Legislator Case Law & Legislation
IV Ko 52/22 AI generated

IV Ko 52/22 · Sąd powszechny

Case Number IV Ko 52/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome REASONS

Legislator summary

AI generated

UZASADNIENIE Formularz (...) Sygnatura akt IV Ko 52/22 1. WNIOSKODAWCA A. P. 2. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 1. 240 tysięcy złotych odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty 3. Inne ---- 3. Ustalenie faktów 3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.1.1. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w S. nr 9/81 z dnia 13 grudnia 1981 roku A. P. został internowany. W wykonaniu decyzji wnioskodawca został zatrzymany i osadzony w ośrodku odosobnienia w Zakładzie Karnym w Ł.. Uzasadnieniem decyzji o internowaniu było rozpowszechnianie i kolportowanie fałszywych informacji poważających autorytet (...) i R. oraz nawoływanie do niepokojów społecznych. A. P. był internowany do dnia 15 kwietnia 1982 r. decyzja nr (...) nakaz zatrzymania i doprowadzenia decyzja nr (...) 8 9 12, 13 3.1.2. A. P. pracował w zakładach (...) jako konstruktor. We wrześniu 1981 roku pracownicy rozpoczęli strajk. W zakładzie działała S. (...). Wnioskodawca był członkiem Komitetu założycielskiego (...), a później członkiem Komisji Zakładowej (...). A. P. zajmował się organizowaniem związków zawodowych w kilku zakładach pracy na terenie S.. Był również fotoreporterem oraz wydawcą i redaktorem pisma związkowego Biuletyn Informacyjny Solidarność. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku po północy A. P. został zatrzymany przez Milicję Obywatelską i przewieziony do Zakładu Karnego w Ł.. Po osadzeniu był przesłuchiwany i kierowany do izolatki. Przebywał w celi 14-sto osobowej, 7 prycz piętrowych. Nie był bity, ale straszony, że zostanie zastrzelony. W trakcie odosobnienia raz odwiedziła go żona. Raz miał rozmowę z adwokatem, odnośnie wynalazku który stworzył. Została mu przedstawiona tzw. "lojalka" której nie podpisał. Pobyt w zakładzie, a zwłaszcza w izolatce wiązał się dla w/w z ogromnym stresem. W trakcie pobytu w zakładzie karnym A. P. miał problemy zdrowotne w związku z chorobą wrzodową żołądka, co było powodem uchylenia w kwietniu 1982 roku decyzji o internowaniu. akta IPN-płyta świadectwo lekarskie 17-18 10-11 przesłuchanie wnioskodawcy 45-46 3.1.3. Decyzją Szefa (...) do Spraw Kombatantów z 14 kwietnia 2017 roku potwierdzono status A. P. jako działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. decyzja 14 3.1.4. Wnioskodawca nie był karany. karta karna 47 3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.2.1. brak 4. ocena DOWODów 4.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 3.1.1. akta IPN-płyta świadectwo lekarskie dokumenty nadesłane przez IPN dotyczące działalności antykomunistycznej wnioskodawcy i jego internowania, sporządzone przez powołane do tego organy, niekwestionowane w toku procesu decyzja nr (...) nakaz zatrzymania i doprowadzenia decyzja nr (...) brak podstaw do kwestionowania, dokumenty sporządzone przez powołane organy, wiarygodne decyzja wiarygodny dokument, niekwestionowany w toku procesu karta karna brak podstaw do kwestionowania, dokument ten wskazuje, iż wnioskodawca nie był karany przesłuchanie wnioskodawcy Brak podstaw do kwestionowania. Wnioskodawca opisał powody internowania oraz zatrzymania i osadzenia w Zakładzie Karnym w Ł.. Nadto wskazał na działalność solidarnościową co znalazło odzwierciedlenie w dokumentach nadesłanych przez IPN. Opisał warunki pobytu w jednostce penitencjarnej i sytuacje, które wywoływały w nim ogromny stres. 4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------- 5. PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki ------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. 150 tysięcy złotych odsetki ustawowe od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Zwięźle o powodach podstawy prawnej Podstawę zasądzenia powyższej kwoty w ramach zadośćuczynienia stanowi art. 8 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Zgodnie z treścią tego przepisu osobie wobec, której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 roku w Polsce stanu wojennego, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji. Wnioskodawca był internowany, co wynika z ustaleń faktycznych w okresie od 13 grudnia 1981 roku do 15 kwietnia 1982 roku. Na rzecz A. P. kwotę przyznaną tytułem zadośćuczynienia zobowiązany jest zapłacić organ Skarbu Państwa, który dokonał zatrzymania wnioskodawcy 13 grudnia 1981 roku i do którego dyspozycji w związku z realizowanymi czynnościami w/w pozostawał, a więc obecnie Komendant Wojewódzki Policji w Ł.. Powyższe wynika z art. 554 § 2b pkt 3 k.p.k. Ustawodawca nie sprecyzował zasad ustalania wysokości takiego zadośćuczynienia. Tak więc ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest „odpowiednia”, należy do swobodnego uznania sędziowskiego i nie może być „dowolne”. Musi uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy (por wyrok SN z 20 października 2011 roku, IV KK 137/11, Lex nr 1099323, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 czerwca 2014 roku, II AKa 150/14, Lex nr 1537360, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 2 sierpnia 2007 roku, II AKa 235/07, Lex nr 370385). Odpowiednia suma zadośćuczynienia musi mieć „charakter kompensacyjny rozumiany jako odczuwalna wartość ekonomiczna, odpowiadająca aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, przy czym z jednej strony nie może być wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, a z drugiej strony musi uwzględniać jej indywidualny wymiar, w tym konkretne cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ich rodzaj, czas trwania i natężenie” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 czerwca 2014 roku, II AKa 150/14, Lex nr 1537360). Innymi słowy, kwota zadośćuczynienia nie może być ani rażąco wygórowana, ani też rażąco niska. Określając wysokość zadośćuczynienia za krzywdę, której doznał wnioskodawca, Sąd uwzględnił czasokres tymczasowego internowania czyli okres od 13 grudnia 1981 roku do 15 kwietnia 1982 roku - cztery miesiące i warunki jego odbywania, okoliczności zatrzymania i warunki opuszczenia aresztu, warunki przesłuchania go, rodzaj i stopień doznanych w związku z tym dolegliwości, które opisał wnioskodawca. Nadmienić też wypada, że wnioskodawca nigdy wcześniej nie miał do czynienia z organami ścigania, nie przebywał w zakładzie karnym, nie był karany, a więc pobyt w takiej jednostce był dla niego szczególnie dolegliwy, zwłaszcza pobyt w izolatce. Został nagle wyrwany ze swego ustabilizowanego, uporządkowanego życia rodzinnego i zawodowego. Czasokres stosowania środka zapobiegawczego nie był też bardzo krótki. Wnioskodawca z pewnością przeżywał rozłąkę z bliskim, szczególnie z żoną, która mogła być na widzeniu tylko raz,. Z tych względów Sąd uznał, iż zadośćuczynienie w kwocie 150 000 zł jest adekwatne do doznanej krzywdy, a w pozostałej części wniosek oddalił, uznając iż jest rażąco wygórowany. Orzeczenie o zadośćuczynieniu ofierze krzywdy jest nieporównywalnie trudniejsze niż rozstrzygniecie o naprawieniu szkody. Nie sposób wszak jednoznacznie wyrazić kwotą, odpowiednią kompensatę dla tego, kto wskutek działań organów Państwa został pozbawiony wolności. Wysokość kwoty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie jest łatwa do precyzyjnego ustalenia. W przedmiotowej sprawie biorąc pod uwagę wniosek A. P., a tym samym wywołane skutki w sferze jego życia osobistego Sąd uznał, iż przyznana kwota będzie odpowiednia. Z jednej strony przedstawia bowiem wartość ekonomicznie odczuwalną ( przy znacznie obniżonej obecnie sile nabywczej pieniądza), z drugiej zaś jest utrzymana w rozsądnych granicach, wyważona i sprawiedliwa, a przy tym nie może być uznana za nadmierną. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia podniesionego przez pełnomocnika Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., procedując tym samym w niniejszej sprawie. Nastąpiło to z kilku powodów: ⚫ Komendant Wojewódzki Policji nie jest stroną tego postępowania, jak wynika z cyt. wyżej Ustawy uprawnienia strony mogą posiadać tylko wnioskodawca i prokurator, mimo że jest zobowiązany do wypłaty zadośćuczynienia ( wyjątek stanowi art. 10 ust. 2 w.w. aktu prawnego), ⚫ Prokurator zarzutu przedawnienia nie podniósł, ⚫ Art. 8 ust.2 cyt. Ustawy odnosi się do orzeczeń, które zostały unieważnione w toku postępowania sądowego ( w niniejszym postępowaniu podstawę żądania stanowi decyzja o internowaniu), ⚫ Ponadto zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą „ żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia po upływie terminu przewidzianego w art. 8 ust.2 Ustawy „lutowej” prowadzi do oddalenia wniosku tylko w razie podniesienia zarzutu przedawnienia ( art. 117 §2 k.c.), a nadto pod warunkiem uznania, że podniesienie takiego zarzutu nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), w sprawach o roszczenia z art. 8 ust.1 ustawy „lutowej” uprawnionym do podniesienia zarzutu przedawnienia jest prokurator jako rzecznik interesu społecznego” ( wyrok SN z 17.10.2000 roku, V KKN 321/98, ⚫ W niniejszej sprawie podniesienie zarzutu przedawniania byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wyrażonymi w treści art. 5 k.c. Inne 3. 1. Zwięźle o powodach podstawy prawnej 6. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 1. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. 150 tysięcy złotych odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Inne 3. 1. 7. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 8. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. O kosztach zastępstwa adwokackiego, uwzględniając ilość terminów rozpraw oraz nakład pracy pełnomocnika rozstrzygnięto w oparciu o przepisy Rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie ( §11 ust.6 ) Art. 13 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego stanowi, iż koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. 9. PODPIS Edyta Markowicz

Legislator headnote

AI generated

art. 117 §2 k.c, art. 5 k.c; IV Ko 52/22 · Sąd powszechny: WNIOSKODAWCA A. P. 2. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 1. 240 tysięcy złotych odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty 3. Inne ---- 3. Ustalenie faktów 3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.1.1. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w S. nr 9/81 z dnia 13 grudnia 1981 roku A. P. został internowany. W wykonaniu decyzji wnioskodawca został zatrzymany i osadzony w ośrodku odosobnienia w Zakładzie Karnym w Ł.. Uzasadnieniem decyzji o internowaniu było rozpowszechnianie i kolportowanie fałszywych informacji poważających autorytet (...) i R. oraz nawoływanie do niepokojów społecznych. A. P. był internowany do dnia 15 kwietnia 1982 r. decyzja nr (...) nakaz zatrzymania i doprowadzenia decyzja nr (...) 8 9 12, 13 3.1.2. A. P. pracował w zakładach (...) jako konstruktor. We wrześniu 1981 roku pracownicy rozpoczęli strajk. W zakładzie działała S. (...). Wnioskodawca był członkiem Komitetu założycielskiego (...), a później członkiem Komisji Zakładowej (...). A. P. zajmował się organizowaniem związków zawodowych w kilku zakładach pracy na terenie S.. Był również fotoreporterem oraz wydawcą i redaktorem pisma związkowego Biuletyn Informacyjny Solidarność. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku po północy A. P. został zatrzymany przez Milicję Obywatelską i przewieziony do Zakładu Karnego w Ł.. Po osadzeniu był przesłuchiwany i kierowany do izolatki. Przebywał w celi 14-sto osobowej, 7 prycz piętrowych. Nie był bity, ale straszony, że zostanie zastrzelony. W trakcie odosobnienia raz odwiedziła go żona. Raz miał rozmowę z adwokatem, odnośnie wynalazku który stworzył. Została mu przedstawiona tzw. "lojalka" której nie podpisał. Pobyt w zakładzie, a zwłaszcza w izolatce wiązał się dla w/w z ogromnym stresem. W trakcie pobytu w zakładzie karnym A. P. miał problemy zdrowotne w związku z chorobą wrzodową żołądka, co było powodem uchylenia w kwietniu 1982 roku decyzji o internowaniu. akta IPN-płyta świadectwo lekarskie 17-18 10-11 przesłuchanie wnioskodawcy 45-46 3.1.3. Decyzją Szefa (...) do Spraw Kombatantów z 14 kwietnia 2017 roku potwierdzono status A. P. jako działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. decyzja 14 3.1.4. Wnioskodawca nie był karany. karta karna 47 3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.2.1. brak 4. ocena DOWODów 4.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 3.1.1. akta IPN-płyta świadectwo lekarskie dokumenty nadesłane przez IPN dotyczące działalności antykomunistycznej wnioskodawcy i jego internowania, sporządzone przez powołane do tego organy, niekwestionowane w toku procesu decyzja nr (...) nakaz zatrzymania i doprowadzenia decyzja nr (...) brak podstaw do kwestionowania, dokumenty sporządzone przez powołane organy, wiarygodne decyzja wiarygodny dokument, niekwestionowany w toku procesu karta karna brak podstaw do kwestionowania, dokument ten wskazuje, iż wnioskodawca nie był karany przesłuchanie wnioskodawcy Brak podstaw do kwestionowania. Wnioskodawca opisał powody internowania oraz zatrzymania i osadzenia w Zakładzie Karnym w Ł.. Nadto wskazał na działalność solidarnościową co znalazło odzwierciedlenie w dokumentach nadesłanych przez IPN. Opisał warunki pobytu w jednostce penitencjarnej i sytuacje, które wywoływały w nim ogromny stres. 4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------- 5. PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki ------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. 150 tysięcy złotych odsetki ustawowe od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Zwięźle o powodach podstawy prawnej Podstawę zasądzenia powyższej kwoty w ramach zadośćuczynienia stanowi art. 8 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Zgodnie z treścią tego przepisu osobie wobec, której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 roku w Polsce stanu wojennego, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji. Wnioskodawca był internowany, co wynika z ustaleń faktycznych w okresie od 13 grudnia 1981 roku do 15 kwietnia 1982 roku. Na rzecz A. P. kwotę przyznaną tytułem zadośćuczynienia zobowiązany jest zapłacić organ Skarbu Państwa, który dokonał zatrzymania wnioskodawcy 13 grudnia 1981 roku i do którego dyspozycji w związku z realizowanymi czynnościami w/w pozostawał, a więc obecnie Komendant Wojewódzki Policji w Ł.. Powyższe wynika z art. 554 § 2b pkt 3 k.p.k. Ustawodawca nie sprecyzował zasad ustalania wysokości takiego zadośćuczynienia. Tak więc ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest „odpowiednia”, należy do swobodnego uznania sędziowskiego i nie może być „dowolne”. Musi uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy (por wyrok SN z 20 października 2011 roku, IV KK 137/11, Lex nr 1099323, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 czerwca 2014 roku, II AKa 150/14, Lex nr 1537360, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 2 sierpnia 2007 roku, II AKa 235/07, Lex nr 370385). Odpowiednia suma zadośćuczynienia musi mieć „charakter kompensacyjny rozumiany jako odczuwalna wartość ekonomiczna, odpowiadająca aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, przy czym z jednej strony nie może być wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, a z drugiej strony musi uwzględniać jej indywidualny wymiar, w tym konkretne cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ich rodzaj, czas trwania i natężenie” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 13 czerwca 2014 roku, II AKa 150/14, Lex nr 1537360). Innymi słowy, kwota zadośćuczynienia nie może być ani rażąco wygórowana, ani też rażąco niska. Określając wysokość zadośćuczynienia za krzywdę, której doznał wnioskodawca, Sąd uwzględnił czasokres tymczasowego internowania czyli okres od 13 grudnia 1981 roku do 15 kwietnia 1982 roku - cztery miesiące i warunki jego odbywania, okoliczności zatrzymania i warunki opuszczenia aresztu, warunki przesłuchania go, rodzaj i stopień doznanych w związku z tym dolegliwości, które opisał wnioskodawca. Nadmienić też wypada, że wnioskodawca nigdy wcześniej nie miał do czynienia z organami ścigania, nie przebywał w zakładzie karnym, nie był karany, a więc pobyt w takiej jednostce był dla niego szczególnie dolegliwy, zwłaszcza pobyt w izolatce. Został nagle wyrwany ze swego ustabilizowanego, uporządkowanego życia rodzinnego i zawodowego. Czasokres stosowania środka zapobiegawczego nie był też bardzo krótki. Wnioskodawca z pewnością przeżywał rozłąkę z bliskim, szczególnie z żoną, która mogła być na widzeniu tylko raz,. Z tych względów Sąd uznał, iż zadośćuczynienie w kwocie 150 000 zł jest adekwatne do doznanej krzywdy, a w pozostałej części wniosek oddalił, uznając iż jest rażąco wygórowany. Orzeczenie o zadośćuczynieniu ofierze krzywdy jest nieporównywalnie trudniejsze niż rozstrzygniecie o naprawieniu szkody. Nie sposób wszak jednoznacznie wyrazić kwotą, odpowiednią kompensatę dla tego, kto wskutek działań organów Państwa został pozbawiony wolności. Wysokość kwoty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie jest łatwa do precyzyjnego ustalenia. W przedmiotowej sprawie biorąc pod uwagę wniosek A. P., a tym samym wywołane skutki w sferze jego życia osobistego Sąd uznał, iż przyznana kwota będzie odpowiednia. Z jednej strony przedstawia bowiem wartość ekonomicznie odczuwalną ( przy znacznie obniżonej obecnie sile nabywczej pieniądza), z drugiej zaś jest utrzymana w rozsądnych granicach, wyważona i sprawiedliwa, a przy tym nie może być uznana za nadmierną. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia podniesionego przez pełnomocnika Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., procedując tym samym w niniejszej sprawie. Nastąpiło to z kilku powodów: ⚫ Komendant Wojewódzki Policji nie jest stroną tego postępowania, jak wynika z cyt. wyżej Ustawy uprawnienia strony mogą posiadać tylko wnioskodawca i prokurator, mimo że jest zobowiązany do wypłaty zadośćuczynienia ( wyjątek stanowi art. 10 ust. 2 w.w. aktu prawnego), ⚫ Prokurator zarzutu przedawnienia nie podniósł, ⚫ Art. 8 ust.2 cyt. Ustawy odnosi się do orzeczeń, które zostały unieważnione w toku postępowania sądowego ( w niniejszym postępowaniu podstawę żądania stanowi decyzja o internowaniu), ⚫ Ponadto zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą „ żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia po upływie terminu przewidzianego w art. 8 ust.2 Ustawy „lutowej” prowadzi do oddalenia wniosku tylko w razie podniesienia zarzutu przedawnienia ( art. 117 §2 k.c.), a nadto pod warunkiem uznania, że podniesienie takiego zarzutu nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), w sprawach o roszczenia z art. 8 ust.1 ustawy „lutowej” uprawnionym do podniesienia zarzutu przedawnienia jest prokurator jako rzecznik interesu społecznego” ( wyrok SN z 17.10.2000 roku, V KKN 321/98, ⚫ W niniejszej sprawie podniesienie zarzutu przedawniania byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wyrażonymi w treści art. 5 k.c. Inne 3. 1. Zwięźle o powodach podstawy prawnej 6. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 1. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 1. 150 tysięcy złotych odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Inne 3. 1. 7. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 8. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. O kosztach zastępstwa adwokackiego, uwzględniając ilość terminów rozpraw oraz nakład pracy pełnomocnika rozstrzygnięto w oparciu o przepisy Rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie ( §11 ust.6 ) Art. 13 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego stanowi, iż koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. 9. PODPIS Edyta Markowicz

Keywords

AI generated
internment under immigration law previous political persecution political prisoner prisoner of war removal psychiatric confinement

Cited Legislation

AI generated
art. 117 §2 k.c
art. 5 k.c

Cited Case Law

AI generated
AI generated
XII Ko 45/24
Sygn. akt XII Ko 45/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Beata Najjar Protokolant: st. sekr. sąd. Mirosław Grzęda w obecności Prokuratora Roberta Skawińskiego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2024 r. sprawy z wniosku T. S. i M. H. przeciwko Skarbowi Państwa w przedmiocie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz odszkodowania za doznaną szkodę, wynikłych z wykonania decyzji Komendanta Wojewódzkiego (...)nr (...) z dnia 13 grudnia 1981 r. A. H. na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U.nr.34 poz.149, późn.zm.) orzeka 1. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz T. S. oraz M. H. kwoty po 30.000 (trzydzieści tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; 2. w pozostałej części wniosek oddala; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz T. S. oraz M. H. kwoty po 288 (dwieście osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika; 4. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 45/23 1. WNIOSKODAWCA T. S. M. H. 2. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 50.000 złotych na osobę, tytułem odszkodowania na szkodę wynikłą z internowania w okresie od 13 grudnia 1981 r. do 17 czerwca 1982 r. A. H. na mocy wykonania decyzji Komendanta Wojewódzkiego (...) nr (...) z dnia 13 grudnia 1981 r. w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Odsetki ustawowe za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 200.000 złotych na osobę, tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z internowania w okresie od 13 grudnia 1981 r. do 17 czerwca 1982 r. A. H. na mocy wykonania decyzji Komendanta Wojewódzkiego (...) nr (...) z dnia 13 grudnia 1981 r. w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Odsetki ustawowe za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. 3. Inne Zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy zwrotu poniesionych przez wnioskodawcę wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika według norm przypisanych. 3. Ustalenie faktów 3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 1. A. H. przed internowaniem angażował się w ruchy anty-PRLowskie, utrzymywał kontakty z byłymi wyższymi oficerami AK. Bezpośrednio przed internowaniem został przewodniczącym Niezależnego Związku (...). informacje z IPN 18v-19, 22v, 135, 166-175 2. Za swoją działalność w dniu 13 grudnia 1981 r. A. H. został zatrzymany na podstawie decyzji nr (...) o internowaniu wydanej w dniu 13 grudnia 1981 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej Komendy (...) Milicji Obywatelskiej. Jako przyczynę internowania A. H. została wskazana okoliczność, że prowadzi działalność polityczno-propagandową przeciwko ustrojowi i naczelnym organom władzy PRL. Został przewieziony do Ośrodka Odosobnienia w W.-(...). Chociaż sam A. H., nie mógł złożyć zeznań, co do warunków panujących w Ośrodku Odosobnienia W. to niewątpliwie warunki panujące w tym ośrodku były trudne oraz niehumanitarne. Internowany utrzymywał kontakt z rodziną w formie widzeń. A. H. został zwolniony z internowania w dniu 17 czerwca 1982 r. z uwagi na swój stan zdrowia (w trakcie internowania A. H. miał 65 lat). decyzja nr (...) o internowaniu 20 lista osób internowanych 23v, 218, 159, 184 informacja operacyjna 142-143, 146-149 decyzja nr (...) o uchyleniu internowania wraz z wnioskiem 28, 29, 128, 129 zeznania T. S. 328v-329 3. A. H. zmarł 14 lutego 2008 r. w P.. W tym czasie jego małżonką była I. H. z domu L.. A. H. miał dwójkę dzieci z pierwszego małżeństwa – T. S. oraz M. H. z domu H.. odpis skrócony aktu zgonu A. H. 17 Wydruk z (...) dot. I. H. 82-85 odpisy skrócony aktu urodzenia oraz aktu małżeństwa T. S. 13-14 odpis skrócony oraz zupełny aktu małżeństwa M. H. 15-16 3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 1. Negatywny wpływ internowania A. H. w okresie od 13 grudnia 1981 r. do dnia 17 czerwca 1982 r. na stan prowadzonej przez niego szklarni oraz związane z jego odosobnieniem straty w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. zeznania T. S. 328v-329 4. ocena DOWODów 4.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 3.1.1. 3.1.2. 3.1.3. informacje z IPN, akta archiwalne – decyzja o internowaniu oraz lista internowanych decyzja o uchyleniu internowania, informacje operacyjne Sąd uznał za rzetelne informacje zawarte w aktach, gdyż autentyczność przedłożonych dokumentów nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu. Na podstawie wskazanych dokumentów Sąd ustalił podstawę internowania wnioskodawcy, okres jego stosowania oraz miejsce osadzenia. zeznania T. S. Sąd uznał zeznania wnioskodawczyni za wiarygodne, gdyż są jasne, logiczne, konsekwentne, ponadto korespondują z zebranym materiałem dowodowym w postaci decyzji organów procesowych oraz ujawnionych dokumentów archiwalnych. Świadek w swoich zeznaniach opisała przede wszystkim jaki był wpływ internowania A. H. na prowadzoną przez niego działalność. Z zeznań świadka wynika, że dzięki postawie rodziny internowanego, jego internowanie nie wpłynęło na tyle na prowadzoną działalność gospodarczą, aby wykazać jakąkolwiek szkodę. Ponadto opuszczenie przez A. H. miejsca odosobnienia w czerwcu 1982 r. pozwoliło mu na samodzielne znalezienie zbytu na wyhodowane ze szklarni pomidory. 4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --- --------- ----------------------------- 5. PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki ----------------------------- ----------------------------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej ----------------------------- Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki po 30.000 złotych na osobę Odsetki ustawowe od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji. W razie śmierci tej osoby uprawnienie to przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców. Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie nie przedawniają się. Niewątpliwie przedstawiony stan faktyczny potwierdza, że A. H. na mocy decyzji nr (...) wydanej przez Komendanta Wojewódzkiej MO został internowany na okres od 13 grudnia 1981 r. do 17 czerwca 1982 r. w związku ze swoją działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W związku z powyższym A. H. miał prawo domagać się zadośćuczynienia za doznane krzywdy. Z uwagi na jego śmierć uprawnienie o domaganie się zadośćuczynienia za doznane krzywdy przeszły na T. S., M. H. (dzieci uprawnionego) oraz I. H. (małżonka uprawnionego). Inne 3. W myśl § 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcowskie stawka minimalna za prowadzenie spraw o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie, w tym spraw wynikających z przepisów o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wynosi 240 zł. Z uwagi to, że pełnomocnik był obecny na dwóch terminach rozprawy, powyższą kwotę należało podwyższyć o 20% - zgodnie z § 17 pkt 1 ww. rozporządzenia, co daje łączną kwotę 288 zł na każdego wnioskodawcę, gdyż zgodnie z § 17 pkt 2 za reprezentowanie w tym samym postępowaniu kilku osób pobiera się opłatę od każdej z tych osób. Zwięźle o powodach podstawy prawnej Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego koszty postępowania w sprawach objętych tą ustawą, w tym z tytułu ustanowienia pełnomocnika, ponosi Skarb Państwa. 6. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki Sąd oddalił żądanie wnioskodawczyń, uznając, że roszczenie o zasądzenie odszkodowania w kwocie po 50.000 zł na osobę (za szkodę w łącznej wysokości 150.000 zł) na rzecz wnioskodawczyń jest niezasadne. Wskazać należy, że w sprawach rozpoznawanych w oparciu o ustawę lutową ciężar udowodnienia okoliczności, z których strona wywodzi skutki prawne spoczywa na tej stronie. W tego rodzaju sprawach nie ma również zastosowania zasada unormowana w art. 5 § 2 k.p.k. W związku z tym jeżeli pokrzywdzony niesłusznym pozbawieniem wolności (bądź jego następca) żąda od Skarbu Państwa odszkodowanie, to tę szkodę określa się, różnicując stan rzeczywisty, jaki istniał w określonym momencie czynionych ustaleń ze stanem, jaki istniałby gdyby nie zdarzenie będące podstawą uzasadniającą roszczenie o odszkodowanie. Niezbędne zatem jest ustalenie, w jakiej wysokości należności przysługiwałyby teraz wnioskodawczyniom, gdyby zmarły uprawniony nie został internowany. Wnioskodawczynie w żaden sposób nie udowodniły, że internowanie A. H. miało bezpośredni wpływ na powstanie szkody (zarówno damnum emergens jak i lucrum cessans) w związku z zaprzestaniem jego pracy na gospodarstwie rolnym (szklarni), albowiem w trakcie internowania A. H., szklarnią oraz królikami, które hodował A. H., zajmowały się wnioskodawczynie, sąsiad – S. oraz dorywczo bliżej nieustalona kobieta. Wszelkie potrzebne informacje na temat prowadzenia szklarni rodzina A. H. uzyskiwała od niego na widzeniach. Ponadto przesłuchana w sprawie wnioskodawczyni T. S. nie była w stanie określić jakie straty zostały poniesione w gospodarstwie należącym do A. H. w związku z jego internowaniem. Reasumując, wobec nieudowodnienia w sposób miarodajny i oczywisty zasadności roszczenia o odszkodowanie, Sąd rozstrzygnął o oddaleniu wniosku w tym zakresie. ----------------- Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki Ustalając wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, Sąd miał na uwadze, że winno być one „odpowiednie” do poniesionej krzywdy. Ma ono odzwierciedlać rzeczywiście doznaną przez osobę represjonowaną krzywdę i służyć skompensowaniu doznanych cierpień. Zadośćuczynienie powinno być odczuwalne dla wnioskodawcy, jednakże nie może być źródłem nieuzasadnionego przysporzenia majątkowego. Przy szacowaniu wysokości zadośćuczynienia Sąd miał na względzie rodzaj krzywdy doznanej przez A. H. w przypadku pozbawienia go wolności na mocy decyzji o internowaniu. Sąd uwzględniając roszczenie wnioskodawczyń wziął pod uwagę czas trwania internowania, czyli 6 miesięcy, warunki pobytu internowanego w miejscu odosobnienia na (...) (...), niewątpliwe obciążenie psychiczne, a także stres związany z pozbawieniem wolności. Rekompensując doznaną krzywdę wynikłą z internowania A. H., Sąd uznał za zasadne przyznanie zadośćuczynienia w zasądzonej wysokości. Sąd przyjął, że kwota ta jest adekwatna w stosunku do doznanej krzywdy przez A. H., która zostałaby mu zrekompensowana, gdyby dożył on rozstrzygnięcia Sądu. Z uwagi na śmierć A. H., Sąd ustalił, że uprawnionymi do uzyskania zadośćuczynienia po A. H. są T. S., M. H. oraz I. H., jednakże z uwagi na fakt, że I. H. (pomimo wiedzy o postepowaniu, o czym świadczy przesłane przez nią pismo – k. 187) nie wstąpiła do postępowania, Sąd przyznał wnioskodawczyniom (T. S. oraz M. H.) po 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Odsetki ustawowe od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Inne --- ------------------------- 7. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Sąd oddalił żądanie wnioskodawczyń dotyczące zadośćuczynienia w pozostałej części, uznając, że roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia w pełnej kwocie 600.000 (po 200.000 na osobę) zł na rzecz wnioskodawczyń jest niewspółmierne do doznanej krzywdy, a wyliczenia tej kwoty przez pełnomocnika wnioskodawczyń w żaden sposób nie adekwatne do krzywdy doznanej przez A. H.. 8. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 4. Zgodnie z art. 13 ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego sprawy objęte tą ustawą są wolne od kosztów sądowych, zatem ponosi je Skarb Państwa. 9. PODPIS Sędzia SO Beata Najjar
III Ko 306/24
Formularz UWO Sygnatura akt III Ko 306/24 WNIOSKODAWCA M.
XII Ko 39/18
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2009 r.
XII Ko 69/24
M. urodził się w dniu (...) w N.. Pracował jako monter konstrukcji w (...) i (...) (...) z siedzibą w W.. Do chwili wprowadzenia stanu wojennego był aktywnym działaczem (...) w miejscu pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego kolportował list otwarty do dyrektora (...) w sprawie zwolnienia z pracy byłego przewodniczącego Komisji Zakładowej (...), wykazując dużą inicjatywę w zbieraniu podpisów pod listem. Z informacji operacyjnych służb wynikało, że K. M. zamierza wziąć udział w akcji protestacyjnej organizowanej przez (...) w dniu 13 maja 1982 roku.
III Ko 294/23
Wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2023 r.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text