z żądaniem powoda, zasługiwało na uwzględnienie. Przedłożone przez powoda w.w. dokumenty, w szczególności podpisana przez pozwanego umowa pożyczki, dowód przelewu środków z tego tytułu, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, potwierdzają istnienia wierzytelności (zobowiązania pozwanego wobec poprzednika prawnego powoda), jej wysokości i wymagalności.

Przedłożone przez powoda dowody stanowiły dostateczną podstawę do wyprowadzenia ustaleń faktycznych, zgodnych z twierdzeniami pozwu. Pozwany zaś nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów przeciwko takim twierdzeniom, ograniczając swoje stanowisko procesowe do negowania żądania pozwu i nie wykazując żadnej inicjatywy dowodowej, uchylając się zarazem od oświadczenia, czy fakty, przedstawione przez powoda w pozwie miały miejsce, w szczególności czy, w jakiej wysokości i kiedy dokonał spłaty pożyczki, od jakiej daty według niego pozostaje w opóźnieniu ze spłatą i jaka jest prawidłowa wysokość naliczonych odsetek.

Zgodnie z przepisem art. 353§1 kc, zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno – gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego (art. 354§1 kc). Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 kc). Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509§1 i 2 kc).

Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (art. 481§1 kc). Odpowiedzialność kontraktowa znajduje zastosowanie w stosunkach między wierzycielem i dłużnikiem, którzy są stronami określonego stosunku zobowiązaniowego (art. 471 kc). Dłużnik nie wykonuje zobowiązania, jeżeli przez swoje zachowanie nie doprowadzi do osiągnięcia przez wierzyciela określonej kontraktem korzyści.

Ciężar dowodu istnienia przesłanek odpowiedzialności kontraktowej, w świetle art. 6 kc, spoczywał na stronie powodowej, która swoje żądanie zapłaty oparła na umowie pożyczki z dnia 19.11.2018r., stawiając pozwanemu zarzut nienależytego wykonania zobowiązania, poprzez brak terminowej zapłaty ustalonej w umowie kwoty. W sytuacji, gdy zachowanie się dłużnika w wykonaniu zobowiązania ma polegać na daniu lub czynieniu, przeprowadzenie przez wierzyciela dowodu na fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie jest niemożliwe, to na pewno jest bardzo utrudnione.

Dlatego w takich sytuacjach przyjmuje się, że to dłużnik, broniąc się przed zarzutem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, powinien przedstawić dowód spełnienia świadczenia (art. 462 – 463 kc). W rozpoznawanej sprawie pozwany nie wykazał, że spełnił świadczenie zgodnie z w.w. umową, jak również nie wykazał, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 kc w zw. z art. 6 kc). Podniesione przez niego zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Pozwany nie zaprzeczył wprost faktom, podanym przez powoda, na okoliczność zawarcia przedmiotowej umowy, w szczególności, że otrzymał do dyspozycji kwotę pożyczki oraz, że w okresie podanym przez powoda dokonywał spłaty w miesięcznych ratach. Zgodnie z art. 210§2 kpc, każda ze stron jest obowiązana do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących faktów. Strona obowiązana jest przy tym wyszczególnić fakty, którym zaprzecza. Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane(art. 230 kpc).

Nie wystarczy zatem ogóle stwierdzenie, że strona „ kwestionuje wszystkie fakty i twierdzenia powoda, za wyjątkiem tych, które wyraźnie przyznaje”. Przyjmując zatem, że pozwany zawarł przedmiotową umowę pożyczki, należało uznać, że to na nim spoczywał ciężar wykazania, że właściwie wywiązał się ze swego zobowiązania. Tymczasem w niniejszej sprawie pozwany nawet nie podniósł zarzutu zapłaty, mimo że termin wymagalności jego zobowiązania wynikał z umowy, a następnie jej wypowiedzenia. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut pozwanego odnośnie wysokości dochodzonego roszczenia.

Kwota udzielonej pożyczki oraz całkowita kwota do zapłaty, wysokość kosztów oraz odsetek, w tym od zadłużenia przeterminowanego, wynikają wprost z umowy. Powód wyjaśnił, jakie kwoty i z jakiego tytułu składają się na wartość przedmiotu sporu oraz przedstawił sposób naliczania odsetek karnych od dnia powstania pierwszej przeterminowanej raty do dnia postawienia w stan wymagalności całego roszczenia, z uwzględnieniem dokonanych przez pozwanego wpłat do dnia złożenia pozwu (vide: pismo procesowego powoda z dnia 11.10.2022r).

Pozwany nie skonkretyzował swoich zarzutów w zakresie wysokości dochodzonego roszczenia i nie wskazał, ile w jego ocenie powinna wynosić prawidłowo wyliczona wysokość zadłużenia. Odnośnie zarzutu pozwanego stosowania w treści umowy klauzul niedozwolonych (w zakresie wysokości prowizji), stwierdzić należy, że został on uzasadniony w sposób ogólnikowy, bez konkretnego przełożenia na treść przedmiotowej umowy. Należy zgodzić się z pozwanym o tyle, że postanowienia umowne, określające inne, niż odsetki, koszty kredytu konsumenckiego, np. prowizja kredytodawcy, mogą zostać uznane za klauzule abuzywne, nawet, jeśli ich wysokość nie przekracza maksymalnych kwot takich kosztów, określonych w art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15.05.2011r. o kredycie konsumenckim .

W myśl art. 385(1) § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Prowizja, stanowiąca wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z 12.05.2011r. o kredycie konsumenckim, nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385(1)§ 1 kc (tak: uchwała SN z 27.10.2021r., III CZP 43/20).

Nawet przyjmując, że postanowienie umowy, nakładające na pozwanego obowiązek zapłaty prowizji w wysokości 3999,66 zł, nie zostało z nim uzgodnione indywidualnie, a wynika z wzorca umowy, na co wskazuje specyfika zawierania umów tego rodzaju, to do ustalenia, że postanowienie to nie wiążą pozwanego (jako konsumenta), wymagane jest spełnienie jeszcze dodatkowych przesłanek z art. 385(1)§1 kc, a więc, że określone postanowienie umowy kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

W przedmiotowej umowie jasno sformułowano obowiązek pozwanego zapłaty prowizji na rzecz kredytodawcy w w.w. wysokości. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że kształtowało to prawa i obowiązki pozwanego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, wykorzystywało jego niewiedzę, zmierzało do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania, zakładało nieusprawiedliwioną dysproporcję świadczeń, rażąco naruszając interesy konsumenta i jako takie, aby spełniało przesłanki abuzywności i było wyłączone z umowy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów w zw. z art. 720 § 1 kc, art. 353 § 1 kc, art. 354 § 1 kc, art. 471 kc, art. 481 § 1 i 2 kc, art. 482 § 1 kc, orzeczono, jak w pkt I wyroku. Orzeczenie w pkt I wyroku oparto na przepisie art. 355 kpc, wobec oświadczenia powoda, zawartego w jego piśmie procesowym z dnia 11.10.2022r., że w pozwie doszło do omyłki i prawidłową wartością przedmiotu sporu jest kwota 3365,34 zł (na co wskazuje również treść żądania, zgłoszonego w dniu 4.04.2022r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym, sygn. akt Nc-e 447746/22), i w tym zakresie podtrzymał powództwo.

Orzeczenie w pkt III wyroku oparto na przepisach art. 100 zd. 1 w zw. z art. 98 § 1, 1 1 i 3 kpc, przyjmując, że powód wygrał sprawę w 93%. Łączne koszty procesu, poniesione w sprawie, wyniosły 2034 zł, z czego powód poniósł je w kwocie 1117 zł (opłata sądowa od pozwu – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym – 900 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł), pozwany w kwocie 917 zł (wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym – 900 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł).

Zgodnie z wynikiem procesu, powoda obciążają koszty w 7% (2034 zł x 7% = 142,38 zł), zatem zasądzono na jego rzecz od powoda różnicę (1117 zł – 142,38 zł = 974,62 zł).