V GC 353/22 · Sąd powszechny

Sygn. akt V GC 353/22 upr

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2023 roku Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie Wydział V Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Piotr Jasiński po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2023 roku w Dzierżoniowie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15 zzs 2. z powództwa: (...) S.A. w W. przeciwko: Miejskiemu (...) Sp. z o.o. w B. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 917 zł (słownie: dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w ich zapłacie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia spełnienia zasądzonego nim roszczenia. Sygnatura akt: V GC 353/22 upr

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 lutego 2023 roku Strona powodowa – (...) S. A. w W. pozwem wniesionym dnia 31 stycznia 2022 roku, złożonym do Sądu Rejonowego dla m. stołecznego W., domagała się zasądzenia od strony pozwanej – (...) Sp. z o.o. w B. kwoty 4.459,15 zł z tytułu odszkodowania wypłaconego za usunięcie zalania ubezpieczonego lokalu. Z uzasadnienia pozwu wynikało, iż na skutek wypłaconego poszkodowanemu P. P. odszkodowania z tytułu ubezpieczenia, powódka domagała się obecnie regresem zwrotu wypłaconej równowartości od odpowiedzialnego finalnie Miejskiego Zarządu (...) sp. z o.o. w B..

Oprócz kwoty głównej powódka dochodziła ponadto odsetek za opóźnienie w zapłacie należności głównej od dnia 2 listopada 2021 roku i kosztów postępowania sądowego. Sąd, do jakiego pierwotnie pozew złożono, nakazem zapłaty z dnia 21 lutego 2022 roku w osobie referendarza uwzględnił powództwo, wydając stosowne orzeczenie w postępowaniu upominawczym – vide karta 31 akt sprawy. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2022 roku Sąd Rejonowy w Warszawie dla (...) W., Wydział XVI Gospodarczy, uznając się niewłaściwym przedstawił spór ten do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie, jako właściwemu – vide postanowienie, karta akt 71.

Orzeczenie to wydano w związku z zarzutem pozwanej zgłoszonym w sprzeciwie od nakazu zapłaty – patrz karta 44 i nast. We wniesionym środku zaskarżenia pozwana oprócz w/w zarzutu o niewłaściwości podniosła dalsze, dotyczące już merytorycznej oceny wywiedzionego powództwa, czyli przede wszystkim zarzut braku legitymacji procesowej biernej a w razie nieuwzględnienia go wnioskowała o dopuszczenie do procesu (...) Towarzystwa (...) jako odpowiedzialnego ubezpieczyciela spornego lokalu. Niezależnie też kwestionowała własną odpowiedzialność co do wysokości odszkodowania.

W konsekwencji wniosła pozwana o oddalenie żądań pozwu wobec niej w całości. Sąd na dzień 2 lutego 2023 roku wyznaczył rozprawę, po przeprowadzeniu której ocenił istotność zarzutu o braku legitymacji procesowej biernej i w tym kontekście, podjął decyzję (na posiedzeniu niejawnym) o wydaniu orzeczenia końcowego – również na posiedzeniu niejawnym. Sąd bowiem zarzut tego rodzaju zobowiązany jest rozpatrzeć na każdym możliwym etapie procesu, z uwagi na jego na doniosłość dla dalszego procedowania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 14 października 2020 roku doszło do zalania lokalu położonego w B. przy ul. (...), którego właścicielem jest lokator P. P.. Prowadzone postępowanie likwidacyjne szkody po numerem (...), przez stronę powodową (jako ubezpieczyciela lokalu) zakończone zostało wypłatą poszkodowanemu właścicielowi odszkodowania w wymiarze 4.459,15 zł. W dniu 4 listopada 2019 roku Uchwałą nr 6, udziałowcy lokali przedmiotowego obiektu, dysponujący 58,86 % udziałów, udzielili stronie pozwanej pełnomocnictwa do dysponowania środkami i uzyskania stosownych pozwoleń, potrzebnych dla prowadzenia prac remontowych dachu budynku zlokalizowanego w B. przy ul (...). (Dowód: okoliczności bezsporne; uchwała karta 57 do 58 akt).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo należało oddalić z uwagi na uzasadniony zarzut braku legitymacji procesowej biernej tj. do bycia pozwanym w tej sprawie przez (...) Sp. z o.o. w B., wskazanej tu jako odpowiedzialnego finalnie za zdarzenie. Przy czym istotne w postępowaniu w sprawach gospodarczych, jaką bez wątpienia jest spór niniejszy, jest z uwagi na przepis art. 458 8 §2 k.p.c., który wyklucza w takim postępowaniu wprost stosowanie przepisów procedury o przekształceniach podmiotowych, tj. art. 194 do 196 i 198 k.p.c., to, że brak jest możliwości przystąpienia zamiast pozwanej w toku dalszego procedowania innego podmiotu.

Wszystko to bowiem ustawodawca stworzył dla zasadniczej idei procesu gospodarczego, a więc ekonomii procesowej. W rezultacie powyższego, mając na względzie podniesiony zarzut braku legitymacji procesowej biernej, sąd zważył, co następuje: legitymacja procesowa to uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej w konkretnej sprawie, to znaczy, że osoba lub przedsiębiorstwo może występować w roli powoda lub pozwanego. Problem legitymacji procesowej występuje w każdym postepowaniu, ale przede wszystkim odgrywa on szczególnie istotną rolę w procesie (wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2014 roku, sygn. akt X Ga 569/14).

Godzi się zaakceptować, że posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest zasadniczą przesłanką, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej jak i biernej, prowadzi do wyroku oddalającego powództwo. (Wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 13 lutego 2015 roku, sygn. akt I C 683/14). Legitymacja procesowa to zatem uprawnienie konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna) wypływająca z prawa materialnego.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 roku, sygn. akt III CZP 83/12 wskazał, iż legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej (czynnej czy biernej), co do zasady skutkuje oddaleniem powództwa. W sytuacji, gdy legitymacja materialna i procesowa zespalają się, oddalenie powództwa następuje w istocie z braku legitymacji materialnej, którego rezultatem jest także brak legitymacji procesowej, będący wtórną przyczyną oddalenia powództwa.

Legitymacja procesowa jest zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Rolą Sądu w procesie jest dokonanie oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania, co do istoty sprawy, a w wypadku stwierdzenia braku legitymacji procesowej (zarówno czynnej, jak i biernej), na Sądzie spoczywa obowiązek zamknięcia rozprawy i wydania wyroku oddalającego powództwo. Takie procedowanie jest konsekwencją choćby wytoczenia powództwa przeciwko osobie nieuprawnionej. Wracając na grunt niniejszego sporu, stwierdzić należało, iż strona pozwana jakkolwiek pozostaje zarządcą Wspólnoty Mieszkaniowej, w którym lokal zajmuje poszkodowany w zdarzeniu, to jednak wykonywanej wyłącznie na zasadzie udzielonego jej przez Wspólnotę Mieszkaniową pełnomocnictwa w ściśle określonym zakresie (tu akurat zachodzącym), to jednak nie zmienia to faktu, iż za zobowiązania dotyczące tej nieruchomości odpowiada ostatecznie Wspólnota Mieszkaniowa bez ograniczeń a za poszczególne lokale jej lokatorzy.

Powyższa konstatacja wynika wprost z treści przepisu art.

17. ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali . W następstwie powyższego stwierdzenia, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. która formułuje podstawową regułę ciężaru dowodu w procesie cywilnym, stanowiąc, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Skoro zaś ciężar dowodu w aspekcie formalnoprawnym jest bezpośrednio związany z zasadą dokonywania czynności dowodowych w procesie cywilnym to na podstawie art. 230 k.p.c. orzeczenie musiało przyjąć postać oddalającą powództwo.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo w całości biorąc za uzasadniony brak legitymacji procesowej biernej w tej sprawie. Powyższe wskazuje ponadto brak potrzeby dalszego procedowania w zakresie ustalenia chociażby wysokości szkody. O kosztach procesu Sąd orzekł w całości na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz 98 1 k.p.c., zasądzając od powódki jako przegrywającego spór w całości kwotę 917 zł z tytułu kosztów zastępstwa prawnego. Wyrok nie objął (...) S.A. w W. jako potencjalnego interwenienta ubocznego, mimo zgłoszenia się tej osoby prawnej do udziału albowiem przede wszystkim został wniosek tej jednostki doręczony Sądowi w dniu 9 lutego 2023 roku (do Wydziału Gospodarczego wpłynął 7 lutego tego miesiąca), a więc już po wydaniu orzeczenia końcowego.

Orzeczenie wydano na podstawie art. 15 zzs 2.