Legislator Case Law & Legislation
II AKa 428/22 AI generated

II AKa 428/22 · Sąd powszechny

Case Number II AKa 428/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2022 r., III K 1/22 uznał A. P. za winną przestępstwa udzielenia pomocy do oszustwa, tj. czynu z art. 18§3 KK w zw. z art. 286§1 KK w zw. z art. 12§1 KK w zw. z art. 294§1 KK i art. 299§1 KK w zw. z art. 11§2 KK w zw. z art. 12§1 KK i za to wymierzył jej karę roku pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo wykonanie tej kary na okres próby 5 lat oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody na rzecz 300 pokrzywdzonych. Wyrok zaskarżył oskarżyciel publiczny w zakresie dotyczącym orzeczenia o karze zarzucając obrazę prawa materialnego przez wymierzenie kary roku pozbawienia wolności, gdy przepis art. 12§1 KK wymaga wymierzenia kary w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a także przez niewłaściwe zastosowanie art. 70§1 i 2 KK przez zawieszenie kary pozbawienia wolności na okres 5 lat próby, gdy dopuszczalne jest zawieszenie kary na okres nie przekraczający 3 lat, wnosząc o wymierzenie oskarżonej kary roku i jednego miesiąca kary pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia.

Legislator headnote

AI generated

art. 286 § 1 k.k; II AKa 428/22 · Sąd powszechny: obejmowała swoją świadomością, że podjęte przez nią czynności mają na celu i zmierzają do udzielenia innej osobie pomocy do popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286§1 KK, 2. dopuściła się zarzucanego jej czynu umyślnie, gdy działała lekkomyślnie i z nieuwagą, które wykluczają istnienie zamiaru popełnienia przestępstwa i świadczą o nieumyślnym popełnieniu tego czynu, 3. obejmowała świadomością charakterystykę zarzucanego jej czynu i znaczenie swojego zachowania, gdy świadomości takiej nie można jej przypisać, 4.

Keywords

AI generated
complicity in a criminal offence aiding and abetting proof of legal aid aiding the escape of prisoners criminal voluntary disclosure plea alleging misuse of powers

Cited Legislation

AI generated
art. 286 § 1 k.k
obejmowała swoją świadomością, że podjęte przez nią czynności mają na celu i zmierzają do udzielenia innej osobie pomocy do popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286§1 KK, 2.
AI generated
I KK 411/23
I KK 411/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Antoni Bojańczyk‎SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca)Protokolant Monika Zawadzka przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jarosława Szuberta‎w sprawie A. P. ‎oskarżonej z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i in.,‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r.,‎kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść‎od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu‎z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II AKa 428/22,‎zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Opolu‎z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt III K 1/22, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
V KZ 39/24
V KZ 39/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie M.
VI Ka 1574/16
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2016 roku, IV K 160/15 orzekł: oskarżonego P.
V KK 523/22
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn.
II K 211/23
UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 211/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd możeograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343,art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcieo karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacjizawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nieprzypisano) 1. S. W. w dniu 3 kwietnia 2023 roku w C. ze skutkiem w W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił pomocnictwa nieustalonej osobie w doprowadzeniu T. R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 250 złotych poprzez udostępnienie rachunku bankowego o nr (...) i przyjęcie przelewu pieniędzy w kwocie 250 złotych, z której pobrał kwotę 150 złotych, a następnie pozostałą kwotę przelał na rachunek bankowy dalszej nieustalonej osoby, w wyniku czego powstała strata w kwocie 250 złotych na szkodę T. R., tj. o przestępstwo z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty 1. 26 marca 2023 roku K. G. zaproponował S. W. by udostępnił mu założony na jego imię i nazwisko rachunek bankowy celem uiszczana na niego przelewów w zamian za uzyskanie korzyści majątkowej. Kwoty te następnie S. W. miał przekazywać przelewem BLIK na numer telefonu wskazany przez K. G.. S. W. wyraził na to zgodę i udostępnił K. G. swój rachunek bankowy o nr (...) 3 kwietnia 2023 roku T. R. przeglądał ogłoszenia na portalu internetowym (...) w poszukiwaniu foteli typu „kokon” dla swojej matki. Gdy znalazł interesującą ofertę, skontaktował się ze sprzedającym podającym się za G. D. i przelał mu umówioną kwotę 250 złotych na podany rachunek bankowy o nr (...). Następnie kontakt ze sprzedającym się urwał, a zamówiony towar nie został dostarczony. Po przyjęciu przelewu od T. R., S. W. pozostawił dla siebie 150 złotych, a pozostałą kwotę przelał na rachunek bankowy (przelew na numer (...) wskazany przez K. G.) nieustalonej osoby. wyjaśnienia oskarżonego S. W. w części zeznania świadka M. W. zeznania świadka T. R. zeznania świadka A. J. zeznania świadka K. G. w części zeznania świadka K. C. potwierdzenie przelewu dokumentacja bankowa (...) dokumentacja operatora (...) S.A. dokumentacja operatora (...) (...) odpowiedź (...) wydruki rozmów zapis rozmów k. 39-39v, 69 k. 72v, 00:19:39 – 00:28:13 na k. 130v-131v k. 2v-3, 00:08:33 – 00:16:27 na k. 129v-130 k. 90v-91, 00:03:15 – 00:35:13 na k. 136v-138 00:02:45-01:12:21 na k. 148v-151v 00:03:59-00:37:22 na k. 181v-182v k. 8 k. 28 (koperta) k. 66 (koperta) k. 84 (koperta) k. 31-31v k. 9-15, 42-51 k. 170 2. S. W. posiada obywatelstwo polskie, legitymuje się wykształceniem średnim, z zawodu jest technikiem ekonomistą. Nie pracuje, jest kawalerem, nie posiada dzieci, nie ma majątku ruchomego ani nieruchomego, nie był i nie jest leczony psychiatrycznie. Nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. Nie był uprzednio karany. dane osobowe podane przez podejrzanego do protokołu informacja z (...) k. 38-38v, 68-68v k. 56, 128, 146, 180 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nieprzypisano) ---- S. W. w dniu 03 kwietnia 2023 roku w nieustalonym dotąd miejscu ze skutkiem w W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził T. R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem co do możliwości wywiązania się z zawartej umowy sprzedaży dwóch foteli typu „kokon” na portalu społecznościowym F. w zakładce M., a następnie przyjął na swój rachunek bankowy o nr (...) pieniądze w kwocie 250,00 złotych i nie wydał zakupionego towaru, ani nie zwrócił pieniędzy, powodując straty w wysokości 250,00 złotych, działając na szkodę T. R.. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty Wystawienie przez S. W., na portalu społecznościowym F. w zakładce M. oferty sprzedaży dwóch foteli typu „kokon”, prowadzenie korespondencji z T. R. podając się za G. D., doprowadzenie do rozporządzenia mieniem w kwocie 250 złotych, wprowadzenie pokrzywdzonego T. R. w błąd co do możliwości wywiązania się z zawartej umowy. wyjaśnienia oskarżonego S. W. w części zeznania świadka M. W. wydruki rozmów zapis rozmów k. 39-39v, 69 k. 72v, 00:19:39 – 00:28:13 na k. 130v-131v k. 9-15, 42-51 k. 170 Oskarżony padł ofiarą przestępstwa ze strony K. G.. dokumentacja bankowa (...) wydruki rozmów zapis rozmów k. 28 (koperta) k. 9-15, 42-51 k. 170 2. OCENA DOWODÓW 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.1 wyjaśnienia oskarżonego S. W. w części Na wiarę zasługują wyjaśnienia S. W. w części zgodnej z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w niniejszej sprawie. Sąd dął wiarę oskarżonemu, że nie wystawił na portalu społecznościowym F. w zakładce M. oferty sprzedaży dwóch foteli typu „kokon”, na którą odpowiedział T. R., że udostępnił K. G. swoje konto bankowe, na które następnie otrzymywał przelewy, które następnie przekazywał na podane przez niego numery telefonu za pośrednictwem (...)oraz że uzyskał w ten sposób korzyść majątkową. Wyjaśnienia w tej części są spójne i konsekwentne oraz znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków M. W., K. C., K. G. w części uznanej za wiarygodną, a przede wszystkim w dowodach z dokumentów w postaci zestawienia operacji i wydrukach korespondencji. 1.1.1. zeznania świadka M. W. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka M. W. w całości, bowiem są one konsekwentne i logiczne, a ponadto znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym w postaci dokumentów, jak również w wyjaśnieniach oskarżonego w części uznanej za wiarygodne. Świadek jest matką oskarżonego i informacje o czynie objętym aktem oskarżenia ma jedynie od syna. Potwierdziła, że jej syn udostępnił swój rachunek bankowy koledze, na który były dokonywane przelewy przez inne osoby, a uzyskane w ten sposób środki, syn przelewał na inne podane przez znajomego konta. W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania wiarygodności zeznań świadka. Okoliczność, iż świadek jest matką oskarżonego nie daje podstaw do twierdzenia, aby miała ona w jakikolwiek sposób zatajać prawdę. Świadek ponad wszelką wątpliwość zeznała dokładnie to, co było jej rzeczywiście wiadome. 1.1.1 zeznania świadka T. R. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka T. R. w całości, bowiem są one konsekwentne i logiczne, a ponadto znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym w postaci dokumentów. Pokrzywdzony w sposób szczegółowy przedstawił zarówno okoliczności dotyczące nawiązania kontaktu z osobą, która oferowała sprzedaż foteli, przedstawionej przez nią oferty i dokonania przelewu, jak również braku jej realizacji. Zeznania te, w sposób nie budzący wątpliwości, potwierdziły, iż pokrzywdzony został wprowadzony w błąd, co w konsekwencji doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem. 1.1.1 zeznania świadka A. J. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka A. J. w całości. Zeznania te są w ocenie Sądu szczere i logiczne, a ponadto znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym w szczególności w postaci dokumentów. Świadek szczegółowo przedstawiła wyłącznie to, co było jej rzeczywiście wiadome w sprawie. Świadek jest babcią K. G. i to na nią był zarejestrowany jeden z numerów telefonu(...), wskazanych przez K. G. S. W. do dokonywania przelewów. W rzeczywistości numer ten był użytkowany przez jeszcze inną osobę - świadka K. C. ówczesną konkubinę K. G.. 1.1.1 zeznania świadka K. G. w części Sąd dał wiarę zeznaniom K. G. w części zgodnej z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie. Świadek potwierdził, że jest znajomym oskarżonego oraz że jeden z numerów wskazanych przez niego S. W., na który oskarżony miał przelewać środki pieniężne, był używany przez jego ówczesną dziewczynę K. C.. Potwierdził także, że korespondował z S. W. pod koniec marca i w kwietniu 2023 roku odnośnie udzielenia mu pomocy w przekazywaniu pieniędzy. Zeznania świadka w tej części korelują z wyjaśnieniami oskarżonego w części uznanej za wiarygodne, zeznaniami świadka K. C., jak również z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w postaci dokumentów, w szczególności z wydrukami korespondencji. 1.1.1 zeznania świadka K. C. Sąd dał wiarę zeznaniom K. C. w całości, bowiem były one spójne i logiczne. Świadek była faktycznym użytkownikiem numeru(...) oraz ówczesną partnerką K. G.. Potwierdziła, że otrzymywała przelewy od nieznanych osób, także za pośrednictwem (...) na użytkowany przez siebie numer telefonu i że o ile otrzymała, to jedynie przez (...), przelewy od S. W.. Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować prawdziwość zeznań K. C.. Świadek zeznała tylko to, co było jej rzeczywiście wiadome. Ponadto zeznania je korelują z wyjaśnieniami oskarżonego w części uznanej za wiarygodne, zeznaniami A. J. i dowodami z dokumentów w szczególności zestawieniem transakcji. 1.1.1. 1.1.1. 1.1.1. 1.1.1 1.1.1 1.1.1 1.1.1 1.1.2 1.1.2 potwierdzenie przelewu dokumentacja bankowa (...) dokumentacja operatora (...) S.A. dokumentacja operatora (...) (...) odpowiedź (...) wydruki rozmów zapis rozmów dane osobowe podane przez podejrzanego do protokołu informacja z (...) Nie budziły wątpliwości w zakresie ich treści, ich prawdziwość nie była kwestionowana w toku postępowania. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczeniadla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----- wyjaśnienia oskarżonego S. W. w części Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego w części, w której podał, że nie wiedział skąd pochodzą środki pieniężne spływające na jego konto bankowe i nie miał świadomości, że udziela pomocnictwa w oszustwie, jak również co do wysokości uzyskanej korzyści majątkowej. Wyjaśnienia S. W. w tym zakresie stoją w sprzeczności z materiałem dowodowym w postaci dokumentów, w szczególności zestawienia operacji, z wydrukami rozmów oraz zapisami na pendrive, jak również z zasadami doświadczenia życiowego. Z zestawienia operacji na rachunku bankowym oskarżonego za okres od 03 do 04 kwietnia 2023 roku wynika, iż na jego konto wpłynęło między innymi 9 przelewów, od różnych osób, w tym od T. R.. Uzyskane w ten sposób środki następnie w znacznej części (pomniejszone łącznie o kwotę 200 złotych), zostały przez niego przekazane przelewem na numer (...) (podany przez K. G.). We większości przelewów przychodzących był podany tytuł przelewu, jednoznacznie wskazujący na to, że środki są zapłatą za zakup wskazanych w tytule przedmiotów. Podkreślić należy, że oskarżony pomimo udostępnienia danych numeru konta, nie utracił faktycznej możliwości kontroli przedmiotowego rachunku, tak w zakresie dokonywania operacji, jak również wglądu do posiadanego rachunku i wiedzy o dokonanych transakcjach. Z powyższego wynika zatem, że nawet gdyby oskarżony nie został w pełni powiadomiony przez K. G. o źródle pochodzenia środków, najpóźniej w momencie otrzymania pierwszego z przelewów, mógł już przewidywać możliwość popełnienia w tej sytuacji przestępstwa oszustwa, a skoro tego działania nie zaprzestał, należy przyjąć, że na to się godził z pełną świadomością znaczenia swojego zachowania. Niewątpliwie świadczy o tym zapis korespondencji pomiędzy oskarżonym a K. G. (k. 47), z której wynika, że oskarżony przewidywał, że środki przelane na jego konto zostały pozyskane w niezgodny z prawem sposób - „przelewy za lożko” (oryginalna pisownia). Przy czym należy mieć na uwadze, że z załączonych do akt zapisów korespondencji, nie wynika czy stanowią one całość konwersacji czy jedynie fragment, wyrwany z szerszego kontekstu, co również poddaje w wątpliwość twierdzenia oskarżonego co do braku świadomości jego udziału w przestępczej działalności. Również sam fakt uzyskania za taką przysługę jakiejkolwiek korzyści (wszak oskarżony nie poniósł żadnych kosztów), a tym bardziej w wysokości co najmniej 50 złotych, a w niniejszej sprawie 150 złotych (co stanowi aż 60 % całości), wskazuje, że oskarżony mija się z prawdą twierdząc, że nie miał świadomości, że swoim postępowaniem wspiera sprawcę przestępstwa oszustwa. Wyjaśnienia oskarżonego w tej części stanowią w ocenie Sądu wyłącznie wyraz przyjętej przez niego linii obrony, zmierzającej do uniknięcia odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo lub umniejszenia winy. ----- zeznania świadka K. G. w części Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom świadka K. G. w części niezgodnej z ustalonym stanem faktycznym. W tym zakresie jego zeznania były nielogiczne, niekonsekwentne i wewnętrznie sprzeczne. Zeznania te nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza w wydrukach konwersacji pomiędzy świadkiem a oskarżonym, jak również w wyjaśnieniach S. W. w wiarygodnej części oraz zeznaniach świadka K. C.. 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięciaz wyroku Oskarżony 3.1.Podstawa prawnaskazania albo warunkowegoumorzenia postępowaniazgodna z zarzutem 1 S. W. Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej Zgodnie z przepisem art. 18 § 3 k.k. odpowiada za pomocnictwo ten, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie. Pomocnictwo polega na każdej czynności, która faktycznie ułatwia innej osobie popełnienie czynu. Wyliczenie czynności ułatwiających w treści przepisu art. 18 § 3 k.k. jest przykładowe, na co wskazuje wyrażenie „w szczególności” (Marek, Komentarz, s. 74; Kardas [w:] Wróbel, Zoll I/1, s. 456–457; odmiennie Zoll [w:] Buchała, Zoll, s. 184). Z istoty "pomocnictwa" wynika, że nie musi być ono warunkiem dokonania, a wystarczy, że ułatwiło dokonanie czynu zabronionego przez inną osobę i może być dla dokonania czynu przestępczego działaniem o nieistotnym znaczeniu, a podjęte zostało z zamiarem ułatwienia innej osobie dokonania czynu zabronionego. Pomocnik zatem nie działa w zamiarze wspólnego dokonania czynu zabronionego, ani też dokonania go na własny "rachunek", lecz jedynie w zamiarze wsparcia sprawcy. Współsprawca zaś działa z zamiarem wspólnej realizacji znamion na wspólny "rachunek" i podejmuje z tego punktu widzenia działania istotne zgodne z podziałem ról. (wyrok SA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015 r., II AKa 258/14, LEX nr 2385593). Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 27 marca 2013 roku , sygn. akt III K 308/12 oraz z 15 października 2013 roku, sygn. akt III KK 184/13 wyraził też pogląd, który w pełni podziela niniejszy Sąd, iż dla wykazania pełnomocnictwa wystarczający jest zamiar ewentualny, a zatem pełnomocnik może nie być w pełni poinformowany o zamiarze sprawcy i jedynie może przewidywać możliwość popełnienia przez niego określonego przestępstwa, na co się godzi, skoro udziela pomocy, mając świadomość swojego zachowania. Wprawdzie przestępstwo z art. 286 § 1 kk jako charakteryzujące się celem działania, należy do tzw. przestępstw kierunkowych, co oznacza, że może być popełnione wyłącznie z zamiarem bezpośrednim, to jednak w przypadku jego formy zjawiskowej określonej w art. 18 § 3 kk wystarczające jest wykazanie po stronie współdziałającego (pomocnika) zamiaru ewentualnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2013 r., III KK 184/13). Zgodnie z art. 286 § 1 kk, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Oszustwo może być popełnione tylko umyślnie, a przy tym stanowi przestępstwo kierunkowe, znamienne, celem którego jest osiągnięcie korzyści majątkowej. Sprawca powinien obejmować wszystkie znamiona oszustwa zamiarem bezpośrednim (post. SN z 4.1.2011 r., III KK 181/10, OSNKW 2011, Nr 3, poz. 27; wyr. SN z 14.1.2004 r., IV KK 192/03, Prok. i Pr. – wkł. 2004, Nr 9, poz. 5). Oszustwo jest przestępstwem materialnym, na co wskazuje znamię czynnościowe "doprowadza". Dokonanie oszustwa następuje zatem dopiero z chwilą niekorzystnego rozporządzenia mieniem (wyr. SN z 15.11.2002 r., IV KKN 618/99, Prok. i Pr. – wkł. 2003, Nr 6, poz. 7), które pozostaje w związku przyczynowym z oszukańczymi metodami postępowania sprawcy (wyr. SN z 19.7.2007 r., V KK 384/06, KZS 2008, Nr 1, poz. 28; wyr. SA w Łodzi z 12.8.2014 r., II AKa 142/14, L.). Strona podmiotowa wymaga zachowania zamiaru bezpośredniego kierunkowego, a więc działanie sprawcy musi być celowe, zmierzające do uzyskania bezprawnej korzyści majątkowej. O zamiarze niewywiązania się z zaciąganego zobowiązania świadczyć mogą jednak różne okoliczności obiektywne, istniejące w chwili składania zamówienia przez sprawcę lub w chwili uzyskania określonego świadczenia. (Art. 286 KK red. Stefański 2018, wyd. 4/Oczkowski). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że S. W. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił pomocnictwa nieustalonej osobie w doprowadzeniu T. R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 250 złotych poprzez udostępnienie rachunku bankowego o nr (...) i przyjęcie przelewu pieniędzy w kwocie 250 złotych, z której pobrał kwotę 150 złotych, a następnie pozostałą kwotę przelał na rachunek bankowy dalszej nieustalonej osoby, w wyniku czego powstała strata w kwocie 250 złotych na szkodę T. R., to jest popełnił przestępstwo z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk. Nie ma natomiast podstaw dowodowych do przyjęcia, że wystawił na portalu społecznościowym F. w zakładce M. ofertę sprzedaży dwóch foteli typu „kokon”, prowadził korespondencję z T. R. podając się za G. D., doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem T. R. oraz że wprowadził go w błąd co do możliwości wywiązania się z zawartej umowy. S. W. udzielił nieustalonej osobie pomocnictwa w doprowadzeniu T. R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 250 złotych w ten sposób, że udostępnił K. G. swój rachunek bankowy, a następnie rachunek ten został wykorzystany przy realizacji ogłoszenia zamieszczonego na portalu (...) za pośrednictwem aplikacji (...), w którym oferowano do sprzedaży dwa fotele typu „kokon”. Następnie oskarżony przyjął przelew środków w kwocie 250 zł dokonany przez T. R., pozostawił sobie 150 złotych w ramach wynagrodzenia za dokonaną pomoc, zaś resztę pieniędzy przekazał BLIKiem na numer telefonu nieustalonej osoby. Oskarżony, udostępniając K. G. swój rachunek bankowy i przekazując przelane środki we wskazany przez niego sposób, niewątpliwie działał z zamiarem ewentualnym. Bez wątpienia miał świadomość, że jego rachunek może być wykorzystany do celów niezgodnych z prawem, tj. wyłudzenia określonej kwoty, biorąc pod uwagę okoliczności popełnienia czynu, a także dostępne powszechnie informacje o oszustwach dokonywanych za pośrednictwem Internetu. Z okoliczności ustalonych w sprawie wynika, że oskarżony miał bieżący dostęp do rachunku i wiedzę o przeprowadzanych na nich operacjach, dokonywał na bieżąco przelewów pozyskanych środków. W związku z powyższym, jak również mając na uwadze treść konwersacji oskarżonego z K. G. po otrzymaniu pierwszych przelewów, nazwanych przez niego „przelewy za lożko” (oryginalna pisownia), jak również uzyskania z tego tytułu niemałej (biorąc pod uwagę brak konieczności poniesienia opłaty za przelew oraz wysokość przelewanych kwot) korzyści majątkowej, bezsprzecznie należało przyjąć, iż oskarżony przewidywał możliwość popełnienia przez nieustaloną osobę przestępstwa oszustwa, miał świadomość swojego zachowania i na to się godził. Wobec powyższego, oskarżony bezsprzecznie wyczerpał znamiona przestępstwa pomocnictwa w oszustwie, tj czynu z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk. W niniejszej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności wyłączające bezprawność oraz winę, a zatem oskarżonemu można zasadnie można było przypisać sprawstwo w odniesieniu do dokonanego przez niego występku. 3.2.Podstawa prawnaskazania albo warunkowegoumorzenia postępowanianiezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej 3.3.Warunkowe umorzeniepostępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania 3.4.Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania 3.5.Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNEI ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE Oskarżony Punktrozstrzygnięciaz wyroku Punkt z wyrokuodnoszący siędo przypisanegoczynu Przytoczyć okoliczności S. W. 1. 2. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że z uwagi na fakt, że w czasie orzekania obowiązują zmienione przepisy Kodeksu Karnego względem tych, które obowiązywały w chwili popełnienia czynu objętego niniejszym postępowaniem, Sąd zastosował – na podstawie art. 4 § 1 kk – przepisy Kodeksu karnego obowiązujące do dnia 30 września 2023 roku – jako względniejsze dla oskarżonego. Zgodnie z art. 19 § 1 kk, Sąd wymierza karę za podżeganie lub pomocnictwo w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo. Sąd ważąc wobec oskarżonego wymiar kary kierował się dyrektywami wskazanymi w treści przepisu art. 53 kk i miał na względzie stopień społecznej szkodliwości, bacząc przy tym by dolegliwość nie przekraczała stopnia winy oskarżonego. Sąd miał także na względzie cele zapobiegawcze i wychowawcze kary, jak też potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie kary orzekanej wobec oskarżonego Sąd miał na uwadze art. 37a kk. Oceniając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że nie ma wystarczających przesłanek do orzekania wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, albowiem cele przed nią stawiane w sposób pełny może spełnić kara łagodniejszego rodzaju – kara ograniczenia wolności. Oceniając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że orzeczenie kary 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie jest najtrafniejszym środkiem reakcji karnej, jaki można było zastosować wobec S. W.. Orzeczona kara będzie stanowiła dolegliwość adekwatną do popełnionego czynu, uświadomi oskarżonemu jego społeczną szkodliwość oraz skłoni go do przestrzegania porządku prawnego. Sąd wymierzając karę miał na uwadze znaczny stopień winy oskarżonego. Oskarżony jest osobą dorosłą, nie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do jego poczytalności, wobec czego w czasie czynu mógł w pełni rozpoznać jego znaczenie i pokierować swoim postępowaniem. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu Sąd miał na uwadze dyrektywy określone w art. 115 § 2 kk. Stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego należy uznać za znaczny. Czyn oskarżonego godził w dobro, jakim jest prawo własności. Sąd uwzględnił z jednej strony wysokość powstałej szkody, z drugiej - związaną z tym motywację (uzyskanie korzyści majątkowej w sposób bezprawny). Sąd jako okoliczność łagodzącą uznał dotychczasową niekaralność oskarżonego. Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności obciążających. Na podstawie art. 46 § 1 kk Sąd orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 250 zł na rzecz T. R., gdyż pokrzywdzony dotąd nie uzyskał zwrotu wpłaconych pieniędzy. 5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU Oskarżony Punktrozstrzygnięciaz wyroku Punkt z wyrokuodnoszący siędo przypisanegoczynu Przytoczyć okoliczności 6. INNE ZAGADNIENIA W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosowałokreślonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przezstronę 7. KOSZTY PROCESU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Sąd zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie na rzecz radcy prawnego M. Ł. kwotę 1859,76 zł, w tym podatek VAT w stawce 23% tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu sprawowanej na rzecz S. W., mając na uwadze stawki przewidziane w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2024.764 z dnia 2024.05.21). 4 Mając na uwadze sytuację finansową S. W., Sąd na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w całości, zaś wydatkami w sprawie obciążył Skarb Państwa. 8. PODPIS

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygnatura akt II AKa 428/22

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2023 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Jerzy Skorupka /spr./ Sędziowie: SA Wiesław Pędziwiatr SA Maciej Skórniak Protokolant: Daria Machnik przy udziale Marka Zielińskiego prokuratora Prokuratury (...) we W. po rozpoznaniu 10 maja 2023 r. sprawy A. P. oskarżonej z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 299 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 12 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez oskarżoną oraz prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt III K 1/22 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia A. P. od przypisanego jej czynu; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. K. M. kwotę 1200 zł, w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. koszty postępowania odwoławczego zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2022 r., III K 1/22 uznał A. P. za winną przestępstwa udzielenia pomocy do oszustwa, tj. czynu z art. 18§3 KK w zw. z art. 286§1 KK w zw. z art. 12§1 KK w zw. z art. 294§1 KK i art. 299§1 KK w zw. z art. 11§2 KK w zw. z art. 12§1 KK i za to wymierzył jej karę roku pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo wykonanie tej kary na okres próby 5 lat oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody na rzecz 300 pokrzywdzonych. Wyrok zaskarżył oskarżyciel publiczny w zakresie dotyczącym orzeczenia o karze zarzucając obrazę prawa materialnego przez wymierzenie kary roku pozbawienia wolności, gdy przepis art. 12§1 KK wymaga wymierzenia kary w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a także przez niewłaściwe zastosowanie art. 70§1 i 2 KK przez zawieszenie kary pozbawienia wolności na okres 5 lat próby, gdy dopuszczalne jest zawieszenie kary na okres nie przekraczający 3 lat, wnosząc o wymierzenie oskarżonej kary roku i jednego miesiąca kary pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia.

Wyrok zaskarżył w całości także obrońca oskarżonej r. pr. K. M. , zarzucając: I. obrazę prawa materialnego polegającą na orzeczeniu warunkowego zawieszenia wykonania kary na okres próby 5 lat, gdy dopuszczalne jest zawieszenie wykonania kary na okres do 3 lat; II. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:

1. art. 193§1 KPK i art. 202§1 KPK w zw. z art. 167 KPK, przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność istnienia u oskarżonej deficytu intelektualnego mogącego wpływać na poczytalność oskarżonej w chwili popełnienia zarzucanego jej czynu, 2. art. 4 KPK i art. 7 KPK przez błędną ocenę wyjaśnień oskarżonej, 3. art. 4 KPK i art. 7 KPK przez błędną ocenę korespondencji sms i mailowej pomiędzy oskarżoną i sprawcą czynu głównego, gdy oskarżona nie wiedziała do czego będą wykorzystane dane w postaci loginu i hasła bankowego przekazane temu sprawcy oraz nie obejmowała świadomością ewentualnych skutków przedsiębranych działań; III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na uznaniu, że oskarżona:

1. obejmowała swoją świadomością, że podjęte przez nią czynności mają na celu i zmierzają do udzielenia innej osobie pomocy do popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286§1 KK, 2. dopuściła się zarzucanego jej czynu umyślnie, gdy działała lekkomyślnie i z nieuwagą, które wykluczają istnienie zamiaru popełnienia przestępstwa i świadczą o nieumyślnym popełnieniu tego czynu, 3. obejmowała świadomością charakterystykę zarzucanego jej czynu i znaczenie swojego zachowania, gdy świadomości takiej nie można jej przypisać, 4.

świadomie przekazywała dane do logowania w bankowości mobilnej, udzielając nieograniczonego dostępu do jej rachunków bankowych, w celu popełnienia przestępstwa z art. 299§1 KK, gdy brak do tego jakichkolwiek danych. We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Apelacja obrońcy oskarżonej jest zasadna, gdyż celnie wskazuje na dowolną ocenę wyjaśnień złożonych przez A. P. i w efekcie na błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący uznaniem jej za winną zarzuconego przestępstwa.

W omawianej apelacji trafnie podnosi się na s. 10-11, że „oskarżona na żadnym etapie nie miała wiedzy, że jej zachowanie może być wykorzystane do popełnienia przestępstwa. Działała w przekonaniu, że udziela pomocy, ale nie do przestępstwa. Za nieumyślnością działania oskarżonej przemawia stanowczo fakt, że w całej korespondencji prócz jednej wiadomości, nie przejawiała ona żadnych wątpliwości, że postępuje zgodnie z prawem. Nie znała motywów działania sprawcy i nie wiedziała do czego w rzeczywistości zostaną wykorzystane dane, które udostępniła.

Nawet, jeżeli pojawiły się u oskarżonej jakieś wątpliwości co do prawidłowości jej zachowania, to nie odnośnie do oszustwa”. O trafności wywodu autora apelacji przekonuje zachowanie oskarżonej, gdy powzięła informacje o możliwości przestępnego wykorzystania danych do bankowości mobilnej, które przekazała nieznanej osobie. O takiej sytuacji oskarżona dowiedziała załatwiając sprawę zasiłku socjalnego. Od razu udała się do urzędu miasta, gdzie dowiedziała się, że na jej nazwisko została zarejestrowana działalność gospodarcza, za pomocą „profilu zaufanego”.

W jednej chwili oskarżona dokonała wykreślenia tej działalności z rejestru. Następnie przeczytała wpisy na F., z których dowiedziała się, że jej rachunek bankowy został wykorzystany do oszukania wielu osób nabywających telefony komórkowe w fikcyjnym sklepie internetowym. Mając tą wiedzę, oskarżona od razu poszła na policję i złożyła zawiadomienie, że została oszukana. Szczegółowo opisała całą sytuację wraz z motywami swojego zachowania i załączyła wydruki korespondencji mailowej i sms-owej z osobą, której przekazała dane do bankowości mobilnej.

W sprawie nie ma żadnego dowodu wskazującego na świadomość oskarżonej, że przekazane przez nią dane zostaną wykorzystane do popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286§1 KK oraz prania pieniędzy z art. 299§1 KK. Stanowczo należy więc powiedzieć, że całkowicie dowolne jest ustalenie, że oskarżona wiedziała, że wymienione dane zostaną wykorzystane do oszukania osób kupujących telefony komórkowe w sklepie internetowym i działała w zamiarze udzielenia pomocy do popełnienia tego przestępstwa. W apelacji zasadnie podnosi się, że tylko jedna wiadomość mailowa pozwala na ustalenie stanu świadomości oskarżonej.

Otóż, osoba, której przekazała rzeczone dane napisała w mailu, że z powodu lekkomyślnego zachowania wspólnika musiała ogłosić upadłość i komornik zajął wszystkie rachunki bankowe, przez co nie ma możliwości dokonywania różnych płatności. Stąd, prosi oskarżoną o udostępnienie jej rachunku. Oskarżona podała, że chciała pomóc swojemu rozmówcy, tym bardziej, że zapewniał ją o legalności swojego i jej postępowania. Oskarżona nie znała autora ogłoszenia i osoby, z którą korespondowała. Pomimo to, nie pojawiła się u niej żadna wątpliwość, że przekazane dane mogą zostać wykorzystane do popełnienia przestępstwa.

Wyjaśnienia te są wiarygodne, niezależnie od tego, jak naiwne było zachowanie oskarżonej. Wskazują one na niezgodność pomiędzy rzeczywistością a jej odbiciem w świadomości oskarżonej. A. P. była nieświadoma rzeczywistej potrzeby oraz wykorzystania podanych przez nią danych. Przez cały czas jej postępowania towarzyszyło jej mylne wyobrażenie o całej sytuacji, gdyż w miejsce elementów rzeczywistości, które nie zostały u niej odzwierciedlone, powstały w jej świadomości wyobrażenia, które nie odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy.

Oskarżona działała więc w błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Był to błąd ważny, gdyż odnosił się do istoty oszustwa w postaci wprowadzenia drugiej osoby w błąd i doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, a także tzw. prania pieniędzy, czyli legalizowania korzyści osiągniętych z przestępstwa. Oskarżona nie chciała, aby podane przez nią dane zostały wykorzystane do oszukania kogokolwiek oraz do „prania pieniędzy”. Działała też w dobrej wierze przekonana, że udziela pomocy upadłemu przedsiębiorcy, a nie, ze udziela pomocy do popełnienia przestępstwa.

Te dwie przesłanki wyłączają zamiar oskarżonej, niezależnie od tego, że przy bardziej rozważnym czy mniej naiwnym postępowaniu tego błędu można było uniknąć. Uznając wyjaśnienia oskarżonej za niewiarygodne, nielogiczne, niespójne i sprzeczne z innymi dowodami, sąd pierwszej instancji ani jednym zdaniem nie uzasadnił takiej oceny wyjaśnień A. P.. Okoliczność, że oskarżona zbyt łatwo uwierzyła sprawcy, ufając w jego zapewnienia i starając się spełnić jego żądania nie świadczy o tym, że jej wyjaśnienia są nielogiczne i niewiarygodne czy niespójne.

Przeciwnie, oskarżona szczerze, w szczegółowy sposób przedstawiła swoje postępowanie, niczego nie ukrywając. Podała, dlaczego odpowiedziała na ogłoszenie o przekazanie danych do logowania do bankowości mobilnej, w jaki sposób doszło do nawiązaniu kontaktu z osobą, która zamieściła to ogłoszenie oraz jakie dane i w jaki sposób przekazała. Oskarżona opisała także swoje przemyślenia i zachowanie, gdy tylko dowiedziała się, że jej rachunek bankowy mógł być wykorzystany do oszukania innych ludzi. Poszła na policję i dokonała wręcz samooskarżenia, gdyż tak należy ocenić ujawnienie dowodów i okoliczności swojego postępowania.

Zachowanie oskarżonej znajduje potwierdzenie w korespondencji mailowej i sms-owej oraz jej postępowaniu w sprawie. Gdy dowiedziała się, że za pomocą „profilu zaufanego” zarejestrowano działalność gospodarczą na jej nazwisko, od razu wykreśliła tą działalność z rejestru; zaczęła przeszukiwać internet, aby dowiedzieć się, czy rzeczywiście, za pomocą jej rachunku bankowego oszukiwani są ludzie, a gdy tylko uzyskała potwierdzenie tej sytuacji, poszła na policję i wszystko szczegółowo wyjawiła. Oskarżona została wykorzystana i stała się ofiarą własnej naiwności i łatwowierności.

Ponieważ pozostawała w błędzie nie ma możliwości przypisania jej działania nacechowanego umyślnością. Nie można jej zatem przypisać, że w zamiarze, aby inna osoba dokonała oszustwa bądź prania pieniędzy swoim zachowaniem ułatwiła jej popełnienie tych czynów. Oskarżonej nie można też przypisać, że działała w zamiarze popełnienia przez inną osobę przestępstwa z art. 300§1 KK sugerowanego w apelacji. Co prawda, oskarżona wiedziała, że jej rozmówca będący upadłym przedsiębiorcą chce wykorzystać jej rachunek do regulowania płatności, ale nie wiedziała, że w ten sposób będzie on udaremniał lub uszczuplał zaspokojenie swoich wierzycieli.

Innymi słowy, oskarżona nie wiedziała, że rozmówca chce ukryć swój majątek przed wierzycielami, skutkiem czego ma być udaremnienie lub uszczuplenie ich zaspokojenia, gdyż również dobrze rozmówca dzięki rachunkowi oskarżonej mógł zaspokajać wierzycieli, spłacając swoje długi. Nie wiadomo, co wtedy myślała oskarżona, ale nie wolno przypisywać jej złego zamiaru nie mając na to żadnych dowodów. W tym stanie rzeczy, orzeczono jak na wstępie. SSA Wiesław Pędziwiatr SSA Jerzy Skorupka SSA Maciej Skórniak