Legislator Case Law & Legislation
IV Ka 318/23 AI generated

IV Ka 318/23 · Sąd powszechny

Case Number IV Ka 318/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 318/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 marca 2023 roku sygn. II K 343/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Legislator headnote

AI generated

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 454 § 1 k.p.k; IV Ka 318/23 · Sąd powszechny: Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k.

Keywords

AI generated
deficiencies in evidence unproven judicial bias incorrect factual findings evidentiary grounds failure to state reasons review of evidence assessment

Cited Legislation

AI generated
art. 438 pkt 1 k.p.k
Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.
art. 438 pkt 2 k.p.k
438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k.
art. 438 pkt 3 k.p.k
– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.
art. 439 k.p.k
– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.
art. 454 § 1 k.p.k
dopuścił się zarzucanego mu czynu (jest winny i winien ponieść karę), jedyną możliwą decyzją było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania sądowi I instancji (art. 454 § 1 k.p.k.).
art. 440 k.p.k
Na powyższe pozwala kierunek apelacji (na niekorzyść) oraz uznanie, iż utrzymanie wyroku w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe - art. 440 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
AI generated
II AKa 465/23
Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 465/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II AKa 508/23
Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 508/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
IV Ka 57/24
Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku II Wydział Karny wydany w dniu 27 listopada 2023 roku w sprawie o sygn.
II Ka 481/23
Sygn. akt II Ka 481/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Marii Kempki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. sprawy Ł. K. oskarżonego z art. 178a § 1 kk, 178b kk na skutek apelacji, wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II K 1028/22 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: oskarżonego Ł. K. uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt I aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 178a§ 1 kk i za czyn ten na podstawie tego przepisu skazuje go i wymierza mu karę grzywny w rozmiarze 100 (sto) stawek dziennych, wysokość jednej stawki ustalając na kwotę 10 (dziesięć) złotych; w związku z tym czynem na podstawie art. 42§2 kk orzeka wobec niego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzy) lat oraz na podstawie art. 43a§2 kk orzeka od niego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; oskarżonego Ł. K. uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 178b kk i za czyn ten na podstawie tego przepisu skazuje go i na podstawie art. 178b kk w zw. z art. 37a kk wymierza mu karę grzywny w rozmiarze 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych, wysokość jednej stawki ustalając na kwotę 10 (dziesięć) złotych; w związku z tym czynem na podstawie art. 42§1a kk orzeka wobec niego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzy) lat oraz na podstawie art. 43a§2 kk orzeka od niego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; na podstawie art. 85§1 kk i art. 86§1 i 2 kk orzeczone w pkt 1 i 3 kary grzywny łączy i wymierza oskarżonemu łączną karę grzywny w rozmiarze 200 (dwieście) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 (dziesięć) złotych; na podstawie art. 90§2 kk orzeczone w pkt 2 i 4 środki karne zakazu łączy i wymierza oskarżonemu łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzy) lat; na podstawie art. 63§4 kk na poczet łącznego zakazu prowadzenia pojazdów zalicza oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 2 września 2022 roku; w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 200 zł opłaty za obie instancje i 20 zł wydatków postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 481/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 12 kwietnia 2023 r. w sprawie II K 1028/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ----- -------------- ------------------------------------------------------------------ ---------------------------- ------ ----- --------------- ------------------------------------------------------------------ ---------------------------- ------ 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ----- -------------- ------------------------------------------------------------------ ------------------------------- ------ 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------------ ------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------- ------------------- ------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- --------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. Obraza przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., mająca wpływ na treść orzeczenia, zaistniała na skutek dokonania przez Sąd I instancji oceny zgromadzonych dowodów, która nie respektowała zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego poprzez uznanie w wydanym wyroku, że przypisane oskarżonemu zachowania charakteryzują się jedynie nieznacznym stopniem społecznej szkodliwości i zawinieniem sprawcy, w szczególności wskutek nadania zbyt dużej wagi właściwościom osobistym Ł. K. w postaci jego młodego wieku oraz cierpienia na chorobę A. oraz niedostatecznego uwzględnienia faktu kierowania pojazdem przez wymienionego z wysokim stężeniem alkoholu w wydychanym powietrzu, spowodowania przez niego kolizji drogowej oraz podjęcia się ucieczki przed funkcjonariuszami Policji, które to zachowania stworzyły realne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, co finalnie doprowadziło do niezasadnego wydania orzeczenia w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty podniesione przez oskarżyciela publicznego okazały się zasadne, jednakże wniosek zawarty w środku odwoławczym jest zbyt daleko idącym. Sąd Okręgowy po zapoznaniu się z aktami sprawy, po przeanalizowaniu apelacji przyznał rację skarżącemu, iż Sąd meriti naruszył przywołane przepisy proceduralne, co skutkowało niewłaściwym określeniem stopnia społecznej szkodliwości czynów i stopnia winy, a tym samym niesłusznie umożliwiło warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonego. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego wyroku, Sąd Rejonowy orzeczenie warunkowego umorzenia postępowania argumentuje przede wszystkim względami związanymi z osobą oskarżonego – jego wiekiem, chorobą, niekaralnością, czy trudnymi przeżyciami z dzieciństwa. Odnosząc się do tego należy wpierw przytoczyć stanowisko powszechnie występujące w judykaturze, które jest podzielane również przez Sąd Okręgowy, a dotyczy sposobu określania stopnia społecznej szkodliwości czynu – „art. 115 § 2 k.k., który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu, nie pozostawia wątpliwości, że dominujące znaczenie mają okoliczności z zakresu strony przedmiotowej, do której dołączono tylko dwie przesłanki strony podmiotowej (postać zamiaru i motywację sprawcy), a pominięto natomiast okoliczności związane z samym podmiotem czynu, tj. sprawcą, takie jak: wiek, opinia, właściwości i warunki osobiste, które wpływają na wymiar kary” ( Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2017 r., WA 2/17). Biorąc pod uwagę powyższe można dostrzec, że Sąd I instancji niesłusznie skupił się na wymienionych okolicznościach, które stały się podstawą orzeczenia warunkowego umorzenia postępowania wobec Ł. K.. Zważając na okoliczności ściśle związane ze stroną przedmiotową należy zauważyć, że zarzucone oskarżonemu czyny niewątpliwie charakteryzują się wyższym stopniem społecznej szkodliwości aniżeli nieznacznym. Jak wynika z protokołu badania stanu trzeźwości (k. 2), oskarżony kierował samochodem będąc w stanie nietrzeźwości z wynikiem 0,96 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, co jest znaczną wartością, która wyraźnie stwarza zagrożenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego tym bardziej, jak sam oskarżony wskazał w wyjaśnieniach (k. 32v), spowodował wcześniej kolizję drogową, a więc nie był w stanie zachować prawidłowej techniki jazdy. Ponadto, przy próbie zatrzymania do kontroli drogowej (czyn z pkt. II aktu oskarżenia) podjął próbę ucieczki, co jednoznacznie zwiększało i urzeczywistniało wystąpienie kolejnego zagrożenia na drodze o poważniejszych już skutkach. Biorąc pod uwagę powyższe, aprobując argumentację skarżącego należało uznać podniesione zarzuty za słuszne. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie oskarżonemu Ł. K. za zarzucane mu przestępstwa, kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby wynoszącym 3 lata, oddania go w okresie próby pod dozór kuratora z obowiązkami: informowania o przebiegu okresu próby kuratora raz na 6 miesięcy oraz powstrzymania się od nadużywania alkoholu, a także środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w łącznym wymiarze 4 lat oraz świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 złotych. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec zasadności zarzutów podniesionych przez oskarżyciela publicznego, wniosek apelacyjny o skazanie oskarżonego zasługiwał na uwzględnienie, jednakże nie można było przyznać racji w pełnym zakresie co do wnioskowanego wymiaru kary i środków karnych. Orzeczenie wobec oskarżonego za oba czyny kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby wynoszącym 3 lata ze wskazanymi obowiązkami, a także środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w łącznym wymiarze 4 lat oraz świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 złotych byłoby niewspółmiernie surowe i tym samym niezgodne z dyrektywami wymiaru kary wskazanymi w art. 53 k.k. Okoliczności, które Sąd Rejonowy niesłusznie przywołał przy dokonywaniu oceny stopnia społecznej szkodliwości czynów, zostały uwzględnione przez Sąd II instancji przy rozstrzyganiu w zakresie kary i środków karnych, koncentrując się na funkcjach jakie winny spełniać, a zwłaszcza w aspektach wychowawczych i prewencyjnych. Na korzyść oskarżonego niewątpliwie przemawia młody wiek, dotychczasowa niekaralność, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa. Na niekorzyść świadczy z kolei znaczny stan nietrzeźwości, podjęta próba ucieczki przed zatrzymaniem do kontroli drogowej, spowodowanie realnego zagrożenia w ruchu lądowym, które się już urzeczywistniło w postaci kolizji. Zdaniem Sądu Okręgowego, karą adekwatną do okoliczności sprawy jest kara grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych, przy czym wysokość jednej stawki wynosi 10 złotych – za czyn z pkt. I oraz w rozmiarze 150 stawek dziennych, gdzie wysokość jednej stawki wynosi również 10 złotych – za czyn z pkt. II. Tak orzeczone kary grzywny należało połączyć i orzec łączną karę grzywny w rozmiarze 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 złotych. Należało również orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat – jednakowo względem obu czynów. Na podstawie art. 90 § 2 k.k. niniejsze zakazy połączono i orzeczono łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, który pozwoli wyeliminować oskarżonego z uczestnictwa w ruchu jako kierującego pojazdami mechanicznymi, spełniając tym samym swoje cele. Na podstawie art. 64 § 4 k.k. dokonano zaliczenia oskarżonemu na poczet łącznego zakazu prowadzenia pojazdów okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 2 września 2022 roku. Za oba czyny należało także orzec od Ł. K. świadczenia pieniężne w wysokości po 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Rozstrzygnięcie w takiej postaci zgodne jest ze wspomnianymi dyrektywami wymiaru kary i środków karnych z art. 53 k.k., spełni swoje cele wychowawcze i zapobiegawcze - zarówno indywidualne, jak i społeczne, jednocześnie odpowiada ona stopniowi społecznej szkodliwości czynów oraz zawinienia. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 12 kwietnia 2023 r. w sprawie II K 1028/22 za wyjątkiem rozstrzygnięć podanych w rubryce 5.2. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się istnienia uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 12 kwietnia 2023 r. w sprawie II K 1028/22 w zakresie warunkowego umorzenia postępowania i rozstrzygnięć z tym związanych, a w to miejsce: - uznania oskarżonego Ł. K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. I aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 178a § 1 k.k. i za czyn ten na podstawie tego przepisu skazania go i wymierzenia mu kary grzywny w rozmiarze 100 (sto) stawek dziennych, wysokość jednej stawki ustalając na kwotę 10 (dziesięć) złotych; - orzeczenia w związku z tym czynem na podstawie art. 42 § 2 k.k. wobec niego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzy) lat oraz na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzeczenia od niego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; - uznania oskarżonego Ł. K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. II aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 178b k.k. i za czyn ten na podstawie tego przepisu skazania go i na podstawie art. 178b k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzenia mu kary grzywny w rozmiarze 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych, wysokość jednej stawki ustalając na kwotę 10 (dziesięć) złotych; - orzeczenia w związku z tym czynem na podstawie art 42 § 1a k.k. wobec niego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzy) lat oraz na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzeczenia od niego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; - połączenia na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. orzeczonych kar grzywny i wymierzenia oskarżonemu łącznej kary grzywny w rozmiarze 200 (dwieście) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 (dziesięć) złotych; - połączenia na podstawie art. 90 § 2 k.k. orzeczonych środków karnych zakazu i wymierzenia oskarżonemu łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzy) lat; - zaliczenia oskarżonemu na podstawie art. 63 § 4 k.k. na poczet łącznego zakazu prowadzenia pojazdów okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 2 września 2022 roku. Zwięźle o powodach zmiany Wskazano w rubryce 3.1. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Na podstawie art. 626 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. w zw. art. 635 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., zgodnie ze stawkami określonymi w art. 10 ust. 1 w zw. z 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 200 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz kwotę 20 zł tytułem wydatków postępowania odwoławczego. PODPIS
II Ka 64/23
Sygn. akt II Ka 64/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Agnieszka Karłowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Barbary Szczepanik po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy Ł. S. oskarżonego z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 19 października 2022 r. sygn. akt II K 482/21 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 200 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 64/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 19 października 2022 r., sygn. II K 482/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- --------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów postępowania tj. art. 7 kpk i art. 410 kpk, oraz art. 5 § 2 kpk: a) polegająca na dowolnej i błędnej ocenie dowodu: - z zeznań A. K. (1) oraz K. G. (1) w zakresie w pokrzywdzeni mieli dowiedzieć się od jakichś bliżej nieustalonych i przesłuchanych (...) że oskarżony nie odebrał pojazdów, w sytuacji gdy ich zeznania w tym zakresie są sprzeczne z korespondencją elektroniczną, z której wynika, że sprzedający (...) nie stawił się w umówionym miejscu i czasie; - z wyjaśnień oskarżonego poprzez uznanie ich częściowo za dowód niewiarygodny, w sytuacji gdy wyjaśnienia oskarżonego negującego zamiar wprowadzenia w błąd pokrzywdzonych znajdują potwierdzenie w korespondencji elektronicznej, nadto na brak zamiaru wskazuje także fakt, że oskarżony polecił żonie, aby zwróciła środki pokrzywdzonym, oskarżony nie miał wpływu na to, że pieniądze zostały zwrócone dopiero po jego zatrzymaniu, gdyż nie miał faktycznego dostępu do rachunków bankowych żony, a rachunki bankowe oskarżonego zostały zablokowane przez urząd skarbowy, nadto wskutek pominięcia, że kwota 2925 zł została początkowo zatrzymana przez oskarżonego jako wynagrodzenie za transport pierwszego sprowadzonego na rzecz A. K. pojazdu A. (...), gdyż pokrzywdzony nie rozliczył się z oskarżonym; b) rozstrzygnięciu na niekorzyść oskarżonego niedającej się usunąć wątpliwości poprzez „odrzucenie wersji oskarżonego, iż przyczyną nie dokonania zwrotu pieniędzy na rzecz pokrzywdzonego był fakt, iż rachunki zostały zablokowane przez Urząd Skarbowy”, w sytuacji gdy w toku postępowania dowodowego nie ustalono, aby Ł. S. posiadał faktyczny dostęp do rachunków bankowych żony K. S., na które wpłynęły środki od pokrzywdzonych, zaś informacja z k. 82 wskazuje, że żadnych pełnomocnictw do tych rachunków bankowych K. S. nie udzielała, zatem skoro oskarżony nie miał dostępu do rachunków bankowych, na które wpłynęły środki, a rachunki bankowe jego działalności gospodarczej zostały zajęte przez organy egzekucyjne (czego w toku przewodu sądowego nie podważono żadnym innym dowodem), to obiektywnie nie miał on możliwości zwrotu tych środków pokrzywdzonym, o czym ich informował, nadto oskarżony prosił żonę, aby niezwłocznie ze swoich rachunków dokonała zwrotu środków; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie. Ani wysunięte w niej zarzuty, ani przytoczona na ich poparcie argumentacja, nie dostarczyły podstaw do uznania kontestowanego orzeczenia za nietrafne. Nie doszło także w trakcie ferowania zaskarżonego wyroku do żadnego ze wskazanych we wniesionym środku odwoławczym uchybień, ani też nie ujawniono w tracie kontroli instancyjnej innych uchybień o charakterze bezwzględnym. Zaskarżony wyrok nie wymagał zmian reformatoryjnych. W ocenie Sądu ad quem, Sąd a quo rozpoznając niniejszą sprawę w sposób wyczerpujący rozważył wszelkie okoliczności i dowody ujawnione w toku rozprawy głównej, przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, dokonując następnie na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji nie wykazywała błędów natury logicznej, nie była stronnicza, jak również nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów, chronionej przepisem art. 7 kpk. Skarżący mimo, iż należy do podmiotów profesjonalnych, w redakcji wniesionego środka odwoławczego nie wystrzegł się podręcznikowego błędu łącząc zarzuty obrazy przepisów art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk, chociaż w orzecznictwie i doktynie od lat wskazuje się, iż mają one charakter rozłączny i wzajemnie się wykluczają. Sąd Odwoławczy - przy spójności i dostępności licznych judykatów i poglądów prezentowanych w doktynie od lat - na potrzeby sporządzania niniejszego uzasadnienia nie widział konieczności czynienia wielu dydaktycznych uwag, dotyczących tej kwestii. Dość więc rzec, że o sile wniesionych zarzutów decyduje ich merytoryczna treść, a nie liczba przepisów, wskazanych przez skarżącego w petitum po przecinku. Apelujący próbował wykazać, że skoro zgromadzone dowody pozwalały na skonstruowanie odmiennych wersji zdarzeń, których ramy zakreślono w a/o, to w zależności od oceny dowodów przez Sąd Rejonowy, przy uwzględnieniu podkreślonych przez niego okoliczności, to ów Sąd miał obowiązek przyjąć tę korzystniejszą wersję wydarzeń. To oczywiście nieprawda. Jest to efekt wadliwego rozumienia istoty zasady in dubio pro reo. Po regułę skodyfikowaną w przepisie art. 5 § 2 kpk wolno organowi procesowemu sięgnąć dopiero wówczas, gdy wyczerpane zostały wszelkie możliwości pozwalające na usunięcie ujawniających się w toku postępowania jurysdykcyjnego wątpliwości, a zatem wówczas, gdy - primo - zostały w sprawie przeprowadzone wszystkie dowody pozwalające na usunięcie ujawniających się wątpliwości oraz - secundo - dokonanie oceny zgromadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów prowadzi do wniosku, że przy ocenie zgromadzonych dowodów nie da się usunąć wyłaniających się na ich tle wątpliwości stosując zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.07.2021 r., sygn. IV KK 463/19, LEX nr 3392580). Obrońca twierdząc, że oskarżony nie miał dostępu do rachunków bankowych i polecił żonie, aby zwróciła pokrzywdzonym pieniądze nie dostrzegał, że naprawienie szkody, po tym gdy doszło już do oszustwa, nie ma wpływu na konstatację co do jego zaistnienia. Wszakże zamiar podsądnego ocenia się na datę czynu z aktu oskarżenia, nie zaś wyłącznie w oparciu o jego deklaracje o tym, iż szkodę w aspekcie finansowym chciał wyrównać, a nawet wyrównał w późniejszym czasie obawiając się odpowiedzialności karnej. Techniczny dostęp do rachunków bankowych również nie może stanowić wymówki w sposób, jaki czynił to obrońca, próbując przerzucić odpowiedzialność za kompensację (a właściwie wytłumaczyć jej brak) zaniechaniami żony oskarżonego, czy też zajęciem jego konta bankowego przez Urząd Skarbowy. To, że w pierwszoinstancyjnym postępowaniu przeprowadzono dowody, z których wynikało, iż oskarżony w czasie trudności finansowych, także co do transakcji zawartych z pokrzywdzonymi, korzystał z kont bankowych swojej matki K. S., obrońca już pominął, chociaż miało to doniosłe znaczenie, albowiem rachunków wyżej wymienionej za długi jej syna nie zajęły żadne urzędy, instytucje, organy ścigania i organy egzekucyjne. Sąd Rejonowy rzeczywiście w pierwszoinstancyjnej ocenie dowodów z zeznań pokrzywdzonych A. K. (1) i K. G. (1) nie wykazał się przenikliwością w pisemnych motywach wyroku, wykorzystując szablonowe zwroty i przytaczając skrótowo dowody zamiast wyłuszczyć z nich to, co istotne, aczkolwiek kierunek i finalny efekt tej oceny mieścił się w graniach art. 7 kpk, zaś niedoskonałości uzasadnienia I instancji przy prawidłowości samego wyroku ocenić należało w sposób zgodny z art. 455a kpk. Różnice w zeznaniach w/w pokrzywdzonych i ich poczucie pokrzywdzenia diametralnie się różniło w postępowaniu przygotowawczym i sądowym, właśnie z uwagi na zrekompensowanie im uszerbku finansowego, aczkolwiek nie to było decydujące w ustaleniu braku sprawstwa oskarżonego. W sprawie niniejszej nie mogło być mowy o wyłącznie roszczeniach cywilnych, albowiem niekorzystne rozporządzenie mieniem i przysporzenia w majątku oskarżonego, poprzedziły jego oszukańcze zabiegi. Dokonane przez oskarżonego oszustwa związane ze sprowadzeniem samochodów z zagranicy stanowiły wycinek jego legalnej działalności, a wykonywane zajęcie przewoźnika stworzyło możliwości wykorzystania pokrzywdzonych w sposób wskazany w akcie oskarżenia. Co do zeznań świadka A. K. (3) – w ich świetle oskarżony miał podać mu, że do Polski sprowadził 2 a nie 1 samochód i z uwagi na ograniczone miejsce na lawecie, będzie musiał wrócić się po drugi pojazd (k. 3). Brak odebrania samochodu od niemieckiego sprzedawcy był faktem przyznanym nawet przez obrońcę, który w wymowny sposób w/w oszukańcze twierdzenia oskarżonego o pozostawieniu jednego z akt „gdzieś w Polsce” przemilczał, uchybiając treści przepisu art. 410 kpk, obowiązującego nie tylko Sąd ale i strony procesowe i paradoksalnie zarzucając w apelacji jego obrazę. Przesłuchanie niemieckiego sprzedawcy (chociaż właściwszym określeniem byłoby „chętnego do sprzedaży”, albowiem do zawarcia transakcji w ogóle nie doszło) wcale nie było konieczne do procedowania. Cały czas pamiętać przecież należało, iż w świetle zeznań w/w pokrzywdzonego oskarżony miał przekazać mu, że kupił pojazd, zapłacił za niego, ów pojazd jest już fizycznie w Polsce i musi tylko po niego dotrzeć. Twierdzenia obrońcy, że Niemiec-sprzedawca nie stawił się w omówionym miejscu i czasie, odstawało zatem od tego, co oskarżony miał przekazać pokrzywdzonemu A. K. (1). Co do zeznań K. G. (1) – także depozycje tegoż świadka Sąd Rejonowy co do zasady streścił, a nie wnikliwie ocenił. Wyłuszczyć z nich należało znamiona oszustwa i konkretne oszukańcze zabiegi, do których należały kolejno: twierdzenia oskarżonego, że dotarł na umówione miejsce w Niemczech, wymijające odpowiedzi i brak podania numeru telefonu do kierowcy oskarżonego, który miał rzeczywiście udać się do Niemiec, późniejszy brak zwrotu środków, unikanie kontaktu, niedocieranie na umówione spotkanie wyznaczone w celu zwrotu środków, czy wreszcie wysyłanie potwierdzeń przelewów, mimo tego, że żadne środki z konta oskarżonego na konto pokrzywdzonego nie wyszły. To były konkrety wskazujące na oszukańcze zabiegi i je dokładnie należało podkreślić. W powyższym względzie Sąd Odwoławczy w kontekście wniesionej apelacji musiał niejako zastąpić Sąd I instancji, który w sporządzonym uzasadnieniu ograniczył się właściwie do streszczenia, a nie oceny dowodów z zeznań pokrzywdzonych, uchybiając normie art. 424 § 1 kpk, aczkolwiek w sposób niemający wpływu na treść zaskarżonego wyroku, utrudniając, ale nie uniemożliwiając kontrolę odwoławczą. Zwrócić należało także uwagę, iż to, że „Niemiec olał temat” to twierdzenie oskarżonego z smsów i przedstawienie przez niego takiej wersji wydarzeń pokrzywdzonemu K. G. (1), a nie odzwierciedlenie tego, że rzeczywiście tak było. Brak było tutaj wątpliwości, których nie dało się rozstrzygnąć sięgając po konfrontacyjną ocenę dowodów i kategoryczną telefoniczną deklarację niemieckiego kontrahenta, jaką przekazał on K. G. (1). Idąc dalej i odnosząc się do twierdzeń o zajęciu rachunków bankowych oskarżonego przez Urząd Skarbowy jako przyczyny braku zwrotu środków finansowych pokrzywdzonym – zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy przekonująco ją odrzucił jako niewiarygodną, podkreślając, iż z informacji z (...) Bank (...) S.A. wynikało, że o dostęp do tegoż konta nie zwracały się inne organy ścigania (k. 274 – uzasadnienie I instancji). Ponadto, numery rachunków bankowych których dotyczył a/o i na które wskazywał obrońca nie były własnością żony oskarżonego D. S., lecz matki K. S. (ur. (...)) , co jak wydaje się przy uwzględnieniu treści wykorzystanych argumentów, skarżący zupełnie pomylił. Matka oskarżonego odmówiła co prawda składania zeznań (k. 150v). Ich istnienie nie stanowiło jedna warunku sine qua non skazania, a Sąd dysponując zgromadzonymi dowodami mógł wyciągnąć jedyne racjonalne wnioski w oparciu o ich treść i logiczny oraz zgodny z doświadczeniem życiowym ciąg wypadków. Odrzucenie przez Sąd I instancji wyjaśnień oskarżonego jako pozostających w sprzeczności nie tylko ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w postaci zeznań świadków oraz dowodów z dokumentów, ale także pozostających w sprzeczności z nieodpartą logiką wydarzeń, zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, spotkało się z pełną akceptacją i aprobatą Sądu Okręgowego. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od przypisanych mu czynów; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku o uniewinnienie oskarżonego. Obrońca w polemicznym zarzucie skutecznie nie wykazał bowiem, aby zaskarżony wyrok był nieprawidłowy odnośnie stwierdzenia winy oskarżonego. Lp. Zarzut 2. Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że oskarżony wprowadził w błąd pokrzywdzonych co do zamiaru wywiązania się z zawartych umów, w sytuacji gdy: - w odniesieniu do A. K. zawarta umowa została wykonana przez oskarżonego w części, tj. z dwóch aut sprowadzone zostało jedno, zaś drugie nie zostało sprowadzone przez oskarżonego, albowiem sprzedający nie stawił się w umówionym czasie i miejscu, zaś kwota 2925 zł początkowo została przez oskarżonego zatrzymana jako - nieuregulowane przez pokrzywdzonego - wynagrodzenie za transport sprowadzonego A. (...), gdy nadto oskarżony obiektywnie nawet nie miał możliwości zwrotu kwoty 2925 zł, gdyż jego rachunki bankowe zostały zablokowane przez urząd skarbowy, zaś do rachunków bankowych żony, na które wpłynęły środki, oskarżony faktycznego dostępu nie miał, wszak ostatecznie środki pieniężne zostały w całości zwrócone pokrzywdzonemu (n.b. finalnie oskarżony nie otrzymał wynagrodzenia za sprowadzenie pierwszego pojazdu A. (...)), powyższe zatem wyklucza błędnie ustalony zamiar niewywiązania się „od samego początku” z zawartej umowy, gdy nadto owego daty owego „początku” sąd meriti nie ustalił; - w odniesieniu do K. G. zawarta umowa nie została wykonana z przyczyny niezależnej od oskarżonego, a mianowicie faktu, że sprzedający nie stawił się w umówionym czasie i miejscu, co potwierdza korespondencja elektroniczna, nadto oskarżony informował pokrzywdzonego, że ma zajęte rachunki bankowe przez urząd skarbowy, gdy nadto oskarżony nalegał, aby żona ze swojego rachunku zwróciła pokrzywdzonemu niezwłocznie pieniądze czego nie uczyniła, na co oskarżony wpływu nie miał, gdyż nie miał dostępu do jej rachunku bankowego, wszak ostatecznie środki pieniężne zostały w całości zwrócone pokrzywdzonemu; powyższe zatem wyklucza błędnie ustalony zamiar niewywiązania się „od samego początku” z zawartej umowy, gdy nadto owego daty owego „początku” sąd meriti nie ustalił. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut wtórny, skutkowy. Nie zawierał w sobie niczego nowego wobec argumentów przytoczonych przez obrońcę przy kwestionowaniu efektów pierwszoinstancyjnej oceny dowodów. Błędy w ustaleniach faktycznych, określane w literaturze prawniczej jako błędy co do sprawstwa, mają miejsce wówczas, gdy na podstawie prawidłowo przeprowadzonych i prawidłowo ocenionych dowodów sąd błędnie ustalił fakty. Wówczas ten błąd ma wpływ na treść orzeczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20.01.2023 r., sygn. II AKa 71/22, LEX nr 3510424). Tego rodzaju uchybień Sąd Okręgowy nie stwierdził. Odnosząc się do wprost zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, jaki w ocenie skarżącego miałby polegać na niezasadnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że oskarżony miał zamiar dokonania przypisanych mu przestępstw „od samego początku”, to jest działał w celu wprowadzenia w błąd pokrzywdzonych oraz wyzyskania tego błędu, zaznaczyć należy, iż zamiar popełnienia przez oskarżonego obu przypisanych oszustw wynikał wprost ze wszelkich jego działań i zaniechań, a nie deklaracji. Absurdem byłoby bowiem stwierdzenie winy oskarżonego jedynie w zakresie tego, do czego podsądny zechce się przyznać. O zamiarze bezpośrednim wprowadzenia w błąd świadczyły kolejne, poszczególne czynności wykonawcze Ł. S., na ów zamiar kierunkowy wskazywało również jego zachowanie nie po kilku miesiącach, czy też po roku (czyli już jak podstawiono mu zarzuty w postępowaniu przygotowawczym), lecz jego zachowanie bezpośrednio po popełnieniu oszustw, tj. unikanie kontaktu, twierdzenia, że sprowadzone z Niemiec auto jest w Polsce, ale akurat nie ma dla niego transportu, laweta się popsuła, jest za mała lub już jedzie, itp., jak również przedstawienie druków potwierdzeń przelewów, które wcale nie wyszły z konta, którym dysponował, niezależnie od jego formalnego właściciela. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od przypisanych mu czynów; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku. Lp. Zarzut 3. Zarzuty alternatywne z ostrożności procesowej: - obrazę art. 91 § 1 kk, poprzez zastosowanie tego przepisu, w sytuacji gdy okoliczności wykonywania przez oskarżonego umów z A. K. i z K. G. były odmienne, skoro w stosunku do A. K. umowa została zrealizowana w części, a umówionego wynagrodzenia za transport pierwszego pojazdu pokrzywdzony nie zapłacił oskarżonemu, zaś w stosunku do umowy z K. G. umowa nie została zrealizowana jednak z przyczyn niezależnych od oskarżonego (sprzedający nie stawił się w umówionym czasie i miejscu), co wyklucza ustalenie i przypisania „takiej samej sposobności”; - rażącą niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku , poprzez nadanie zbyt małego znaczenia okoliczności łagodzącej tj. naprawienia w całości szkody (w przypadku K. G. nawet w kwocie o 300 zł wyższej), zignorowanie warunków i właściwości osobistych oskarżonego, zachowania oskarżonego po 8 marca 2021 r. i dążenia do naprawienia szkody, zignorowania pozytywnej treści wywiadu środowiskowego, zignorowania stanowiska pokrzywdzonych, którzy nie zgłaszali w stosunku do oskarżonego żadnych roszczeń po zwróceniu im środków, co także wskazuje, że stopień społecznej szkodliwości czynów nie był znaczny i uzasadnia orzeczenie kary innej niż izolacyjna. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zacząć należało od tego, że zarzut obrazy prawa materialnego można stawiać jedynie wówczas, gdy nie kwestionuje się ustaleń faktycznych, a tylko błędne zastosowanie przepisu prawa. Obrońca w apelacji wniesionej w tej sprawie po raz kolejny zrobił jedno i drugie, co wskazywało na wadliwe rozumienie przez niego istoty względnych przesłanek odwoławczych z art. 438 § 1 pkt 1-4 kpk i istniejących pomiędzy nimi zależności, co Sąd Okręgowy kolejny raz podkreśla, dążąc do precyzyjnego ustalenia granic zaskarżenia i utrzymania należytego poziomu skarg apelacyjnych. Przechodząc do meritum odpowiedzi na zarzut, do zastosowania w zaskarżonym wyroku art. 91 § 1 kk Sąd Odwoławczy nie miał żadnych zastrzeżeń. W razie spełnienia warunków przyjęcia ciągu przestępstw zastosowanie tej instytucji prawa materialnego przez sąd staje się obligatoryjne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19.01.2023 r., sygn. II AKa 420/22, LEX nr 3511160). Ciąg przestępstw określony w art. 91 kk charakteryzuje się tym, że składają się nań powtarzające się czyny zabronione, a każdy z nich zrealizowany jest w wyniku na nowo powziętego zamiaru przy wykorzystaniu każdej nadarzającej się okazji (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18.12.2020 r., I DO 56/20, LEX nr 3301965). Subsumcja oszukańczych zachowań przestępczych oskarżonego pod przepis art. 91 § 1 kk, dokonana została w zaskarżonym wyroku prawidłowo. Sąd Odwoławczy nie stwierdził również podstaw do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności. W pierwszoinstancyjnym rozstrzygnięciu wszystkim okolicznościom łagodzącym i obciążającym oskarżonego nadano właściwą rangę i znaczenie. Żadnej z nich Sąd a quo nie przecenił, żadnej nie pominął. Wyrażenie skruchy i naprawienie szkody zanim zakończyło się niniejsze postępowanie nie może mieć tak daleko idącego znaczenia jak postulował obrońca, domagając się orzeczenia wobec oskarżonego kary wolnościowej. W przekonaniu Sądu Okręgowego, względy prewencji indywidualnej wykluczały takie rozstrzygnięcie wobec oskarżonego, dla którego niniejszy wyrok nie jest wcale pierwszym w nomen omen karierze przestępczej. Karta Karna oskarżonego zawiera 3 skazania za przestępstwa przeciwko mieniu, stąd wyprowadzić można wniosek, iż ów rodzaj przestępstw oskarżony sobie upodobał i od nich należy stosownymi i dostatecznie dolegliwymi represjami karnymi go odwieźć. Wyrazem aktualnej filozofii karania jest wszakże systematyka obecnie obowiązującego Kodeksu karnego, a jej istotę wyraża zasada ultima ratio, która nakazuje sięganie po surowszy środek represji karnej tylko wtedy, gdy za pomocą łagodniejszego nie da się osiągnąć w stosunku do sprawcy przestępstwa zapobiegawczych i wychowawczych celów kary, bądź zadośćuczynić należycie potrzebom w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31.05.2022 r., sygn. II AKa 98/22, LEX nr 3445635). W ocenie Sądu Okręgowego, sięgnięcie przez Sąd Rejonowy po karę najsurowszą rodzajowo było jak najbardziej zasadne. Wymiar kary nie jest kwestią matematyczną, kształtować się powinien się przy uwzględnieniu szeregu czynników, takich jak chociażby zaangażowanie w realizację znamion, czy wpływ kary na kształtowanie postaw indywidualnych i społecznych. Akurat w tej sprawie, posiadanie przez oskarżonego rodziny na utrzymaniu nie mogło mieć tak dalece idącego znaczenia z punktu widzenia decyzji o wymiarze kary, skoro okoliczność ta nie przeszkadzała oskarżonemu w podejmowaniu oszukańczych działań przestępczych, narażających go na poważne konsekwencje karne, bez uwzględnienia, że oszukane przez niego osoby również mogą mieć swoich bliskich na utrzymaniu. To, że oskarżony odbywając w innej sprawie karę pozbawienia wolności deklaruje, iż przemyślał swoje postępowanie i chce je poprawić, nie oznacza, iż darować można mu karę ze sprawy niniejszej. Skrucha oraz prawdomówność, w odróżnieniu od posługiwania się kłamstwem i próbą przerzucenia odpowiedzialności na inne osoby, jest taką postawą sprawcy, która powinna znaleźć odpowiednie uwzględnienie przy wymiarze kary, przede wszystkim zaś wówczas, gdy nie jest podyktowana koniecznością procesową, lecz spontanicznym poczuciem oskarżonego (J. Giezek [w:] D. Gruszecka, K. Lipiński, G. Łabuda, J. Giezek, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, Warszawa 2021). Orzeczona kara musi uwzględniać sposób działania sprawcy, stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, jak też zachowanie po jego dokonaniu, aby można było uznać ją za sprawiedliwą oraz karę, która spełni stawiane przed nią cele wychowawcze oraz zapobiegawcze. W ocenie Sądu Okręgowego, pierwszoinstancyjne rozstrzygniecie o karze zasadniczej powyższe wektory jak najbardziej uwzględniło. Dodatkowo, wymiar kary pozbawienia wolności (1 rok) orzeczonej w I instancji nie wyklucza złożenia przez oskarżonego wniosku o odbycie tejże kary w systemie dozoru elektronicznego (art. 43la kkw). Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od przypisanych mu czynów; ewentualnie - o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie kary z zastosowaniem art. 37a § 1 kk; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosków. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości, tj. zarówno w zakresie winy, jak i kary. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności --------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), obciążył oskarżonego kosztami sądowymi za II instancję. Na kwotę 140 zł złożyło się: 180 zł opłaty od kary oraz 20 zł ryczałtu za doręczenia pism w postępowaniu apelacyjnym (§ 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 318/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 marca 2023 roku sygn. II K 343/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5.

Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 2.1.2.1 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. - zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść i rzutujący w konsekwencji na błędne uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, polegający na niesłusznym przyjęciu przez Sąd rejonowy, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu przywłaszczenia powierzonej rzeczy ruchomej pojazdu marki (...), podczas gdy w/w po rozwiązaniu umowy pożyczki i przejściu prawa własności na rzecz banku, zlecił wykonanie badań technicznych pojazdu, celowo unikał kontaktu z pracownikami banku i firmy windykacyjnej i nie dokonał zwrotu pojazdu, a przez to nie miał zamiaru tego zwrotu;

☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W ocenie sądu odwoławczego, ustalenia faktyczne dokonane przez sąd rejonowy w zakresie braku sprawstwa przedmiotowego czynu po stronie oskarżonego są nieprawidłowe. Z uwagi także na fakt, iż wyrok pierwszoistnacyjny był wyrokiem uniewinniającym, a sąd odwoławczy (w składzie rozpoznającym przedmiotową apelację) na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego doszedł jednak do odmiennych wniosków końcowych i ustalił, iż oskarżony R J. dopuścił się zarzucanego mu czynu (jest winny i winien ponieść karę), jedyną możliwą decyzją było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania sądowi I instancji (art. 454 § 1 k.p.k.).

Sąd odwoławczy zauważa, że apelacja prokuratora nie odnosi się wprost do niewłaściwej oceny materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonego, czy wreszcie dowodów potwierdzających to, jakiej treści informacje o podjętych próbach kontaktu z oskarżonym przedstawiła firma windykacyjna, tym nie mniej - zawarto w niej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który doprowadził do niesłusznego ostatecznego uznania, iż oskarżony nie popełnił czynu i uniewinnienia R. J.. Błędna ocena zgromadzonego materiału to jednak wyraźne stanowisko po stronie skarżącego, tak jak zgłoszony wniosek końcowy korespondujący z postawionym zarzutem.

Z tego względu sąd odwoławczy uznał, iż weryfikacja dokonanej przez sąd meriti oceny całego materiału dowodowego - pod kątem zasadności zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, zgodnie z którymi oskarżony jest niewinny, jest w pełni uzasadniona. Na powyższe pozwala kierunek apelacji (na niekorzyść) oraz uznanie, iż utrzymanie wyroku w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe - art. 440 k.p.k. Przecież przepis ten “zobowiązuje do dokonania z urzędu kontroli orzeczenia zaskarżonego zwyczajnym środkiem odwoławczym niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, aby wykluczyć możliwość utrzymania orzeczenia rażąco niesprawiedliwego w sytuacji nietrafności zarzutów sformułowanych w środku odwoławczym” - tak przykładowo wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 grudnia 2014 r.II AKa 420/14 publ.

Legalis Numer 1186618. Poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia w zakresie stanu faktycznego i wniosek, zgodnie z którym oskarżony nie popełnił zarzuconego mu przestępstwa, są w ocenie Sądu Okręgowego nieprawidłowe. Takie ustalenie nastąpiło na skutek pierwotnego błędu w ocenie materiału dowodowego w postaci głownie: wyjaśnień oskarżonego i zeznań przedstawiciela oskarżyciela posiłkowego oraz informacji o treści przebiegu postępowania windykacyjnego, a ponadto z analizy zachowywania się R. J. już po jego pierwotnym rozpytaniu w prowadzonej sprawie przez organy ścigania – co miało miejsce w dniu 29 grudnia 2021r (notatka urzędowa k.45).

Są to dowody, które można i należy wykorzystać w sprawie, a których oceny w istocie zabrakło po stronie sądu rejonowego. Sąd ten dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonych stwierdzając, iż samo ustalenie, że oskarżony nie zwracał pojazdu leasingowego nie potwierdza jego zamiaru postąpienia z nim jak „właściciel”, a skoro tak – nie ma mowy o kierunkowym zamiarze wymaganym dla bytu przestępstwa z art. 284 §2 kk. Co więcej, sąd meriti uznał, iż skoro nie ma żadnych dowodów, by R. J. (2) po dacie 5 stycznia 2021r. – ustalonej przez sąd I instancji jako data dotarcia do oskarżonego oświadczenia pokrzywdzonego o wypowiedzeniu umowy pożyczki – korzystał z samochodu, to był tylko jego posiadaczem, a skoro tak, to nie ma zarzucanego przestępstwa.

W istocie ustalił skrótowo: sam fakt, iż sporny pojazd stał na jego posesji „nie wystarczy do przypisania mu zamiaru jego przywłaszczenia”. W ocenie sądu odwoławczego taka ocena zgromadzonego materiału dowodowego i taka konstatacja są nazbyt pobieżne i nieuprawnione. Choć oczywiście samo posiadanie pojazdu tj. ustalenie „pojazd stał” na posesji to za mało, by komukolwiek z tego tylko tytułu przypisywać zamiar jego przywłaszczenia, to jednak w przedmiotowej sprawie owemu posiadaniu towarzyszyło szereg ważkich dla sprawy okoliczności.

I tak: oskarżony miał świadomość, że zaprzestał płacenia rat leasingowych i znał treść umowy wiążącej go z pokrzywdzonym, a więc spodziewał się że umowa zostanie wypowiedziana, co będzie się łączyło z przejściem władztwa pojazdu i koniecznością jego zwrotu, a co najważniejsze – a co ustalił sam sąd rejonowy – dotarło do niego wypowiedzenie w/w umowy. Analiza akt pozwala również na ustalenie, iż dotarło do świadomości oskarżonego żądanie zwrotu spornego pojazdu. Potwierdzeniem tego są dokumenty załączone do akt przez pokrzywdzonego, w tym dokumenty przedstawiające działania podejmowane przez firmę windykacyjną wobec oskarżonego na przestrzeni blisko pół roku (od 7 kwietnia 2021r. do 15 września 2021r.).

Choć także data popełnienia czynu nie tyle wiąże się z samym wypowiedzeniem umowy, co z otrzymaniem informacji o obowiązku zwrotu pojazdu, to niewątpliwie miało ono miejsce co najmniej w dniu 21 czerwca 2021r., kiedy to poprzez pocztę elektroniczną ( a taki kontakt również został przewidziany w umowy leasingu, jako jeden z dwóch „adresów do korespondencji strony k.10v) wezwano oskarżonego do zwrotu pojazdu, określając datę zwrotu w „ Ostatecznym przedsądowym wezwaniu do wydania własności spółki (...) S.A. (k.32v), a której to daty nigdy nie zmieniono (analizie poddać należało całość dokumentacji e-mailowej zatytułowanej „ Ostatecznie przedsądowe wezwanie…).

Oskarżony mimo bardzo licznych i długotrwałych prób kontaktu osobistego (we wszystkich znanych miejscach zamieszkiwania i prowadzenia działalności, także przez członka rodziny), e-mailowego i telefonicznego, przez okres co najmniej od 21 czerwca 2021r. do dnia zatrzymania spornego pojazdu w dniu 13 lipiec 2022r. – spornego pojazdu nie zwrócił. W międzyczasie natomiast pojazd być może nieprzerwanie znajdował się tj. stał na posesji oskarżonego, tyle tylko, że jego właściciel – pokrzywdzony nie mógł mimo wszystkich możliwych prawnie, podejmowanych dróg, odebrać fizycznie swojej własności.

Co więcej, już nawet po dacie pierwotnego rozpytania oskarżonego przez policjanta w toku prowadzonego dochodzenia w dniu 29 grudnia 2021r., R. J. (2) absolutnie nie zmienił swojego zachowania względem obowiązku fizycznego zwrotu pojazdu. Nawet sam oskarżyciel publiczny miał duże problemy z kontaktem z oskarżonym, w tym z jego osobistym przesłuchaniem. Wszystko to powoduje, iż w ocenie sądu odwoławczego oskarżony przyjął swoistego rodzaju postawę unikania wszystkich i wszystkiego – ale przy pełnej świadomości rozwiązania umowy i obowiązku fizycznego oddania samochodu, a przy tym postawę nie mającą żadnego usprawiedliwienia prawnego.

Dopiero interwencja organów ścigania i fizyczne zatrzymanie oraz odebranie przedmiotu leasingu doprowadziło do jego oddania (na razie na przechowanie) pokrzywdzonemu. W takich natomiast warunkach nie można zasadnie twierdzić, iż pojazd tylko „stał” na posesji oskarżonego, a więc, że zachowaniu oskarżonego nie towarzyszył zamiar postąpienia z przedmiotem „jak właściciel” Potwierdzeniem powyższego jest przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022 r. wydany w sprawie III KK 409/21, w którym czytamy: „ Przestępstwo określone w art. 284 § 2 KK należy do kategorii tzw. przestępstw kierunkowych.

Zachowanie sprawcy musi być bowiem ukierunkowane na określony cel, którym w tym wypadku jest włączenie powierzonej rzeczy do majątku sprawcy lub postępowanie z nią jak z własną w inny sposób, co oczywiście wyklucza możliwość popełnienia tego występku z zamiarem wynikowym. Istotnym elementem strony podmiotowej sprzeniewierzenia nie jest również sam fakt odmowy wydania rzeczy powierzonej, lecz powody niezwrócenia tej rzeczy. Powodem tym może być jednak nie tylko wola włączenia rzeczy do swojego majątku, lecz także wola postępowania z nią jak z własną.

Nie jest więc trafna konstatacja sądu odwoławczego, że „sprawca realizować będzie znamiona przestępstwa z art. 284 KK tylko wtedy, gdy w przedstawionej konfiguracji działać będzie z zamiarem ostatecznego i nieodwracalnego pozbawienia mienia innej osoby (w tym wypadku leasingodawcy) i uczynienia z niego własnej lub innej osoby własności. Przywłaszczeniem bowiem jest jakikolwiek przejaw traktowania rzeczy jako swojej własnej. Zamiar przywłaszczenia (animus rem sibi habendi) musi przy tym być powiązany ze świadomością sprawcy o braku tytułu prawnego ku temu.

Znamiona przestępstwa przywłaszczenia wypełnia dysponowanie przedmiotem przestępstwa bez żadnego ku temu tytułu prawnego. Postępowanie z rzeczą jak właściciel nie ogranicza się jednak tylko do jej sprzedaży lub innej czynności bezpowrotnie uniemożliwiającej właścicielowi odzyskanie rzeczy. Przymiot bycia właścicielem nie ogranicza się bowiem jedynie do prawa przekazywania przedmiotu własności. Jeżeli zatem oskarżony bez żadnej podstawy prawnej nie wydaje na żądanie uprawnionego powierzonego mu przedmiotu, czy też nie wskazuje miejsca jego przechowywania to postępuje wobec niego jak z rzeczą własną, a tym samym dopuszcza się popełnienia przestępstwa jego przywłaszczenia ” (opubl.

Legalis). O zamiarze przywłaszczenia nie świadczy jedynie całkowite wyzbycie się władztwa nad rzeczą poprzez jej sprzedaż czy darowanie. Przekonuje argumentacja zawarta w cytowanym orzeczeniu, iż przyjmując przyjęty przez sąd meriti tok rozumowania, pokrzywdzeni przestępstwem przywłaszczenia powierzonego mienia pozostawaliby w zasadzie bez ochrony prawnej, gdyż oskarżeni nie płacąc rat leasingowych i korzystając z rzeczy, cały czas mogliby deklarować zamiar jej oddania nie potwierdzając tej deklaracji żadnym realnym zachowaniem wskazującym na zamiar jej realizacji.

Oczywiście znamiona przestępstwa przywłaszczenia wypełnia dysponowanie przedmiotem przestępstwa bez żadnego ku temu tytułu prawnego. Postępowanie z rzeczą jak właściciel nie ogranicza się jednak tylko do jej sprzedaży lub innej czynności bezpowrotnie uniemożliwiającej właścicielowi odzyskanie rzeczy. Przymiot bycia właścicielem nie ogranicza się jednak tylko do prawa przekazywania przedmiotu własności. Jeżeli zatem oskarżony bez żadnej podstawy prawnej nie wydaje na żądanie uprawnionego powierzonego mu przedmiotu, czy też nie wskazuje miejsca jego przechowywania to postępuje wobec niego jak z rzeczą własną a tym samym dopuszcza się popełnienia przestępstwa jego przywłaszczenia” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2020 r., II AKa 390/19).

Sąd odwoławczy w składzie rozpoznającym przedmiotowa apelację w pełni przedstawione powyżej stanowiska judykatury. Trudny dla przedsiębiorców okres pandemii oraz osobiste problemy oskarżonego w chwili czynu, są okolicznościami, jakie należy wziąć pod uwagę dopiero przy ocenie zasadności zastosowania wobec sprawcy represji karnej. Reasumując: sąd I instancji nie przeprowadził prawidłowo i wnikliwie postępowania dowodowe, dokonał oceny dowodów sprzecznej z wymogami wynikającymi z treści art. 7 kpk, a na podstawie tak dokonanej oceny sformułował nietrafne wnioski, co do oceny zachowania się oskarżonego.

Mając na uwadze powyższe, wyrok uniewinniający R. J. (2) od zarzutu dotyczącego przywłaszczenia powierzonego mu mienia nie jest poprawny, a apelacja wykazała, że w sprawie doszło do błędnych ustaleń faktycznych. Z powyższych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. Wniosek - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania przez Sąd Rejonowy; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. - wniosek jest zasadny z przyczyn podanych powyżej;

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. - odmienne ustalenia faktyczne w zakresie sprawstwa; ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia - wskazano w punkcie 3.1., 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Wobec uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego jej rozpoznania sądowi rejonowemu, nie orzekano o kosztach procesu.

7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok uniewinniający 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.

☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana