Legislator Case Law & Legislation
II Ka 229/23 AI generated

II Ka 229/23 · Sąd powszechny

Case Number II Ka 229/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt II Ka 229/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Sędziowie: SO Dariusz Półtorak SO Agnieszka Karłowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Anny Makarewicz - Poszytek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy K. M. oskarżonego z art. 177 §2 k.k. w zw. z art. 178 §1 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II K 279/22 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. w ramach czynu zarzucanego oskarżonemu uznaje go za winnego tego, że w dniu 10 stycznia 2022 roku na drodze (...) w W., woj. (...) znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia T. W. nie udzielił pomocy mogąc jej udzielić bez narażania siebie na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. czynu z art. 162 § 1 kk i za to skazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesza na okres próby 2 (dwóch) lat; 2. na podstawie art. 71 § 1 kk orzeka wobec oskarżonego karę grzywny 100 (sto) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych; 3. na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary grzywny zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 12 stycznia 2022 roku godz. 18.55 do 17 lutego 2022 roku godz. 15.00 i grzywnę w zakresie 72 stawek uznaje za wykonaną; 4. na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk zobowiązuje oskarżonego do informowania Sądu Rejonowego w Garwolinie pisemnie raz na sześć miesięcy o przebiegu okresu próby; II. uchyla rozstrzygnięcia zawarte w pkt III, IV i V zaskarżonego wyroku; III. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od K. M. na rzecz oskarżycielki posiłkowej B. W. 840 zł tytułem zastępstwa prawnego z instancji odwoławczej; V. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 320 zł opłaty za obie instancje i 20 zł wydatków za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 229/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. II K 279/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzuty obrońcy oskarżonego 1. obrazy przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, a mianowicie: 1. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie opinii biegłego T. S. w zakresie ustalenia, że oskarżony nie miał praktycznie możliwości uniknięcia wypadku za niejasną, niepełną oraz sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w sytuacji, kiedy jest ona w całości jasna, pełna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, 2. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie opinii biegłego A. B. za wiarygodną w całości w sytuacji, kiedy opinia ta jest niejasna i niepełna oraz sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w zakresie ustalenia przez biegłego, że oskarżony miał możliwość postrzeżenia obecności pieszego następnie, z jakiej odległości mógł zauważyć pieszego oraz tego, że miał on możliwość uniknięcia wypadku oraz niespójna z wiarygodną w całości opinią biegłego T. S., 3. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie, że z protokołu oględzin miejsca wypadku, dokumentacji fotograficznej, protokołu oględzin rzeczy, zeznań K. J., zeznań E. M., protokołu oględzin samochody N. (...), protokołu odtworzenia utrwalonego zapisu wraz z płytą, odtworzenia utrwalonego zapisu, zeznań A. S., zeznań P. K., opinii biegłego A. B. wynika, że pieszego oskarżony zauważył tuż przed uderzeniem, że spostrzegł lusterko pomocnicze i but pieszego oraz że ciało pieszego było doskonale widoczne i niczym nie zasłonięte oraz że te elementy pojazdu, które nosiły ślady świeżego uderzenia oskarżony przetarł, 4. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie wyjaśnień oskarżonego za niewiarygodne w zakresie w który są one spójne z dowodami uznanymi przez Sąd za wiarygodne w szczególności protokołem oględzin miejsca wypadku, dokumentacją fotograficzną, protokołem oględzin rzeczy, zeznaniami K. J., zeznaniami E. M., protokołem oględzin samochody N. (...), protokołem odtworzenia utrwalonego zapisu wraz z płytą, odtworzeniem utrwalonego zapisu oraz opinią biegłego A. B. w zakresie w którym ustala on, że oskarżony nie widział pieszego oraz opinią biegłego T. S. 5. art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k. poprzez błędne uznanie zeznań J. W. za wiarygodne w całości i nie wzięcie pod uwagę przy ocenie tych zeznań dokumentów znajdujących się na k. 58-65 verte akt, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez uznanie, że: 6. oskarżony widział pieszego i wiedział, że w niego uderzył, miał możliwość uniknięcia wypadku, zauważył but, lusterko pomocnicze oraz ślad „szurania” jak również zwłoki, uciekł z miejsca zdarzenia i zacierał ślady wypadku, że T. W. regularnie łożył alimenty na syna i utrzymywał z nim regularny kontakt, nadto naruszenie 7. art. 624 § 1 k.p.k. poprzez niezwolnienie oskarżonego w całości od kosztów sądowych w sytuacji, kiedy istnieją do tego - w szczególności przemawia za tym jego sytuacja rodzinna majątkowa i wysokość dochodów oraz względy słuszności. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadne ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Za słuszny Sąd Odwoławczy uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 kpk, 410 kpk polegający na ocenie materiału dowodowego przez Sąd I instancji sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, co w rezultacie doprowadziło do przyjęcia wadliwych ustaleń w zakresie okoliczności stanowiących faktyczną podstawę wyroku. Dokonując oceny dwóch sporządzonych w sprawie opinii biegłych, Sąd Rejonowy potraktował zawarte w nich wnioski i ustalenia wybiórczo, nie dokonując ich pogłębionej analizy w kontekście wszystkich okoliczności ustalonych w sprawie, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sąd II instancji w całości podzielił augmentację skarżącego wskazującą, że powody odrzucenia w całości opinii biegłego T. S. były niezasadne. Przecież biegły A. B. czynił również szerokie rozważania co do możliwości znajdowania się kierowcy pod wpływem amfetaminy w chwili wypadku, co oczywiście w przedmiotowej sprawie nie zostało ustalone. Bezsporne, w świetle obu opinii jest, iż bezpośrednią przyczyną wypadku drogowego było nieprawidłowe zachowanie pieszego, który poruszając się jezdnią nie ustąpił pierwszeństwa (nie zszedł z jezdni na pobocze) kierowcy nadjeżdżającego z naprzeciwka samochodu marki N. (...). Zatem to pieszy stworzył stan zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym i swoim zachowaniem, sprzecznym z regułami tego ruchu doprowadził do wypadku. W tym miejscu podnieść należy, że współodpowiedzialnymi za wypadek drogowy mogą być dwaj współuczestnicy ruchu. Warunkiem takiej oceny prawnej jest jednak stwierdzenie, w odniesieniu do każdego z tych współuczestników z osobna, że w zarzucany sposób naruszył on, chociażby nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także, że pomiędzy jego zachowaniem, a zaistniałym wypadkiem istnieje powiązanie przyczynowe oraz tego, że istnieje normatywna podstawa do przyjęcia, iż zachowanie uczestnika ruchu powiązane przyczynowo z wypadkiem zasługuje z kryminalno - politycznego punktu widzenia na ukaranie. Ten ostatni wyznacznik odpowiedzialności oceniać należy według kryterium, w myśl którego przypisywalny jest tylko taki skutek, który został przez danego uczestnika ruchu spowodowany w wyniku sprowadzenia przezeń niedozwolonego niebezpieczeństwa (ryzyka) jego powstania albo istotnego zwiększenia ryzyka już istniejącego (a będącego np. wynikiem zachowania innego współuczestnika ruchu) (wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2013 r. , II KK 206/12, Lex nr 1311397). Dodać należy, że uczestnik ruchu musi naruszyć tę regułę postępowania (zasadę bezpieczeństwa w ruchu), która miała zapobiec nastąpieniu skutku na tej drodze, na której skutek nastąpił. W świetle powyższych założeń należało zatem oceniać zachowanie oskarżonego K. M. w zakresie jego odpowiedzialności za zaistniały wypadek drogowy, a mianowicie, czy swoim zachowaniem zwiększył on ryzyko wystąpienia skutku, stanowiącego znamię występku z art. 177 § 2 kk. Zdaniem Sądu Odwoławczego, zasadne okazały się zarzuty apelacji dotyczące nieprawidłowego ustalenia przez Sąd I instancji, iż oskarżony nienależycie obserwował przedpole jazdy, nie zachował należytej ostrożności, zauważył pieszego w chwili uderzenia. W sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wskazywać, że oskarżony nienależycie obserwował drogę. Zaznaczyć należy, że w czasie zdarzenia poruszał się on drogą poza terenem zabudowanym. W miejscu, w którym doszło do wypadku pieszy nie powinien znajdować się na jezdni, a widząc nadjeżdżający pojazd z naprzeciwka powinien opuścić jezdnię. Zapewne stan jego nietrzeźwości – 3,1 promila we krwi, wpływał zasadniczo na racjonalność podejmowanych decyzji jako uczestnika ruchu. Brak jest przesłanek, aby stwierdzić, że w tej konkretnej sytuacji drogowej oskarżony miał obowiązek zachowania szczególnej ostrożności i przewidywania, że na jezdni pojawi się całkowicie nieoświetlony pieszy, ubrany w ciemną odzież, bez oświetlania czy elementów odbijających światło. Pobocze było szersze niż 0,5 m, a więc pieszy powinien poruszać się poboczem. Nie można zapominać, że oskarżony mógł w miejscu zdarzenia poruszać się z prędkością 90 km/h, ale ograniczył ją do około 50 km/h (k.340 i k.369v), co nie było kwestionowane przez strony. Nie można przyjąć, że prędkością bezpieczną w warunkach nocnych jest taka prędkość, która pozwala zatrzymać pojazd przed przeszkodą, którą można dostrzec w światłach mijania, nawet jeżeli kierujący pojazdem, przestrzegając przepisów ruchu drogowego, nie miał obowiązku liczyć się z pojawieniem się tej przeszkody. Sąd Okręgowy podzielił również argumentację obrońcy wskazującą, że oskarżony w miejscu zdarzenia mógł używać świateł mijania, przy uwzględnieniu prędkości z jaką się poruszał. Oskarżony po pokonaniu łuku drogi (k.407, 491), dopiero po ocenie sytuacji drogowej mógł ewentualnie podjąć decyzję o zmianie świateł, ale biegły wskazał, że mógł również poruszać się na światłach mijania. Również podzielono argumenty obrońcy negujące twierdzenia biegłego A. B., że oskarżony mógł poruszać się przy osi jezdni lub nieznacznie przekraczać ją, jeżeli zasadą podstawową jest jazda możliwie blisko prawej krawędzi jezdni. Przed zdarzeniem nie zaistniały żadne okoliczności drogowe, które by nakazywały odstąpienie od tej zasady. Zdaniem Sądu Okręgowego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności obie opinie biegłych wskazywały, że oskarżony nawet poruszając się z tak ograniczoną prędkością nie miał możliwości zatrzymania się przed pieszym. Nie stwierdzono także śladów, które pozwoliłyby na ustalenie miejsca potrącenia pieszego, a w szczególności odległości pieszego od krawędzi jezdni. W związku z powyższym nie jest możliwe dokonanie analizy czasowo - przestrzennej przedmiotowego wypadku, a ta dokonana przez biegłego A. B. w zakresie jego przyczyn oraz możliwości jego uniknięcia ma charakter jedynie hipotetyczny. Biegły wskazał, że w pełni sprawy pod względem psychomorycznym kierujący samochodem N., miał możliwość wyminięcia się z pieszym poprzez dokonanie niewielkiej korekty ruchu pojazdu w lewo. Nie znając położenia pieszego na jezdni brak jest możliwości ustalenia jakiego rzędu powinna być to korekta toru ruchu i co oznacza „niewielka” korekta oraz czy wykonanie tej korekty przez kierującego samochodem ciężarowym typu izoterma było możliwe. Zdaniem Sądu Okręgowego, aby stwierdzić, że oskarżony przyczynił się do wypadku należy ustalić, że chociażby w sposób nieumyślny naruszył konkretną regułę ostrożności, której zachowanie w tej sytuacji miało za zadanie zapobieżenie skutkowi, a następnie ustalić, że był on świadomy tego, że swoim zachowaniem może zrealizować znamiona czynu zabronionego (przewidywał taką możliwość), bądź też, że możliwości takiej nie przewidywał, chociaż mógł ją przewidzieć (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2014 r. ,V KK 162/14, Lex nr 1573978). W przedmiotowej sprawie stwierdzić tego nie można, a rzeczą najistotniejszą pozostawało ustalenie czy kierowca miał realną możliwość zauważyć pieszego i czy miał możliwości podjęcia następnie manewru ominięcia go. Całkowicie logiczne wydają się twierdzenia biegłego T. S., że kierowca miał możliwość zauważenia pieszego z odległości około 23 m, ale pod warunkiem istnienia wyraźnego kontrastu między kolorem ubioru pieszego, a kolorem nawierzchni. T. W. ubrany był w odzież w kolorze ciemnym (k.14-16). Zmniejszenie kontrastu zmniejsza odległość jego zauważenia. Dlatego pieszy mógł zostać zauważony przez kierowcę kilka metrów lub w ogóle nie zostać dostrzeżonym przed potrąceniem. Sąd I instancji całkowicie pominął okoliczność, że wprawdzie biegły A. B. w opinii pisemnej mówił również o odległości 23 m, ale w opinii ustnej przychylił się do stanowiska biegłego T. S. dotyczącej argumentacji o małej kontrastowości. Wskazywał już na odległość 18-20 m z jakiej kierowca mógł zauważyć pieszego (wartości 25-30 k.529v odnosiły się do wysokości, a nie odległości). Wydaje się, że w przypadku zauważenia pieszego oskarżony podjąłby manewru obronne, a takie nie wynikają z materiału dowodowego. Jest to pewien odruch w związku z chęcią uniknięcia uderzenia w przeszkodę. Biorąc pod uwagę czas reakcji kierowcy przyjmowany przez biegłych i zadziałanie mechanizmu pojazdu oraz nie znając odległości na jaką powinien kierowca wychylić się w lewo, aby nie doszło do wypadku, nie można przyjąć, że miał możliwość uniknięcia wypadku. Sąd Okręgowy podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2022 r. I KK 96/21, iż nie jest możliwe przypisanie sprawstwa wypadku drogowego bez konkretnego i opartego na adekwatnym kontekście normatywnym ustalenia, jak powinien zachować się modelowy kierowca w danych warunkach, by uniknąć stworzenia nieakceptowalnego, istotnego ryzyka, a następnie krytycznie zestawić to, co faktycznie miało miejsce z tym modelowym przebiegiem zdarzenia. Nie jest wówczas wykluczone, że sąd dojdzie do wniosku, że sposób zachowania kierującego był akceptowalny z punktu widzenia ogółu zasad ruchu drogowego, gdyż konkretny przebieg wypadku był na tyle nietypowy i mało prawdopodobny, że zobowiązanie kierującego do tak ostrożnej jazdy, by uniknąć tego konkretnego przebiegu zdarzenia, stałoby w sprzeczności z istotą samego ruchu drogowego. Zbiegnięcie z miejsca zdarzenia w rozumieniu art. 178 § 1 kk ma miejsce wówczas, gdy sprawca oddala się z miejsca wypadku w zamiarze uniknięcia odpowiedzialności, w szczególności uniemożliwienia lub utrudnienia ustalenia jego tożsamości, okoliczności zdarzenia i stanu nietrzeźwości. Wobec przyjęcia braku odpowiedzialności za czyn art. 177 § 2 kk, brak było możliwości stosowania art. 178a § 1 kk. W ocenie Sądu Okręgowego istniały jednak podstawy do przyjęcia odpowiedzialności z art. 162 § 1 kk. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że oskarżony mimo, iż myślał, że mógł w coś uderzyć i mógł to być człowiek – co wynika z zeznań A. S.. Jak sam stwierdził lusterko było na wysokości barku i szyi człowieka, a poruszając się po drodze zawsze ma się w świadomości istnienie innych uczestników ruchu, w tym pieszych poruszających się po poboczu drogi. Jeżeli oskarżony nie miał wątpliwości co do sytuacji drogowej, pozostaje pytanie dlaczego 10 minut czekał, aby przejechać koło miejsca zdarzenia po raz ostatni. Był zdenerwowany, bo przewidywał, że mógł uderzyć w człowieka. Jak sam stwierdził nie było tam drzew, których gałęzie wystawały na jezdnię. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że każdy uczestnik ruchu drogowego po tym jak ma świadomość, że uderzył w coś pojazdem przewiduje, że mógł to być człowiek – inny uczestnik ruchu drogowego. Oskarżony czekał prawie 10 minut, aby sprawdzić miejsce zdarzenia. Następnie nie zatrzymał się, nie wyszedł z samochodu, aby sprawdzić co się stało, nie ustalił czy są inne osoby, które mogą udzielić pomocy i sam też nie udzielił pomocy pokrzywdzonemu, nie zawiadomił służ policyjnych czy ratunkowych. Nie mają w tym miejscu znaczenia rozważania co do możliwości zauważenia pieszego przez innych kierowców, gdyż od oskarżonego należało wymagać nie tylko obserwacji drogi, ale również zatrzymania pojazdu i dokonania oględzin miejsca, a nawet powiadomienia odpowiednich służb, jeżeli oskarżony miałby obawy, aby oddalać się od pojazdu. Oskarżony popełnił więc przestępstwo z art. 162 § 1 kk, co najmniej z zamiarem ewentualnym, przewidywał bowiem możliwość popełnienia tego czynu i na to się godził – gdy odjeżdżał z miejsca zdarzenia przewidując, że mógł potrącić pieszego, uwzględniając przecież gabaryty samochodu typu izoterma, uszkodzenia pojazdu było oczywiste, że potrącony człowiek, w miejscu nieoświetlonym znajduje się się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Do rozważań Sądu Rejonowego dodać można było, że po stronie każdego człowieka, zachodzi szczególny moralny obowiązek udzielenia pokrzywdzonemu pomocy wynikający z obowiązku poszanowania elementarnych norm właściwego, a co za tym idzie pożądanego zachowania. Orzeczona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest karą sprawiedliwą, adekwatną do charakteru czynu. Oskarżony jest osobą niekaraną, prowadzi uregulowany tryb życia, pracuje, co przemawiało za warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Nie można pominąć, że oskarżony wrócił na miejsce wypadku i przejechał tam dwukrotnie, co można poczytywać za próbę oceny sytuacji i skutków zdarzenia. Jednak od kierowcy, w tym przypadku zawodowego, należało wymagać zatrzymania pojazdu, rzeczywistej oceny sytuacji, ustalenia przyczyn złożenia się i uszkodzenia lusterka, co musiało być spowodowane działaniem znaczącej siły, a nie podmuchu wiatru czy obtarcia o gałęzie. Kierując się przedstawionymi wyżej racjami, całość represji karnej, w tym wymierzoną karę grzywny uznano za sprawiedliwą dolegliwość, która spełni cele prewencji indywidualnej i generalnej. Wobec zmiany kwalifikacji prawnej czynu dokonano uchylenia orzeczonych środka karnego oraz nawiązki, gdyż były one powiązane z popełnieniem czynu z art. 177 § 2 kk, zaś oskarżonemu nie przypisano odpowiedzialności za spowodowanie wypadku drogowego, w którym śmierć poniósł T. W.. Z przepisów kodeksu postępowania karnego wynika, że regułą powinno być obciążenie skazanych kosztami sądowymi, zaś czymś wyjątkowym – zwolnienie z ponoszenia tych kosztów. Zwolnienie takie może nastąpić jedynie przy zaistnieniu przesłanek wskazanych w art. 624 § 1 kpk, gdy istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie tych kosztów byłoby zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności (por. wyrok SA we Wrocławiu z 28.06.2012 r., II AKa 98/12, LEX nr 1217813). Sąd Okręgowy nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za zwolnieniem oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, przy uwzględnieniu, że w sprawie zapadł wyrok skazujący. Oskarżony jest osobą czynną zawodowo, osiąga dochody, posiada majątek i ma możliwość uiszczenia kosztów sądowych. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od dokonania zarzucanego mu czynu; ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach; ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Częściowa zasadność zarzutów warunkowała zasadności wniosku o zmianę wyroku, choć nie w kierunku wydania orzeczenia o uniewinnieniu oskarżonego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022 roku sygn. akt II K 279/22 zmieniono i przypisano oskarżonemu odpowiedzialność z art.162 § 1 kk. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Częściowa zasadność wniesionej apelacji i podniesionych argumentów co do braku możliwości przypisania czynu z art. 177 § 2 kk. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 840 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tych kosztów zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800). V. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk i art. 10 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 49, poz. 223 z 83 r. z późń. zm.), Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 320 zł tytułem opłaty za obie instancję i 20 zł wydatków za II instancję. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022r. sygn. akt II K 279/22 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Legislator headnote

AI generated

art. 177 §2 k.k, art. 178 §1 k.k, art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k; II Ka 229/23 · Sąd powszechny: Sygn. akt II Ka 229/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk Sędziowie: SO Dariusz Półtorak SO Agnieszka Karłowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Anny Makarewicz - Poszytek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy K. M. oskarżonego z art. 177 §2 k.k. w zw. z art. 178 §1 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II K 279/22 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: 1. w ramach czynu zarzucanego oskarżonemu uznaje go za winnego tego, że w dniu 10 stycznia 2022 roku na drodze (...) w W., woj. (...) znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia T. W. nie udzielił pomocy mogąc jej udzielić bez narażania siebie na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. czynu z art. 162 § 1 kk i za to skazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesza na okres próby 2 (dwóch) lat; 2. na podstawie art. 71 § 1 kk orzeka wobec oskarżonego karę grzywny 100 (sto) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych; 3. na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary grzywny zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 12 stycznia 2022 roku godz. 18.55 do 17 lutego 2022 roku godz. 15.00 i grzywnę w zakresie 72 stawek uznaje za wykonaną; 4. na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk zobowiązuje oskarżonego do informowania Sądu Rejonowego w Garwolinie pisemnie raz na sześć miesięcy o przebiegu okresu próby; II. uchyla rozstrzygnięcia zawarte w pkt III, IV i V zaskarżonego wyroku; III. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od K. M. na rzecz oskarżycielki posiłkowej B. W. 840 zł tytułem zastępstwa prawnego z instancji odwoławczej; V. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 320 zł opłaty za obie instancje i 20 zł wydatków za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 229/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. II K 279/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzuty obrońcy oskarżonego 1. obrazy przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, a mianowicie: 1. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie opinii biegłego T. S. w zakresie ustalenia, że oskarżony nie miał praktycznie możliwości uniknięcia wypadku za niejasną, niepełną oraz sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w sytuacji, kiedy jest ona w całości jasna, pełna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, 2. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie opinii biegłego A. B. za wiarygodną w całości w sytuacji, kiedy opinia ta jest niejasna i niepełna oraz sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w zakresie ustalenia przez biegłego, że oskarżony miał możliwość postrzeżenia obecności pieszego następnie, z jakiej odległości mógł zauważyć pieszego oraz tego, że miał on możliwość uniknięcia wypadku oraz niespójna z wiarygodną w całości opinią biegłego T. S., 3. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie, że z protokołu oględzin miejsca wypadku, dokumentacji fotograficznej, protokołu oględzin rzeczy, zeznań K. J., zeznań E. M., protokołu oględzin samochody N. (...), protokołu odtworzenia utrwalonego zapisu wraz z płytą, odtworzenia utrwalonego zapisu, zeznań A. S., zeznań P. K., opinii biegłego A. B. wynika, że pieszego oskarżony zauważył tuż przed uderzeniem, że spostrzegł lusterko pomocnicze i but pieszego oraz że ciało pieszego było doskonale widoczne i niczym nie zasłonięte oraz że te elementy pojazdu, które nosiły ślady świeżego uderzenia oskarżony przetarł, 4. art. 7 k.p.k. poprzez uznanie wyjaśnień oskarżonego za niewiarygodne w zakresie w który są one spójne z dowodami uznanymi przez Sąd za wiarygodne w szczególności protokołem oględzin miejsca wypadku, dokumentacją fotograficzną, protokołem oględzin rzeczy, zeznaniami K. J., zeznaniami E. M., protokołem oględzin samochody N. (...), protokołem odtworzenia utrwalonego zapisu wraz z płytą, odtworzeniem utrwalonego zapisu oraz opinią biegłego A. B. w zakresie w którym ustala on, że oskarżony nie widział pieszego oraz opinią biegłego T. S. 5. art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k. poprzez błędne uznanie zeznań J. W. za wiarygodne w całości i nie wzięcie pod uwagę przy ocenie tych zeznań dokumentów znajdujących się na k. 58-65 verte akt, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez uznanie, że: 6. oskarżony widział pieszego i wiedział, że w niego uderzył, miał możliwość uniknięcia wypadku, zauważył but, lusterko pomocnicze oraz ślad „szurania” jak również zwłoki, uciekł z miejsca zdarzenia i zacierał ślady wypadku, że T. W. regularnie łożył alimenty na syna i utrzymywał z nim regularny kontakt, nadto naruszenie 7. art. 624 § 1 k.p.k. poprzez niezwolnienie oskarżonego w całości od kosztów sądowych w sytuacji, kiedy istnieją do tego - w szczególności przemawia za tym jego sytuacja rodzinna majątkowa i wysokość dochodów oraz względy słuszności. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadne ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Za słuszny Sąd Odwoławczy uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 kpk, 410 kpk polegający na ocenie materiału dowodowego przez Sąd I instancji sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, co w rezultacie doprowadziło do przyjęcia wadliwych ustaleń w zakresie okoliczności stanowiących faktyczną podstawę wyroku. Dokonując oceny dwóch sporządzonych w sprawie opinii biegłych, Sąd Rejonowy potraktował zawarte w nich wnioski i ustalenia wybiórczo, nie dokonując ich pogłębionej analizy w kontekście wszystkich okoliczności ustalonych w sprawie, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sąd II instancji w całości podzielił augmentację skarżącego wskazującą, że powody odrzucenia w całości opinii biegłego T. S. były niezasadne. Przecież biegły A. B. czynił również szerokie rozważania co do możliwości znajdowania się kierowcy pod wpływem amfetaminy w chwili wypadku, co oczywiście w przedmiotowej sprawie nie zostało ustalone. Bezsporne, w świetle obu opinii jest, iż bezpośrednią przyczyną wypadku drogowego było nieprawidłowe zachowanie pieszego, który poruszając się jezdnią nie ustąpił pierwszeństwa (nie zszedł z jezdni na pobocze) kierowcy nadjeżdżającego z naprzeciwka samochodu marki N. (...). Zatem to pieszy stworzył stan zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym i swoim zachowaniem, sprzecznym z regułami tego ruchu doprowadził do wypadku. W tym miejscu podnieść należy, że współodpowiedzialnymi za wypadek drogowy mogą być dwaj współuczestnicy ruchu. Warunkiem takiej oceny prawnej jest jednak stwierdzenie, w odniesieniu do każdego z tych współuczestników z osobna, że w zarzucany sposób naruszył on, chociażby nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także, że pomiędzy jego zachowaniem, a zaistniałym wypadkiem istnieje powiązanie przyczynowe oraz tego, że istnieje normatywna podstawa do przyjęcia, iż zachowanie uczestnika ruchu powiązane przyczynowo z wypadkiem zasługuje z kryminalno - politycznego punktu widzenia na ukaranie. Ten ostatni wyznacznik odpowiedzialności oceniać należy według kryterium, w myśl którego przypisywalny jest tylko taki skutek, który został przez danego uczestnika ruchu spowodowany w wyniku sprowadzenia przezeń niedozwolonego niebezpieczeństwa (ryzyka) jego powstania albo istotnego zwiększenia ryzyka już istniejącego (a będącego np. wynikiem zachowania innego współuczestnika ruchu) (wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2013 r. , II KK 206/12, Lex nr 1311397). Dodać należy, że uczestnik ruchu musi naruszyć tę regułę postępowania (zasadę bezpieczeństwa w ruchu), która miała zapobiec nastąpieniu skutku na tej drodze, na której skutek nastąpił. W świetle powyższych założeń należało zatem oceniać zachowanie oskarżonego K. M. w zakresie jego odpowiedzialności za zaistniały wypadek drogowy, a mianowicie, czy swoim zachowaniem zwiększył on ryzyko wystąpienia skutku, stanowiącego znamię występku z art. 177 § 2 kk. Zdaniem Sądu Odwoławczego, zasadne okazały się zarzuty apelacji dotyczące nieprawidłowego ustalenia przez Sąd I instancji, iż oskarżony nienależycie obserwował przedpole jazdy, nie zachował należytej ostrożności, zauważył pieszego w chwili uderzenia. W sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wskazywać, że oskarżony nienależycie obserwował drogę. Zaznaczyć należy, że w czasie zdarzenia poruszał się on drogą poza terenem zabudowanym. W miejscu, w którym doszło do wypadku pieszy nie powinien znajdować się na jezdni, a widząc nadjeżdżający pojazd z naprzeciwka powinien opuścić jezdnię. Zapewne stan jego nietrzeźwości – 3,1 promila we krwi, wpływał zasadniczo na racjonalność podejmowanych decyzji jako uczestnika ruchu. Brak jest przesłanek, aby stwierdzić, że w tej konkretnej sytuacji drogowej oskarżony miał obowiązek zachowania szczególnej ostrożności i przewidywania, że na jezdni pojawi się całkowicie nieoświetlony pieszy, ubrany w ciemną odzież, bez oświetlania czy elementów odbijających światło. Pobocze było szersze niż 0,5 m, a więc pieszy powinien poruszać się poboczem. Nie można zapominać, że oskarżony mógł w miejscu zdarzenia poruszać się z prędkością 90 km/h, ale ograniczył ją do około 50 km/h (k.340 i k.369v), co nie było kwestionowane przez strony. Nie można przyjąć, że prędkością bezpieczną w warunkach nocnych jest taka prędkość, która pozwala zatrzymać pojazd przed przeszkodą, którą można dostrzec w światłach mijania, nawet jeżeli kierujący pojazdem, przestrzegając przepisów ruchu drogowego, nie miał obowiązku liczyć się z pojawieniem się tej przeszkody. Sąd Okręgowy podzielił również argumentację obrońcy wskazującą, że oskarżony w miejscu zdarzenia mógł używać świateł mijania, przy uwzględnieniu prędkości z jaką się poruszał. Oskarżony po pokonaniu łuku drogi (k.407, 491), dopiero po ocenie sytuacji drogowej mógł ewentualnie podjąć decyzję o zmianie świateł, ale biegły wskazał, że mógł również poruszać się na światłach mijania. Również podzielono argumenty obrońcy negujące twierdzenia biegłego A. B., że oskarżony mógł poruszać się przy osi jezdni lub nieznacznie przekraczać ją, jeżeli zasadą podstawową jest jazda możliwie blisko prawej krawędzi jezdni. Przed zdarzeniem nie zaistniały żadne okoliczności drogowe, które by nakazywały odstąpienie od tej zasady. Zdaniem Sądu Okręgowego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności obie opinie biegłych wskazywały, że oskarżony nawet poruszając się z tak ograniczoną prędkością nie miał możliwości zatrzymania się przed pieszym. Nie stwierdzono także śladów, które pozwoliłyby na ustalenie miejsca potrącenia pieszego, a w szczególności odległości pieszego od krawędzi jezdni. W związku z powyższym nie jest możliwe dokonanie analizy czasowo - przestrzennej przedmiotowego wypadku, a ta dokonana przez biegłego A. B. w zakresie jego przyczyn oraz możliwości jego uniknięcia ma charakter jedynie hipotetyczny. Biegły wskazał, że w pełni sprawy pod względem psychomorycznym kierujący samochodem N., miał możliwość wyminięcia się z pieszym poprzez dokonanie niewielkiej korekty ruchu pojazdu w lewo. Nie znając położenia pieszego na jezdni brak jest możliwości ustalenia jakiego rzędu powinna być to korekta toru ruchu i co oznacza „niewielka” korekta oraz czy wykonanie tej korekty przez kierującego samochodem ciężarowym typu izoterma było możliwe. Zdaniem Sądu Okręgowego, aby stwierdzić, że oskarżony przyczynił się do wypadku należy ustalić, że chociażby w sposób nieumyślny naruszył konkretną regułę ostrożności, której zachowanie w tej sytuacji miało za zadanie zapobieżenie skutkowi, a następnie ustalić, że był on świadomy tego, że swoim zachowaniem może zrealizować znamiona czynu zabronionego (przewidywał taką możliwość), bądź też, że możliwości takiej nie przewidywał, chociaż mógł ją przewidzieć (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 listopada 2014 r. ,V KK 162/14, Lex nr 1573978). W przedmiotowej sprawie stwierdzić tego nie można, a rzeczą najistotniejszą pozostawało ustalenie czy kierowca miał realną możliwość zauważyć pieszego i czy miał możliwości podjęcia następnie manewru ominięcia go. Całkowicie logiczne wydają się twierdzenia biegłego T. S., że kierowca miał możliwość zauważenia pieszego z odległości około 23 m, ale pod warunkiem istnienia wyraźnego kontrastu między kolorem ubioru pieszego, a kolorem nawierzchni. T. W. ubrany był w odzież w kolorze ciemnym (k.14-16). Zmniejszenie kontrastu zmniejsza odległość jego zauważenia. Dlatego pieszy mógł zostać zauważony przez kierowcę kilka metrów lub w ogóle nie zostać dostrzeżonym przed potrąceniem. Sąd I instancji całkowicie pominął okoliczność, że wprawdzie biegły A. B. w opinii pisemnej mówił również o odległości 23 m, ale w opinii ustnej przychylił się do stanowiska biegłego T. S. dotyczącej argumentacji o małej kontrastowości. Wskazywał już na odległość 18-20 m z jakiej kierowca mógł zauważyć pieszego (wartości 25-30 k.529v odnosiły się do wysokości, a nie odległości). Wydaje się, że w przypadku zauważenia pieszego oskarżony podjąłby manewru obronne, a takie nie wynikają z materiału dowodowego. Jest to pewien odruch w związku z chęcią uniknięcia uderzenia w przeszkodę. Biorąc pod uwagę czas reakcji kierowcy przyjmowany przez biegłych i zadziałanie mechanizmu pojazdu oraz nie znając odległości na jaką powinien kierowca wychylić się w lewo, aby nie doszło do wypadku, nie można przyjąć, że miał możliwość uniknięcia wypadku. Sąd Okręgowy podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2022 r. I KK 96/21, iż nie jest możliwe przypisanie sprawstwa wypadku drogowego bez konkretnego i opartego na adekwatnym kontekście normatywnym ustalenia, jak powinien zachować się modelowy kierowca w danych warunkach, by uniknąć stworzenia nieakceptowalnego, istotnego ryzyka, a następnie krytycznie zestawić to, co faktycznie miało miejsce z tym modelowym przebiegiem zdarzenia. Nie jest wówczas wykluczone, że sąd dojdzie do wniosku, że sposób zachowania kierującego był akceptowalny z punktu widzenia ogółu zasad ruchu drogowego, gdyż konkretny przebieg wypadku był na tyle nietypowy i mało prawdopodobny, że zobowiązanie kierującego do tak ostrożnej jazdy, by uniknąć tego konkretnego przebiegu zdarzenia, stałoby w sprzeczności z istotą samego ruchu drogowego. Zbiegnięcie z miejsca zdarzenia w rozumieniu art. 178 § 1 kk ma miejsce wówczas, gdy sprawca oddala się z miejsca wypadku w zamiarze uniknięcia odpowiedzialności, w szczególności uniemożliwienia lub utrudnienia ustalenia jego tożsamości, okoliczności zdarzenia i stanu nietrzeźwości. Wobec przyjęcia braku odpowiedzialności za czyn art. 177 § 2 kk, brak było możliwości stosowania art. 178a § 1 kk. W ocenie Sądu Okręgowego istniały jednak podstawy do przyjęcia odpowiedzialności z art. 162 § 1 kk. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że oskarżony mimo, iż myślał, że mógł w coś uderzyć i mógł to być człowiek – co wynika z zeznań A. S.. Jak sam stwierdził lusterko było na wysokości barku i szyi człowieka, a poruszając się po drodze zawsze ma się w świadomości istnienie innych uczestników ruchu, w tym pieszych poruszających się po poboczu drogi. Jeżeli oskarżony nie miał wątpliwości co do sytuacji drogowej, pozostaje pytanie dlaczego 10 minut czekał, aby przejechać koło miejsca zdarzenia po raz ostatni. Był zdenerwowany, bo przewidywał, że mógł uderzyć w człowieka. Jak sam stwierdził nie było tam drzew, których gałęzie wystawały na jezdnię. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że każdy uczestnik ruchu drogowego po tym jak ma świadomość, że uderzył w coś pojazdem przewiduje, że mógł to być człowiek – inny uczestnik ruchu drogowego. Oskarżony czekał prawie 10 minut, aby sprawdzić miejsce zdarzenia. Następnie nie zatrzymał się, nie wyszedł z samochodu, aby sprawdzić co się stało, nie ustalił czy są inne osoby, które mogą udzielić pomocy i sam też nie udzielił pomocy pokrzywdzonemu, nie zawiadomił służ policyjnych czy ratunkowych. Nie mają w tym miejscu znaczenia rozważania co do możliwości zauważenia pieszego przez innych kierowców, gdyż od oskarżonego należało wymagać nie tylko obserwacji drogi, ale również zatrzymania pojazdu i dokonania oględzin miejsca, a nawet powiadomienia odpowiednich służb, jeżeli oskarżony miałby obawy, aby oddalać się od pojazdu. Oskarżony popełnił więc przestępstwo z art. 162 § 1 kk, co najmniej z zamiarem ewentualnym, przewidywał bowiem możliwość popełnienia tego czynu i na to się godził – gdy odjeżdżał z miejsca zdarzenia przewidując, że mógł potrącić pieszego, uwzględniając przecież gabaryty samochodu typu izoterma, uszkodzenia pojazdu było oczywiste, że potrącony człowiek, w miejscu nieoświetlonym znajduje się się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Do rozważań Sądu Rejonowego dodać można było, że po stronie każdego człowieka, zachodzi szczególny moralny obowiązek udzielenia pokrzywdzonemu pomocy wynikający z obowiązku poszanowania elementarnych norm właściwego, a co za tym idzie pożądanego zachowania. Orzeczona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest karą sprawiedliwą, adekwatną do charakteru czynu. Oskarżony jest osobą niekaraną, prowadzi uregulowany tryb życia, pracuje, co przemawiało za warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Nie można pominąć, że oskarżony wrócił na miejsce wypadku i przejechał tam dwukrotnie, co można poczytywać za próbę oceny sytuacji i skutków zdarzenia. Jednak od kierowcy, w tym przypadku zawodowego, należało wymagać zatrzymania pojazdu, rzeczywistej oceny sytuacji, ustalenia przyczyn złożenia się i uszkodzenia lusterka, co musiało być spowodowane działaniem znaczącej siły, a nie podmuchu wiatru czy obtarcia o gałęzie. Kierując się przedstawionymi wyżej racjami, całość represji karnej, w tym wymierzoną karę grzywny uznano za sprawiedliwą dolegliwość, która spełni cele prewencji indywidualnej i generalnej. Wobec zmiany kwalifikacji prawnej czynu dokonano uchylenia orzeczonych środka karnego oraz nawiązki, gdyż były one powiązane z popełnieniem czynu z art. 177 § 2 kk, zaś oskarżonemu nie przypisano odpowiedzialności za spowodowanie wypadku drogowego, w którym śmierć poniósł T. W.. Z przepisów kodeksu postępowania karnego wynika, że regułą powinno być obciążenie skazanych kosztami sądowymi, zaś czymś wyjątkowym – zwolnienie z ponoszenia tych kosztów. Zwolnienie takie może nastąpić jedynie przy zaistnieniu przesłanek wskazanych w art. 624 § 1 kpk, gdy istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie tych kosztów byłoby zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności (por. wyrok SA we Wrocławiu z 28.06.2012 r., II AKa 98/12, LEX nr 1217813). Sąd Okręgowy nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za zwolnieniem oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, przy uwzględnieniu, że w sprawie zapadł wyrok skazujący. Oskarżony jest osobą czynną zawodowo, osiąga dochody, posiada majątek i ma możliwość uiszczenia kosztów sądowych. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od dokonania zarzucanego mu czynu; ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach; ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Częściowa zasadność zarzutów warunkowała zasadności wniosku o zmianę wyroku, choć nie w kierunku wydania orzeczenia o uniewinnieniu oskarżonego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022 roku sygn. akt II K 279/22 zmieniono i przypisano oskarżonemu odpowiedzialność z art.162 § 1 kk. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Częściowa zasadność wniesionej apelacji i podniesionych argumentów co do braku możliwości przypisania czynu z art. 177 § 2 kk. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ---------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 840 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tych kosztów zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800). V. Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk i art. 10 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 49, poz. 223 z 83 r. z późń. zm.), Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 320 zł tytułem opłaty za obie instancję i 20 zł wydatków za II instancję. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 1 grudnia 2022r. sygn. akt II K 279/22 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Keywords

AI generated
deficiencies in evidence implausible account of facts inadequate factual investigation unproven judicial bias inaction of public prosecutor lack of prosecutorial standing

Cited Legislation

AI generated
art. 177 §2 k.k
art. 178 §1 k.k
art. 438 pkt 1 k.p.k
art. 438 pkt 2 k.p.k
art. 438 pkt 3 k.p.k
art. 438 pkt 4 k.p.k
art. 439 k.p.k
art. 7 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
II KK 206/12
2 M. K. został oskarżony o to, że w dniu 15 grudnia 2002 r. w W. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w ten sposób, że kierując samochodem ciężarowym marki Mitsubishi Pajero, nr rej. [….] przekroczył dozwoloną prędkość w obszarze zabudowanym czym przyczynił się do zderzenia z samochodem osobowym marki Ford Escort, nr rej. […] kierowanym przez S. D. wykonującym manewr skrętu w lewo na skrzyżowaniu przez co nieumyślnie spowodował obrażenia ciała u kierującego oraz pasażerów samochodu Ford – u S. D. obrażenia w postaci stłuczenia klatki piersiowej po stronie prawej z mnogimi złamaniami żeber, krwiakiem ściany klatki piersiowej i jamy opłucnej prawej jak też złamania obojczyka prawego i obu gałęzi kości łonowej prawej, u J.
V KK 162/14
Wyrokiem Sądu Rejonowego w K.
I KK 96/21
Sygn. akt I KK 96/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Dorota Szczerbiak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego,‎w sprawie J. C.‎skazanego z art. 177 § 2 k.k. i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 13 października 2022 r.,‎kasacji, wniesionej przez obrońcę‎od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku‎z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt VIII Ka 729/20,‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku‎z dnia 4 września 2020 r., sygn. akt III K 249/18, 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
AI generated
VI Ka 411/22
Sygn. akt VI Ka 411/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk Protokolant Monika Mazur po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022r. sprawy P. M. ur. (...) w Ś. s. M. i H. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 20 maja 2022 r. sygn. akt II K 28/21 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. M. w pkt. 5 części dyspozytywnej w ten sposób, że uchyla zawarte w nim rozstrzygnięcie o zasądzeniu od P. M. na rzecz Skarbu Państwa kwoty 971,48 zł z tytułu kosztów sądowych; II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 411/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 20 maja 2022 r., sygn. akt II K 28/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------- ---------------------------------------------------- ------------------ ---------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------- ---------------------------------------------------- ------------------ ---------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k. poprzez uznanie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa oszustwa i wprowadził w błąd M. S. co do rzetelnego wykonania umowy montażu schodów, podczas gdy zachowanie oskarżonego w żadnej mierze nie wyczerpuje znamion dyspozycji tego przepisu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez uznanie oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu, podczas gdy brak jest jednoznacznych dowodów wskazujących na sprawstwo oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 3. Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, w zakresie winy oskarżonego P. M., a zwłaszcza jednostronnym i bezkrytycznym oparciu się na zeznaniach wymienionych w uzasadnieniu świadków, przy jednoczesnym odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 4. Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść wyroku, a to art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w związku z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez ustalenie okoliczności faktycznych z naruszeniem zasady obiektywizmu, wbrew regule in dubio pro reo i z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów co do sprawstwa i winy oskarżonego i uznanie, pomimo braku obiektywnych przesłanek, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, podczas gdy zebrany w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa oszustwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 Obrońca oskarżonego słusznie wskazuje, iż dla stwierdzenia, że oskarżony wyczerpał znamiona czynu z art. 286 § 1 k.k. jest konieczne jest ustalenie, że działał on z bezpośrednim zamiarem doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Konfrontując jednak argumenty obrońcy, jakoby prace w domu M. S. zostały wykonane zgodnie z umową i harmonogramem prac, ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, twierdzenia zawarte w apelacji nie mogą zostać uznane za prawdziwe. Sąd Rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku słusznie wskazał, iż zamiar oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu wyinterpretowany może być z całokształtu jego postawy i zachowań – a raczej zaniechań – po zawarciu umowy z pokrzywdzonym. Przy ustalaniu zamiaru sprawcy oszustwa należy brać bowiem pod uwagę wszystkie okoliczności, na podstawie których można wyprowadzić wniosek dotyczący realności wypełniania obietnic złożonych przez sprawcę, a więc całokształt możliwości finansowych, w tym osiąganych realnie dochodów, skalę przyjętych, a także zaciągniętych wcześniej zobowiązań finansowych obciążających sprawcę, niezależnie od obciążeń, jakie bierze na siebie z tytułu zawieranej umowy, której niewypełnienie stanowiło podstawę wszczęcia postępowania karnego (por. wyrok SA w Katowicach z 13.12.2001 r., II AKa 312/01, KZS 2002/4, poz. 45). Wbrew stanowisku oskarżonego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby M. S. uchylał się od zapłaty kwoty, do zapłaty której był zobowiązany po wykonaniu umówionych prac. Oczywistym jest bowiem, iż skoro P. M. przystąpił do wykonania prac stolarskich ze znacznym opóźnieniem, a następnie M. S. nie był zadowolony z jakości wykonanych prac, to wstrzymanie wypłaty reszty kwoty, na jaką opiewała zawarta umowa, była jedynym narzędziem wyegzekwowania od oskarżonego należytego ukończenia prac. Oczywistym jest również, iż M. S. zależało na wykonaniu przedmiotu umowy – dlatego nie odstąpił od niej pomimo znacznego opóźnienia wykonania prac i próbował wielokrotnie skontaktować się z P. M., używając nawet do tego celu innych numerów telefonu. Chociaż zgodnie z zawartą pomiędzy stronami umową prace powinny zostać wykonane w przeciągu 100 dni od wpłaty przez M. S. umówionej kwoty zaliczki, tj. do 20 lipca 2017 r., to pokrzywdzony w dniu 18 czerwca 2018 r. (a zatem po upływie 14 miesięcy od zawarcia umowy i wpłaty przez pokrzywdzonego zaliczki oraz niemal 11 miesięcy od określonego w umowie terminu wykonania prac) pisemnie wystąpił do oskarżonego o wywiązanie się z zawartej umowy, tj. montażu schodów. Znamiennym jest, iż prace nie zostały wykonane zgodnie ze sztuką stolarską, co potwierdzają zdjęcia oraz nagranie na płycie CD dołączonej do akt PR1Ds.223.2020 (k. 45), a także opinia biegłego sądowego z zakresu przemysłu drzewnego T. C. (k. 42-49). Co więcej, ze względu na wadliwe wykonanie, a także złą jakość użytych materiałów, podłoga położona na górnej kondygnacji musiała zostać zdemontowana, podobnie jak schody samonośne, które ostatecznie w domu pokrzywdzonego wykonał inny podmiot. W razie pojawienia się okoliczności uniemożliwiających P. M. wywiązanie się z podjętego zobowiązania w wynikającym z treści umowy terminie, należałoby oczekiwać, iż skontaktuje się on ze zleceniodawcą w celu ustalenia, czy jest on w stanie zaakceptować opóźnienie, o którym oskarżony w chwili podpisywania umowy nie wiedział i nie mógł go przewidzieć, czy też odstępuje od umowy i uzyskuje zwrot wpłaconej zaliczki. W badanej sprawie jednak oskarżony unikał kontaktu z pokrzywdzonym – zleceniodawcą, nie reagował na kierowane do niego pisma. Biorąc zatem pod uwagę całokształt przedstawionych okoliczności, Sąd Rejonowy doszedł do słusznego przekonania, iż konflikt pomiędzy stronami wykracza poza sferę zobowiązań cywilnoprawnych. Przestępne działanie oskarżonego polegało więc na tym, iż wywołał u oskarżonego fałszywe przekonanie, że jest w stanie wywiązać się z zawartej umowy w sposób terminowy i rzetelny, zgodnie ze wskazanym przez zamawiającego projektem oraz z materiału wskazanego w umowie. Sąd Rejonowy trafnie przywołał ugruntowane w judykaturze i poparte orzecznictwem stanowisko, zgodnie z którym istotą zamiaru oszukańczego jest wola doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd, chociażby co do braku zamiaru terminowego wywiązania się z podjętego zobowiązania, przy jednoczesnym zapewnieniu o woli spełnienia świadczenia w dacie wynikającej z zawartej umowy. Kluczowa zatem z punktu widzenia rozstrzygnięcia, czy oskarżonemu można przypisać zarzucane mu przestępstwo jest ustalenie, iż gdyby M. S. wiedział, iż oskarżony nie wywiąże się z zawartej umowy w sposób terminowy i rzetelny, w ogóle nie zawarłby umowy o wykonanie prac stolarskich z P. M.. Oskarżony umyślnie wprowadził go w błąd co do realnego czasu rozpoczęcia prac, zaś opóźnienie ich wykonania było tak duże, że dla pokrzywdzonego ich wykonanie straciło już znaczenie – tym bardziej, iż objętych umową prac nigdy nie ukończono, zaś zamontowane elementy drewniane były tak niskiej jakości, a sposób ich wykonania tak niedbały, iż schody i podłogi ostatecznie zostały zdemontowane, a pokrzywdzony zmuszony był do zlecenia wykonania prac stolarskich innemu wykonawcy. Okoliczność, iż zaliczka wpłacona przez pokrzywdzonego wpłynęła na konto spółki reprezentowanej przez oskarżonego nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia jego sprawstwa i winy – oczywistym jest bowiem, iż oskarżony, który doprowadza pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, nie musi przecież uzyskać w ten sposób korzyści dla siebie, może działać na rzecz innego podmiotu – zgodnie z powołaną już przez Sąd Rejonowy regulacją art. 115 § 4 k.k. Znamiona przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k. wymagają jednak tożsamości osoby wprowadzanej w błąd oraz osoby rozporządzającej mieniem i w badanej sprawie wymóg ten został spełniony (por. postanowienie SN z 29.01.2004 r., I KZP 37/03; wyrok SN z 13.12.2006 r., V KK 104/06). Przedmiotem działania mającego na celu wprowadzenie w błąd mogą być m.in. informacja dotycząca stanu majątkowego sprawcy lub innego podmiotu, dane dotyczące jego obecnych możliwości finansowych, podjętych przez sprawcę lub inny podmiot decyzji, postanowień, zawartych umów, uzyskanych gwarancji, przyrzeczeń, cech posiadanych lub oferowanych towarów, produktów itp. Wprowadzenie w błąd może przybierać postać przemilczenia, a więc nieprzekazania przez sprawcę informacji dotyczących prawdziwego stanu rzeczy. Przemilczenie stanowi więc formę ukrycia przed osobą rozporządzającą mieniem pewnych faktów, zjawisk, okoliczności itp., których nieświadomość powoduje powstanie błędnego wyobrażenia o rzeczywistości (por. wyrok SN z 19.07.2007 r., V KK 384/06). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także w świetle powołanego orzecznictwa, przypisanie oskarżonemu objętego zaskarżonym wyrokiem czynu z art. 286 § 1 k.k. było prawidłowe i w pełni uzasadnione. Ad. 2 – 4 Ponieważ zarzuty sformułowane w pkt 2, 3 i 4 wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego apelacji dotyczyły obrazy przepisów postępowania, Sąd Odwoławczy odniesie się do nich w sposób łączny. Sąd Odwoławczy we wcześniejszej części uzasadnienia w sposób wyczerpujący wypowiedział się na temat zasadności przypisania P. M. czynu z art. 286 § 1 k.k. objętego zaskarżonym wyrokiem. Tym samym, bez konieczności powielania wcześniejszej argumentacji stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. jest w badanej sprawie bezzasadny – nie ulega bowiem wątpliwości, że P. M. swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona przypisanego mu przestępstwa, a negatywne przesłanki procesowe z art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w tym przypadku nie zachodziły. Ustalenia dotyczące sprawstwa i winy oskarżonego zostały podparte obszernym materiałem dowodowym, w tym zeznaniami licznych świadków. Zarówno M. S., jak i W. S., W. P. i R. S. opisali zakres prac i sposób ich wykonania w domu pokrzywdzonego. Ich zeznania były spójne i wzajemne się uzupełniały, znajdując potwierdzenie także w opinii sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę. Z kolei K. O., M. W., M. K. i M. Ł. jako świadkowie pośredni relacjonowali sposób działania oskarżonego przy realizacji innych zleceń, zaś W. D., I. M. i Ł. W. opisali, jak wyglądała realizacja zleconych prac stolarskich. Wobec powyższego wyjaśnienia oskarżonego, który odpowiedzialność za opóźnienie wykonania prac starał się przerzucić na pokrzywdzonego, słusznie zostały ocenione jako niewiarygodne i stanowiące realizację obranej przez niego linii obrony. Na marginesie należy jednak zwrócić uwagę, iż oskarżony wyliczał, iż w domu pokrzywdzonego zrealizowano 87% zleconych prac – pomijając zupełnie, iż z powodu złej jakości wykonania prac stolarskich i użycia do nich innych, aniżeli wskazane w treści umowy materiałów, M. S. ostatecznie zmuszony był do zdemontowania wykonanych przez oskarżonego schodów samonośnych i podłóg, zlecając ich wykonanie innemu podmiotowi. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy dokonał oceny zgromadzonego w badanej sprawie materiału dowodowego w sposób całościowy i swobodny (a nie dowolny), zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k., z zachowaniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a także zasady obiektywizmu. Przypomnieć także należy, iż wynikająca z art. 5 § 2 k.p.k. zasada in dubio pro reo stanowi dyrektywę dla sądu orzekającego, który w przypadku powzięcia niedających się usunąć wątpliwości powinien je rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Zasada ta nie odnosi się jednak do wątpliwości, które to strony uważają za nierozstrzygnięte czy niedające się usunąć. Z pisemnych motywów wyroku Sądu I instancji nie wynika, aby Sąd ten w toku postępowania powziął wątpliwości, których nie dało się usunąć, a zatem przesłanka stosowania reguły z art. 5 § 2 k.p.k. w badanym postępowaniu w ogóle się nie zaktualizowała. Wobec powyższego w ocenie Sądu Odwoławczego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, których obrazę zarzucił obrońca w wywiedzionej apelacji. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Jak już wspomniano, Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zgromadzony w badanej sprawie materiał dowodowy i ustalił, iż oskarżony P. M. wyczerpał znamiona przypisanego mu czynu z art. 286 § 1 k.k. Tym samym nie było podstaw do jego uniewinnienia, a wniosek obrońcy w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed Sądem I instancji z pkt 5 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Zgodnie z art. 640 § 1 k.p.k. w zw. z art. 621 § 1 k.p.k. oskarżyciel subsydiarny zobowiązany jest do uiszczenia opłaty w wysokości 300 zł (zgodnie z regulacją § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 maja 2003 r. w sprawie wysokości zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego) tytułem zryczałtowanych wydatków w postępowaniu, przy czym ryczałt ten nie obejmuje kosztów wskazanych w art. 618 § 1 pkt 5 i 11 k.p.k., tj. ogłoszeń w prasie, radiu i telewizji oraz nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych (art. 621 § 1 k.p.k.). Zgodnie z tą regulacją Sąd Rejonowy w pkt 4 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku zasądził od P. M. na rzecz M. S. kwotę 1.620,00 zł z tytułu poniesionych przez niego kosztów procesu obejmujących zryczałtowane wydatki w postępowaniu oraz koszty zastępstwa procesowego. W związku z tym Sąd Rejonowy w pkt 5 części dyspozytywnej w sposób nieprawidłowy zasądził od P. M. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 971,48 zł z tytułu kosztów sądowych, bowiem koszty te zostały już przecież objęte ujętą w pkt 4 części dyspozytywnej kwotą zryczałtowanych wydatków w postępowaniu i takie rozstrzygnięcie sprowadzałoby się do zasądzenia tych kosztów dwukrotnie: raz jako zwrot wydatków poniesionych przez oskarżyciela subsydiarnego i drugi raz na rzecz Skarbu Państwa. Z tego względu należało uchylić zawarte w pkt 5 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie o zasądzeniu od P. M. na rzecz Skarbu Państwa kwoty 971,48 zł tytułem kosztów sądowych. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. M. w zakresie pkt 1 – 4 części dyspozytywnej. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd Odwoławczy nie uwzględnił zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonego, w pełni aprobując ustalenia i oceny Sądu I instancji leżące u podstaw wydanego orzeczenia. Skorygowania wymagało jednak rozstrzygnięcie o kosztach sądowych z pkt 5 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, co Sąd Odwoławczy zawarł w pkt I swojego rozstrzygnięcia. W pozostałej części zaskarżony wyrok jako trafny i prawidłowy podlegał utrzymaniu w mocy. Kierunek wywiedzionej apelacji zobowiązuje Sąd Odwoławczy do ustosunkowania się do rozstrzygnięcia o karze 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą uznać należy za adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego przez P. M. przestępstwa. Jej wymiar został określony zgodnie z dyrektywami art. 53 k.k., z uwzględnieniem zarówno okoliczności łagodzących, jak i obciążających. Dwuletni okres probacji będzie wystarczający dla zweryfikowania przyjętej w stosunku do oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej. Na aprobatę zasługuje także nałożony w oparciu o art. 72 § 1 pkt 2 k.k. obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego, który powinien oddziaływać w sposób wychowawczy na postawę oskarżonego. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. --------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- 6 Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------- PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności za zarzucane mu przestępstwo 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
II AKa 263/24
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 263/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku.
II AKa 101/24
Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 marca 2024 roku, sygn.
XI Ka 835/20
Wyrok Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 30 października 2020 roku, wydany w sprawie o sygn.
II AKa 169/20
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text